T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/138 Esas - 2025/201
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/138 Esas
KARAR NO : 2025/201
...
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/10/2019
KARAR TARİHİ : 20/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ TALEBİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; taraflar arasında nevresim takımlarının fason dikimi üzerine varılan anlaşmaya göre; dikilecek kumaşın tedariki ve tesliminin davalı şirket tarafından sağlanacağı, müvekkili şirketin ise sadece dikim işini yapacağını, müvekkilinin davalı tarafın teslim ettiği nevresim kumaşlarını belirtilen şartlara uygun olarak dikim işini yerine getirdiğini, varılan mutabakata uygun olarak ve zamanında üretilen mallar ve bu mallara ilişkin faturalar, davalı şirkete sevk irsaliyeleri ile birlikte teslim edildiğini, 5.11.2014 tarihi itibariyle müvekkilinin davaya ve icra takibine konu 316.520,69TL davalı şirketten alacaklı hale geldiğini, ... E. Sayılı takip dosyası ile alacağın tahsili için yeniden icra takibinin davalı tarafın itirazları sonucu durdurulduğunu, itirazların haklı nedenlere dayanmadığını, dikilen kumaşın renk tonunu uygun olmaması ve bu sebepten ... reddilmesinde müvekkilinin bir kusuru olamayacağını, red sebebinin dikim hataları olmadığını, davalı-borçlunun iddia ettiği gibi teslim edilen malların kusurlu olduğuna dair müvekkili şirkete herhangi bir bildirim yapılmadığını, kusurlu olduğunu iddia ettiği dikim işlerinin düzeltilmesine yönelik hiç bir ihtaratta bulunulmadığını, faize ilişkin itirazları da yersiz olduğunu, dikilen ve teslim edilmeyen bir kısım nevresim takımları ile dikilmeyip artan kumaşlarda TMK 950.m.si uyarınca hapis hakkı doğduğundan davalı-borçlu şirkete teslim edilmediğini, ihtarnamelerde belirtildiği üzere bu malların muhafazası için ödenen depo kirası ve takibe ve davaya konu alacak karşı tarafça ödediğinde kendilerine iadelerinin sağlanacağını belirterek davalı tarafın .... sayılı dosyasında icra takibine yaptığı itirazın iptaline, icra takibinin devamına, haksız itirazları sebebi ile davalı aleyhine 316.520,69 TL miktar asıl alacağın % 20 oranından az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini , yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
DAVALININ CEVABI: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ...numaralı 160.000 adet nevresim takımı sözleşmesi imzaladığını, müvekkili şirketin taahhüdünde olan nevresim takımlarının ... davacı tarafın üstlendiğini, teslim edilen 60.000 adet için...Mal Saym. sayılı muayene sonucu konulu yazılar ile sözleşmenin eki olan teknik şartnamenin 2.4.2., 2.5.8., 2.9., 3.3 maddelerine uygun olmadığından reddedildiğini, resmi kurumun yaptığı muayene ve tespit sonucunda; teknik şartnamenin 2.5.8.maddesi çerçevesinde, “Yastık kılıfı ağız kısmının diğer kenarı en az 2 (iki) cm. içeri dikilecektir. ” gerekçesi ile davacının dikim işinin ayıplı olduğu hususunun müvekkili firmaya bildirildiğini, davacının, teslimatların Bakanlıkça reddedilmesinin dikim hatasından değil kumaşın renginden kaynaklandığı yönündeki iddialarının hukuka aykırı olduğunu, davacı uhdesinde bulunan müvekkili şirkete ait 4.140 adet nevresim takımının da iade edilmediğini, alacaklı olduğunu iddia eden davacının müvekkili şirkete verdiği büyük zarar doğrultusunda tazmin sorumluluğunun bulunması sebebiyle hak etmiş olduğu bir alacak bulunmadığı gibi, her ne kadar anılan 4.140 adet nevresim takımı için hapis hakkının kullanıldığı iddia edilmiş ise de davacı tarafça bu hakkın ileri sürülmesinin yasal şartları oluşmadığını, davacı şirketin, iş sahibi müvekkili şirket’in amacına uygun, haklı menfaatlerini gözeterek, sadakat ve özenle ifa etme borcunu yerine getirmediğinin resmi belgelerle sabit olduğunu, doktrin ve içtihatlarda da ittifakla kabul edildiği üzere 6098 sayılı TBK.'nın 477. maddesi uyarınca usulüne uygun yapılan gözden geçirmede fark edilemeyecek ayıplar için yüklenicinin sorumluluğunun ortadan kalkmadığını, müvekkilinin ayıp durumu ortaya çıkar çıkmaz gecikmeksizin durumu davacı şirkete bildirdiğini, uyuşmazlığın sağlıklı şekilde çözümü için müvekkili şirketin ayıptan kaynaklanan zararlarının saptanmasının zorunlu olduğunu, davacı şirketin yaptığı iş, müvekkilinin ve dolayısıyla ihale makamının kabul edemeyeceği şekilde ayıplı bir iş olduğundan müvekkili şirketin, uyuşmazlık konusu böyle bir işi kabule zorlanamayacağını, mahkemeden iş sahibinin seçimlik haklarını düzenleyen TBK.'nın 475. maddesi hükmünün gözetilmesi talep ettiklerini, müvekkilinin takip alacaklısı tarafından borcun sebebi olarak gösterilen faturalardan ve sebebiyet vermediği icra takibinden kaynaklanan bir borcu bulunmadığını, fatura tarihlerinde borçlu şirket temerrüde düşürülmediği gibi, yanlar arasında bu konuda kararlaştırılmış kesin vade de bulunmadığını, davacının fatura tarihlerinden itibaren takip öncesi dönem için faiz talep etmesi ve faiz istemine ilişkin taleplerinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacı, ayıplı mal teslim ederek haksız olduğunu bildiği/bilmesi gerektiği halde, ikinci kez icra takibine giriştiğini bu durumun davacı şirketin kötü niyetini açıkça ortaya koyduğunu belirterek fazlaya ilişkin tüm talep, dava, tazminat, alacak ve sair yasal hakları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine, İİK.’nun 67/2 maddesi gereğince davacı şirketin en az %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE DEĞERLENDİRME:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan ilamsız icra takibine itirazın iptali ve inkar tazminatı istemine ilişkindir.
Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmadığı bildirilmiştir. Davacı şirketin, davalı şirketin ... den ihale ile aldığı 160.000 takım nevresim dikimini üstlendiği, kumaşın davalı tarafça sağlandığı ve dikim bedelleri konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı şirketin üstlenmiş olduğu nevresim dikme işini sözleşmeye uygun olarak yerine getirip getirmediği, yapılan işi ayıplı olup olmadığı, ayıp varsa davacı tarafın yada ihale makamının kabul edemeyeceği derecede ayıp bulunup bulunmadığı, ayıbın niteliği, davacı tarafın dikim ücreti talep edip edemeyeceği konularındadır.
... sayılı takip dosyası incelenmiş; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine muhtelif tarihli ve muhtelif tutarlı faturalara dayalı olarak 316.520,69 TL asıl alacak ve 153.650,02 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 470.170,71 TL nın tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı tarafın borcu olmadığını bildirerek borca ve takibe itiraz ettiği ve takibin durduğu, davanın süresinde açıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizin davanın kısmen kabulüyle " ... sayılı dosyasında davalının 253.216,55TL asıl alacak ve 86.875,82 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 340.092,37 TL alacak tutarına itirazın iptali ile asıl alacak tutarına takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi yürütülmek suretiyle yukarıda belirtilen tutarların davalıdan tahsili için takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddin" dair verdiği karar taraf vekillerinin istinaf talebi üzerine .... sayılı kararı ile " davalı yüklenici tarafından temin edilip davacı alt yükleniciye gönderilen kumaşların bir kısmında renk farklıları ve boyama hatalarının bulunduğu, kesinleşen... Esas sayalı dosyası, iş sahibi ...'nin muayene ve kabul tutanakları ve dosya kapsamındaki uzman bilirkişi raporu ile sabit olduğu, söz konusu bu üretim hataları yönünden davacı alt yüklenici sadakat ve özen borcunun gereği olarak, davalı yükleniciyi uyarmadığı, gönderilen kumaşları olduğu gibi kabul ederek dikiş işlemlerini gerçekleştirdiği, davacının TBK 471. maddesi doğrultusunda ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği ayrıca davalı yüklenicinin de davacının hazırladığı ürünleri muayene ve kontrol edip iş sahibine sunmadığı, iş sahibi ... tarafından muayene ve kontrol işlemleri yapılıncaya değin, ürünlerde bir ayıp ve kusur olduğunu davacıya bildirmediği, açık ayıplar yönünden de gizli ayıplar yönünden de davalının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, davalının gönderdiği ürünlerde renk ve boyama hataları bulunduğu, davacının da bir kısım kumaşlar yönünden dikiş hatalarının olduğu, ancak hatalı dikiş işlemleri olmasa dahi iş sahibinin bu ürünleri yine de kabul etmeyeceği düşüncesiyle, davacının hak ettiği iş bedelinden %20 oranında nefaset kesintisi yapılması gerektiği, bu durumda davacının 253.216,55 TL talep edebileceği belirtildiği, mahkemece de bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verildiği, dosya arasındaki iş sahibi ...'den gelen belgelerden ve uzman bilirkişi raporundan davacının ürettiği ürünlerin kabul edilmeme nedenlerinin çizelge halinde gösterildiği, bu durumda, davacı alt yüklenicinin kendisine gönderilen kumaşları muayene edip, renk ve boyama hatalarını bildirmeyip, doğrudan dikiş işlemine geçtiği için, üretim hatası bulunan bu kumaşlar yönünden bir iş bedeline hak kazanamayacağı, davacı, boyama ve renk hatası bulunmadığı halde, kendisinin hatalı dikiş işlemleri yapması nedeniyle iş sahibi ... tarafından kabul edilmeyen ürünler yönünden ise, davalı yüklenici süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı için iş bedeline hak kazanacağı , mahkemece bilirkişi heyetinden bu hususların gözetildiği bir ek rapor alınarak davacının hak ettiği iş bedelini bu şekilde tespit edilmesi, bir kısım kumaşların davacı da kaldığı sonucuna ulaşılması halinde de birlikte ifa kuralı çerçevesinde, bu kumaşların miktar ve nitelikleri de belirtilmek suretiyle ve bunların davalıya iadesi şartıyla davacı lehine alacağa hükmedilmesi ve somut uymazlıkta alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiği " gereğine değinilerek kaldırılmıştır.
Taraf vekilleri delillerini bildirmişler, ...yönelik yazısı, muayene raporları ve ekleri dosyada mevcuttur.
... ihale dosyası örneği getirtilmiş, ....vekili tarafından ... .... davalı göstermek suretiyle 25/12/2014 tarihinde, davacı ....İhale kayıt numaralı sözleşme imzalandığı, bu sözleşmenin ekinde .... sayılı teknik şartname bulunduğu, alınan ihale konusu işlerin yapılması için müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 12.06.2014 tarihli sözleşmenin kurulduğu, davacı Manga Tekstilin dava dışı S. Tekstil tarafından temin edilip kendisine gönderilecek nevresim takımı yapımında kullanılacak olan ham kumaşların sözleşmede belirtilen koşullarda reaktif boyama işini davalı ... tarafından üstlenildiği, teslim edilen malın renk tonu farklılığı nedeniyle teknik şartnameye uygun olmadığından ihale makamı tarafından reddedildiği iddia edilmek suretiyle menfi tespit davası açıldığı, mahkemece alınan bilirkişi raporunda; ham kumaşların boyanması işlemi sırasında yüklenici ... tarafından renk ve ton farkılığının oluştuğunun iş sahibi Manga Tekstile ve kumaş üreticisine ihbar edildiği ancak iş sahibi Manga Tekstilin gönderdiği kayıtlı elektronik posta ve faks mesajları ile üretimin bu şekilde devam etmesi için onay verildiği, bu nedenle kumaştaki boyama hatasından dolayı yüklenici ....'nin herhangi bir sorumluğunun bulunmadığını görüşü bildirildiği, anılan mahkemece bilirkişi raporuna itibar edilerek 12/07/2017 tarihinde hüküm kurulduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalıya gönderilen .... yev nolu ihtarnamesinde, 316.520,00 TL alacaklarının ihtarın tebliğinden itibaren 7 gün içerisinde ödenmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Kaldırma kararı sonrasında mahkememizce alınan 01/07/2024 tarihli ek raporda özetle; Muayene ve kabul kamosiyonu incelemeleri yaparken 160.000 nevresimi tek tek incelemediği, sondajlama yöntemi ile inceleme yapıldığı, 07.07.2014 tarihli muayene raporunda 38 adet boya hatası olan nevresim tespit edildiği 38 adet nevresimin bedeli her ne kadar 95 TL olarak hesaplanmış ise de tüm renk tonu farklılığı olan nevresim sayısının bu kadar olmayacağı anlaşıldığı ancak dosya kapsamındaki belgelerden tüm renk tonu olan nevresimlerin sayısını tespit imkanımız olmadığı, sondajlama yöntemi ile renk tonu farklılığı olan nevresimler nazara alınarak net bir sayı bilinemeyeceğinden davacının 316.520,69 TL alacağından takriben %10 indirim yapılarak (31.652 TL) 284.868,69 TL bakiye alacağı ve temerrüt tarihi olan 02/03/2016 tarihi dikkate alındığında 97.735,33 TL faiz alacağı bulunduğu bildirilmiştir.
Mahkememizce alınan 12/12/2024 tarihli ek raporda özetle;Davacı şirket, davalı şirketin ... den ihale ile aldığı 160.000 takım nevresimin dikimini üstlendiği, ... kararı nazara alındığında davacının diktiği nevresimlerden; tümüyle sağlam olanların ve dikişi bozuk olanların ücretini hakedeceği, boyası hatalı olanların ise ücretini hak edemeyeceğinin kabul edilmesi gerektiği , buna göre 09.10.2014, 19.11.20214, 24.11.20214, 25.12.2014 tarihlerinde olmak üzere 4 kez yapılan muayenede toplamda 160.000 adet nevresimden 2000 adet nevresim incelenmiş olduğu, bu inceleme ile toplamı 160.000 adet olan nevresimlerin ne kadarında boya hatası olduğu, ne kadarında dikiş hatası olduğunu tespit etmek mümkün olmadığı alınan numuneler üzerinden önceki raporlarımızda ve şimdi tablo oluşturmak suretiyle tek tek inceleme yapıldığında Tablo 3 de görüleceği üzere 2000 adet nevresimde 35 adet dikiş hatası tespit edildiği, bu rakam toplam nevresime oranlandığında 2000 adet nevresimde 35 adet dikiş hatası , 160000 adet nevresimde 2800 adet nevresim dikiş hatası olan ve davacının ücrete hak kazandığı nevresim olarak 2000 adet kabul edileceği , 3 nolu tabloda 139 adet boya hatası tespit edildiği, 2000 adet nevresimde 139 adet boya hatası varsa 160.000 adet nevresim içinde 11.120 adet nevresim boya hatası olan nevresim olduğu ve davacının bunlar için ücret alamayacağı, yapılan muayenede 2000 adet nevresimden 195 adet nevresimde diğer hatalar tespit edilmiş olduğu, 160.000 adet nevresimde 29.520 adet hatalı nevresim bulunduğu, 29.520 adet + 4140 adet davacı elinde kalan nevresimin 33.360 adet nevresim olduğu 160.000 adet-33.360=126.340 adet nevresim bu oranlamaya göre hatasız nevresim olduğu, buna göre hatasız nevresim bedeli ; (faturalardaki 2,5 TL nazara alınarak) 126.340x2,5= 315.850TL , dikiş hatası olan 2800 adet nevresim bedelinin ( 2800x2,5=7000) 7000,00 TL, dikiş hatası olan ve hatasız nevresim bedeli toplamının ( 315.850 + 7000=322.850) 322.850,00 TL olduğu , davacıdan kaldığı belirtilen 4140 adet nevresim bedelinin ise ( 4140x2,5=10.350 ) 10.350,00TL olduğu, davacıda kaldığı belirtilen 4140 adet nevresimin iadesi veya faturadaki adet fiyat uygulanarak bedeli olan 10.350 TL nın tahsili hususunun mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde , .... Muayene ve kabul komisyonu tabloları esas alınarak orantılama yolu ile yapılan hesaplama sonucunda davacı tarafından dikişi yapılan 160.000 adet nevresim takımının 11.120 adedinde boya hatası olduğu, TBK 471. Madde gereğince davacının ihbar yükümlülüğünü yerine getirmemiş olması nedeni ile bunlara ilişkin iş bedelini hak etmeyeceği, 160.000 adet nevresim takımının 126.340 adedinin oranlamaya göre hatasız nevresim takimi, 2800 adedin de dikiş hatası olan nevresim takımı olduğu davacının bu takımların dikiş bedeli olan toplam 322.850,00 TL hak ettiği ancak davacının muhtelif tutarlı faturalara dayalı olarak 316.520,69 TL asıl alacak üzerinden takip yaptığı bu durumda davacının talep ettiği bedelin hatasız ve dikiş hatası olan nevresimlerin toplam bedeli olduğunun kabulünün gerektiği, bu bedelden davacının uhdesinde kalan 4140 adet nevresim bedeli olan 10.350,00TL düşürülmesi halinde davacının talep edebileceği bedelin 306.170,69TL olduğu ve bu bedele temerrüt tarihi olan 03/03/2016 tarihinden itibaren takip tarihi olan 17/01/2019 tarihine kadar ( 2 yıl 10 ay 14 gün ) 104.268,45TL faiz işlediğinden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüyle ... sayılı dosyasında davalının itirazının kısmen iptali ile 306.170,69TL asıl alacak ve 104.268,45TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 410.472,14 TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
Asıl alacak olan 306.170,69TL'ye takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine,
2-Alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatına ilişkin talebin reddine,
3-Alınması gereken 28.039,35 TL harçtan yatırılan 3.054,54TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 24.984,81TL ' nin davalıdan tahsili ile hazineye gelir yazılmasına ,
4-6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, 396,24TL'sinin davacıdan; 2.723,76TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
5-Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 134,50TL 15 e tebliğat tebligat ücreti, 6.400,00 TL bilirkişi ücreti, 3 posta gideri 134,50TL, 20,00TL dosya kapak ücreti, 7 normal tebliğat gideri 121,00TL toplamı 6.850,00TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 5.954,10TL'si ile dava açılışında alınan 3.054,54TL peşin harç ve 44,40TL başvurma harcı toplamından oluşan 9.0553,04 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, gazlaya ilişkin kısmın davacı üzeride bırakılmasına
6- Davacı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 65.570,82 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
7- Davalı kendisini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren ... gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak oy birliği ile üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/03/2025
...