T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/287 Esas - 2025/520
TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/287 Esas
KARAR NO : 2025/520 Karar
...
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 16/04/2025
KARAR TARİHİ : 04/07/2025
YAZIM TARİHİ : 09/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; Davacı müvekkili ile davalılar arasında ... plaka sayılı... model ...markalı aracın yabancıdan yabancıya satılmasına ilişkin 09/12/2024 tarihinde yapılan araç alım- satım sözleşmesine göre aracın bedeline karşılık sırasıyla; 09/12/2024, 09/01/2025 ve 09/02/2025 vade tarihli olmak üzere her biri 43.333,00.-TL'lik üç adet bono düzenlenmiş ve bu bonolarda alacaklı olarak ... isimli davalı gösterilmiş bu bonolar davalılara verildiğini, Müvekkilnin bu sözleşme kapsamında 09/12/2024 tarihli senedi ödemiş, geri kalan iki adet senet ise bilahare ödenmek üzere davalılarda kaldığını, sözleşme kapsamında müvekkilinince davalılara verilen ve davalıların elinde bulunan, halen takibata konulmamış 09/01/2025 ve 09/02/2025 vadeli her biri 43.333,00.-TL bedelli olan 2 adet senedin bedelsiz olduğunun ve iadesi gerektiğinin menfi tespit hükümleri kapsamında davacı müvekkilimizin bu senetlerden borçsuzluğunun tespitinin, sözleşme kapsamında davacı müvekkilimizce davalılara araç bedeline karşı alınan 09/12/2024 vadeli ve 43.333,00.-TL bedelli olan senede karşı yapılan ödeme ile satış sözleşmesine konu araca ilişkin yaptırılan ekspertiz ve araç hasar giderlerine dair yapılan 20.250,00.-TL olmak üzere toplam 63.583,00.-tl davacı müvekkil alacağının, davalılardan ödeme tarihi olan 09/12/2024 tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, davalıların yedinde bulunan ve menfi tespit davasına konu ettiğimiz iki adet senedin takip ve tahsilinin tensiple birlikte teminatsız olarak durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davanın kabulü ile tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Satış sözleşmesine konu araç davalı ... üzerine kayıtlı olduğunu, davalı Mukam, müvekkil ...'a satış için vekaletname vermiş ve satış işlemleri için müvekkili yetkilendirdiğini, davacıda aracı almak için müvekkil ...ulaşmış ve taraflar aralarında rızai bir sözleşme düzenleyerek satış işlemlerine başladığını, satış sözleşmesinde ücretin taksitlerle ödenmesi kararlaştırıldığını, ilk ödemede müvekkil ... hesabına yatırıldığını, davacı tarafın delillerinde müvekkil Aızhan'a ait olduğu bildirilen numaranında müvekkille bir ilgisi bulunmamakta olduğunu, işlemlerin bu süreçlerinde müvekkil ...'nin herhangi bir ilgi ve alakası olmadığın, taraflar arasındaki satış sözleşmesinin ifa edilebilmesi için gerekli yasal işlemlere de başlanılmak suretiyle ... ... vatandaşı olduğu için Türkmenistan konsolosluğundaki yasal prosedürler için başvuru yapıldığını, gümrükteki gerekli incelemeler esnasında davacının yurt dışında satış sözleşmesinden evvel 6 ayı aşan oturumunun olmadığından bu aracı satın alamayacağı fark edildiğini, araç Gümrükçe alınmış olup müvekkiline de teslim edilmediğini, olayın meydana gelmesinde müvekkillere kusur atfedilemeyeceği ve ifa imkansızlığının davacının kendi kusuru ile gerçekleştiğinin tespiti ile davacı tarafından ikame olunan hukuki dayanaktan yoksun haksız davanın reddine, tüm yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir .
Diğer davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptı usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş olup davalı tarafça davaya herhangi bir cevap verilmediği görülmüştür .
YARGILAMA VE GEREKÇE:
Davanın, davacı ile davalı ... arasında imzalanan araç satışına ilişkin sözleşme kapsamında, sözleşmenin imkansızlık nedeniyle yerine getirilemediğinden davacı tarafça sözleşme kapsamında verilen 2 adet bono nedeniyle menfi tespit ve davalı ... ödenen bedelin iadesi ve expers masraflarının geri iadesi isteminine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Taraflar arasındaki sözleşmenin incelenmesinde, 09/12/2024 tarihinde yapılan araç alım- satım sözleşmesine göre aracın bedeline karşılık sırasıyla; 09/12/2024, 09/01/2025 ve 09/02/2025 vade tarihli olmak üzere her biri 43.333,00.-TL'lik üç adet bono düzenlenmiş ve bu bonolarda alacaklı olarak ... isimli davalı gösterilmiş bu bonolar davalılara verildiği, sözleşme kapsamında 09/12/2024 tarihli senet bedelinin ödendiği, diğer iki adet senedin davalılarda kaldığı anlaşılmaktadır.
Sözleşmeye konu yabancı kişiden yabancı kişiye araç satışı ilgili mevzuat hükümlerindeki şartları taşımadığından gerçekleşmemiş olup, bu hususta uyuşmazlık bulunmamaktadır.
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "İfa İmkansızlığı" kenar başlıklı 136. maddesinde; "Borcun ifası borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle imkânsızlaşırsa, borç sona erer. karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde imkânsızlık sebebiyle borçtan kurtulan borçlu, karşı taraftan almış olduğu edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca geri vermekle yükümlü olup, henüz kendisine ifa edilmemiş olan edimi isteme hakkını kaybeder." şeklinde hükmü mevcut olup, ... uygulamasında imkansızlık, ortaya çıkış nedenine göre bazı ayrımlara tabi tutulmaktadır. Eğer ifa imkansızlığı sadece sözleşmenin tarafları bakımından değil aynı sözleşmeyi yapacak herkes için söz konusu ise buna "objektif imkansızlık", yalnız sözleşmenin taraflarından birinin tutumundan doğmuşsa buna da "sübjektif imkansızlık" denilmektedir. İmkansızlık sözleşmeden sonra ve taraflardan birinin kusurundan kaynaklanmışsa bu durum "kusurlu imkansızlık" ve fakat tarafların kusuru olmadan meydana gelmişse "kusursuz imkansızlık" olarak adlandırılır. İmkansızlık borcu sona erdiren nedenlerden biridir. Bu kapsamda ediminin ifası imkansızlaşması karşısında davalı tarafın davacıdan almış olduğu araç satış bedeline ilişkin edimi sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında iade etmesi gerektiği anlaşılmakla ve araç bedeli dışındaki yapılan diğer masrafların devir şartlarını taşımadığından davacı tarafın iadesini talep edemeyeceği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, sözleşmelerin nispiliği ilkesi uyarınca 43.333,00-TL'nin ödeme tarihi olan 17/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve ... alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir
HÜKÜM :Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; Davacının 09/12/2024 keşide tarihli 09/01/2025 ödeme tarihli 43.333,00-TL bedelli keşidecesi ... olan lehtarı... olan bono ve 09/12/2024 keşide tarihli 09/02/2025 ödeme tarihli 43.333,00-TL bedelli keşidecesi ... olan lehtarı... olan bonolar nedeniyle davacının davalı ...'ya borçlu olmadığının tespitine,
2-43.333,00-TL'nin ödeme tarihi olan 17/12/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı ... ve ... alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair istemin reddine,
3- 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 8.880,23 TL harçtan, dava açılışında alınan 2.565,88 TL peşin harcın düşümü ile kalan 6.314,35 TL harcın müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
4- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 4.700,00 TL arabuluculuk ücretinin, 633,45 TL'sinin davacıdan; 4.066,55 TL'sinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
5- Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 615,40 TL başvurma harcı, 1.095,00 TL tebligat ücreti, 285,00 TL diğer giderler toplamı 1.995,40 TL'nin davanın kabul oranı dikkate alınarak hesaplanan 1.726,47 TL'si ile dava açılışında alınan 2.565,88 TL peşin harç toplamından oluşan 4.292,35 TL yargılama giderinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
7- Davalılar ... yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 20.250,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak müştereken ve müteselsilen davalılara verilmesine,
8- Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda HMK'nun 341 ve devamı maddeleri gereğince kararın tebliğinden itibaren Mahkememize... gönderilmek üzere verilecek dilekçe ile iki haftalık süre içinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2025
...