T.C. ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2025/514 Esas - 2025/579
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/514 Esas
KARAR NO : 2025/579
...
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/11/2024
KARAR TARİHİ : 24/07/2025
GER. KAR.
YAZ. TARİH : 24/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
İDDİA:
Davacı vekilinin dilekçesi ile ''Müvekkili ile ... Satın Alma ve... arasında 01/03/2015-31/12/2016 tarihlerini kapsayan ... ihale kayıt numaralı 1 yıl 10 aylık süre zarfına kapsayan 14/01/2015 tarihli hizmet alım sözleşmesinin imzalandığını, sözleşme dönemi boyunca davalı ihale makamı tarafından müvekkilinin hakedişlerinden asgari ücret destek kesintisi yapıldığını, Kanunda ihale üstlenmek suretiyle sigortalı çalıştıran işverenlerin (yüklenicilerin) bu teşvikten faydalanamayacağına dair bir hüküm bulunmadığını, müvekkilinin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 71.ve 75.maddelerinin asgari ücret desteğinden yararlanmaya ilişkin şartlarını yerine getirmiş olması nedeniyle teşviklerden yararlanmaya hak kazandığını, 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 68,71 ve 75.madde metinlerinde ihalenin yüklenicilerin hakedişlerinden asgari ücret destek tutarlarının kesileceğine dair bir düzenlemenin bulunmadığını, yapılan kesintilerin iş bitiminde ihale yüklenicisine mi iade edileceği yoksa Hazine'ye mi aktarılacağı hususunda bir düzenlemenin yer almadığını, ... konulu 10/02/2016 tarihli ve 2016-4 Sayılı Genelgede Kanunda yer almayan bir takım kısıtlamalar ve istisnanın düzenlendiğini, 2017-9 ve 2018-20 sayılı Genelgelerde; "2016-4 Sayılı Genelgenin bu genelgeye aykırı olmayan hükümleri uygulanır." denildiğini, Genelge hükümleri ile davacının hakedişlerinden yapılan kesintilerin davacıya iade edilmemesi ve Hazine hesaplarına aktarılmasına yönelik düzenleme yapılmış olmasının Kanunun düzenlemesi ile çeliştiğini, Genelgede ihale yüklenicisinin hakedişlerden kesinti yapılacak ise hangi usul ve şartlarda kesinti yapılacağını anlattığını, davacının hakedişlerinden yapılan kesintilerin genelgede belirtilen yazışmalar ve incelemeler yapılmadan kesilmiş olması nedeniyle usul ve yasaya aykırı olduğunu, Kanun seviyesinde değil de Genelge seviyesinde yapılan bir düzenlemenin; yararlanma koşullarını yerine getirilen ihale yüklenicilerinin hakdeşlerinden kesilen asgari ücret destek tutarları iş bitiminde Hazineye aktarılmasına dayanak oluşturamayacağından dava konusu edilen hakediş kesintilerinin davacı şirkete iade edilmesi gerektiğini belirterek taraflar arasında imzalanan 01/03/2015-31/12/2016 tarih aralığını kapsayan 2014/101823 ihale kayıt numaralı sözleşme gereğince, müvekkilinin hakedişlerinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının fazlaya ilişkin dava, hak, talepleri ve ıslah hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL'sinin avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini'' talep ettiği görülmüştür.
SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile ''müvekkilinin 233 Sayılı KHK'ya taki bir Kamu İktisadi Teşebbüsü olduğunu ve tacir statüsünde olduğunu, bu nedenle davanın...görülmesi gerektiğinden ... görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, aynı zamanda davacının dava açmasında hukuki yararının olmadığını ve dava konusu edilen alacakların zamanaşımına uğradığını belirterek, hakedişlerden yapılmak zorunda olunan kesintilerin müvekkilinin hesabında bırakılmadığını, mevzuatta belirlenen ilgili İdarelerin (..., ..., İşsizlik Sigortası Fonu) hesabına aktarıldığını, aynı zamanda husumetin yapılan kesintilerin aktarıldığı ilgi İdareye yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili tarafından gerçekleştirilen ... İhale Kayıt Numaralı "3.Bölge Kapsamında 01.03.2015-31.12.2016 tarihleri arası 22 aytoplam 342 işçi ile Genel Temizlik Alımı İşi" davacı şirket uhdesinde kaldığını, 4734 Sayılı Yasaya tabi İdarecelerce gerçekleştirilen hizmet alım ihaleleri neticesinde fiyat farkı ödeneceğini içeren ve çalıştırılacak personel sayısının belirlenerek çalışma saatinin tamamının İdarede kullanılmasının öngörüldüğü işçiler için özel bir düzenleme bulunduğunu, müvekkilinin Kamu İktisadi Kuruluşu olması nedeniyle 4734 Sayılı Yasanın 2.maddesinde sayılan İdarelerden olduğunu, sözleşme kapsamındaki işler için yükleniciye fiyat farkı ödeneceğinin düzenlendiğini, sözleşme ve eki şartnamelerde çalıştırılacak personel sayısının net olarak belirtilerek çalışmanın tamamının İdareye sunulacağının hüküm altına alındığını, "İhale Makamlarınca Destekten Yararlanan İşverenlerin Hakedişlerinden Yapılacak Kesintilere İlişkin Usul Ve Esaslar" ... sayılı Genelgesinde düzenlendiğini, ... 24.12.2020 tarih ve ... sayılı Genelgesi ile 2020 yılı itibariyle yapılacak kesintilerin ... hesabına aktarılması talimatlandırıldığını, işverenlerin çalıştırdıkları sigortalı işçiler için ödeyecekleri sigorta priminden mahsup edilmek suretiyle asgari ücret desteği sağlanması öngörüldüğünü ve davacının bu uygulamadan yararlandığını, Hazine tarafından herhangi bir hukuka aykırı işlem tesis edilmediğini, davacı yüklenicilerin yararlanmış oldukları asgari ücret destek tutarlarının Yasa gereğince mahsup edilerek müvekkili tarafından önce malmüdürlükleri hesaplarına, akabinde İşkur hesaplarına yatırıldığını, hakediş evraklarında davacının şirket yetkililerinin de imzalarının bulunduğunu, tutanaklara herhangi bir kayıt yada şerh konulmadığını, açıkça kabul edilen ve itiraz edilmeyen kesintiler için aradan uzun zaman geçtikten sonra dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek açılan davanın reddini'' istediği görülmüştür.
DELİLLER:
Dosyanın tetkikinde dava öncesi veya dosyanın görevsizlikle mahkememize gönderilme aşamasında arabuluculuk anlaşmazlık son tutanağının ibraz edilmediği görülmekle 14/07/2025 tarihli ön tensip zaptı ile davacı vekiline Arabuluculuk kanunun 18/A/2 maddesi gereğince arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılmadığına ilişkin son tutanağı aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin mahkememize ibraz edilmesi için 1 hafta kesin süre verildiği , 17/07/2025 tarihinde davacı vekiline bu hususun tebliğ edildiği, davacı vekili tarafından verilen 23/07/2025 tarihli dilekçede davanın arabuluculuğa tabi bir dava olmadığından arabuluculuk başvurusu yapılmadığının belirtildiği görülmüştür.
... K sayılı ilamında "...Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile alacak davalarında davacı, bir para alacağının tahsilini amaçladığından, dava açılmadan önce yasal düzenleme gereğince arabulucuya başvurulmasının, ardından arabulucu tarafından onaylanmış anlaşmaya varılamadığına ilişkin tutanağın dava dilekçesine eklenmesinin dava şartı olduğu, bir miktar paranın ödenmesi istemine ilişkin iş bu alacak davası'nın 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı TTK) hükümleri uyarınca ticari dava niteliği taşıdığı, arabulucuya başvurulmasının 6102 sayılı TTK'nın 5/A hükmü uyarınca dava şartı olduğuna dair İlk Derece Mahkemesi değerlendirmesinde isabet görüldüğü, davanın görevsiz mahkemede açıldığı 29.03.2022 tarihinden önce davacı tarafça arabulucuya başvurulmadığı, 6325 sayılı HUAK'nın 18/A hükmü gereğince arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğine dair emredici ve özel nitelikteki düzenleme dikkate alındığında, Mahkemece, arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddi kararında herhangi bir isabetsizliğin görülmediği gerekçesiyle davacı- karşı davalı vekilinin asıl davaya yönelik istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı- karşı davalı vekilince asıl davaya yönelik olarak temyiz edilmiştir. ...Asıl dava, bankacılık işlemi niteliğindeki genel kredi sözleşmesinden kaynaklı borçluların ödemesi gereken takip konusu borcun tüzel kişilik perdesinin kaldırılarak davalılardan tahsiline karar verilmesi, karşı dava ise, haksız olarak haciz yapıldığı iddiasıyla açılan maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkindir. ...Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca ... esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından ...kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir." denildiği görülmüştür.
DEĞERLENDİRME:
Davacı tarafça belirsiz alacak talep edilmiş ise de ; dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5 inci maddesinden sonra gelmek üzere 7155 sayılı yasanın 20 maddesi ile yapılan değişiklikle eklenen ve 28/3/2023 tarihli ve 7445 sayılı Kanunun 31 inci maddesi ile değiştirilen 5/A maddesi gereği ticari davalardan,konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmasının dava şartı haline getirilmesi, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yasasının 7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile ile değişik “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlığı ile eklenilen 18/A-2,son (...Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir...) hükmü gereği dosyanın dava tarihi, dosyanın mahkememize tevzi , mahkememiz ön tensip tarihlerinde dava dilekçesi , ekleri itibariyle davacının dava tarihinde yürürlükte olan ticari davalarda arabuluculuğa başvuru şartını yerine getirmediği anlaşıldığından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ,6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yasasının 7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile ile değişik “Dava şartı olarak arabuluculuk” başlığı ile eklenilen 18/A-2,son cümlesi , HMK'nun 114/1-h, 2 maddesi delaletiyle HMK'nun 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı üzere;
1-Dava şartı yokluğundan davanın reddine,
2-492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40TL harçtan dava açılırken alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı lehine vekalet ücretine yer olmadığına,
5-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,
Dair Taraf vekillerinin yokluğunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde ... Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere tensiben verilen karar verildi. 24/07/2025
....