T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2014/926 Esas
KARAR NO: 2021/584
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: AV. ... ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: AV. ......
DAVA İHBAR OLUNAN: ... -
VEKİLİ: Av. ......
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 26/02/2014
BİRLEŞEN ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2014/150 ESAS 2014/194 KARAR SAYILI DOSYASI
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ... ...
DAVALI : ... -...
VEKİLİ: A...
DAVA TARİHİ: 28/02/2014
DAVA:Alacak - Teminat Mektubunun İadesi
KARAR TARİHİ: 14/07/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan alacak davası ve bu dava ile birleşen sözleşmenin uyarlanması (ıslah ile alacak-teminat mektubunun iadesi) davalarının birlikte yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Asıl davada davacı ...Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında 04.10.2010 tarihinde “Atık Çamur Kurutma ve Yakma Tesisi Yapım ve Deneme İşletimi İşi Sözleşmesi” akdedildiğini, buna göre davalı tarafından, davacıya ait...Tesisi üzerinde, sözleşmede belirlenen şartlarda Atık Çamur Kurutma ve Yakma Tesisi Yapım ve Deneme İşletimi işinin üstlenildiğini, ayrıca atık su arıtma tesislerine 4 adet 30m3/h ve 1 adet 15m3/h kapasitede dekantör temini ve montaj işini üstlendiğini, sözleşmede işin yapılacağı yer olarak "Belek 2 Arıtma Tesisinin" belirlendiğini, ancak taraflardan kaynaklanmayan nedenlerle önce Türkerler bölgesi olarak değiştiğini, ardından da Serik bölgesi olarak belirlendiğini ve Serik bölgesinde 15.06.2012 tarihinde yapılan yer teslimi ile yapıma başlandığını, sözleşmede işin süresi, yer tesliminden itibaren deneme işletimi dahil 500 gün olup buna göre 28.10.2013 tarihinde bitmesi gerektiğini, davalı yüklenici tarafından hazırlanan ve davacı tarafından onaylanan 04.09.2012 tarihli 3. Revize iş programında; sözleşme konusu işin deneme işletimi dahil 500 günde ve 11.673.000,00 TL sözleşme bedeli ile yapılacağının kararlaştırıldığını, davalı tarafından işin yapımına başlandığını, kendisine hakediş ödemeleri yapıldığını, davalının 02.07.2013 tarihli dilekçe ile yer değişikliği ve zemin kotunun +1 metre yükseltilmesine karar verilmesi gibi nedenlerle mukayeseli keşif artışı talebinde bulunduğunu, 19.11.2013 tarihli dilekçe ile sözleşmenin imzalanmasından 2 gün sonra 16.10.2010 tarihinde ‘'atıkların yakılmasına ilişkin yönetmelikle” mevcut yönetmelikte değişiklik olduğun ileri sürülerek, mukayeseli keşif artışında fiyat farkı talep edilmediğinin, prosese sonradan eklenen makine ve teçhizattan kaynaklandığının ileri sürüldüğünü, bunun sözleşmenin 6., 8. ve 10.4. maddesindeki düzenlemelere aykırı olduğunu, davalının projeleri sözleşmeye uygun hazırlamadığını, bu durumun “Çed Gerekli Değildir” belgesi için yapılan başvurusu sırasında Antalya İl Çevre Müdürlüğü yazısında açıkça tespit edildiğini, bu eksiklikler giderildikten sonra ... bölgesi için talep edilen “Çed Gerekli Değildir” belgesi 02.04.2012 tarihinde verilerek projelerin sözleşmeye uygun hale getirildiğini, projede son değişikliğin yapıldığı 02.04.2012 tarihinden 4 ay sonra sözleşme konusu işin yapılacağı SERİK bölgesinde yer teslimi yapıldığını, davalı yüklenicinin işin ... bölgesinde yapımını bedel farkı olmadan kabul ettiğini, SERİK bölgesinde aynı proje uygulandığından davalı taleplerinin uygun olmadığını, davalı tarafından ilave imalat olduğu iddia edilen imalatların sistemin ana ünitelerinde bulunması gereken hususlar olduğunun tespit edildiğini, Serik ...Hukuk Mahkemesinin 2013/279 D.İş dosyasına hazırlanan bilirkişi heyeti raporunda: mukayeseli keşif artışı talep edilen sistemlerin tamamının sözleşmede yer aldığının ve talep edilemeyeceğinin tespit edildiğini, davalının 04.10.2013 tarihli dilekçede 4. Revize iş programını sunarak: sözleşmeye göre yer teslimi ile başlayan sürenin... raporunun alındığı 15.08.2012 tarihinden başlatılmasını talep ettiğini, bu talebin davacı tarafından kabul edilerek, iş bitim süresinin 28.12.2013 tarihine kadar uzatıldığını, davalının ayrıca 90 gün deneme süresinin, 500 günlük sözleşme süresine dahil edilmesi talebinin ise kabul edilmediğini, davalının 28.12.2013 tarihinde işi bitirmediğinin Serik 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/415 D.İş dosyası ile tespit edildiğini, 31.01.2014 tarih ve 6197 yevmiye nolu ihtar ile ihtarın tebliğinden itibaren 15 gün içinde işin geçici kabule hazır hale getirilmesi aksi halde yasal yollara başvurulacağının bildirildiğini, söz kokusu ihtar 03.02.2014 tarihinde tebliğ edildiği halde işin geçici kabule uygun hale getirildiğini, avalının 5 adet dekantörün 27.05.2011 tarihinde temin edilerek, Temmuz ayında montajının yapıldığını ve buna ilişkin hakedişin ödendiğini, sözleşmeye göre dekantörlerin %25 oranında kuruluk ve 4 adedinin 30m3/h ve 1 adedinin 15m3/h kapasite ile çalışması gerektiğini, ancak dekantörlerin yarı kapasitede dahi %25 kuruluğu sağlayamadığını, bunun üzerine bu oranın %20 olarak değiştirildiğini, dekantörlerin sürekli arızalandığını, defalarca tamir edilmesine rağmen çalışır hale getirilemediğini, 18.09.2013 tarih be 39680 yevmiye nolu ihtarda 3 adet dakantörün değiştirilmesi istendiği halde hiçbir işlem yapılmadığını, sözleşmenin 18. maddesine göre iş yerinin korunması için all risk sigortası yaptırılması zorunlu olup davalı tarafından sigorta yaptırılmadığını, davalıya 10.162.552.80 TL ödeme yapıldığı halde sözleşme konusu işin %60'nın dahi tamamlanmadığını, bu nedenle sözleşmenin geriye etkili feshi ile fazla yapılan ödemenin tahsili için dava açma zorunluluğu doğduğunu bildirmiş, sözleşmenin haklı nedenle geriye etkili feshi ile davalı yüklenici tarafından yapılan imalatların, kâr payı hariç hesaplanarak, yapılan ödemeden mahsubu ile bakiye alacağın şimdilik 100.000.00 TL'sinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini dava ve talep etmiştir.
Birleşen dosya davacısı ... Yapı Çevre Teknolojileri ... Ltd. Şti vekili dava dilekçesinde özetle, davacı şirket ile davalı şirket arasında 04/10/2010 tarihinde "Atık Çamur Kurutma ve Yakma Tesisi Yapımı ve Deneme İşlemi İşi" için sözleşme yapıldığını, 20/10/2010 tarihinde yapılan yer teslim tutanağı ile yer teslimi yapılarak işe başlandığını, davalı tarafın 29/03/2011 tarih ve 584 sayılı yönetim kararı ile Alanya ilçesi ... Beldesi ... AAT'ne yapılmasına karar verildiğini, davacı şirketin adres değişikliğinden dolayı herhangi bir fiyat artışı talep etmediğini, ... AAT arazi için 06/04/2011 tarihinde yer teslimi yapıldığını, yer teslimine müteakip müvekkil şirket tarafından gerekli çalışmaların başlatıldığını, projelerin hazırlandığını, davalı tarafından proje onayının alınması için gerekli başvuruların yapıldığını, Çevre ve İl Müdürlüğünün 04/11/2011 tarih ve 5024 sayılı yazısı üzerine proses değişikliği ve bundan dolayı ilave edilmesi gerekli ünitelerle ilgili olarak 17/01/2012 tarihinde müvekkil şirket yetkililerininde katılmış olduğu toplantıda prosesin değişmesi ve yeni eklentiler yapılarak dosyanın yeniden Antalya İl Çevre Müdürlüğü'ne verilmesi hususunda görüş birliğine varıldığını, Antalya İl Çevre Müdürlüğü tarafından kurulup işletmesi planlanan Aktif Çamur Kurutma ve Yakma Tesisi Faaliyeti ile ilgili olarak 206/01/2012 tarihinde yapılan III. IDK toplantısında bazı eksikliklerin bulunduğunun, bu eksikliklerin tamamlanmasının yönetmelik gereği zorunlu olduğunun bildirildiği, bu yazı üzerine müvekkil şirket tarafından Çevre Müdürlüğü tarafından talep edilen proses değişikliklerini 07/02/2012 tarihli yazı ile davalı tarafa bildirdiğini, söz konusu yazılarında bildirilen eksikliklerin yeni kurulacak üniteler ile giderileceğini, aralarında imzalanan sözleşmede belirtilmeyen hangi ünitelerin kurulması gerektiği ve hangi ünitelerin değiştirilmesi gerektiği belirtildiğini, silolar ile ilgili olarak da yeniden proje hazırlanması gerektiği belirtilmiş ve izinlerin talep edildiğini, bu yazıyı cevaben davalı tarafın 07/02/2012 tarihli yazıda mer'i mevzuat kapsamında istenilen değişikliklerin uygun görüldüğünü belirtmiş, Ankara ...Ticaret 2014/82 D.İş sayılı dosyası ile verilen ...... Kızılay/Ankara Şubesi'nin 30/09/2010 tarih ve 252376 sayılı 701.000,00 TL bedelli ve ...... Genel Müdürlüğü'nün 12/10/2010 tarih ve 224078 sayılı 3.500.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının nakde çevrilmemesi yolundaki ihtiyati tedbir kararının teminatsız olarak devamına, davalı tarafından en son yer tesliminin (Serik AAT) ayıpsız olarak davacı şirkete hangi tarihte yapıldığının tespitine, sözleşmenin değişen şartlara göre uyarlanarak; özellikle sözleşme konusu işin tanımı, yapılacak işler, sözleşmenin süresi ve sözleşmenin bedeli hükümlerinin değişen şartlar uyarınca uyarlanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiş, yargılama sırasında verdiği tam ıslah dilekçesi ile davasını tam ıslah ettiğini bildirerek ...A.Ş.'den 5.065.072,86 TL'nin faizi ile tahsilini ve sözleşme kapsamında karşı tarafa teslim edilen teminat mektupları ile Ankara ...ticaret mahkemesi 2014/82 d.iş sayılı dosyasına ibraz edilen teminat mektubunun iadesini talep etmiştir.
CEVAP:
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, asıl davaya ilişkin olarak birleşen davada bildirilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Birleşen dosyada davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kendileri tarafından davalı şirket ile davacı şirket arasında imzalanan "Atık Çamur kurutma ve Yakma tesisi Yapın ve Deneme İşletimi işi sözleşmesinin" hakli nedenle geriye etkili fesih talep edilerek 26/02/2014 tarihinde Ankara 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/73 esas sayılı dosyası ile dava açtıklarını, aynı sözleşmeden kaynaklandığını, sözleşmenin feshine karar verildiği takdirde sözleşmenin uyarlanmasını isteyen davanın konusuz kalacağını, bu nedenle birleştirilmesine ve bekletici mesele yapılmasına, davanın esastan incelendiğinde reddine, davacı tarafın tedbir talebinin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak taleplerine ilişkindir.
Birleşen dava sözleşmenin uyarlanması (ıslah ile alacak-teminat mektubunun iadesi) istemine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların dayandığı deliller toplanmış dava konusu işe ilişkin tarafların dayandığı tüm deliller getirilmiş tespit raporları, hakkedişler dosyaya kazandırılmış, mahallinde keşif yapılmış, dosya bilirkişiye tevdi olunarak rapor tanzim edilmiştir.
Taraflar arasında 04/10/2010 tarihli Atık Çamur Kurutma Ve Yakma Tesisi Yapım Ve Deneme İşletimi İşine ilişkin sözleşme kurulduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ışığında söz konusu işin yer tesliminin 20/10/2010 tarihinde yapıldığı ancak ...Turizm A.Ş. Yönetiminin 29/03/2011 tarih ve 584 sayılı karara istinaden tesisin Belek-2 Atık su Artma Tesisi içinden alınarak Alanya ilçesi Türkerler beldesi AAT'ye yapılmasına karar verildiği, Türkerler Beldesinde yer tesliminin 06/04/2011 tarihinde yapıldığı, firmanın yer tesliminden sonra 2872 sayılı Çevre Kanunu Çevresel etki Değerlendirme Yönetmeliği kapsamında (ÇED Gerekli Değildir belgesinin alınması için) Antalya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne başvuruda bulunduğu, dosya içinde bir takım değişikliklerin yapılması konusunda eksiklik tespit edilmesi üzerine, 30/01/2012 tarih ve 2922 sayılı yazı ile davalı ... ... Ltd. Şti'ye yazı gönderildiği, ... ... .Ltd. Şti tarafından davacı ile 07/02/2012 tarih ve G.M/15 sayılı yazı ile istenen değişikliklere ilişkin yazışma yapıldığı, ...tarafından meri mevzuat kapsamında değişikliklerin yapılmasının uygun görüldüğüne ilişkin cevap verildiği, ... tarafından müdürlüğe proje tanıtım dosyasında değişikliklerin yapılacağına ilişkin taahhüt verilerek 02/04/2012 tarih 10126 sayılı yazı ile... gerekli değildir belgesinin alındığı, ancak bu arada Türkerler Belediye başkanlığının tesisin burada kurulmasını istememesi üzerine işin bu alandan alınarak Serik İlçesi AAT içerisinde yapılması konusunda... ... A.Ş. Tarafından 11/06/2012 tarih ve G.M/35 sayılı yazı ile kararın ... ... Ltd. Şti'ye bildirildiği, Serik Merkez AAT arazisinin ... ... Ltd. Şti'ye 15/06/2012 tarihinde teslim edildiğini, yine... gerekli değildir raporunun 16/08/2012 tarihinde alındığı ancak bu defa alanın tarım arazisi içinde olması nedeni ile Antalya İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Tarafında 19/11/2012 tarih ve 22522 sayılı yazısı ile Serik İlçe Eminceler Köyü sınırları içinde yapılması planlanan alanın mutlak tarım arazisi olması sebebi ile tarım dışı amaçlı kullanılmasının uygun görülmediğinin bildirildiği, bu bağlamda Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğüne iletilmek üzere kamu yararı kararı istenildiği, söz konusu kararın 17/05/2013 tarih 95917 sayılı Kültür ve Turizm Bakanlığı yazısı ile temin edildiği anlaşılmıştır.
Belek'te 20/10/2011 tarihinde yapılan yer tesliminin ardından çalışmalar başlanılmış ise de sözleşme tarihinden 5 ay sonra ...A.Ş.'nin 29/03/2011 tarihli kararı ile tesis yerinin Türkerlerin aldığı, yüklenici ... ... Ltd. Şti'nin 06/04/2011 tarihinde sözleşme konusu işi sözleşme bedelinde değişikliğe gitmeden Türkerler bölgesinde yapmaya kabul ettiği ve 5 adet dekantörü 31/05/2011 tarihinde iş mahalline getirdiği, Temmuz ayında montajlarının yapıldığı, sözleşme toplam bedelinden %4 oranında belirlenen uygulama projeleri ile %8 oranında belirlenen dekantörlerin temini bedeli ile ilgili 1 nolu hak edişin 12/07/2011 tarihinde düzenlendiği, kesintilerden sonra kalan bakiyenin yükleniciye ödendiği görülmüştür. İşveren ...A.Ş. 15/08/2011 tarihli ihtarında dekantörlerin teslim alındığını bedelin ödendiğini ancak pompaları %25 km oranını sağlamadığını, ivedilikle bu orana çıkartılması gerektiğini bildirdiği, yapılan incelemeler sonucunda 05/07/2011 tarih 607 sayılı ...A.Ş. Yönetim kararı ile "Kuruluk Oranını %20-25 aralığında kabul edilmesine ve bu oran aralığının yeterli olduğunun" karar verildiği, Serik ile ilgili yer tesliminin 15/06/2011 tarihinde yapıldığı bu kez Serik bölgesinde çalışmalar yapıldığı ve sözleşme toplam bedelinin %10'u oranında belirlenen inşaat işleri, yol saha borulaması bedeli olarak 2 nolu hakedişin 25/07/2012 tarihinde düzenlenerek kesintilerden sonra kalan bakiyenin yüklenici ... ... Ltd Şti'ye ödendiği görülmüştür. Antalya İl Çevre Müdürlüğünün Serik ile ilgi... gerekli değildir belgesinin 15/08/2012 tarihinde düzenlenmesinden sonra sözleşme bedelinin %2'si oranında belirlenen dekantörlerin montajı bedeli olarak 3 nolu hakedişin 17/08/2012 tarihinde düzenlendiği, kesintilerden sonra bakiye kalan kısmın yükleniciye ödendiği görülmüştür.
İş veren ...A.Ş. 11/09/2012 tarihli yazısında Serik Atık Su Artıma Tesisi için saha kotunun su baskınlarına karşı önlem amacıyla yükseltilmesinin uygun olacağı yönünden görüş bildirdiği, ... ... Ltd. Şti tarafından kotun yükseltilerek imalat yapıldığı, kurutma ünitesinin 15/08/2012 tarihinde tesise getirtilmesinin ardından sözleşme bedelinin %23'ü oranında belirlenen kurutma makinesi temini bedeli olarak 4 nolu hakedişin 19/11/2012 tarihinde düzenlendiği, kesintilerden sonra kalan 3.087.508,50 TL'nin 1.100.000,00 TL'sinin 21/11/2012 tarihinde 900.000,00 TL'sinin 28/11/2012 tarihinde ve 587.508,50 TL'sinin 30/01/2013 tarihinde yükleniciye ödendiği, kalan 500.000,00 TL'nin ödenmediği, yüklenicinin defaten yazdığı yazıları ile ödemelerin geç yapıldığını bildirdiği, 27/05/2013 tarihinde inşaat işleri bunker silo ve konveyörlerin temini ile ilgili 5 nolu hakedişi düzenlediği, bu bedelin de defaten işveren tarafındaN ödendiği görülmüştür. Yüklenici ... ... Ltd. Şti 02/07/2013 tarihli yazısı ile sözleşmenin yapılması sonrasında yaşanan yer değişiklikleri her sahada şantiye kurulması, her saha için harita ve plankote çalışması yapılması, 4 kez proje hazırlanması 2 kez... raporları alınması sebebi ile artan ve azalan iş oranlarını nazara alarak iş oran artışının %24,60 olarak kabulü ve 14.544.556,41 TL olarak tespit edilen mukayeseli keşfin onanarak revize iş programı yapılmasını talep ettiğini, iş veren ...A.Ş. Tarafından bu yazıya cevap verilmediği, bu defa 04/10/2013 tarih ve 19/11/2013 tarihli yazıları ile yüklenici ... ... Ltd. Şti'nin yaşanan gelişmeler çerçevesinde işe başlama tarihinin 15/06/2012 tarih 16/08/2012 olarak kabul edilmesi gerektiğini, işin 500 takvim günü olarak belirlenene süresine yine sözleşmeye göre 90 gün deneme işletme süresi eklenerek işin bitim tarihinin 28/05/2014 olması gerektiğine göre hazırlanan 4. Revize iş programının onaylanmasının talep edildiği, işveren ...A.Ş. Tarafından 25/11/2013 tarihli cevabi ihtarnamede... raporu dikkate alınarak 28/12/2013 tarihine kadar ek süre verildiği, buna göre 4. Revize iş programının hazırlanarak onaya sunulması mukayeseli artış taleplerinin inceleneceğini bildirdiği, yüklenici ... ... Ltd. Şti tarafında 02/01/2014 tarihli yazısı ile yakma ünitesindeki eksiklikler giderildiğinden 6 nolu hakedişin düzenlenmesi talep edildiğini bildirdiği dosyadaki belgelerden anlaşılmıştır.
İşveren ...A.Ş. 31/01/2014 tarihli ihtarında işin süresinde bitirilmediğini, 3 dekontörün hiç, 2 dekantörün yeterli kapasitede çalışmadığını, 60 gün içinde 5 adet dekantörün yenileri ile değiştirilmesini, 15 gün içinde geçici kabule hazır hale getirilmesi halinde sözleşmenin haklı nedenle feshedileceğinin bildirdiği, yüklenici ... .. Ltd. Şti'nin 18/02/2014 tarihli ihtarı ile 4 nolu hakedişten 500.000,00 TL'nin 6 nolu hakedişten 4.085.550,00 TL'nin yine sözleşme dışı yönetmelik ve proses değişikliği nedeni ile ilave iş bedeli 1.903.608,48 TL'nin ödenmediğini, proje ve izin işleri için 246.000,00 TL masraf ile yurtiçi ve yurtdışı anlaşmalar, akrediteler ve ödemeler için 2.166.111,77 TL ki toplam 10.161.460,79 TL'nin ifa tarihinden itibaren ödenmesinin talep edildiğinin ancak ihtarnamede tebliğ şerhinin bulunmadığı, bu sürecin sonunda ...tarafından 26/02/2014 tarihinde asıl 28/02/2014 tarihinde birleşen davanın açıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 11.1.1.a maddesine göre işin yer teslimi ile başlayacağı belirlenmiştir. Yukarıda anlatılan süreç dikkate alındığında işin başlama tarihinin son... raporunu alındığı 15/08/2012 tarihi olduğu, bu sürenin son günün 28/12/2013 tarihi olarak tespit edildiği, buna göre 90 gün deneme süresi eklenmesinin gerekli olduğu ve buna göre geçici kabul tarihinin 28/03/2014 tarihi olarak tespit edildiği anlaşılmakla birlikte sözleşmenin 19 maddesi çerçevesinde yükleniciye seramik filtre imaları, aktif karbon ünitesi, kimyasal arıtım ünitesi, laboratuvar sürekli ölçüm cihazı, zemin kotu yükseltilmesi işlerinin ek imalat olduğu dikkate alınarak ek süre verilmesi gerektiği, buna göre itibar olunan bilirkişi hesaplamalarına göre 174 gün ek süre verilmesi gerektiği, iş sahibinin 4 adet iş yönünden iş artışı talebini kabul etmekle birlikte buna uygun ek süre vermediği, ayrıca yüklenicinin gönderdiği ihtarlarda hakediş ödemelerinin süresinde ödenmemesi nedeni ile işin gecikmesine neden olduğu dikkate alınarak 174 gün ek süre ilave edildiğinde iş bitiminin 19/09/2014 tarihi olduğu, mahallinde yapılan keşif ve sonucu tanzim edilen bilirkişi raporunda belirtildiği üzere işin toplam %82 oranındaki kısmının tamamlandığı, kalan kısmın 121 günlük süre içinde bitirilebileceğinin bilirkişilerce bildirildiği dikkate alındığında bu hali ile davacı iş veren ...A.Ş.'nin süreli feshi uyarlı ihtarının yerinde olmadığı, nitekim ...Turizm A.Ş. yönetim kurulunun 05/07/2012 tarihli kararı ile sözleşme konusu 5 adet dekantörün çamurun niteliğinden kaynaklanan sebepler ile %25 kuruluk oranının sağlanmasının teknik olarak mümkün olmadığı kanaati ile kuruluk oranın %20-25 aralığından kabul edilmesini ve oran aralığının yeterli olduğuna karar verdiği, bu karardan 14 ay süre sonra 18/09/2013 tarihinde 3 adet dekantörün kullanılamaz durumda olduğu 2 adet dekantörün %25 kuruluk oranını sağlayamadığı ileri sürülerek dekantörlerin değiştirilmesini talep ettiği, dosyada bulunan deliller ile dekantörlerin teslimden sonra yer değiştirmesi, teslim tarihinden itibaren kullanılıyor olması, yüklenici ... tarafından onarımlarının defaten sağlanması ve ...yönetiminin 05/07/2012 tarihli kararı çerçevesinde daha önce %20-25 aralığında kuruluk aralığında kabul edilen ve çalışır durumda teslim edilen dekantörler yönünden sonradan %25 kuruluk oranının sağlanmadığı gerekçesi ile değişme talep edilmesinin yerinde olmadığı ve sözleşmenin haklı nedenle feshi talebinin de yerinde bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dosyada bulunan tespit, keşif, bilirkişi raporları ile ek imalatlar ile birlikte sözleşme bedelinin 15.737.521,35 TL + KDV olması gerektiği, buna göre davacı... Nehirin hakettiği alacak tutarının 12.904.767,51 TL olduğu, sözleşmenin 8. Maddesi çerçevesinde KDV işveren tarafından ödeneceğinden itibar olunan bilirkişi hesaplamalarına göre KDV dahil bedelin 15.227.625,66 TL olduğu, bu tutarın 10.162.552,80 TL'lik kısmının davacı ... ... Ltd. Şti'ye ödenmediği bu nedenle tam ıslah edilen davanın kısmen kabulü ile alacağın ıslah tarihinden itibaren (temerrüt ispatlanamadığından) avans faizi ile tahsiline karar vermek gerektiği anlaşılmıştır.
Serik SGK Müdürlüğü ile yapılan yazışma sonucunda işin tamamlanan kısmı ile ilgili muaccel hale gelmiş, prim, idari para cezası borcu bulunmadığı, teminatın iadesinde sakınca bulunmadığının bildirildiği, sözleşme hükümleri ve SGK yazısı birlikte değerlendirildiğinde, birleşen davacının sözleşmenin 7.2 ve 14. Maddesi çerçevesinde teslim edilen teminat mektuplarının iade şartlarının gerçekleştiği, Ancak ...Ticaret Mahkemesinin 2014/82 d.iş sayılı dosyasına verilen teminat mektubunun davacı ... Tarafından yüklenici...'a verilen teminat mektuplarının para çevrilmesinin engellenmesine yönelik verilen tedbir kararı çerçevesinde dosyaya yatırıldığı, henüz mahkeme kararımız kesinleşmediğinden Ankara ...Ticaret Mahkemesi dosyasında tedbirin de buna bağlı olarak devam ettiği ve teminatın iade koşullarının dosya içeriği ile gerçekleşmediği anlaşıldığından bu yöndeki talebin reddine karar vermek gerektiği, dava dosyasında devam eden tedbir sebebi ile verilen teminatın iade koşullarına ilişkin olan bu talebin reddi sebebi ile davalı tarafa yargılama gideri ve vekalet ücreti takdirine yer olmadığı kanaatine varılmıştır.
Islah, HMK'nın 176. maddesi çerçevesinde taraflardan her birinin yapmış olduğu usulü işlemleri değiştirmesine olanak sağlayan nitelikte olup, kısmen yada tamamen davanın ıslahı mümkündür. HMK.'nın 180. maddesi kapsamında davanın tamamen ıslahı ve biçimi düzenlenmiş olup, bu kapsamda davacının dava açarken dayanmış olduğu bir kısım dava sebebini ve özellikle talep sonucunu ıslah ederek davayı alacak davasına dönüştürmesi mümkündür. Islah suretiyle talep sonucunun değiştirilemeyeceğine dair bir yasa kuralı mevcut değildir. Talep sonucu kısmen veya tamamen değiştirilebilir. Yargıtay kararları ile ıslah suretiyle mümkün olmadığı ifade edilen husus, asıl dava muhafaza edilerek ıslah suretiyle dava dilekçesinde yer almayan ikinci bir talebin eklenmesi olgusudur. Somut uyuşmazlıkta davanın tamamen ıslahının HMK'nın 185 maddesi çerçevesinde mümkün olduğu dikkate alınarak davacı/birleşen davalının bu yöndeki itirazlarına itibar edilmemiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın yerinde bulunmadığı anlaşılmakla REDDİNE,
Birleşen davanın KISMEN KABULÜ ile,
5.065.072,86 TL’nin 14/02/2020 ıslah tarihinden itibaren avans faizi ile davacı birleşen davalıdan alınarak davalı birleşen davacıya ödenmesine, faiz başına yönelik fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Dava konusu iş kapsamında davacı birleşen davalıya teslim edilen ...... Kızılay Ankara şubesinin 30/09/2010 tarih ve 252376 sayılı 701.000,00 TL bedelli ve yine ...... Genel Müdürlüğünün 12/10/2010 tarih ve 224078 sayılı 3.500.000,00 TL bedelli teminat mektuplarının davalı birleşen davacıya iadesine,
3-Dosyada bulunan tedbir talebinin karar kesinleşinceye kadar devamına, tedbir kararının teminatsız devam etmesi ve tedbir kararı sebebi ile Ankara ... ATM’nin 2014/82 d.iş sayılı dosyasına verilen ... Tandoğan Ankara Şubesinin 17/02/2014 tarih ve 278736 sayılı 1.680.400,00 TL’lik teminat mektubunun iadesine ilişkin talebin bu aşamada yerinde bulunmadığından reddine,
4-Asıl davada alınması gereken 59,30-TL harçtan peşin alınan 199.345,70 TL'nin mahsubu ile bakiye 199.286,40 TL'nin davacıya iadesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 13.450,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
7-Birleşen davada alınması gereken 632.965,43 TL harçtan alınan 158.241,35 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 474.724,08 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
8-Birleşen davada davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 181.285,73 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
9-HMK 178/1 maddesi uyarınca birleşen davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinden tam ıslah tarihine kadar yapılan ve ıslah sebebi ile geçersiz hale gelen işlemler için yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, kalan kısım yönünden ıslah harcı 158.241,35 TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
Islah tarihinden sonra yapılan yargılama gideri olarak posta ve müzekkere gideri 77,50 TL, dört bilirkişi ücreti 1.200,00 TL olmak üzere toplam 1.277,00 TL'nin birleşen davalıdan alınarak birleşen davacıya ödenmesine, kalan masrafın davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
11-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/07/2021
Başkan ...
E-imzalı.
Üye ...
E-imzalı.
Üye ...
E-imzalı.
Katip ...
E-imzalı.