T.C... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
ANKARA
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2016/197
KARAR NO : 2024/404
...
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2016
KARAR TARİHİ : 16/07/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 12/08/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilince, ...projesi kapsamında ... uhdesinde olan iletim yatırımını 2.999.516,82TL harcayarak gerçekleştirdiklerini, geçici kabulünü yapıldığını, davalının 30.03.2010 tarihinde yayımlanan .... "Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisinde"ki kurallar çerçevesinde 1.191.227,03TLolarak geri ödemeyi hesaplandığı ve müvekkiline 30.05.2014 tarihinden itibaren 31.10.2023 tarihine kadar aylık 29.926,89 TL olarak ödemeye başlandığını ve ödemeye devam edildiğini, Ancak iş bu geri ödemeye esas alınan Kurul Kararının iptali için açılan davanın ... 31.03.2015 tarihli kararı ile “...anılan düzenlemelerin tesislerin inşa edileceği araziden veya coğrafi konumdan kaynaklanacak maliyet farklılıklarını yansıtacak bir düzenleme olmadığı, bu durumun farklı coğrafi konum ve arazilerde inşa edilecek tesisler açısından hakkaniyete aykırı durumlara yol açacak nitelikte olduğu...” gerekçesiyle, iptal edildiğini, yerleşmiş içtihatlarda belirtildiği üzere; iptal kararlarının geriye yürüdüğü, iptal edilen kararın hiç alınmamış gibi ilke olarak eski durumun kendiliğinden geri geldiğini, iptal edilen kararın davacıdan başka kişileri de ilgilendirecek nitelikte ise davada taraf olmayan fakat iptal edilen kararla ilgisi bulunan üçüncü kişileri de etkileyeceği, bu nedenle davalı tarafından geri ödemeye esas alınan kurul kararına dayanılarak yapılan ödemenin hukuki dayanağının kalmadığı, müvekkili tarafından iletim yatırımına ilişkin masraf ve ödemeler ile davalı yanca yapılan ve yapılacak ödemelerin belirli olduğunu, bu nedenle arada oluşan geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı farkının ... kararı çerçevesinde değerlendirilerek, hesap edilmesi gerektiği belirterek; müvekkili şirketin 154 kV Tirebolu TM'de Hat Fideri, 154 kV Aslancık ...-154 kV ... TM arası 154 kV, 11,67104 km tek devre MCM iletkenli OPGW E.İ. Hattı Tesisini gerçekleştirdiğini, KDV hariç 2.999.516,82TL yatırımın müvekkil şirket tarafından harcandığını, ... tarafından ödenen ve ödenmeye devam edilen tutarın ise 1.191.227,03 TL kadar olduğunu öne sürülerek, müvekkilinin alacağının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere şimdilik asgari 10.000TL nin davalı yanca geçici kabulün yapıldığı 27.09.2012 tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı ile birlikte tahsiline davalıdan karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 10.05.2024 tarihli bedele arttırım dilekçesiyle; Müvekkilin alacağının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere asgari 10.000 TL’nin davalı yanca geçici kabulün yapıldığı 27.09.2012 ve 11.09.2013 tarihlerinden itibaren işleyecek gecikme zammı ile birlikte davalıdan tahsiline şeklinde açılan dava, ... tarafından geri ödeme fark bedeli olarak hesaplanan KDV hariç 1.207.486,75-TL ile bilirkişiler tarafından eksik ödendiği hesaplanan KDV hariç 831.223,82-TL'nin toplamı olan KDV hariç 2.038.710,57-TL üzerinden işbu dava belirli hale gelmiş olup; ... tarafından hiç ödenmeyen KDV hariç 831.223,82-TL'nin davalı yanca elektrik iletim hattının geçici kabulünün yapıldığı 11.09.2013 tarihinden itibaren, bu tarihlerden itibaren talebimiz kabul edilmez ise ...'ın ilk ödeme yazısı tarihi olan 31.03.20214 tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı ile birlikte davalıdan tahsiline, yine ... tarafından vadesinde ödenmeyen KDV hariç 1.207.486,75-TL tutarın, (TBK 100. madde hükmü tatbik edilmek suretiyle,) ...'ın iletim sistem kullanım bedelinden mahsup ederek ödediği tutarların infaz aşamasında değerlendirilerek; davalı yanca geçici kabulün yapıldığı 27.09.2012 ve 11.09.2013 tarihlerinden itibaren, bu tarihlerden itibaren talebimiz kabul edilmez ise, ...'In ilk ödeme yazısı tarihi olan 31.03.20214 tarihinden itibaren işleyecek gecikme zammı ile birlikte davalıdan tahsil talep edilmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı ile imzalanan Bağlantı Anlaşması kapsamında davacı tarafından yapılan yatırımın geri ödeme metodolojisi çerçevesinde müvekkili teşekkül tarafından davacıya ödenmekte olduğunu, 93 MW kurulu gücündeki ....'in iletim sistemine bağlantısını teminen akdedilen 01.07.2008 tarihli Bağlantı Anlaşmasının ticari unvan değişikliği nedeniyle 05.02.2014 tarihinde revize edildiği, Söz konusu Bağlantı Anlaşmasının 5. maddesi hükmü çerçevesinde ... tesislerine bağlanmak isteyen davacının bağlantıyı sağlamak için gerekli hatları ve tesisleri kendisinin yaptığını ve tamamladığını, teşekküllerince bu bağlantı nedeniyle yapılan masrafların davacıya taksitle geri ödenmekte olduğunu, ancak teşekküllerince geri ödeme yapılırken yatırımcının yaptığı masrafın aynen ödenmediğini, ... tarafından onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Metodolojisine göre tesisin ne kadara yaptırılabileceği hesaplanarak bulunan bedelin dikkate alındığını, ... kararı doğrultusunda Teşekküllerince yeni bir Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Metodolojisinin hazırlanarak ...'nın onayına sunulduğunu, söz konusu metodoloji .... tarafından onaylandığında tüm geri ödeme hesaplarının tekrar yapılarak bildirileceğini, yeni metodoloji yürürlüğe girdiğinde bu metodoloji uyarınca yapılacak hesaplamanın da taraflar açısından bağlayıcı olacağından bilirkişi tarafından metodoloji yürürlüğe girmeden bir hesaplama yapılamayacağı, 6446 sayılı.... nun 8. maddesi hükmü çerçevesinde yürürlüğe giren E.P. Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinin 20. maddesi 3 ve 4. fıkraları gereğince teşekküllerinin hazırlanan metodolojinin,... tarafından onaylanmasını beklemekten başka çaresi olmadığını, Bağlantı Anlaşmasının 23. maddesinde” Bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonra mevzuat değişiklikleri taraflar açısından bağlayıcıdır” denildiğini, davacı ile imzalanan Bağlantı Anlaşmasının Ek-4'ü olan Tesis Sözleşmesinin 2. maddesinde geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı metodolojisine göre belirleneceğinin öngörüldüğünü, davalıya yapılacak ödeme süresinin 10 yıl gibi uzun bir süreç olacağı göz önünde bulundurulduğunda, metodolojinin onayı sürecinin tamamlanmasının beklendiğini, Bağlantı Anlaşması Ek-4 Tesis Sözleşmesi kapsamında 154 KV .... TM. de bir adet Hat Fiderinin kabul onayının 27.09.2012 tarihinde, 154 kV Aslancık.... arası E.İ. Hattının geçici kabul onayının 25.11.2013 tarihinde yapıldığını, toplam yatırım tutarı 1.191.227,03 TL'nin faturasının teşekküllerince gönderildiğini, 171.537,69 TL KDV nin banka hesabına havale edildiği, 10.03.2015 tarihinde gönderilen yazıları ile Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliğinin sisteme erişim ve sistem kullanım hakları başlıklı 38. maddesi ve ...'nun 22.12.2011 tarihli kararının 7. maddesi çerçevesinde aylık sistem kullanım bedellerinden mahsup edileceğini, Nisan 2014 döneminden itibaren Ocak 2015 dönemi dahil eksik mahsup edilen aylık sistem kullanım farkı 424.703,44 TL'den sehven ödenen 1.317,79 TL tutarındaki faiz düşüldükten sonra 423.385,65 TL tutarın hesaplarına havale edileceğinin bildirildiğini, teşekküllerince Bağlantı Anlaşması kapsamında tesis edilen bedeli iletim sistem kullanıcısı şirket tarafından karşılanan E.İ. Hattına ilişkin kamulaştırma harcamaları için davacı şirket tarafından teşekküllerine 2.030.392,22TL ödeme yapıldığını, gerçekleşen yatırım tutarından kalan 607.639,35TL ile birlikte 2.638.085,57TL tutarın Şubat 2015 tarihinden itibaren bedel tamamlanıncaya kadar iletim sistem kullanım bedellerinden eksik ödeme yapılmak suretiyle mahsup edileceğinin bildirildiğini, ancak yeni metodoloji ... tarafından onaylandıktan sonra gerçekleşen yatırım tutarının yeniden hesaplanacağı ve davacı ile teşekkülleri arasındaki uyuşmazlığın kendiliğinden sona ereceğini öne sürülerek, davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bağlantı anlaşması kapsamında tesis edilen...ni yatırımı bedelinin , “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi” ne göre tespit ile tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında imzalanan bağlantı anlaşması ile yapım işine ait bilgi ve belgeler ile ihale dosyasına ilişkin tüm bilgi ve belgeler ... Den celp edilmiştir.
.... İle ... arasında 01/07/2008 tarihinde imzalanan Bağlanti Anlaşması kapsamında, anılan sistem kullanıcısı tarafından 154 kV TİREBOLU TM'de 1 adet 154 kV hat fideri tesisi gerçekleştirilerek, 27/09/2012 tarihinde geçici kabulü yapıldığı, iş bu bağlantı Anlaşması'nın 05.02.2014 tarihinde revize edildiği ve taraflarca onaylandığı, 05.02.2014 tarihli bağlantı anlaşması kapsamında yer alan Ek-4 Tesis Sözleşmesi'nin 2. Maddesinde “..geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarının,... tarafından onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Metodolojisi”ne göre, ...'ın Kamu ihale Kanunu'na göre gerçekleştirdiği “Yapım İşi İhaleleri” sonucunda imzalamış olduğu sözleşmelerdeki, aynı teknik özelliğe sahip havai hat (veya kablo sistemi) tesisi kilometrik maliyetlerin en düşüğü alınarak belirlenecektir.” hükmü gereğince, yine Bağlantı Anlaşması'nın “Mevzuata Uyum” başlıklı 23. Maddesinin; “Bu anlaşmanın yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişiklikleri taraflar için bağlayıcıdır.”, hükmü ile anlaşmanın yürürlük tarihinden sonra 30.03. 2013 tarih ve 28603 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu 8. Maddesinin;“....Yapılan yatırımın tutarı ilgili tüzel kişi veya kişiler ile ... arasında yapılacak bir tesis sözleşmesi ile bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları çerçevesinde geri ödenir. Geri ödeme süresi üretim ve tüketim tesisleri için en fazla 10 yıldır. Bu konuya ilişkin usul ve esaslar Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.”, ayrıca 6446 sayılı kanunun 8. maddesine istinaden çıkarılan 28.01.2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem kullanım Yönetmeliği'nin 20. Maddesisin 3.Fıkrası'nda “Müştereken veya münferiden yapılacak olan iletim tesisine ilişkin geri ödemeye esas yatırım tutarı, ... tarafından hazırlanıp Kurul tarafından onaylanan metodolojiye göre hesaplanır.” hükümlerin nazara alınarak, davalı tarafından davacıya yapılacak ödemenin ... tarafından onaylanan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Metodolojisi”ne göre davacı tarafından yapılan 154 KV 1adet fider ve 11,67104 KM uzunluğundaki enerji iletim hattına ait geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı ... 'nın 26.04. 2010 tarih ve 2536 sayılı kararı ile kabul edilen Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisinde ki kuralların çerçevesinde 1.191.227,03TL olarak geri ödemenin hesaplandığını ve 30.05.2014 tarihinden itibaren 31.10.2023 tarihine kadar aylık 29.926,89 TL olarak ödenmeyi başlandığı ve ödemeye devam edildiği anlaşılmıştır.
Davacı vekili vasıtasıyla açtığı iş bu davasında; Tesis edilen ... nın yatırım bedelinin 2010 tarihli metodolojiye göre hesap edildiği, ancak iş bu metodolojinin iptali için açılan dava neticesinde, ....sayılı kararıyla;Söz Konusu Kurul Kararı “anılan düzenlemelerin tesislerin inşa edileceği araziden veya coğrafi konumdan kaynaklanacak maliyet farklılıklarını yansıtacak bir düzenleme olmadığı, bu durumun farklı coğrafi konum (nakliye, hammadeye ulaşım, işgücü vs.) ve arazilerde inşa edilecek tesisler açısından hakkaniyete aykırı durumlara yol açacak nitelikte olduğu” gerekçesi ile İPTAL edildiği, bu çerçevede, davalı tarafından geri ödemeye esas alınan Kurul kararına dayanılarak yapılan ödemenin hukuki dayanağı kalmadığını, müvekkil tarafından davalıya ait iletim yatırımlarına ilişkin masraflar ve ödemeler ile davalı yanca yapılan ve yapılacak ödemelerin belirli olduğu belirtilerek, yatırım için 2.999.516,82 TL (KDV hariç) harcama yapıldığı halde davalı tarafından ödenen ve ödenmeye devam eden tutarın 1.191.227,03 TL olarak hesaplandığı, bu durumda arada oluşan geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı farkı için Danıştay kararı çerçevesinde iletim yatırımı gerçekleştirilen bölgede maliyet kalemleri (154 kV iletim hattı, hat fideri, donanımı, işçilik v.s.) dikkate alınarak, bilirkişilerce hesap edilmesi ve müvekkile ödenmesi gereken fark tutarının belirlenmesini talep etmiştir. Davalı vekili ise, yürürlükte bulunan metodolojiye göre hesap edilerek ödeme yapıldığından istemin reddine karar verilmesi talep edilmiştir.
Yukarıda bahsedildiği üzere taraflar arasında 01.07.2008 tarihinde imzalanan, ticari unvan değişikliği nedeniyle 5.02.2014 tarihinde revize edilen Bağlantı Anlaşması kapsamında yer alan Ek-4 Tesis Sözleşmesinin 2. Maddesinde“...geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı... tarafından onaylanan "Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Metodolojisi” ne göre... belirlenecektir.” hükmü gereğince davacı tarafından yapılan yatırımın metodoloji doğrultusunda hesaplanması gerektiği tartışmasızdır. Ancak ...'ın iş bu metodolojinin iptalinden sonra hesaplamalara esas olan yeni tespit metodolojisi ... tarafından 16.11.2016 tarihinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. ...'nin 16.11.2016 tarih ve ... sayılı kararı ekinde yer alan tespit metodolojisi Geçici 1. Maddesi'nde, mülga 26.04.2010 tarihli ve 2536 sayılı Kurul Kararı ile onaylanan Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi hükümlerine tabi olan kişilere, bu yeni metodoloji hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir.
Mahkememizce atanan elektrik mühendisi ...oluşturulan üç kişilik bilirkişi heyetinden alınan 24.03.2019 tarihli raporda; ...nin ... sayılı kararı ile kabul edilen ve geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarının hesaplanmasında kullanılan metodolojisi ve bu doğrultuda davalı kurumdan temin edilen hesaplama belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucunda; taraflar arasındaki Bağlantı anlaşması ile eki sayılan mevzuat hükümleri gereğince, bu Bağlantı Anlaşması ve Bağlantı Anlaşmasının yürürlük tarihinden sonraki mevzuat değişikliklerinin taraflar için bağlayıcı olduğu hükmü ile yürürlükte olan yeni tespit metodolojisinin geçici 1. Maddesi hükmü doğrultusunda ... tarafından onaylanan 16.11. 2016 tarih, 6593-20 sayılı “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi”nin uygulanarak davacı alacağının hesaplanması gerektiği ve bu metodoloji doğrultusunda yapılan hesaplama sonucunda geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarının 1.601.462,82TL olduğu ve Danıştay 13. Dairesi tarafından iptal edilen metodolojiye göre 1.191.227,03 TL olarak hesaplanan tutarın davalı tarafından, davacıya ödendiği, aradaki farkın ( 1.601.462,82 TL-1.191.227,03TL)=410.235,79 TL olduğu hesap edilmiştir.
Rapora itiraz üzerine, mali müşavir ... oluşturulan yeni heyetten alınan 16.07.2022 tarihli raporda ise ; Bağlantı Anlaşmasının Ek-4 dokümanı Tesis Sözleşmesinin "İşin Kapsamı ve Tahmini Keşif Tutarı" başlıklı 2. maddesinde; "1- 154 kV ...'de | adet 154 KV'luk çıkış fideri donatılması ve ... (işin yaklaşık tahmini bedeli 235.519,79 TL'dir), 2- 154 kV ... den itibaren 154 Kv tek devre 10 km 1272 MCM karakteristikli bir EİH tesisi (OPWG'li) (işin yaklaşık tahmini bedeli 982.460,79 TL'dir), 1. ve 2. bentlerdeki bedeller, ...'ın o yıl için yayınlamış olduğu birim fiyat kitapçığından “Tesis Sözleşmesi” tarihindeki bedeller alınarak hesaplanacak ve bu sözleşmede belirtilen süreyi asmamak kaydıyla geçici kabul tarihinde birim fiyat kitapçığındaki esaslara göre güncellenerek, TM fider tesisi işini 3. bir firmaya yaptırıldığı hak edişler düzenlendiği ve işin bedeli müteahhit karı ile birlikte 115.600,00 nin EURO olarak ödendiğini, Geçici kabul tarihi olan 27.09.2012 tarihi itibariyle 1 Euro” 2,3040 TL" olup, buna göre yatırım tutarı 2,3040 x 115.600= 266.342,40 TL olmakta, ancak davacı tarafından hak ediş tarihlerindeki kur çerçevesinde toplam 253.083,08 TL ödeme yapıldığı, diğer yandan, Bağlantı Anlaşmasında öngörülen tesis yapım bedellerinin geçici kabul tarihi itibariyle güncellenmesi gerekmektiği ve dosyada (...'a ait 2012 ve 2013 yılı Birim Fiyatları) yeterli belge bulunmadığından Bağlantı Anlaşmasında yer alan tesis yapım bedelleri Bağlantı Anlaşması tarihi olan 01.07.2008 tarihinde geçici kabul tarihine kadar ... oranları Temmuz 2008 başında yayımlanan Haziran 2008 itibariyle 154,51, Eylül 2012 başında yayımlanan Ağustos 2012 itibariyle 205,43, Eylül 2013 başında yayımlanan Ağustos 2013 itibariyle 222,21 olup, Bağlantı Anlaşmasında yer alan tesis bedellerinin güncellenmiş miktarları; E.İ.Hattı tesisi ile ilgili olarak, davacının, davalı adına yaptırdığı tesis bedelinin E.İ. Hattı için 1.415. 682,75 TL ve Fider donatı işi için 266.342,40 TL olmak üzere toplam 1.682.025,15 TL olacağı ve davalı ... tarafından belirlenen 1.191.227,03TL dikkate alındığında; davacının(1.682.025,15-1.191. 227,03=) 490.798,12TL talep edebileceği, bu bedelin (1.415.682,75- 998.627,29)= 417.055,46 TL'sinin B.İ. Hattı tesis işinden, (266.342,40 - 192.599,74)= 73.742,66 TL lik kısmının T.M. Fider tesisi işinden kaynaklandığı, şeklinde hesap yapılmıştır.
İş bu rapora itiraz üzerine aynı heyetten alınan 10.08.2021 tarihli ek raporda; ... sayılı kararıyla; ....nın 16.11.2016 tarih ve... sayılı “ Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı tespit Metodolojisine" yönelik kararı iptal talebinin reddine karar verildiği, ancak davanın kesinleşip kesinleşmediğinin belli olmadığı, ancak 21.05.2018 tarihli Bağlantı Anlaşmanın Ek-4 Tesis Sözleşmesinin 2. maddesi kapsamında; 154 kV ...de | adet 154 kV'luk çıkış fideri donatılması işini 235.519,79 YTL, 154 kV ...'den itibaren 154 kV tek devre 10 km 1272 MCM karakteristikli ... tesisini 982.460,00 YTL üzerinden yapımını üstlenmiş olup, aynı madde hükmünde “ 1. ve 2. bentlerdeki bedeller ; ...'ın O yıl için yayınlamış olduğu birim fiyatlar kitapçığından “Tesis Sözleşmesi” tarihindeki bedeller alınarak hesaplanacak ve bu sözleşmede belirtilen süreyi aşmamak kaydıyla geçici kabul tarihinde birim fiyatlar kitapçığındaki esaslara göre güncellenecektir. Fiziki maliyetin güncellenen bu maliyetin altında olması durumunda fiziki maliyet esas olacaktır. Fiziki maliyetin 1. ve 2. bentlerdeki bedelleri aşması halinde ... aradaki bu farkı kullanıcıya ödemeyecektir...” hüküm gereğince, davacı başlangıçta, yaptırdığı tesis bedelinin güncellenen bedel üzerinde olması halinde, bu farkı talep etmeyeceğini açıkça kabul ederek anlaşmayı imzalayarak tesis yapımını üstlenmiştir. Davacı, yasal mevzuat kapsamında kendisi tarafından kullanılacak ve ...'a ait olacak E.İ.Hattı ve Şalt tesisinin yapımını ve finansmanını üstlenerek davalı ... 'la Bağlantı Anlaşması akdetmiş ve Anlaşmada tesis bedellerine yer verilmiş olup, her iki tarafında 6446 sayılı yasal mevzuata tabi olması ve yapım ve işlem tarihinde geçerli bir geri ödeme esaslarını belirleyen mevzuat bulunmaması karşısında, Bağlantı Anlaşmasında yer alan tesis bedellerinin yine Anlaşmada belirlenen şekilde güncellenecek bedeli uyuşmazlıkta esas olacağı değerlendirilerek, buna göre kök raporda hesaplama yapıldığının, ancak Mahkemece davacı tarafından üstlenilen tesis yapımı için geri ödemeye konu önceden işlem yapılmış olmasına rağmen sonradan yürürlüğe konan 16.11.2016 tarih ve 6593-20 sayılı “ Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı tespit Metodolojisinin Geçici 1.maddesinde yer alan hükme göre, yeniden işlem tesisi gerekeceği yönünde kanaate varılması halinde ise; toplam tesis bedelinin 1.601.462,82 TL olduğu, daha önce hesaplanarak ödenen 1.191.227,03 TL dikkate alındığında, davacının bakiye 410.235,79 TL ve KDV dahil 461.925,50 TL alacağının doğduğu, bu alacağın 14.05.2019 tarihli sistem kullanım faturasından mahsup yoluyla ödendiği, Bu kapsamda, davacının davalı ...'tan bir alacağı söz konusu olmayacağı belirtilmiştir.
Bilirkişi raporlarına karşı itirazlar, Danıştay İptal kararları ve 14.12.2021 tarihinde resmi gazetede yayınlanan metodoloji dikkate alınmak suretiyle mevcut heyete jeoloji mühendiside eklenerek alınan 16.08.2022 Tarihli ek raporda ise; Davacı yanın ek raporla ilgili itirazlarının uygun görülmediği, Davalı ... uhdesinde bulunan davaya konu ... ... adet fider tesisi işi kapsamında , Geri Ödemeye Konu Yatırım Tutarının tespiti ile ilgili mevzuat hükmünün Danıştay tarafından iptal edilmesi sonucunda, uyuşmazlığa konu hesaplama tarihi itibariyle her hangi bir mevzuat hükmünün bulunmamasına bağlı olarak, söz konusu yatırım tutarının 01.07.2008 tarihli Bağlantı Anlaşmasının Ek-4 Tesis Sözleşmesi hükümlerine göre belirlenmesi gerekeceği, Davacının, davalı ... adına gerçekleştirdiği davaya konu ... de 1 adet fider tesisi işi ile ilgili Bağlantı Anlaşmasına göre maliyetinin 1.679.276,15 TL, ...’ça hesaplanarak ödenen tutar 1.191.227,03 TL dikkate alındığında KDV dâhil 549.544,90 TL talep hakkı olduğu, Davalı ...’ın, yargılama sırasında ... tarafından yürürlüğe konan 16.11.2016 tarihli Metodoloji kapsamında 22.04.2019 tarihinde yeniden hesaplama yaptığı, davacının 410.235,79 TL tesis bedeli ve 51.689,71 TL KDV alacağı olmak üzere 461.925,50 TL alacağı ortaya çıktığı, bu bedelin davacı tarafından, davalı ...’a faturalandırıldığı ve 14.05.2019 tarihli sistem kullanım bedelinden mahsup yoluyla ödeme yapılmış olduğu, yukarıda da belirtildiği üzere dava tarihi itibariyle davacı alacağı 549.544,90 TL’nin 461.925,50 TL’si 14.05.2019 tarihinde davacı faturası karşılığı ödenmiş olması nedeniyle davacının 87.619,40 TL alacaklı konumda olacağı, Uyuşmazlık tarihi sonrası yürürlüğe giren 09.12.2021 tarih ve 10607 sayılı kurul kararı ile yürürlüğe konulan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolijisi” nin Geçici 1. maddesi uyarınca hesaplama yapılması gerektiği yönünde karar ihdası düşünülüyor ise, mevcut belgelerle bu Metodoloji kapsamında hesaplama yapılamayacağı, bildirilmiştir.
16/11/2016 tarih ve ... sayılı Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'nin kabul edildiğine dair ... kararının, .... sayılı kararı ile iptal edildiği, İptal kararı uyarınca 09.12.2021 tarihli 10607 sayılı Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi'nin kabul edildiğine dair ... kararı 14.12.2021 tarihinde yayımlandığı, görülmüştür.
İş bu ... 09.12.2021 tarih ve 10607 sayılı kurul kararı ile yürürlüğe
konulan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi” dikkate alınarak ,
arazi ve coğrafi konum kaynaklı maliyet artışlarının geri ödeme tutarının hesaplanmasında dikkate
alınıp alınmadığının araştırılması, yerinde keşif yapılarak arazi ve coğrafi konumdan kaynaklanan
maliyet artışının incelenmesi amacıyla elektirik mühendisi ..., İnşaat Yüksek Mühendisi... ile nitelikli hesap uzmanı...
den oluşan bilirkişi heyetinden, Mahallinde talimat yolu ile keşif icra edilerek alınan 23.12.2023 tarihli raporda; "... tarafından seçilen emsal ... ‘nın coğrafi konumuna bağlı olarak arazi zorluğunun denk
olmadığı mahallinde yapılan keşif sonrası anlaşılmıştır.
Buna istinaden arazi zorluğunun maliyete yansıyacak olan tutarın geri ödemeye esas gerçekleşen
yatırım tutarı tespit metodolojisinde hesaplanıp hesaplanmadığı incelenmiştir.
Formülde geçen “Coğrafi konuma dayalı maliyet farkı katsayısı” içeriğine yönelik olarak kurul
kararı incelenmiş olup, konu katsayının imalat noktalarının uzaklığı, ulaşım, ekili/dikili alan ve imar
alanları zarar ziyanları, hayat pahalılığı benzeri kriterleri kapsadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle, söz
konusu katsayının coğrafi konum kaynaklı arazi zorluğunun işçilikte ve malzemede maliyete tam
olarak yansıtmadığı görüşüne varılmıştır.
Formülde geçen ikinci değişken ise “Arazi Zorluğuna Dayalı İşçilik Maliyet Farkı Katsayısı -
Arazi Zorluk Katsayısı” içeriğine yönelik olarak kurul kararı incelenmiş olup, konu katsayı kurul
kararında;
“Bağlantı anlaşması kapsamında tesis edilen ...’nin kilometrik demir direk ağırlığının emsal ...
kilometrik demir direk ağırlığına oranı ( / ), EİH tesis işlerinde arazi zorluğunun matematiksel
göstergesi olarak değerlendirilir. Arazi zorluğu (eğim, yükseklik, arazi yapısı vs.) kaynaklı maliyet
farklılıklarının etkisi, malzeme miktarı artışı ve işçilikte farklı olduğundan, malzeme ve işçilik
tutarları ayrı hesaplanır. Coğrafi konum kaynaklı maliyet farklılıklarının malzeme ve işçilik
tutarlarına etkisi aynı olduğundan, malzeme ve işçilik tutarları birlikte hesaplanır.” ifade edildiği
görülmüştür.
Arazinin eğimi, yüksekliği, rüzgar yükü, kar yükü ve iletken kesiti benzeri değişkenler elektrik
iletim hattının yapımında maliyete etkileyecek en önemli hususlardır. Benzer bir ... ‘nın düz bir
arazide yapılması ile eğimli bir arazi yapısında yapılması arasında veya iklim şartları doğrudan
kullanılan çelik miktarını ve işçiliği tutarını etkilemektedir. Yukarıda açıklamaya istinaden formülde kullanılan (arazi zorluk katsayısı)’nin coğrafi
konuma bağlı olarak maliyet artışlarının geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı hesaplamasına
dahil edildiği düşünülmektedir.
... tarafından seçimi yapılan ...nın metodolojideki formül
kullanılarak hesaplanması sonrası elektrik iletim hattı için geri ödemeye esas tutarın 1.915.209,94
TL olduğu görülmüştür.
... tarafından seçimi yapılan ... USD (Amerikan Doları) satış kurunun 1,1604 TL olduğu
görülmüştür.
Geri ödemeye esas tutarın (1.915. 209, 94 TL) Dolar Karşılığı: 1.650.473,92 $ USD (01.08.2008
tarihli kura göre),
Davacı ...Ş.‘nin konu elektrik iletim hattının yapımı için.... ‘ye 7 adet hakkediş yaparak ödemiş
olduğu anlaşılmaktadır. Geri ödemeye esas tutarın Dolar Karşılığı:1.650.473,92$ (USD) Geri ödemeye esas tutarın TL Karşılığı: 1.915. 209 ,94 TL
... için yaptığı harcamanın TL karşılığı (2.746.433,76 TL) arasında 831.223,82
TL fark olduğu görülebilmektedir. Metrolojideki formülde kullanılan değişkenlerin 01.08.2008 tarihinde sözleşmesi yapılmış ...
... ait olduğu bilinmekte olup o tarihte ki malzeme fiyatları ile 11.09.2013
tarihinde son hakkedişi yapılan dava konusu...arasında USD kurundan dolayı fark oluştuğu ...
kullanılan malzemelerin %90‘ı Amerikan Doları cinsinden satılmaktadır.) görülmektedir.
Sonuç olarak, söz konusu farkın kur farkından dolayı ortaya çıktığı düşünülmektedir.
Elektrik hattı geçkisinde (güzergahında) yaptığımız keşif sonucunda arazi yapısının emsal
alınan hat geçkisi (güzergahı) ile uyuşmadığı ve zorluk derecesinin fazla olduğu açıkça
görülmüştür. Ancak; ...Tarafından hazırlanan
Gerçekleşen Yatırım Tutarının Hesaplanması için kullanılan metodoloji formülünde
kullanılan (arazi zorluk katsayısı)’nin coğrafi konuma bağlı olarak maliyet artışlarının
geri ödemeye esas gerçekleşen yatırım tutarı hesaplamasına dahil edildiği,
Davacı şirket ile ... ‘ın hesapladığı geri ödemeye esas tutar arasındaki farkın 01.08.2008
sözleşme tarihli emsal... ile 11.09.2013 tarihinde son hakkedişi yapılan dava konusu EİH
arasında USD kurundan dolayı fark oluştuğu,
Yukarıda görüldüğü üzere metodolojide hesaplamaya konu tutarın TL karşılığı
(1.915.209,94 TL) ile davacının konu ... için yaptığı harcamanın TL karşılığı (2.746.433,76 TL) arasında 831.223,82 TL fark olduğu görülebilmekle birlikte, geç
ödemeden (mahsuplaşmadan) dolayı davacı şirketin davalı kurumdan gecikme faizi talep
edebileceği değerlendirilmiştir.
"
...' den davacı şirkete ödeme yapılıp yapılmadığına ilişkin bilgi ve belglerin sunulması istemi üzerine 26.04.2023 tarihli yazı cevabında:; Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi kapsamında, hesaplanan ve
30.05.2014 tarihinden itibaren ödenen 1.191.227,03TL tutara ek olarak, dava süresince yürürlükteki Geri
Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi kapsamında yeniden yapılan
hesaplamalar sonrasında yatırım tutarı toplamının 2.398. 713,78TL olarak hesaplandığı ve 1.191.227,03TL
tutara ek olarak ödenmesi gereken miktarın ekte sunulan yardımcı defter listelerinden de görüleceği üzere
fatura borçlarından mahsup edildiği ve son olarak davacı firmadan; kalan miktar için 05.04.2023 tarih ve
1783748 sayılı yazı ile fatura talep edildiğive davacı tarafından 06.04.2023 tarihli faturanın Teşekküllerine gönderildiği, bildirilmiştir.
Duruşmada iş bu yazı cevabına karşı, davacı vekili; bu yazıda yatırım tutarı toplamının 2.398.713,78 TL olarak hesaplandığı ve kalan kısım yönünden faturanın gönderilmesinin istendiği, Söz konusu fatura itirazi kayıtla düzenlendiği ve fatura kapsamında ki miktarın, sistem kullanım bedellerine mahsup edilmek suretiyle ödendiği, belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, taraflar arasında 01.07.2008 tarihinde imzalanan, ticari unvan değişikliği nedeniyle 05.02.2014 tarihinde revize edilen Bağlantı Anlaşması ile davacının ... de 1 adet fider tesisi işi 1.679.276,15 TL bedelle yaptığı ve ...’ça 2010 tarihli.... nın onayladğı " Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi”ne göre hesaplayarak 1.191.227,03 TL olarak ödediği( sistem kullanım bedelinden mahsup ettiği) ancak iş bu 2010 tarihli Metedolajinin açılan davalar nedeniyle ...iptal edildiği, Davalı tarafından hazırlanan ... ca onaylanan 16.11.2016 tarihlinde yürürlüğe giren Metodoloji kapsamında, davalı ...'ce 22.04.2019 tarihinde yeniden hesaplama yaptığı, davacıya 410.235, 79 TL tesis bedeli ve 51.689,71 TL KDV alacağı olmak üzere toplam 461.925,50 TL nin, davacı tarafından, davalı ...’a ihtirazi kayıtla faturalandırıldığı ve 14.05.2019 tarihli sistem kullanım bedelinden mahsup yoluyla ödeme yapılmış, bilahare iş bu dava devam ederken bu Metedolajinin de iptali üzerine ... tarafından son olarak düzenlene 09.12.2021 tarih ve 10607 sayılı kurul kararı ile yürürlüğe
konulan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi” yürürlüğe girdiği, gerek bu düzenleme vede gerekse bağlantı anlaşması hüküm gereğince önceden yapılan işe ilişkin olarak da bu metodolojinin uygulanacağı anlaşıldığından, Mahkememizce,... tarafından son olarak düzenlene 09.12.2021 tarih ve 10607 sayılı kurul kararı ile yürürlüğe
konulan “Geri Ödemeye Esas Gerçekleşen Yatırım Tutarı Tespit Metodolojisi” dikkate alınarak,
arazi ve coğrafi konum kaynaklı maliyet artışlarınında geri ödeme tutarının mahallinde keşif icra edilerek hesaplanması na ilişkin son heyet raporu usul ve yasal mevzuata uygun hazırlandığı görülmekle, bu heyetçe yapılan hesaplamaya göre ödenmesi gereken yatırım bedelinin 2.746.433,76 TL olduğu ve bunun 2.398. 713,78TLolarak davalıca kabul edilerek ödeme yapıldığı, bakiyesi (2.746.433, 76 TL - 2.398.713,78 TL) = 347.719,98 TL nin eksik hesap edildiği ve ödenmediği anlaşılmıştır.
Davalı tarafından dava sırasında düzenlenen ve yürürlüğe giren yeni metodolojilere göre yaptığı hesaplama ile ödenen 483.503,84TL yönünde dava konusu kalmış , yine bu ödeme nedeniyle davanın açılmasına davalı neden olmadığından yargı gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olmayacağı kabul edilmiştir. Yine bu şekilde yapılan ödeme kısmı için temerrütünde gerçekleşmediği nazara alınarak davacı vekilinin geç ödemeden kaynaklı temerrüt faizi istemininde yerinde olmadığı, anlaşılmıştır
Ancak dava tarihinden sonra yargılama sırasında yürürlüğe giren ve geçmişe etkili metedolojiden kaynaklı eksik hesaplamadan doğan 347.719,98 TL fark yönünden, davalı temerrütünün eksik hesap ve ödeme tarihte gerçekleştiği kabul edilerek, bu eksik ödenen kısmın avans faiziyle birlikte davalından tahsiline karar vermek gerekiştir. Ayrıca davacı vekilinin ısah ile arttırılan ve dava konusu ettiği 483.503,84TLlik kısmın davadan sonra ödenmesi nedeniyle, bu kısım yönünde dava konusuz kaldığından vede davacının dava açmasında haklı olduğu kabul edilerek, bu kısım yönünden davalı aleyhinde yargı gideri ve vekalet ücretine hükmedilmiş, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; 347.719,98 TL'nin 06/04/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 2/2 maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Eksik ödendiği ve ödenmesi talep edilen 483.503,84TL yönünden, davanın konusuz kaldığından esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Kabul edilen tutar üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 23.752,75 TL karar ve ilam harcının, 170,78 TL peşin harç, 34.645,31 TL ıslah harcı toplamı olan 34.816,09 TL harçtan düşümü ile artan 11.063,34 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
3-Davacı tarafından yatırılan 29,20 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 4,30 TL vekalet harcı, 34.645,31 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 34.849,59 TL harçtan davacıya geri verilmesine karar verilen 11.063,34 TL harcın düşümü ile kalan 23.786,25 TL harcın yargı gideri olarak davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 266,15 TL tebligat gideri, 39.350,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 36.616,15TL yargılama giderinin, kabul/ ret oranına göre hesaplanan 25.206,25 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 11.409,90 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davalının karşıladığı 128,00 TL diğer giderlerden ibaret yargılama giderinin, red / kabul oranına göre hesaplanan 39,89 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, geri kalan 88,11 TL yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 831.223,82 TL üzerinden takdir edilen 121.434,62 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 376.262,93 TL üzerinden takdir edilen 58.439,44 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2024
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır