T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2016/398 Esas - 2021/400
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2016/398 Esas
KARAR NO: 2021/400 Karar
HAKİM: ....
KATİP:....
DAVACILAR : 1-...
2-....
VEKİLİ: Av...
DAVACI : 3-....
İFLAS İDARE MEMURU :....
DAVALI : 1- ....
VEKİLLERİ: Av...
DAVALI : 2-....
VEKİLİ: Av...
DAVALI : 3-....
DAVALI : 4-....
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/04/2014
KARAR TARİHİ: 03/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/06/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesi ile; Hürriyet Gazetesinin 16/03/2014 tarihli gazetesinin 14. Sayfasında yayınlanan ... tarafından kaleme alınan "Rüşvet Çarkının Merkezi Dubai" başlıklı yazı yayınlandığını, bu yazı ile müvekkilerinden...'in şeref ve haysiyetine, ticari itibarına, saygınlığına, ortağı olduğu ...Akaryakıt enerji Mad.Tel.İnş:san.Taah.ve Tic.A.Ş. ve...Eenerji FZE'nin ticari itibarina saygınlığına ve ticaretine haksız saldırı yapıldığını, anılan gazete haberi incelendiğinde, haber içeriğinde yazıya esas alınan kişinin davalılardan ...olduğunun görüldüğünü, ...'ün müvekkillerinden...'in ortağı ve yetkilisi olduğu, ...A.Ş'nin eski çalışanı olup iş akti henüz müvekkil şirkette çalışırken icra takibi başlattığı, ödeme emri tebligatını hızlı tebligat denilen yöntemle usulüsüz olarak tebliğ edilmesini sağladığını, şirketin ticari sırlarını, banka hesap bilgilerini, alış veriş yaptığı firmaları, henüz çalıştığı için bilip ifşa ettiği, doğruluk ve dürüstlük kurallarına aykırı davrandığı için sona erdirildiğini, eski işçi...'ün zaman zaman müvekkilini arayarak şirkete zarar vereceğinden bahisle müvekkili şirketi adeta tehdit ettiğini, davalılar, birlikte haraket ederek, gerçekle ilgisi olmayan olaylar nedeniyle müvekkili ...'in haysiyet ve şerefini zedelediklerini, üzüntü, elem ve ızdırap duymasına sebep olduklarını, hem şahsının hem de yetkilisi ve ortağı olduğu tüm şirketlerin ticari itibarını zadelediğini, yıllardır itina ile biriktirilen ticari itibar ve saygınlık, doğru olup olmadığı araştırılmayan bir yazı ile tarumar edildiğini belirterek 10.000,00 TL maddi tazminat ile 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılar ....A.Ş., ... ve ... vekili Av. ...cevap dilekçesinde özetle; müvekkilleri aleyhine 150.000 TL manevi, 10.000 TL de maddi tazminat talebi ile açılan davanın reddi gerektiğini, davaya konu haberin hukuka uygunluk unsurlarının hiçbirini içermediği ve davacıların haklarını ihlal ettiği iddiasıyla açılmış olduğunu, davaya konu haberin hukuka uygunluk unsurlarını taşıyıp taşımadığının tespit edilmesi gerektiğini, talep edilen manevi tazminat bedelinin de açık bir şekilde fahiş olduğunu, davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir
Davalı ...cevap dilekçesinde özetle; davacılardan...FZE'nin şirket merkezinin Dubai'de bulunduğunu,BAE Dubai yasalarına tabi olarak o ülkede kurulmuş olan...FZE ancak mahkemece takdir edilecek bir teminat karşılığında işbu davada davacı sıfatını haiz olacağını, öncelikle aleyhine açılan bu davada lehine sonuçlanması halinde doğabilecek zararları karşılanması amacıyla mahkemece teminat yatırılmasına hükmedilmesini, Hürriyet Gazetesinin 16/03/2014 tarihli baskısının 14. Sayfasında diğer davalı yazar ... tarafından kaleme alınan yazıya dayalı olarak davacıların şeref ve itibarına, saygınlığına haksız saldırı yapıldığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat talebi olduğu, isminin geçmesine ilişkin olarak herhangi yazılı bir onayı olmaksızın, söz konusu yazar tarafından rızası olmaksızın isminin kullanıldığını, yazıdaki ifadelerin hiçbirinin kendi söylemi ve sözcükleri olmayıp yazar ...'ın yorumlaması olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davanın Ankara (Kapatılan) ... Ticaret Mahkemesinin 2014/126 esası ile açıldığı, 08/04/2014 tarihinde görevsizlik kararı verilerek Ankara 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/367 esas sayılı numarasına kaydı yapıldığı, Ankara .... Asliye Hukuk Mahkemesince 13/03/2015 tarihinde karşı görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın Yargıtay ... Dairesine gönderildiği, Yargıtay .... HD'nin 2015/12690 esas 2016/369 karar sayılı ilamı ile Ankara (Kapatılan) ... Ticaret Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verildiği, Ankara (Kapatılan) ... Ticaret Mahkemesinin HSYK 'nın 28/08/2014 tarih ve 1876 nolu kararı ile faaliyetinin durdurulması ve bir kısım dosyaların devrinin mahkememize yapılması nedeniyle dosyanın yukarıda belirtilen esas numarasına kaydedilerek yargılamasına devam olunduğu anlaşılmıştır.
Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığına, Bakırköy ... Ceza Mahkemesine, Ankara ... Dairesine, Mamak İlçe Emniyet Müdürlüğüne, Çankaya İlçe Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı görüldü.
Yargılama sırasında davalılar ..., ... ve .... vekili Av. .... vekillikten çekildiğini bildirmiştir.
Dava, basın yoluyla kişilik haklarına saldırıdan kaynaklı davacılar tarafından davalılara karşı açılan maddi ve manevi tazminat isteminden ibarettir.
Ankara...Ticaret Mahkemesinin 2014/985 esas sayılı dosyası, Bakırköy ... Ceza Mahkemesinin 2014/147 esas sayılı dosyası, Bakırköy ... Ceza Mahkemesinin 2014/188 esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davaya konu haberin yapıldığı gazete nüshası, tarafların sunduğu deliller ve gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Hürriyet Gazetesinin 16/04/2014 tarihli nüshasında davalı ... tarafından yazılan ''Rüşvet Çarkının Merkezi Dubai'' başlıklı yazının davacıların şeref ve haysiyetine, ticari itibarına, ortağı olduğu şirketlerin ticari itibarına, saygınlığına ve ticaretine haksız saldırı yapıldığı iddiasıyla maddi ve manevi tazminat davası açılmıştır.
Öncelikle ifade etmek gerekir ki, yargılama sırasında davacılardan ...'nin tabi olduğu Birleşik Arap Emirlikleri ülkesi ile ülkemiz arasında teminat muafiyetine ilişkin uluslararası bir anlaşma bulunup bulunmadığı Adalet Bakanlığına sorulmuş olup, Bakanlık yazı cevabı gereğince bu şekilde bir sözleşmenin bulunmadığı anlaşıldığından 5718 sayılı yasanın 48. maddesi gereğince mahkememizce belirtilen davacıya 2 haftalık kesin süre içinde 10.000,00-TL tutarında teminatı mahkememiz veznesine yatırması için süre verilmiş, verilen kesin süre içinde teminat yatırılmadığından ve bu davacı bakımından dava şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
Diğer taraftan yargılama sırasında davacılardan...Enerji...A.Ş. hakkında Ankara...Ticaret Mahkemesinin 2014/985 esas sayılı dosyasında iflas kararı verildiği, Ankara ... Dairesine yazılan yazı cevaplarına göre oluşturulan iflas idare memuruna duruşma gün ve saatini bildirir davetiyenin usulüne uygun tebliğ edilmesine rağmen davacı müflis şirketi temsilen 18/02/2021 tarihli duruşmaya katılım olmadığından adı geçen davacı hakkında davanın işlemden kaldırılmasına karar verildiği, HMK'nın 150. maddesi uyarınca 3 aylık süresi içinde dava yenilenmediğinden bu davacı yönünden de davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Diğer davacı... yönünden davanın esastan incelemesine geçildiğinde bilindiği üzere, basının haber verme hakkı gerçeklik, güncellik, kamu yararı, toplumsal ilgi ve konu ile ifade arasında düşünsel bağlılık temel kuralları ile sınırlıdır. Haber verme hakkı bu sınırlar içerisinde kaldığı sürece hukuka uygundur. Şayet, yayın içeriği gerçeğe aykırı ise bu durumda hukuka aykırılık söz konusu olacaktır. Basın özgürlüğü ile bireylerin kişilik haklarının korunması arasındaki dengede, dikkat edilecek nokta, yapılan yayının, kişilik haklarına bir saldırı niteliğinde bulunup bulunmadığı, soyut olarak ele alındığında kişilik haklarına bir saldırı söz konusu olsa dahi, bunun ‘hukuka aykırı-haksız’ bir nitelik taşıyıp taşımadığıdır. Yazılı ve görsel basında yapılan kişilik haklarına haksız saldırı niteliğindeyse, saldırıya uğrayan kişi MK. md. 25’de öngörülen davaları açabilecek, bu arada maddi tazminat yanında TBK md. 58 uyarınca uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat isteyebilecektir.
Güncelliğini yitirmiş bir yayının haber veya eleştiri olarak sunulması da genel menfaat ilkesine aykırılık taşıyacaktır. Yargıtay vermiş olduğu buna ilişkin değişik kararlarında;“…Güncelliğini kaybetmiş bir olay hakkında haber ve eleştiriler, üstün değer olma niteliğini kural olarak taşımaz. Anımsanmasında yarar bulunmayan olayların, gündeme getirilmesinde kural olarak genel yarar bulunamaz.” , ”… Yayınlanmasında kamu yararı bulunan, gerçek ve güncel bir haberin veya eleştirinin, özle biçim arasında denge kurulmak suretiyle verildiği durumlarda, manevi tazminat sorumluluğunun temel öğesi olan “hukuka aykırılık” gerçekleşmeyeceğinden, basının sorumluluğu da söz konusu olamaz…” (Bkz. ... . 6.3.2002 tarih ve E.2002/4-115, K.2002/151) şeklinde ifade ederek değinmiştir. Gerçeklik ve güncellik unsurları dışında haber veya eleştirinin konusu ile ifade edilişi anlamında kişilik haklarını zedeleyici üslup ve tarzda olmaması gerekir. Nitekim Yargıtay bir kararında, “…Eleştiri bir gerçeğin ifadesi olsa bile kullanılan sözcük ve cümleler incitici, küçük düşürücü, aşağılayıcı nitelikte olmamalıdır. Üslup, uygun ve nazik değilse aşağılayıcı, küçük düşürücü ve amacı aşan cümlelerle ifade edildiği takdirde hukuka aykırılık oluşur…” (Bkz. Yargıtay 4. HD. E. 1990/6132, K.1991/5830 T.4.6.1991) şeklinde karar vermiştir.
Dava konu haber nedeniyle davacıların şikayetçi olması sonrası davalılar ile dava dışı İzzet Doğan hakkında iftira, sesli yazılı veya görüntülü bir ileti ile hakaret suçlarından ... Bakırköy ... Ceza Mahkemesinin 2014/147 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda sanık ...'ün verdiği iddia edilen bilgilerle sanık ... tarafından alınan yazı incelendiğinde; katılan...'e ait ...ve...FZE isimli şirketlerin yaptığı iddia edilen yolsuzluklara ilişkin bilgiler verildiği, yazıda katılan...'in şahsına yönelik hakaret içeren bir ifadenin bulunmadığı, yazının içeriği itibariyle halkı ilgilendiren haber ve görüşlerin iletildiği, bu hususun basın özgürlüğü kapsamında kaldığı ayrıca hakaret suçunun tüzel kişilere karşı işlenemeyeceği, bu nedenle katılan şirketler bakımından yazının hakaret suçunu barındırdığının düşünülemeyeceği, tüm bu nedenlerle sanıkların eylemlerinin suç kapsamında kalmadığı belirtilerek sanıklar hakkında beraat kararı verilmiş, kararın istinaf edilmesi sonrası ... BAM .... Ceza Dairesinin 2019/119 esas 2019/644 karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun kesin olarak reddine karar verildiği ve dosyanın 29/03/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen bilgiler ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu haberin yayımlandığı 16/03/2014 tarihli Hürriyet Gazetesi dosyamız arasına alınarak incelendiğinde gazete nüshasının 14. sayfasında davalı ... tarafından kaleme alınan yazıda yazar ...'ın, davacı...'e ait...Proje... AŞ eski çalışanı davalı ...ile yaptığı görüşme sonrası edindiği bilgilere göre...Proje... AŞ'nin aldığı projeler için Türkmenistan'a inşaat malzemesi yolladığını, ancak bu malzemeleri direk göndermeyip tedarikçi firmalar ile Dubai'de kurdukları...FZE isimli şirket üzerinden anlaşma yaparak tedarikçi firmaların...FZE'ye gönderdiği tırların Türkmenistan'a direk girmeyip İran'da bir petrol istasyonunda...Proje...AŞ tarafından düzenlenen sahte faturalar ile değiştirip Türkmenistan'a girdiklerini, taşıdıkları malı ise Türkmenistana satılmış gösterdiklerini, ... FZE'nin de Türkmenistandaki alıcıya sahte fatura kestiğini yazdığı görülmüştür. Demokratik toplumlarda basının başlıca görevi genel menfaati ilgilendiren olay ve konularda açıklama yapmak, haber ve bilgi vermek, eleştiri ve değer yargıları sunmak suretiyle kamuoyunu oluşturmak, toplumu aydınlatmaktır. Nitekim Yargıtay verdiği bir kararında “…Basının başlıca görevlerinden birisi ve en önemlisi, zamanında ve gereken ayrıntıları ile ve doğru olarak, kamu yararı bulunan haberleri toplayarak halka, topluma ulaştırmak, böylece toplumun düşünce ve kanaatlere ulaşmasını ve neticede kamuoyunun serbestçe oluşumunu sağlayarak toplumun denetimine aracı olmaktır...'’ (Bkz. YHGK. 22.5.2002 gün ve E. 2002/4-423 K. 2002/430) şeklinde bu hususu açıklamıştır. Bahse konu haberin veriliş şekli itibarıyla kamu menfaatini ilgilendirdiği, yapılan haber içeriğinde geçen ifadelerin davacı...'in kişilik haklarını ihlal edici nitelikte olmadığı, nitekim davalılardan ...'ün Maliye Bakanlığına...Proje...A.Ş. hakkında sahte faturalarla kar sağladığı ve vergi kaçırdığından bahisle gazeteye konu olan yazıdan önce 2013 yılında ihbar mektubunu gönderdiği, haberde de buna atıf yapıldığı ve ...'ün diğer iddialarına yer verildiği, haberin yayım tarihi itibarıyla güncel olduğu ve gazetecilik görevi içinde haber ve bilgi vermek mahiyeti taşıdığı, her ne kadar mahkememizi bağlayıcı nitelikte olmasa da davaya konu yazı nedeniyle tüm davacılar tarafından şikayetçi olunması sonrası davalılar ... ve ...hakkında yapılan ceza yargılamasında mahkemesince verilen beraat kararının kesinleştiği, bu nedenlerle davaya konu haber nedeniyle davalılar aleyhine açılan maddi ve manevi tazminat istemli davanın yerinde görülmediği anlaşıldığından davacı... yönünden davanın esastan reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı... yönünden davanın ESASTAN REDDİNE,
2-Davacı ... yönünden 5718 sayılı yasa gereğince yatırılması gerekli teminat süresinde yatırılmadığından davanın USULDEN REDDİNE,
3-Davacı ...Akaryakıt Enerji Mad. Tel. İnş. San. Taah. Ve Tic. AŞ yönünden davanın HMK'nın 150.maddesi uyarınca DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
4-Alınması gerekli 59,30-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 2.732,40-TL.harcın mahsubu ile bakiye 2.673,10-TL.harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden AÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
7-Davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat yönünden AÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
8-Davalı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden AÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
9-Davalı ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden manevi tazminat yönünden AÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...'e ödenmesine,
10-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, Davacılar... ve ... Vekili Av... , Davalı ... Vekili Av. ... yüzüne karşı, diğer davacı ve davalıların yokluğunda karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.03/06/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ....
✍e-imzalıdır