T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2017/332 Esas
KARAR NO: 2021/732 Karar
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... ....
DAVALI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ... -....
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/04/2017
KARAR TARİHİ: 14/10/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 15/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket ile müvekkil şirket arasında 31.05.2013 tarihli taşeron sözleşmesi başlıklı ''.... Yeni Yerleşim Alanı Turizm Otelcilik Yüksekokulu ve Uygulama Oteli, Müze, Giriş Yapısı, Sahne ve Sahne Arka Yapısı , Sera, Park ve Sera Onarım Binası , Kültür Park Alanı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı Yapım İşi” sözleşmesinin yapıldığını, sözleşme bedelinin sözleşmenin içerisinde belirtildiğini, sözleşmenin 10. Maddesinde yapılan net ölçümlerin sonucunda taşeron kesin hak edişine esas teşkil edeceği, müvekkili şirketin tüm edimlerin eksiksiz yerine getirdiğini her iki tarafın imzaladığı iş teslim tutanağında görüldüğünü, 03.09.2014 tarihli tutanakta belirtilen eksik imalatların tamamlandığını, 31.03.2015 tarihli iş teslim tutanağında müvekkil firmanın tüm imalatları eksiksiz teslim ettiğini davalı firma kabul ettiğini, işin teslim günü taraflarca imzalanan 31.03.2015 tarihli hakediş raporuna göre müvekkili şirketin alacak miktarı 1.178.596,84 TL olduğu, yapılan iş bedelinin 1.030.242,00-TL'lik kısmının davalı şirket tarafından ödendiğini, yapılan iş bedellerini içerir irsaliyeli faturaların davalı şirkete gönderildiği, müvekkili şirketin 31.05.2013 tarihli taşeron sözleşmesine göre ifa ettiği edimleri karşılığı alacağının ödenmeyen bakiye 147.931,93-TL'nin, şimdilik 10.000,00-TL'sinin faiziyle davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında 31.05.2013 tarihli, eser sözleşmesi mahiyetindeki “Taşeron Sözleşmesi” imzalandığı, sözleşmenin 1. maddesinde konusu, “... Yeni Yerleşim Alanı Turizm Otelcilik Yüksek Okulu ve Uygulama Oteli, Müze, Giriş Yapısı 1-2, Sahne ve Sahne Arka Yapısı, Sera, Park ve Sera Onarım Binası, Kültür Park Alanı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı Yapım İşi” bünyesindeki bazı işlerin davacı tarafından “birim fiyatlı” olarak yapılması şeklinde belirlendiği, taraflar arasında henüz, sözleşmenin 10. maddesinde belirlendiği şekilde, yani “Yerinde yapılan imalatların net olarak ölçümlemeleri (imalata giren net malzeme miktarının bitmiş ölçüsü) neticesinde çıkan metrajların birim fiyatlarla çarpılması suretiyle” kesin hesabın çıkartılmadığını, davacı tarafından dosyaya sunulan hak ediş belgesinin gerçek durumu yansıtmadığını ve müvekkili şirket kayıtlarında bulunmadığını, bu belgenin ekinde, sözleşmenin 10. maddesinde belirlenmiş usulde kesin hesabın bulunmadığını, şantiye şefi olmayan ve geçici dönemlerde şantiyede yardım amaçlı bulunan mühendis ...’ın hak ediş düzenleme imzalama görev ve yetkisinin bulunmadığını, bu nedenle, gerek sözleşmede belirlenen usule gerekse gerçek duruma aykırı hak ediş fotokopisini kabul etmediklerini, müvekkilinin, davacıya kendi yaptırdığı ölçümlere göre tahakkuk eden alacaklarının tamamını ödediğini, davacı tarafın, taraflar arasındaki sözleşmede taahhüt ettiği sürede edimini ifa etmediğini, sözleşmenin 17. maddesine göre davacı, sözleşme süresinin sona erdiği tarihten itibaren, işi eksiksiz teslim ettiği tarihe kadar geçen süre için gecikme cezası ödemekle yükümlü olduğu bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, ...'ye müzekkere yazıldığı görüldü.
Batman Asliye Hukuk Mahkemesine 14/05/2018 tarihinde talimat yazıldığı görüldü.
Talimat mahkemesince keşif yapılarak bilirkişi Yusuf Süzer, Mucip Yetmen ve Ferhat Cansağ'dan bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Rapora göre; dava konusu edilen yerlerin ... yeni yerleşim alanı içinde bulunduğu, bu alanın içinde Turizm Otelcilik Yüksek Okulu ve Uygulama Oteli, Müze, Giriş Yapısı 1-2, Sahne ve Sahne Arkası Yapısı, Sera Park ve Sera Onarım Binası, Kültür Park Alanı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenleme inşaatı olduğu,
Dava konusu işe ait imalatlar yerinde incelenmiş olup, yapılan imalatlara KDV eklenip ve KDV tevkifatı kesildikten sonra aşağıda belirtilen bedel tespit edildiği,
Sözleşmede Geçen İşlerin Genel Toplamı =1.111.886,52 TL
Davacı Firmanın Yaptığını İddia Ettiği İmalatlar =38.401,45 TL
Yapılan İmalatların Genel Toplamı = ( Sözleşmede Geçen İşlerin Genel Toplamı + Davacı
Firmanın Yaptığını İddia Ettiği İmalatlar)
Yapılan İmalatların Genel Toplamı = (1.111.886,52 TL + 38.401,45 TL) = 1.150.287,97 TL son takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu rapor etmişlerdir.
Batman Asliye Hukuk Mahkemesine 21/12/2018 tarihinde ek talimat yazılarak bilirkişi Yusuf Süzer, Mucip Yetmen ve Ferhat Cansağ'dan ek bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Rapora göre; dava konusu işlerin zamanında teslim edilmemesinin davalı firmadan kaynaklandığı konusunda heyetlerinin hemfikir olduğunu,
Sözleşmede Belirtilen ve Tespiti Yapılan İmalatların Değeri =1.077.067,58 TL,
Her ne kadar sözleşmede geçmese de tarafların temsilcileri tarafından imzalandığı iddia edilen ve bilirkişi heyetince tespiti yapılan imalatların değerinin = 30.532,56-TL,
Taraflar arasında imzalanan icmalde geçen ancak tespiti mümkün olmayan imalatlar = 6.793,44-TL,
İmalatların Toplam Değeri =1.077.067,58 TL+30.532,56 TL + 6.793,44 TL=1.114,393,58-TL olduğunu rapor etmişlerdir.
Mahkememizce bilirkişi.... 26/06/2020 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Davacı vekilinin 25.07.2019 tarihinde ıslah dilekçesi gönderdiği, dilekçenin davalıya tebliğ edildiği görüldü.
... Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine 10/11/2020 tarihinde talimat yazılarak bilirkişi Serhat Teğin'den bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Rapora göre;
Davalı şirket ... İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti 2013-2014 arası defter açılış kapanış tasdikleri zamanın ve eksik yapılmış olup usulüne uygun tutulduğu, 2015 tarihinden itibaren e-defter mükellefi olup, zamanında ve usulüne uygun olarak defterlerin GİB e-defter sitesine yüklenerek beratlarının alınmış olduğu, ve defterleri usulüne uygun olarak tutulmuş olduğundan sahibi lehine delil olma özelliği taşıdığı,
Davalı ... İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti 2013,2014,2015 ve 2017 yılları kanuni defter ve belgeleri incelendiğinde; kayıtlarda Artı İnş. Mimarlık Plas. Kapı ve Pen.Sis. San.Tic.Ltd.Şti. nin banka hesabına Verilen çekler açıklamasıyla toplamda 1.032.197,54-TL ödeme gerçekleştirdiği, buna karşılık dışarıdan sağlanan hizmet ve maliyetler açıklamasıyla 1.032.862,45 TL değerinde hizmet aldığı,
Davalı firma olan ... İnş.San.ve Tic. Ltd. Şti'nin bakiye borcunun 664,94-TL olduğu ticari defter kayıtlarından anlaşıldığını rapor etmiştir.
Mahkememizce bilirkişi Kenan Ergun Şarklıoğlu, Salih Erdoğan ve İlker Öztaş'tan 02/09/2021 tarihli bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.
Dava, taraflar arasında yapılan taşeron sözleşmesinden kaynaklı davacının yapılan iş karşılığı davalıdan alacağının tahsili isteminden ibarettir.
Taraflar arasında yapılan sözleşme ve şartnameler, ödeme belgeleri, fatura suretleri, tutanakları, taraf vekillerinin beyanları incelenmiş, ...yazı cevabı, bilirkişi raporları aldırılmış, getirtilmesi gerekli tüm delillerin dosyaya celp edildiği anlaşılmıştır.
31/05/2013 tarihli davacı ile davalı arasında imzalanan taşeron sözleşmesi incelendiğinde, davalı işverenin ... İnş.Tic.Ltd.Şti. buna karşılık davalının TAŞERON olduğu, SÖZLEŞME KONUSU başlıklı 1. Maddesine göre; “... Yeni Yerleşim Alanı Turizm Otelcilik Yüksekokulu ve Uygulama Oteli, Müze, Giriş Yapıs11-2, Sahne ve Sahne Arka Yapısı, Sera, Park Ve Sera Onarım Binası, Kültür park alanı ile Ada içi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı Yapım İşinde onaylı uygulama proje, detay, mahal listesi, ödeme pursantajı ve işveren ile İdare arasında akdedilen ana sözleşmede şartnameler ile belirtilen tüm alüminyum doğrama, alüminyum giydirme cephe, alüminyum kompozit panel kaplama, alüminyum güneş kırıcı, bina cephelerindeki ve bina içindeki ısı yalıtımlı ve 1SI yalıtımsız tüm alüminyum doğramaların, uygulama oteli tonoz çatı sistemi alüminyum doğrama ve cami (çelik hariç), sera çatı sistemi alüminyum doğrama ve cami (çelik hariç), müze çatısı ışıktık alüminyum doğramaları ve kompozit kaplamaları, müze içi sergi salonu modüler cam panel asma tavanları, binalarda bulunan tüm fotoselli ve seksiyonel kapılar ile bu imalatlara ait tüm tamamlayıcı malzemeler ile aksesuarların tamamının birim fiyatlı olarak yapılması işidir. Bu işler yapılırken imalatların bütünlüğünü sağlayacak diğer tamamlayıcı imalatlar (giydirme cephe yanlarındaki tecritler ve dış cephede yapılacak tüm detay İmalatları, v.b.) da söz konusu fiyatların içinde yapılacaktır....SÖZ konusu iş sarf malzemeleri, el aletleri, nakliyeler, işçilik, montaj, mobilizasyon ve demobilizasyon işleri İŞVEREN tarafından TAŞERON' a verilmiş, TAŞERON da; İŞVEREN'in İDARE ile yaptığı ana sözleşme ve bu sözleşmenin eklerine uygun olarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Birim Fiyat tariflerine, İDARE ile olan ana sözleşme eki genel ve özel şartnamelere ve İDARE ile, kontrollerinin vereceği talimatlar doğrultusunda, İŞVEREN tarafından onaylı iş programına göre malzemeli ve işçilik olarak sözleşme eki anahtar teslimi birim fiyatlı bedel ile yapmayı kabul ve taahhüt eder.”
İŞİN KAPSAMI başlıklı 2.H Maddesine göre; “TAŞERON'un, taahhüdündeki işe ait geçici ve kesin kabuller, yürürlükteki yasalara ve şartnamelere uygun olarak İDARE'nin kabulüne bağlıdır. İDARE'nin Geçici ve Kesin Kabul Raporlarını onaylaması halinde kabuller İŞVEREN'ce de yapılmış sayılacaktır. Fiili teslimler ve/veya kullanımlar kabul anlamına gelmeyecektir. TAŞERON” un taahhüdüyle ilgili eksiklerin tamamlanması, yeniden yapılması ve nefaset kesilmesi gibi hususlardan doğabilecek tüm maddi cezalar TAŞERON'ca karşılanacaktır. Ayrıca yukarıdaki hususların işin diğer disiplinlerine olabilecek etkilerinden de TAŞERON sorumlu olacaktır.”
İŞİN SÜRESİ VE SÜRE UZATIMI VERİLECEK HALLER başlıklı 4. Maddesine göre: “TAŞERON, Sözleşme'nin İmzalanmasına müteakip yer tesliminden (yer teslimi sırasında İmalat ölçüsü alınabilir, montaj yapılabilir olmalıdır) sonra işe başlayacak ve taahhüt konusu işleri 15/10/2013 tarihine kadar ilgili uygulama proj eleri, detay projeleri, sözleşme eki şartnamelerine göre bitirmiş olacaktır. Bu süre mücbir sebepler dışında resmi ve dini tatiller de dâhil olmak üzere hiçbir sebeple değiştirilmeyecektir. TAŞERON bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren on gün içinde imalatlarına başlayacak şekilde şantiyede organize olacaktır. Yine bu sözleşmenin imza tarihinden itibaren en geç 15 (onbeş) gün içerisinde şantiye mahallinde imalatların montajlarına başlamış olacaktır. TAŞERON bahsi geçen işleri istenilen sürelerde yerine getirmemesi durumunda gecikilen her gün için günlük 1.000,00TL (Bin Türk Lirası) İŞVEREN e ödeyecek veya TAŞERON'un alacağından mahsup edilecektir. Bu gecikmeler bir defada üç toplamda beş günü geçmesi halinde İŞVEREN bu sözleşmeyi fesih etme hakkına sahiptir.
Aşağıda belirtilen hallerde TAŞERON' a süre uzatımı verilecektir.
Deprem, sel, yangın tabii afetler vb. mücbir sebepler,
Ödemelerin zamanında yapılmaması,
Proje onay tarihinden sonra proje değişikliğinden kaynaklı gecikmeler,
İnşaatın montaja elverişli olmamasından kaynaklı gecikmeler.”
İŞİN KONTROLÜ başlıklı 5. Maddeye göre: “İş süresince gerek İDARE, gerek Müşavir firma ve gerekse İŞVEREN elemanlar» işleri kontrol edecektir. TAŞERON, İŞVEREN elemanlarının direktiflerine aynen uyacaktır, ödemeye esas her İmalat için TAŞERON yaptığı işlerin kabulünü, İŞVEREN'in yetkili teknik elemanlarına onaylatacak, onaylatılmamış imalatların ödemesi yapılmayacaktır. TAŞERON her iş günü bitiminde günlük imalat raporunu teknik ofise verecektir. Proje harici işler ancak İŞVEREN ve İDARF'nin yazılı onayı ile yapılabilir. TAŞERON yaptığı tüm işleri İŞVEREN”e, İDARE”'ye ve Müşavirliğe beğendirmek zorundadır. TAŞERON işin Geçici Kabulünü ve Kesin Kabulünü yaptırmak zorundadır. TAŞERON, İş bu sözleşmede belirtilen tüm işlerden sözleşmenin tüm şartları geçerli olmak üzere İDARE”'nin Kesin Kabul Tutanağını imza edeceği ana kadar sorumludur,”
İŞE BAŞLAMA, BİTİRME ZAMANI VE TAŞERON'UN PERSONELİ başlıklı 6. Maddeye göre; “Söz konusu işler Ek'teki iş programına uygun olarak sözleşme tarihinden itibaren 15/10/2013 tarihine kadar tamamlanmış olacaktır....TAŞERON sözleşmenin imzalandığı günden itibaren 5 gün sonra başlamaya ve 4. maddede anılan süre içinde işi bitirmeye mecburdur. TAŞERON şantiyenin hazırlayacağı iş programına uymak zorundadır. TAŞERON işi sözleşmede belirtilen sürede bitirememesi durumunda bu gecikme işin genel seyrini etkileyeceğinden gecikilen her gün için bu sözleşmenin 17. maddesindeki şartlar uygulanacaktır....”
SÖZLEŞME BEDELİ, KEŞİF ARTIŞI, YENİ FİYAT YAPILMASI VE ÖLÇÜM başlıklı 10. Maddeye göre: “Taşeron, ... Yeni Yerleşim Alanı Turizm Otelcilik Yüksekokulu Ve Uygulama Oteli, Müze, Giriş Yapısı 1-2, Sahne Ve Sahne Arka Yapısı, Sera, Park Ve Sera Onarım Binası, Kültür Park Alanı İle Acaiçi Altyapı Ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı Yapım İşi' Ne Ait Bina İçi Ve Bina Dışındaki Isı Yalıtımlı Ve Isı Yalıtımsız Tüm Alüminyum Doğramalar, Tüm Giydirme Cephe Kaplamaları, Tüm Alüminyum Kompozit Panel Kaplamalar, Tüm Alüminyum Güneş Kırıcılar, Uygulama Oteli Tonoz Çatı Sistemi Alüminyum Doğrama Ve Camı (Çelik Çatı Hariç), Sera Çatı Sistemi Alüminyum Doğrama Ve Camı (Çelik Çatı Hariç), Müze Çatısı Işıklik Alüminyum Doğramaları Ve Kompozit Kaplamaları, Müze İçi Tüm Modüler Cam Panel Asma Tavanlar, Binalarda Bulunan Tüm Fotoselli Ve Seksiyonel Kapılar İle Bu İmalatlara Ait Tüm Tamamlayıcı Malzemeler İle Aksesuarların Tamamını aşağıdaki birim fiyatlarla yapmayı kabul ve taahhüt eder... TOPLAM TUTAR = 1.015.000,33 TL KDV %18= 182,700.05 TL KDV'Lİ TOPLAM TUTAR = 1.197.700,38 TL KDV TEVKİFATI (2/10) = (-) 36.540,01 TL KALAN TUTAR = 1.161.160,37 TL
Yukarıda anılan miktarlar proje üzerinden çıkarılmış olup kesinlik arz etmemektedir. Sözleşme konusu imalatların yerlerine montajlarına müteakip yapılacak net ölçümlemeler sonucunda çıkarılacak metrajlar TAŞERON Kesin Hesabına esas teşkil edecektir. Yerinde yapılan imalatların net olarak ölçümlemeleri (İmalata giren net malzeme miktarlarının bitmiş ölçüsü) neticesinde çıkan metrajların yukarıda anılan birim fiyatlarla çarpılması ile Kesin Hesap çıkarılacak ve bu doğrultuda iş artışı ve eksilişi değerlendirilecektir. ...
ÖDEMELER VE FATURA KESİLMESİ başlıklı 12. Maddeye göre: “Ödemeler Taşerona, İşin toplam tutarının 6 50'si sözleşmeye müteakip sözleşme tarihinden başlamak üzere 60-90-120- 150 ve 180 gün vadeli eşit çeklerle, 6 40'ı malzemelerin tamamının şantiye mahalline İndirilmesine müteakip sözleşme tarihinden başlamak üzere 210-240 ve 270 gün vadeli çeklerle, geri kalan Yo 10'luk kısmı İse Geçici Kabul tutanağının İdare tarafından onaylanmasına müteakip onay tarihinden başlamak üzere 60 gün vadeli çeklerle yapılacaktır. TAŞERON, şantiyede çalıştırmış olduğu işçilerin ödemelerine ait ödeme cetvellerini ve gerekli belgeleri işçilerine imza ettirdikten sonra, şantiye muhasebe Müdürlüğü'ne bu belgelerden bir nüsha vermek ve vergi, sigorta vb. borçlarının ödendiğini belgelerle ispat etmek zorundadır. Aksi takdirde bu borçlar, TAŞERON” un alacağından şantiyece kesilecek ve TAŞERON adına ilgili kamu kurumlarına yada ilgili bizeylere ödenecektir. TAŞERON'a ödeme yapılması ve ihtiraz-i kayıt konmaması, İŞVEREN'in gecikme cezası, tazminat hakları, nefaset farkı v,b. ilişkin haklarını ortadan kaldırmaz. Ödemeler TL bazında yapılacaktır. TAŞERON'un kesin hakedişindeki toplam tutardan TAŞERON'un o güne kadar kestiği faturalar ile TAŞERON namına İŞVEREN'in İŞVEREN'e fatura kesecektir. TAŞERON faturasını keserken yürürlükteki KOV kanunu 91 Sayıl tebliği dikkate alacaktır. Faturası kesilmeyen çeklerin ödemesi yapılmayacaktır. TAŞERON'a KDV tevkifatı uygulanacaktır.''
GECİKME CEZASI başlıklı 17. Maddeye göre: “TAŞERON, İŞVEREN tarafından onaylanmış İş Programına ve bu Sözleşmeye uygun şekilde işi tamamlamakla yükümlüdür. ...TAŞERON, işin zamanında tamamlanmasından kendi kusur ve hatası yüzünden gecikmeye neden olursa, gecikilen her takvim günü için TAŞERON'un alacağından sözleşme bedelinin binde beşi (140,05) tutarında gecikme cezası olarak kesilecektir. Toplam gecikme İŞVEREN tarafından bu sözleşme fesih edilmediği taktirde, mücbir sebepler hariç 30 günü geçemez... TAŞERON'a ödeme yapılması ve ihtiraz-i kayıt konmaması, İŞVEREN” in gecikme cezası, tazminat hakları, nefaset farkı v.b. ilişkin haklarını ortadan kaldırmaz. Ödemeler TL bazında yapılacaktır. TAŞERON' un kesin hakedişlerindeki toplam tutardan TAŞERON'un o güne kadar kestiği faturalar ile TAŞERON namına İŞVEREN'in ödediği işçilik, sigorta primleri v.s. Kesintiler düştükten sonra kalan bakiye için TAŞERON, İŞVEREN”'e fatura kesecektir. TAŞERON faturasını keserken yürürlükteki KDV kanunu 91 sayılı tebliği dikkate alacaktır. Faturası kesilmeyen çeklerin ödemesi yapılmayacaktır.” denilmektedir.
Taraflar arasında yapılan sözleşmede ana sözleşme şeklinde atıf yapılan davalı ile dava dışı... arasındaki sözleşme hükümleri incelendiğinde; İŞİN ADI, YAPILMA YERİ, NİTELİĞİ, TÜRÜ VE MİKTARI başlıklı 3.1. Maddesine göre, “... Yeni Yerleşim Alanı Turizm Otelcilik Yüksek Okulu Ve Uygulama Oteli, Müze, Giriş Yapısı 1-2, Sahne ve Sahne Arka Yapısı, Sera, Park Ve Sera Onaran Binası, Kültür Park Alanı He Ada içi Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İnşaatı Yapım İşi”
SÖZLEŞMENİN TÜRÜ VE BEDELİ başlıklı 6.1.Maddesine göre; “Bu Sözleşme, anahtar teslimi götürü bedel sözleşme olup, ihale dokümanında yer alan uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenici tarafından teklif edilen 23.850.000.00-TL (Yirmiüçmilyonsekizyüzellibin Türk Lirası) toplam bedel üzerinden akdedilmiştir.”
İŞE BAŞLAMA VE BİTİRME TARİHİ başlıklı 9. Maddesine göre; “9 1 Sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş ) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılarak işe başlanır. 9.2. Yüklenici taahhüdün tümünü, işyeri teslim tarihinden itibaren 520 (Beşyüzyirmi) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.”
ALT YÜKLENİCİLER başlıklı 15. Maddesine göre; “15.1. İhale konusu işte idarenin onayı ile alt yüklenici çalıştırılabilir.
15.2. İşin tamamı alt yüklenicilere yaptırılamaz. Alt yüklenicilerin yaptıkları işlerle ilgili sorumluluğu yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
15.3. Alt yüklenicilerin çalıştırması ve sorumlulukları konusunda Yapım İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümler uygulanır.”
TEKNİK PERSONEL, MAKİNE, TEÇHİZAT VE EKİPMAN BULUNDURULMASI başlıklı 23.1. Maddesine göre; “Yüklenici, 23.3. maddesi uyarınca, İdareye bildirdiği teknik personelin onaylandığının kendisine bildirildiği tarihten itibaren aşağıda adet ve unvanları belirtilen teknik personeli iş programına göre iş yerinde bulundurmak zorundadır: | Şantiye Şefi İnş.Müh./Mim, 1 Şantiye Müh.(Hakediş) İnş.Müh./Mim., 2 Şantiye Müh. (Saha Müh.) İnş.Müh./ Mim, Şantiye Müh.(Mekanik) Makina Müh., 1 Şantiye Müh.(Elektrik) Elektrik Müh., 1 Şantiye Müh./ Tek. Harita Müh./Tekniker, 2 Şantiye Tek. İnş. Teknikeri.”
GEÇİCİ KABUL NOKSANLARI başlıklı 30. Maddesine göre; “30.1. Geçici kabul noksanları için düzenlenen her hakedişte yapılan iş tutarının o 3 üne karşılık gelen kısmı tutulur ve bu tutar, geçici kabul noksanı bulunmayan işlerde geçici kabul onay tarihinden sonra, geçici kabul noksanı bulunan işlerde ise bu eksikliklerin tamamlanmasını müteakip, geçici kabul onay tarihinden sonra yükleniciye ödenir. Fiyat farkı ödenen işlerde bu tutar, sözleşme tarihinden itibaren aylık TEFE (Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan Toptan Eşya Fiyatları indeksi) üzerinden güncelleştirilmek suretiyle kesilir.” denilmektedir.
Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355 vd.). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu vasıfların eserde bulunmaması ayıp olarak nitelendirilir. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür. Önemle ifade etmek gerekir ki, eserin ayıplı olması, yüklenicinin açıkça yaptığı ihtara karşın, işsahibinin verdiği talimattan doğmuş bulunur veya herhangi bir sebeple işsahibine yüklenebilecek olursa işsahibi, eserin ayıplı olmasından doğan haklarını kullanamaz. (TBK m. 476) Yüklenici ayıplı bir eser meydana getirmişse, bu sebeple açılacak davalar, teslim tarihinden başlayarak, taşınmaz yapılar dışındaki eserlerde iki yıl; taşınmaz yapılarda ise beş yılın ve yüklenicinin ağır kusuru varsa, ayıplı serin niteliğine bakılmaksızın yirmi yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. (TBK m. 478; mülga BK m. 363)
Eser sözleşmelerinde işin tamamlanarak teslim edildiğinin ispatının yüklenicide, iş bedelinin ödendiğinin ispatının ise iş sahibinde olduğu, bu nedenle faturanın tek başına işin yapıldığını yahut teslim olgusunun gerçekleştiğinin kanıtlamaya yeterli olmadığı, yüklenicinin iş bedeline hak kazanabilmesi için eser sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak tamamlayıp iş sahibine teslim ettiğini ayrıca kanıtlaması gerektiği bilinmektedir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasındaki sözleşmeye konu işin tamamen yapılıp yapılmadığı, miktarı, metrajı, kesin kabul yapılmamış ise mahkeme tarafından kesin kabulün hesabının yapılıp yapılmayacağı, davalının savunma olarak ileri sürdüğü gecikme cezası konusundaki mahsup talebinin yerine olup olmadığı, hakediş belgesinde imzası bulunan mühendis ...'ın hakediş belgesi düzenleme ve imza yetkisi olup olmadığı, davacı taraf davalıdan alacaklı alacağın varlığı ve miktarı konularında toplanmıştır.
Mahkememizce bilirkişi heyeti oluşturularak rapor aldırılmıştır.
Aldırılan kök rapora göre, Hesaplamalarda KDV Tevkifatı uygulanması gerektiği,
Gecikme tazminatının mahsup edilebilmesi için, davalının, sözleşme konusu işin yapılabileceği şekilde yer teslimini tam olarak ne zaman gerçekleştiğinin ve iskelenin davacıya teslim tarihinin belirlenmesi gerektiği,
Taraflara arasında sözleşmede belirtilen ve tespiti yapılan imalatın toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevkifat kesildikten sonra 1.077.067,58 TL,
Tarafların imzalandığı iddia edilen, sözleşmede geçmeyen, ancak keşif heyetince yerinde tespiti yapılan imalatın toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevkifat kesildikten sonra 30.532,56 TL,
Taraflar arasında imzalandığı iddia edilen, icmalde geçen ancak tespiti mümkün olmayan imalatın toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevkifat kesildikten sonra 6.793,44 TL,
Toplam İmalat Değeri: 1.1 14.393,58 TL olarak değerlendirildiği ve bu imalat bedelinin kesin hakediş bedelini teşkil ettiği,
Davacının davalıdan 2013, 2014 ve 2015 yıllarında 1.030.000,00 TL'si tahsilat yapmış olduğu, dikkate alındığında davacının davalıdan (1.114.393,58-1.030.000,00X) 84.393,58 TL'si bakiye alacaklı bulunduğu,
Davacının dava tarihine kadar hesaplanan faiz alacağının 11.290,82 TL'si olduğu,
Dava tarihinden itibaren karar tarihine kadar davacının kalan bakiye alacağına (84.393,58 TL) ayrıca kanuni faiz uygulanması gerektiği,
Dosya içeriğinde yer alan e-posta metinlerinin delil olarak kabulü halinde, ...'ın davalı ... temsile yetkisinin olduğu sonucuna varılabileceği,
Davacının, yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerinin davalıya yükletilmesi talebine ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğunu rapor etmişlerdir.
Aldırılan ek rapora göre, Hesaplamalarda KDV Tevkifatı uygulanması gerektiği,
Taraflara arasında sözleşmede belirtilen ve tespiti yapılan imalatın toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevkifat kesildikten sonra 1.077.067,58 TL,
Tarafların imzalandığı iddia edilen, sözleşmede geçmeyen, ancak keşif heyetince yerinde tespiti yapılan imalatın toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevkifat kesildikten sonra 30.532,56 TL,
Taraflar arasında imzalandığı iddia edilen, icmalde geçen ancak tespiti mümkün olmayan imalatın toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevkifat kesildikten sonra 6.793,44 TL,
Toplam İmalat Değeri: 1.114.393,58 TL olarak değerlendirildiği ve bu imalat bedelinin kesin hakediş bedelini teşkil ettiği,
Davacının davalıdan 2013, 2014 ve 2015 yıllarında 1.030.000,00 TL'si tahsilat yapmış olduğu, dikkate alındığında davacının davalıdan (1.114.393,58-1.030.000,00=) 84.393,58 TL'si bakiye alacaklı bulunduğu,
Davacının dava tarihine kadar hesaplanan faiz alacağının 11.290,82 TL'si olduğu,
Davacıya yer teslim tarihinin belirlenmemiş olması nedeni ile sözleşmede belirtilen işin gecikmesine bağlı olarak günlük hesaplanması öngörülen gecikme bedelinin kök raporda da belirtilen hesaplanmaması gerektiği görüşüne varılmakla birlikte, davalı vekilinin davacının işi geç teslim etmesi nedeni ile bilirkişi heyetinin herhangi bir yorum yapmaksızın cezai şartı hesaplaması gerektiği yönündeki itirazına mahkemece ceza hesaplanması gerektiği yönünde bir değerlendirme yapılması halinde, gecikme cezası olarak 151.000 TL hesaplandığı,
Davalı Yüklenicinin “Yer Teslimi, İmalatlarda kullanılacak İskele verilmesi, Kesin Hesabın Yapılmaması hususlarında, takdirin mahkemeye ait olmak üzere, %5 nefaset kesintisi olarak, 55.719,68 TL kesinti hesaplandığını rapor etmişlerdir.
Bilirkişi raporu yargısal denetime elverişli, taraf itirazlarını karşılar nitelikte ve hüküm kurmaya elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.
Dosya içerisinde toplanan deliller, taraf vekillerinin beyanları, bilirkişi raporları, sözleşme ve ekleri, taraflar arasındaki tutanaklar incelendiğinde, taraflar arasında yukarıda detayları belirtilen iş kapsamında sözleşme yapıldığı, sözleşmeye göre davacının yüklenici davalının işveren olduğu, taraflar arasında yapılması lazım gelen eksik imalatların 03/09/2014 tarihinde tutulan tutanak ile müştereken tespit edildiği, davalı tarafça yapılması gerekli ön çalışmalar yerine getirildiğinde eksikliklerin 15/09/2014 ile 15/10/2014 tarihleri arasında tamamlanacağının tutanağa bağlandığı, 31/05/2013 tarihli hakediş raporu, eksik imalatlara ilişkin tutanakta ve iş teslim tutanağında davalı adına çalışan inşaat mühendisi ...'ın imzasının bulunduğu, 16/03/2015 tarihli iş teslim tutanağında yapılan işin sözleşmeye ve eklerine uygun olduğu ve kabul engel olabilecek eksik, kusur bulunmadığının görüldüğünün belirtildiği, bahse konu evrakların içeriği, bu evraklara dava öncesi davalının bir itirazının bulunmaması dikkat alındığında ...'ın davalıyı temsile yetkili olarak hareket ettiğinde bir şüphe bulunmadığı, taraflar arasında yapılan işe ilişkin kesin hesabın çıkarılmadığı, ...tarafından ihalesi yapılan davalı uhdesinde tamamlanan işin 14/11/2015 tarihinde geçici kabul; 27/03/2019 tarihinde kesin kabul onayının yapıldığı, ...ile davalı arasında yapılan sözleşmede anahtar teslim götürü bedel üzerinden davalı ile davacı arasında ise birim fiyat üzerinden anlaşma yapıldığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 10. maddesine göre çıkan metrajların belirtilen birim fiyatlarla çarpılması sonucu taraflar arasındaki kesin hesaba ulaşılabileceği, bu esaslara uygun olarak hazırlanan ve mahkememizce Batman 1. Asliye Hukuk Mahkemesi aracılığıyla mahallinde yaptırılan keşif incelemesi sonrası aldırılan yargısal denetime elverişli bilirkişi kök ve ek raporlarına göre yerinde yapılan ölçümlerle taraflar arasında sözleşmede geçen iş kalemlerinin genel icmali dikkate alındığında toplam değerine KDV eklenip, 2/10 KDV tevfikat kesintisi uygulandığında (sözleşmede belirtilen ve imalatı yapılan işler ile davacı tarafından yapıldığı iddia olunan ancak sözleşmede bulunmayan ve keşif heyeti tarafından yerinde tespiti yapılan icmalde geçen tüm işler dahil) toplam 1.114,393,58-TL imalat bedelinin bulunduğu, bu imalat bedelinin kesin hakediş bedelini oluşturduğu, imalat bedelinden davalının yaptığı ödeme sonucu (1.114,393,58-TL-1.030.000,00-TL) davacı alacağının 84.393,58-TL olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce keşif incelemesi ve bilirkişi raporları marifetiyle tespit edilen bu alacaktan sözleşmede belirtilen gecikme cezası nedeniyle indirim yapılmasının mümkün olmadığı, bilindiği üzere sözleşme konusu borcun zamanında ifa edilmemesi nedeniyle kusur bakımından ispat yükünün borçluya ait olduğu gibi inşaat yapım sözleşmelerinde yer tesliminin yükleniciye gereği gibi yapıldığının ispat yükünün de iş sahibine ait olduğu, somut hadisede sözleşme konusu işin teslimi gereken 15/10/2013 tarihinde tesliminin yapılamadığı ancak davacının davalıya gönderdiği 25/09/2014 tarihli ihtarnameye göre işin geç tesliminin davalıdan kaynaklandığı, sözleşme konusu işin yapılacağı yer tesliminin usulüne uygun gerçekleştiği ve sözleşmeye uygun iskele temin edilmesi konularında ispat yükü üzerinde olan davalının davacı iddialarının aksine bilgi-belge sunmadığından davalı vekilinin bu yöndeki itirazlarına mahkememizce itibar edilmediği, bu nedenlerle tespit olunan sözleşmenin 17. maddesine göre alacaktan indirim yapılması gerektirir bir durumun söz konusu olmadığı, somut hadisede her ne kadar bilirkişiler tarafından hesabı yapılsa da nefaset kesintisi uygulanması gerekli şartların oluşmadığı, davanın kısmi dava olarak ikame edildiği, bu nedenle ve ayrıca dava ve ıslah dilekçesinde faiz başlangıcı için belli bir tarih ve faiz türü belirtilmediğinden tespit olunan alacağın 10.000,00-TL'sine dava tarihinden, bakiye kalan tutarına ise ıslah tarihinden itibaren yasal faiz işletileceği anlaşıldığından davanın kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
84.393,58-TL'nin 10.000,00-TL'sinin dava tarihinden, bakiye kalan tutarının ıslah tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 5.764,93-TL harçtan peşin alınan 31,40-TL başvuru harcı, 139,38-TL tamamlama harcı ve 1.270,45-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 4.323,70-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 11.771,17-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 31,40-TL başvuru harcı, 139,38-TL tamamlama harcı, 31,40-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı, 1.270,45-TL ıslah harcı, 253,80-TL keşif harcı, 510,33-TL posta masrafları, 5.275,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.516,36-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.14/10/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır