T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2017/429 Esas - 2021/408
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2017/429
KARAR NO: 202/408
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM:...
KATİP:....
DAVACI : ....
DAVALI :....
DAVA: Tazminat
DAVA TARİHİ: 01/06/2017
KARAR TARİHİ: 08/06/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 30/06/2021
Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili,28.01.2017tarihinde, davaların malik/sürücü ve trafik sigortacısı oldukları ... plakalı aracın davacıya ait araca çarpması sonucu davacının aracında değer kaybı oluştuğu ve tamirde kaldığı sürede kazanç kaybı olduğunu, aracın havaalanından şehir merkezine yolcu taşıma işinde kullanıldığını bu iş için dava dışı ... firmasına her ay kira ödediğini, tamir için serviste kaldığı sürede 74.061,26 TL kira ödemesi yaptığını, davalı sürücünün tam ve asli kusurlu olduğunu belirterek belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla;
-Değer kaybı için şimdilik 1.000,00 TL’nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili,
-Aracın tamirde kaldığı süredeki kazanç kaybı için şimdilik kaydıyla 1.000,00 TL’nin ve aracın serviste kaldığı dönemde ...'ya ödenen 74.061,26 TL kira bedelinin davalı...’den 28.01.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsilini talep ve dava edilmiştir.
Bilirkişiden rapor alındıktan sonra sunulan 27/04/2021 tarihli talep artırım dilekçesi ile, dava dilekçesinde 1.000,00 TL olarak talep edilen kazanç kaybı miktarı 29.750,00 TL arttırılarak 30.750,00 TL ye , 1.000,00 TL olarak talep edilen değer kaybı miktarı 14.000,00 TL arttırılarak 15.000,00 TL ye çıkarılmıştır.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta A.Ş. cevap dilekçesinde özetle : Dava konusu kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine KZMSS poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluğun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında, 31.000,00 TL poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, öncelikle kusur oranlarının da belirlenmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı... cevap dilekçesinde özetle : Sigorta Genel Şartlan ekindeki değer kaybı hesaplama kriterlerine göre de 165.000 km’nin üzerinde olan araçlarda değer kaybının söz konusu olamayacağını, dava konusu aracın 494.499 km yol yapmış olduğunu, dava konusu kaza öncesinde, 15.03.2014, 22.03.2015, 30.04.2016 ve 03.12.2016 tarihli 4 adet Tramer hasar kaydının olduğunu , ... Air havaalanı taşımacılığının Ankara’da tekel konumunda olduğu ve ikamesi bulunmamakla yolcuların yine davacıya ait başka bir araçla taşınmakta olunduklarını, yolcu azalmasının da söz konusu olmayacağını belirterek davanın reddini istemiştir. Talep artırım dilekçesindeki taleplerin zamanaşımına uğradığını beyan ederek zamanaşımı nedeniyle reddini istemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı, kazanç kaybı, aracın tamirde kaldığı süre içinde 3. Kişiye ödediği kira bedelinin tazminat olarak tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık; Kusur durumu, değer kaybı ve kazanç kaybının ne şekilde hesap edileceği, aracın 28.01.2017 - 05.04.2017 tarihleri arasında serviste kalması nedeniyle kazanç kaybının bu süreye göre mi yoksa mevcut hasara göre tamiri için makul süre belirlenerek bu sürenin mi esas alınacağı , eski kazaları olan 494.499 km yol yapan araçta değer kaybı olup olmayacağı, 3. Şahsa ödediği kira bedelinin kazanç kaybı hesabı içindeki hesaplamaya dahil edilip edilmeyeceği, zarar miktarı, davanın kısmi dava mı, belirsiz alacak davası mı, talep artırım dilekçesinin ıslah dilekçesi mi olduğu, bu dilekçedeki taleplerin zamanaşımına uğrayıp uğramadığı noktasındadır.
Davacı ile ... Ankara Kömür Asfalt Enerji İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi arasında imzalanan 12.08.2013 Tarihli sözleşme, Kasım 2016, Aralık 2016, Ocak 2017, Şubat 2017 aylarına ait faturalar ve ödeme dekontları, hasar dosyası, ekspertiz raporu, bilirkişi raporu, beyan dilekçeleri , poliçe , trafik kayıtları ve tüm dosya kapsamı.
Davacı şirketin...” Hattında yolcu taşımacılığı yaptığı, her otobüs için ... .... ‘ne tam zamanlı ve yarı zamanlı olmak üzere iki tür çalışma esasına göre kira bedeli ödediği anlaşılmıştır.
Ekspertiz raporunda, hasar tutarı kdv hariç 132.832,06 TL olarak hesaplanmıştır. Ön komple, sol direk, sol kapaklar, ön tamponlar ve sol yan sac kısmının onarım işlemleri gördüğü belirtilmiştir.
Bilirkişi raporu I: (18/02/2019 tarihli rapor ve 16/07/2019 tarihli ek rapor ) : İki Makine Mühendisi, 1 mal müşavir bilirkişiden alınan raporda, Sigorta Genel Şartlarına göre yapılan hesaplamada aracın kilometresi yüksek olduğundan eksi(-) değer kaybı hesaplanmıştır. Aracın serviste kaldığı dönemde kira ödemelerinden kaynaklanan zararın 74.061,36 TL olduğu belirtilmiştir. Dosyadaki günlük yolcu listesi dışında başka delil olmadığından kazanç kaybının hesaplanamadığı mütalaa edilmiştir.
Davacı vekili bilirkişi raporuna itirazında, kaza yapan aracın serviste kaldığı dönemde 14 tam 13 yarı zamanlı araçla hizmet verilmeye devam edildiği, Şubat ayında sefer başına 954,39 TL olmak üzere tam zamanlı çalışan bir aracın günlük 4771,95 TL kazancı olduğunu, yeni bir heyetten rapor alınmasını istemiştir. Davalı tarafın da değer kaybı ve kira ödemelerinin tazminat olarak tespitine itirazı üzerine yeni bir heyetten rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi raporu II: (20/02/2020 tarihli rapor) : Makine Mühendisi, hesap bilirkişisi ve SMMM bilirkişiden oluşan heyetten alınan raporda; Davacının 2017 Şubat/Mart dönemi, defterleri üzerinde kayıt altında olan gelir ve giderlerinin incelenmesi neticesinde, kazaya konu 06 AG 8724 plakalı aracın tamir ve onarımı için ilgili serviste fiili olarak kaldığı 68 gün süre boyunca, ortalama mahrum kalınan kazancın (12x68 ) 816,00 TL olarak hesaplanarak tespit edilmiştir. Sigorta Genel Şartları ekindeki cetvele göre değer kaybı olmayacağı, Yargıtay kararları esas alındığında da kazadan önceki değeri ile sonraki değeri arasındaki farka göre 8450.000- 435000 ) 15.000 TL değer kaybı tespit edilmiştir.
Bilirkişi raporuna itiraz üzerine alınan 10/08/2020 tarihli ve 15/06/2020 tarihli ek raporda; Kira bedellerin ayrı bir alacak olarak hesap edilmesinin mükerrer zarar tazminine yol açacağı , kira ödemelerinin kazanç kaybı hesabı yapılırken gelir gider hesabına dahil edildiği beyan edilmiş yapılan hesaplamada aracın bir günlük net kazancının 706,80 TL olduğu , aracın tamiri için 30 gün makul onarım süresi olarak kabul edildiğinde (30x706,80 ) 21.204,00 TL kazanç kaybı hesap edilmiş, fiili serviste kaldığı 68 gün esas alındığında da 48.062,40 TL kazanç kaybı hesap edilmiştir.
Bu hesaplamada kazanç kaybına itiraz edildiğinden SMM bilirkişi yerine ekonomist bilirkişi dahil edilmiş 21/03/2021 tarihli rapor alınmıştır. Bu raporda tarafların önceki rapor v ek raporlara itirazları değerlendirilmiş, tamir için makul sürenin 30 gün olduğu, kazanç kaybınında dosyaya kazandırılan yeni belgeler ışığında yapılan güncelleme ve hesaplama ile 1.025 TL olacağı bu durumda tamirde geçecek 30 gün için 30.750,00 TL, alternatif hesaplama ile 68 gün için 69,700 TL kazanç kaybı olacağı, kira ödemelerinin kazanç kaybı hesabında gider olarak yazıldığı, değer kaybının 15.000 TL olacağı mütalaa edilmiştir.
Bilirkişi raporundaki hesaplamaya davacı ve davalı tarafından itiraz edilmiş ise rapor yeterli incelemeyi içerdiğinden yeni rapor alınması talebi reddedilmiş, davacı vekili talep artırım dilekçesi ile kira bedeli talebini 74.061,26 TL olarak davalı...'den, değer kaybı talebi olarak 15.000 TL nin her iki davalıdan, kazanç kaybını 30.750,00 TL olarak her iki davalıdan talep etmiş, davalı... davanın kısmi dava olduğunu talep artırım dilekçesinin HMK nın 176. Maddesi kapsamında ıslah dilekçesi olduğunu , bu dilekçedeki alacakların zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Tazminat davalarının niteliği gereği belirsiz alacak olduğuna dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Davacının dava türünü dilekçesinde belirtmesi gerekir. (Yargıtay .... H.D 2017/641 Esas ve 2019/10526 Karar)
Dava dilekçesinde davanın açıkça belirsiz alacak davası olarak açıldığı belirtilmediği gibi ''..fazlaya dair haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik ..'' yazılmış olup bu şekildeki talebe göre dava kısmi davadır. (HMK 109). 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu döneminde kısmi dava olarak açılan davada, davaya konu edilmeyen alacak bölümü için zamanaşımı işlemeye devam etmektedir. Kısmi davada talep sonradan ıslahla artırılabilir. Davacının ıslah dilekçesi yerine talep artırım dilekçesi yazmış olması davayı belirsiz alacak haline getirmez. Kısmi davada alacağın artırılması ıslah hükmünde kabul edilmiştir. Bu sebeple ıslaha karşı yapılan zamanaşımı savunması değerlendirilmiştir.
2918 sayılı yasanın 109. Maddesine göre, Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren iki yıl her halükarda kaza tarihinden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar. Islah tarihi itibariyle 2 yıllık zamanaşımı süresi dolduğundan davalı... bakımından ıslahla artırılan miktar için değer kaybı ve kazanç kaybı talepleri zamanaşımı nedeni ile reddedilmiştir.
Kira bedeli talebi ise, bilirkişi raporlarında da izah ediliği üzere kazanç kaybı hesabında nazara alındığından davacının Belkoya ödediği kira bedelini ayrı bir tazminat olarak talep edemeyeceğinden bu talebi reddedilmiştir.
01.06.2015 tarihli Sigorta Genel Şartları Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayı kararı ile iptal edildiği gibi, Yargıtay uygulamalarında da değer kaybı aracın kazadan önceki hasarsız hali ile kazadan sonraki tamir görmüş hali arasındaki fark olarak kabul edilmektedir. Değer kaybı yönünden bilirkişilerin hesap ettikleri 15.000 TL, kazanç kaybı yönünden hesap edilen 30.750,00 TL nın tespiti usul ve Yargıtay uygulamalarına göre yapıldığından rapor hükme esas alınmıştır.
Netice olarak davalı Kağan Katmerin zamanaşımı savunması kabul edilerek değer kaybı ve kazanç kaybı talepleri dava dilekçesindeki miktarlarla sınırlı olarak kabul edilmiş, davalı sigorta şirketi bakımından değer kaybı talebi aynen kabul edilmiştir. Temerrüt tarihi sigorta şirketi için 2918 sy nın 99. Maddesi, sürücü ve işleten için haksız fiil tarihi esas alınarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,
1)Davalı...'den talep edilen 74.061,26TL kira bedeli talebinin esastan REDDİNE,
2)Davalı ...'den talep edilen 30.750,00TL kazanç kaybı talebinin KISMEN KABULÜNE, 1.000,00TL kazanç kaybının 28/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, 29.750,00TL kazanç kaybı talebinin zaman aşımı nedeniyle REDDİNE,
3)Davalılardan talep edilen 15.000,00TL değer kaybı talebinin KISMEN KABULÜNE,
Davalı ... 1.000,00TL'den, kaza tarihi olan 28/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte sorumlu olacak şekilde, davalı sigorta şirketi 15.000,00TL'den, sigorta şirketine başvuru tarihi olan 26/04/2017 tarihinden itibaren hesap edilen 8 iş günü sonrası olan 09/05/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, ...'den talep edilen 14.000,00TL değer kaybı talebinin zaman aşımı nedeniyle REDDİNE,
HARÇLAR VE YARGILAMA GİDERLERİ:
4) Harçlar Kanunu gereği kabul edilen miktar üzerinden %068,31 oranına göre alınması gereken 1,092,96 TL nin 1.298,94 TL peşin harçtan mahsubu ile peşin harcın bakiyesi ve ıslahla alınan harç toplamı 953,98 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya İADESİNE,
5) (a) İade sonrası kalan 1.092,96 TL harcın yargılama gideri olarak kabulü ile MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN (Davalı ... 136,62TLsinden, davalı Sigorta Şirketi 956,34 TLsinden sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 31,40 TL başvurma harcı, 5.400,00 TL bilirkişi ücreti, 437,50 TL posta gideri, olmak üzere toplam 5.868,90 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 783,75 TL'sinin MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN DAVALILARDAN (Davalı ... 97,96TLsinden, Davalı Sigorta Şirketi 685,78TLsinden sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
VEKALET ÜCRETLERİ
a) Davacı kendini vekille temsil ettiğinden kabul edilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN (Davalı ... 2.0000 TLsinden, Davalı Sigorta Şirketi tamamından sorumlu olacak şekilde) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
b) Davalı ... kendini vekille temsil ettiğinden reddedilen kısım için Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2-3 maddesi uyarınca 4.080,00 TL vekalet ücreti takdiri ile davacıdan alınarak davalıya verilemesine,
6) Davalı ...'in yargılama sırasında yapmış olduğu 69,50 TL Posta Gideri, olmak üzere toplam 69,50 TL yargılama giderinden davanın ret oranı dikkate alınmak suretiyle 60,22 TL'sinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ...'e VERİLMESİNE,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, Davacı Vekili Av. ... , Davalı.... yüzlerine karşı davalı sigortanın yokluğunda verilen karar davalı ... bakımından kabul edilen kısım istinafa başvuru sınırı altında olduğundan davalı bakımından kesin, diğer taraflar bakımından kararın tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.08/06/2021
Katip ...
Hakim...
YARGILAMA GİDERLERİ
DAVACI
Bilirkişi Ücreti 5.400,00TL
Posta/Tebligat Ücreti 437,50TL
-------------------------------------------
Toplam 5.837,50TL
YARGILAMA GİDERLERİ
DAVALI (...)
Posta/Tebligat Ücreti 69,50TL
-------------------------------------------
Toplam 69,50TL
YARGILAMA GİDERLERİ
DAVALI (... Sigorta)
Posta/Tebligat Ücreti 49,50TL
-------------------------------------------
Toplam 49,50TL
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."