T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2018/102 Esas
KARAR NO: 2021/268 Karar
Av. ... -...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/02/2018
KARAR TARİHİ: 08/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalı arasında 09.06.2010 tarihinde ''...Yapım İşi Sözleşmesi'' imzalandığı ve iş bitimi neticesinde kesin kabul çalışmaları yapıldığı, bu sözleşme kapsamında davalı idareye sözleşmenin sona ermesine kadar olacak şekilde nakdi olarak ve mektup olarak teminat yatırıldığını, iş bitimi ile serbest kalması gereken teminatlar, aradan geçen süreye rağmen davalı idarece serbest bırakılmadığını, dava tarihinde davalı ... nezdinde esasen 116.150,00-TL'lik olup 40.000,00-TL kısmı serbest bırakıldığı 76.050,00-TL teminat mektubu ve 83.565,15-TL nakdi teminat bulunduğunu, ancak söz konusu sözleşmede iş tamamlanmış ve idarenin teminatları serbest bırakmasının hiçbir geçerli sebebinin bulunmadığını, davalı tarafından taraflarına iade edilmeyen 83.565,15-TL tutarında nakdi teminata dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve yine davalının uhdesinde bulunan ... A.Ş. Tarafından müvekkili şirket lehine verilmiş 31.05.2016 gün ve 2115TM583 nolu 116.150,00-TL'lik olup 40.000,00-TL'lik kısmı serbest bırakıldığı halen 76.050,00-TL tutarındaki teminat mektubunun değeri kadar borçlu olmadığının tespiti ile söz konusu teminat mektubunun müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın ikame ettiği işbu davaya ilişkin dava dilekçesinde yer alan nakdi teminat talebinin 83.565,15-TL olarak bildirildiği söz konusu talebin reddinin gerektiği, ...Yapım işi yüklenicisi ...Çelik İmalat Nak. Tur. İnş. San. A.Ş.'ye ait hesaplarının incelenmesi neticesinde kurumunun uhdesinde 50.255,00-TL nakdi teminat bulunduğunu, davacı ile müvekkili arasında 09.06.2010 tarihinde ''...Yapım İşi Sözleşmesi'' imzalandığı, iş bitimi sonrası Yüklenici Firmadan alınan 26.11.2013 tarih ve 2013/06 sayılı yazı ile yüklenicinin sorumluluğu altındaki projenin kesin kabulünün yapılması talep edildiği, kesin kabul komisyonu oluşturulduğu ve bahse konu komisyon çalışmalarını 28.01.2014-29.01.2014 tarihleri arasında sahada yaptığını, yüklenici firma tarafından, güzergahın geçtiği kamu kurum ve kuruluşları ile köy ve mahalle muhtarlıklarından, güzergahın eski haline getirildiği hususunda ilişiksiz belgeleri ile kamulaştırma yapılan boru hattının geçtiği sadece 56 parsel sahibinden ilişiksiz belgesi alınabildiği, diğer parsel sahiplerinden ise alınmadığını, dolayısıyla söz konusu projenin diğer kabul eksiklikleri tamamlanmış olmasına rağmen, parsel maliklerinden alınması gereken ilişiksiz yazılarından dolayı kesin kabul tutanaklarının onaylanamadığını, sözleşmenin 34.18.17. maddesinde yer alan hükmün; Yapım İşleri Genel Şartnamesi m.10 ile öngörülen ve işin sonunda yüklenicinin, işyerlerini her türlü ihzarattan ve çalışma artıklarından çevreyle uyumlu olacak şekilde temizleme yükümlülüğünü yerine getirdiğinin tevsiki amacına yönelik olduğu söylenebilecek olup ...Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşi Sözleşmesinde de yüklenicinin bu yükümlülüğü yerine getirdiğini teyit edebilmek için mahsusen parsel sahiplerinden belge temin etmesi öngörüldüğünden, malumları olduğu üzere, yapım işine ilişkin bulunan sözleşmeler yönünden yüklenicilerini, işyerlerini her türlü ihzarattan ve çalışma artıklarından çevreyle uyumlu olacak şekilde temizlemekle mükellef tutulmasının nedeni, taşınmaz malikleri ile iş sahibi makamı arasında yaşanması muhtemel uyuşmazlıkların önüne geçmek olup güzergahın eski haline getirildiğinin tevsiki için yüklenici tarafından temin edilmesi istenilen belgeler de esasen bu uyuşmazlıkların önüne geçme amacı güttüğünü, kamulaştırma güzergahındaki taşınmazın sahiplerinin güzergahın eski haline getirildiği yönündeki ibraname vermekten imtina etmeleri, yüklenicinin eski hale getirme yükümlülüğünü yerine getirmediği anlamına gelebileceği gibi; yüklenici, sözleşmenin yanı sıra, taşınmaz sahiplerinden belge temin etme yükümlülüğünü de üzerine aldığı bu yükümlülüğünü yerine getirmeye yönelik her türlü somut çabayı da göstermek zorunda olduğunu, yüklenici firmanın halen, kesin kabul eksiklikler listesinde yer alan ibranamelerin alınması hususunu yerine getirememesi sebebiyle kesin kabul tutanağı onaylatılmamış olup buna göre; ''Kesin Hakediş raporu düzenlenmesi ve hesap kesilmesi hususlarında yapım işleri genel şartnamesi 40. Madde hükümleri uygulanır.'' ayırca tamamlanmış ancak kesin hesabı yapılıp idareye verilmiş iş kalemlerine ait miktarların %90'ı hakedişe dahil edilir ve %10 nakdi teminatın, %8'i kesin hesapların idare tarafından onaylanmasından sonra %2'si kesin kabul belgesinin onaylanmasından sonra ödenir'' ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin ''Kesin teminatın iadesine ait şartlar'' başıklık 45.1 maddesinde yer alan '' Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesinden ve varsa işe ait eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların yarısının; kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra ise kalanının, yükleniciye iade edilebilmesi için SGK'dan ilişiksiz belgesi getirilmesi zorunludur.'' hükümleri çerçevesinde, yüklenici firmanın %2'lik nakdi teminatı ve kesin teminatının yarısının idare tarafından serbest bırakılmaması gerekmektiği, davacının talep etmiş olduğu 83.565,15-TL bedelin tamamı nakdi teminat olmayıp, ...Yapım İşi Yüklenicisi ...Çelik İmalat Nak. Tur. İnş. San. A.Ş.'ye ait hesapların incelenmesi neticesinde 50.255,00-TL nakdi teminat bulunduğu belirterek bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
......Hukuk Mahkemesine, Adıyaman Sulh Hukuk Mahkemesine, ... Boru Hatları İl Petrol Taşıma A.Ş'ye, ...SGK'ya, Ankara ... . İcra Dairesine müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahkememizce bilirkişiler Sedat Gedikoğlu, Levent Kurtay ve Figen Küçükşahin'den 11/06/2020 tarihinde ve 28/12/2020 tarihinde bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Dava, taraflar arasındaki Doğalgaz Yapım İşi sözleşmesi nedeniyle davacının davalıya verdiği teminat mektubundan kaynaklı davacının davalıya borcunun bulunduğu bulunmadığının tespiti ile verilen nakit teminat miktarının davalıdan tahsili isteminden ibarettir.
Adıyaman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/37 değişik iş sayılı, ......Hukuk Mahkemesinin 2016/44 değişik iş sayılı dosyaları, taraflar arasında yapılan sözleşme ve ekleri, müzekkere cevapları, taraf vekillerinin yazılı ve sözlü beyanları incelenmiş, getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Taraflar arasında yapılan 13/04/2010 tarihli ...Doğal Gaz Boru Hattı Yapım İşine Ait Sözleşme incelendiğinde, davacının davalıya doğal gaz boru hattı yapım işini taahhüt ettiği, sözleşmenin 2.534,902,60-TL bedel üzerinden akdedildiği, davacı yüklenicinin 420 gün içinde işi tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmekle yükümlü olduğu, davacının idareye 152.100,00-TL kesin teminat mektubu vereceği, geçici kabul tutanağının uygulanmasından sonra ve davacının idareye bu iş nedeniyle bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınan kesin teminat ve varsa ek teminatın yarısı, kesin kabul tutanağı onaylandıktan sonra ise kalanının SGK'dan ilişiksiz belgesi getirilmesinden sonra yükleniciye iade edileceği, bu belgenin sunulamaması halinde SGK'ya sorularak davacının idareye bu iş nedeniyle bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınan kesin teminat ve varsa ek teminatın yarısı, kesin kabul tutanağı onaylandıktan sonra ise kalanının yükleniciye iade edileceği, davacının bu iş nedeniyle idareye, SGK'ya olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerinden yapılan kanuni vergi kesintilerinin kesin kabul tarihine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye gerek kalmadan kesin teminatların nakde çevrilerek borçlara mahsup edileceği ve kalanın davacıya iade edileceği hususları düzenlenmiştir.
Davacının yüklenicinin boru hattının geçtiği güzergah üzerinde zeminin düzeltildiğine dair iki adet mahkemeye delil tespiti yaptırılması için başvurarak rapor aldırmış olduğu tespit edilmiştir.
......Hukuk Mahkemesinin 2016/44 değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; tespit isteyen ...Çelik İmalat A.Ş. tarafından ... Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. aleyhine delil tespiti istenen dosyada 14/10/2016 tarihinde keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Rapora göre;
Dava konusu... ili ...ilçesi ... , ... , ..., köylerinden geçen ve ... Genel Müdürlüğü tarafından tesis edilen '' Daimi İrtifak Hakkı''nın geçtiği hat ve bu hattın parsellere ait dava konusu olan yerler ve çalışma sahasının eski haline getirilmesi üzerinde gerekli teknik inceleme de;
Doğalgaz borularının döşendiği ve boru hattının üstünün kapatılarak çalışma sahasının mevcut hali ve çevresiyle bir bütün olarak ele alındığında; kazı çalışmasından sonra dava konusu olan yerlerin eski haline getirildiği, tarım yapmaya engel herhangi bir unsur olmadığını rapor etmişlerdir.
Adıyaman Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/37 değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinde; tespit isteyen ...Çelik İmalat A.Ş. tarafından ... Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. aleyhine delil tespiti istenen dosyada 17/10/2016 tarihinde keşif yapılarak bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Rapora göre;
...Boru Hattının geçtiği parsellerin üzerinin kapatılarak eski haline getirildiği ve tarım arazisi olan kısımlarda tarım yapıldığının tespit edildiğini rapor etmişlerdir.
Mahkememizce dosya üzerinden heyet bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Kök rapora göre;
Davacı yüklenicinin tüm edimini yerine getirmiş olması nedeniyle kesin kabul tutanağının davalı idarece onaylanması gerektiğini,
Kesin kabul tutanağının onaylanması ile davacının idarede bulunan tüm mektup ve nakit teminatının davacıya iadesi şartlarının oluştuğu, buna göre davacı yüklenicinin davalı idarede bulunan 50.255,00-TL tutarındaki nakit teminatı ile 76.050,00-TL'lik teminat mektubunun davacı yükleniciye iadesi gerektiğini rapor etmiştir.
Ek rapora göre,
Kök rapordaki görüşlerini değiştirecek bir husus olmadığı, davalı idare vekilinin belirttiği Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2019/15550 takip sayılı dosyasına ödendiği belirtilen 18.531,86-TL ödeme düşüldüğünde davacıya iade edilmesi gerekli teminatların 31.723,14-TL nakit ve 76.050,00-TL mektup teminatı olduğunu rapor etmişlerdir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı yüklenicinin taahhüt etmiş olduğu işi bitirip bitirmediği, kesin kabul tutanağında belirtilen işlerin tamamlanıp tamamlanmadığı, işin kesin kabulünün yapılması şartlarının oluşup oluşmadığı, davacının davalı yanda bulunan mevcut tüm teminat mektupları ve nakit teminat bedellerinin davacıya iadesinin gerekip gerekmediği, iadesi mümkün ise davacıya iadesi gerekli miktarın tespiti konularında toplanmıştır.
Somut olayda, taraflar arasında yapılan sözleşmeye istinaden dava konusu işin geçici kabulünün 14/11/2011 tarihinde yapıldığı, kesin kabulün ise 28-29/01/2014 tarihinde yapıldığı, kesin kabulde tespit edilen eksiklikler nedeniyle idarece davacıya 30 gün süre verildiği, sonrasında idarece bu eksiklerden garanti periyodundaki parsel sahipleri ile kamu kuruluş ve kurumlarından alınması gerekli ibranamelerden eksik olanlar tamamlanmadığı gerekçesiyle kesin kabul tutağının onaylanmadığı anlaşılmıştır. Davacının yukarıda belirtilen ilgili mahkemelerinden aldırılan bilirkişi raporlarını davalıya göndererek ve 11/01/2017 tarihli itibarıyla 116.500,00-TL tutarlı teminat mektuplarının yalnızca 40.100,00-TL kadarlık kısmının serbest bırakıldığı, nakdi teminatlarının ise serbest bırakılmadığını belirterek üzerlerine düşen yükümlülükleri yerine getirdiklerinden vermiş olduğu teminatlarının serbest bırakılmasını talep ettiği, mahkememizce ... SGK'nın davalıya yazdığı 16/01/2013 tarihli yazısında davacının idareye vermiş olduğu teminatın başka bir sakıncası yoksa kendisine iadesinin istendiği tespit edilmiştir.
Mahkememizce hükme esas alınan heyet bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davacı yüklenicinin taahhüt etmiş olduğu işi bitirdiği, davacının ilgili kamu kuruluşlarından gerekli ibranameleri aldığı ancak çok miktarda olan parsel sahiplerinin tümümden ibraname almasının mümkün olmadığı, diğer taraftan yukarıda belirtilen mahkemeler kanalıyla aldırılan bilirkişi raporlarında boru güzergahlarının eski hale getirildiği ve üzerinde tarım yapıldığı yönündeki bilirkişi raporları karşısında kesin kabulde belirtilen tüm eksikler davacı tarafından yerine getirildiğinden ve SGK'dan ilişiksizlik belgesinin davalıya gelmiş olmasından dolayı kesin kabul tutanağının onayının gerektiği, zira sayıları binlerle bulan parsel sahiplerinin her birinden davacının ibraname temin edememesinde davacıya bir kusur yüklenemeyeceği, davalının bu tespitlerin aksine beyanlarına itibar edilmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla kesin kabulün yapılması gerektiğinden davacının idarede bulunan nakit teminat ve teminat mektuplarının iadesi şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır. Davacıya ne miktar nakit teminatının iadesi gerektiği ve davacının hangi miktar teminat mektubu bedelinden sorumlu olmadığını tespitine gelindiğinde, taraflar arasında yapılan iş nedeniyle davacıya yedi adet ara hak ediş ödendiği, bu hak edişlerinden kesilen toplam teminat miktarının ise 251,270,68-TL olduğu, bu suretle yapılan hesaplama neticesi davalının da kabul ettiği üzere davacının 50.255,00-TL nakit teminatı ile 76.050,00-TL tutarında teminat mektubunun davalı idarede bulunduğu, davalı vekilinin bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi dikkate alındığında taraflar arasındaki sözleşme konusu işte çalıştığı anlaşılan dava dışı işçinin aralarında davacı ve idarenin de davalı olarak gözüktüğü Ankara ... . İş Mahkemesinde görülen işçilik alacaklarına ilişkin davası sonucu davacı ve davalı aleyhine başlatılan Ankara 18. İcra Müdürlüğünün 2019/15550 takip sayılı dosyasına davalı idarece 15.402,89-TL ödemede bulunulduğu, davalı vekilinin ödenen miktarın davacı alacağından düşülmesine yönelik mahsup talebinin yargılamanın her aşamasında dikkate alınabileceğinden ve sözleşmeye uygun olduğundan bu ödeme miktarının davacının nakit teminat alacağından düşülmesi gerektiği anlaşılmış olup, davanın kısmen kabulü ile davacının nakit alacağından kaynaklı 34.852,11-TL'nin talep gibi dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ve davacı tarafından davalıya verilen teminat mektubu nedeniyle davacının davalıya 76.050,00-TL kadar borçlu olmadığının tespitine ve fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
1-34.852,11-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Davacı tarafından davalıya verilen teminat mektubu nedeniyle davacının davalıya 76.050,00-TL kadar borçlu olmadığının TESPİTİNE,
3-Alınması gereken 7.575,72-TL harçtan peşin alınan 2.725,83-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.849,89-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 14.485,70-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 7.132,70-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 35,90-TL başvuru harcı, 2.725,83-TL peşin harç, 5,20-TL vekalet harcı toplamı 2.766,93-TL ile,
Davacı tarafından yapılan posta masrafları toplamı 196,90-TL, bilirkişi ücreti 2.250,00-TL olmak üzere toplam 2.446,90-TL'nin kabul/red oranına göre 1.700,13-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 08/04/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır