T.C. ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Türk Milleti Adına Yargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye Yetkili
ANKARA 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2019/170 Esas
KARAR NO: 2023/628
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACILAR : 1-....
- ... - ...
- ... - ...
2-...
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI : 1- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVALI : 2- ... - ...
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI : 3- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : 4- ... - ... ...
VEKİLİ: Av. ... - ...
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/04/2019
KARAR TARİHİ: 28/09/2023
KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 16/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerinin kitap, kırtasiye malzemeleri ve toptan perakende alım satımı işleriyle iştigal ettiğini, müvekkili şirket ile davalılardan ... Tic. A.Ş. arasında 29/08/2018 tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme kapsamında 600.000,00 TL bedelle davalı şirketin yayınlarının ...deki bazı illere tanıtımı, satışı, pazarlama ve dağıtımı hususunun kararlaştırıldığını, sözleşme gereği davalı şirkete ödemeler yapıldığı halde bugüne kadar 146.012,90 TL'lik ürün geldiğini ve fatura edildiğini, davalı şirket müvekkillerine gösterilen kataloğa uygun ürün göndermeyi taahhüt etmesine rağmen gönderilen ürünün kataloğa uygun olmadığını, müvekkili şirket tarafından 385.000,00 TL ödendiğini, tüm ürüne teminaten alınmış olan çeklerin karşı tarafta bulunduğunu, ihtara rağmen davalı şirketin sözleşme gereğince sorumluluğunu ifa etmediğini, ... Sözleşmesi'ne binaen verilen çeklerden 2 tanesinin ... İnş. Eml. Gıd. Tem. Mad. San. Ve Tic. Limited Şirketi adına geri kalan çeklerin ... ve ... Adi Ortaklığı adına keşide edildiğini, toplamda 675.000,00 bedelli emre yazılı çeklerin yetkisiz ... tarafından ciro edildiğini, ... hakkında özel belgede sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık suçuna binaen ...'na başvuru yapıldığını, hukuka aykırı işlemlerden ...'nın eşi olan şirket yetkilisi ...'nın haberdar olduğunu, iptali istenen çeklerden bazılarının muvazaalı olarak iyi niyetli olmayan 3. kişilere ciro edildiğini ve müvekkiline karşı takip başlatıldığını belirterek keşidecisi ... ve ... Adi Ortaklığı, lehtarı ... Yayınları A.Ş., muhatap banka ... A.Ş. olan 31/01/2019 tarihli 100.000,00 TL ve 20.000,00 TL bedelli, 10/02/2019 tarihli 20.000,00 TL bedelli çekler ile keşidecisi ... İnş. Eml. Gıd. Tem. Mad. San. Ve Tic. Limited Şirketi, lehtarı ... Yayınları A.Ş., muhatap banka ... ... olan 31/01/2019 tarihli 75.000,00 TL bedelli ve 28/02/2019 tarihli 75.000,00 TL bedelli çeklerin iptaline, çekler karşılığında davalı şirkete herhangi bir borcunun olup olmadığının tespitine, iyi niyetli olmayan 3. kişilerce başlatılmış olan ... E.sayılı, ... E.sayılı, ... E.sayılı icra takip dosyalarının iptaline, davalı şirkete sözleşme gereğince fazladan yapılan 238.987,10 TL'nin faizi ile geri ödenmesine, müvekkilinin ticari hayati itibarı zedelendiğinden 100.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davacı ... İnş. Eml. Gıd. Tem. Mad. San. Ve Tic. Limited Şirketi arasında 29/08/2018 tarihli ... Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşme ile müvekkili tarafından üretilen ürünlerin "..." illerinde tanıtım, dağıtım ve pazarlama görevinin şirkete verildiğini, müvekkili şirketin sözleşme uyarınca üretime başladığını ve sözleşme konusu çeklerin üretim süreçlerinde kullanıldığını, sözleşmenin yürürlükte olduğu sürece davacı yanın sadece ...'de satış yaptığını, diğer illerde herhangi bir çalışmada bulunmadığını, maddi zarara uğranıldığını, dava dilekçesinde alınan ürünlerin sözleşmeye uygun olmadığına ilişkin iddiaların kabul edilmeyip ayıp ihbarı almayan davacı yanca satılan ürünler olduğunu, müvekkili şirketin davacı yana toplamda 317.498,90 TL'lik ürün gönderdiğini ve şirket kayıtlarına alındığını, müvekkili şirketçe inkar edilenin aksine 20/02/2019 tarih ve 26/02/2019 tarihli faturalar ile ... A.Ş. aracılığı ile toplam 171.466,00 TL'lik ürün gönderdiğini, davacı şirket kaşesi ile çalışanına teslim edildiğini, ihtarnamenin müvekkili şirkete tebliğ edilmediğini, çeklerin teminatı olmayıp sözleşme yönünce müvekkili şirkete verilen çekler olduğunu, davacı yanın sahtecilik ile itham ettiği ...'nın sözleşmeyi müvekkili şirket adına imzaladığını, müvekkili şirketin sözleşmeyi inkar etmediğini, yükümlülüklerini yerine getirdiklerini bildirerek davanın reddi ile davacıların tazminata mahkum edilmesini istemiştir.
Davalı ... San. İç ve Dış Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin iyi niyetli 3. şahıs olup davacı ile diğer davalılar arasındaki ticari uyuşmazlığın müvekkilini bağlamayacağını, müvekkilinin alacağına karşılık dava konusu çeklerden 31/01/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL meblağlı çekin ...'dan ciro yolu ile aldığını ve icra takibi başlatıldığını, çekin kanuni şekil şartlarını taşıdığını belirterek davanın reddini ve davacılar aleyhine %20 tazminata hükmedilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; çekin teminat senedi vasfını taşımadığını, müvekkilinin çeki ... firmasına satılan ve teslim edilen malların ödemesi olarak aldığını, kötü niyetli olmadığını bildirerek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Davacı ile diğer davalılar arasındaki ticari uyuşmazlıktan kaynaklı işbu davanın müvekkilini bağlamadığını, müvekkilinin iyi niyetli 3.şahıs olduğunu, müvekkilinin dava konusu çeklerden 10/02/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL meblağlı çeki diğer davalı ... A.Ş.'den ciro yolu ile alacaklarına istinaden aldığını, kambiyo senetlerinde imzaların istiklali ilkesinin geçerli olduğunu bildirerek davanın reddi ile tazminata karar verilmesini istemiştir.
Davacı vekili 23/07/2020 tarihli dilekçesinde; dava dilekçesinde belirtilen fazla ödenen 238.987,10 TL'nin iadesi ve 100.000,00 TL manevi tazminata ilişkin taleplerine yönelik harcı ikmal etmediklerini diğer talepleri yönünden karar verilmesini 290.000,00 TL üzerinden harcın ikmal edildiğini beyan etmekle yargılamaya çekler ve icra takiplerinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti yönünden devam olunmuş, harcı ikmal edilmeyen talepleri dava dilekçesinde ileri sürülen beyan olarak değerlendirilmiştir.
Deliller toplanmış, bilirkişi raporları alınmıştır.
... E sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; ... tarafından ..., ..., ... Eğitim A.Ş aleyhine 2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 01/03/2019 tarihinde takip başlatıldığı, borçlu ... tarafından 26/06/2020 tarihinde 27.324,00 TL EFT yoluyla ödeme yapıldığı, dosyanın aynı tarihte infaz ile kapatılmasına karar verildiği;
...'nün ... E sayılı (... İcra Dosyası) icra takip dosyasının incelenmesinde; ... A.Ş tarafından ... Eğitim A.Ş ve .... Ltd. Şti aleyhine 28/02/2019 tarih 75.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 06/03/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı;
... E sayılı icra takip dosyasının incelenmesinde; ...Ltd. Şti tarafından ..., ... ...Ltd. Şti aleyhine 31/01/2019 tarih 75.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile 04/02/2019 tarihinde icra takibi başlatıldığı, ....Ltd. Şti'nin yetki itirazı ... EK sayılı ve 18/06/2019 günlü kararı ile kabul edilerek takip dosyasının davacı borçlu yönünden tefrik edilerek görevli ve yetkili ...'ne gönderilmesine karar verildiği görülmüştür.
Davacı ... İnş. Eml. Gıd. Tem. Mad. San ve Tic. Ltd. Şti'ne ait ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi yönünde talimat yoluyla alınan 21/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davacı şirkete ait 2018-2019 dönemine ait yevmiye, kebir ve envanter defterlerinin incelendiği, açılış ve kapanış noter tasdiklerinin mevcut olduğu, defterlerin sahibi lehine delil teşkil ettiği, davalı ... Eğitim A.Ş tarafından düzenlenen faturaların hesabın alacağına, davacı tarafından yapılan ödemelerin hesabın borcuna muhasebe kaydının işlendiği, davacı tarafından davalı ... Eğitim A.Ş'ne verilen 11 adet toplam 675.000,00 TL tutarındaki çeklerin davacının 2018 yılı yevmiye defterinde kaydının mevcut olduğu, davalı şirket tarafından 2018 yılında davacıya toplam 146.032,90 TL tutarında, 2019 yılında toplam 171.466,00 TL olmak üzere 317.498,90 TL tutarında mal tesliminde bulunulduğu ve 31/12/2018 tarihinde 30.000,00 TL ödeme yaptığı, davacı tarafından verilen çeklerden davalı teslim ve ödemesinin tenzili halinde davalının 327.501,10 TL borcunun kaldığı, çeklerden dava konusu yapılan 5 adet toplam 290.000,00 TL (31/01/2019 tarihli 100.000,00 ve 20.000,00 TL bedelli, 10/02/2019 tarih 20.000,00 TL bedelli -... E-, 31/01/2019 tarih 75.000,00 TL bedelli -... E-, 28/02/2019 tarih 75.000,00 TL bedelli -... E-) tutarındaki çeklerin karşılığında davacı defterlerinde, davalı ... Eğitim A.Ş'nin 327.501,10 TL borcunun varlığı değerlendirildiğinde davalının 290.000,00 TL tutarındaki çekler karşılığında herhangi bir mal tesliminde bulunmadığı ve çeklerin bedelsiz kaldığı beyan edilmiştir.
Davalı ... Tic. A.Ş'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen 15/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda; davalı şirketin 2018-2019 yılına ait yevmiye defteri, defter-i kebir ve envanter defterlerinin yasal süresi içerisinde açılış-kapanış tasdiklerinin yapıldığı, davalı şirket tarafından davacıya 15 adet toplam 317.498,90 TL tutarında fatura düzenlendiği, ilgili faturaların taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, birbirini doğruladığı ve bu yönde uyuşmazlık olmadığı, davalı şirketin davacıya 12/10/2018 tarihinde 10.000,00 TL ve 06/11/2018 tarihinde 20.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL tutarında ... ve ... ortaklığı ... hesabına ödeme yaptığı, ilgili ödeme kaydının davacı kayıtlarında da mevcut olduğu, bu yönde de bir uyuşmazlık olmadığı, davalı şirketin davacıdan 11 adet toplam 675.000,00 TL tutarında çek aldığı, davacı tarafından verilen çeklerden 290.000,00 TL tutarındaki çeklerin ödenmediği, 26/06/2020 tarihinde .... reddiyat makbuzuna göre 10/02/2019 tarihli 20.000,00 TL tutarındaki çekin ödendiği ve dosyanın infaz ile kapatıldığı, bu durumda davacı şirketin ödemiş olduğu çek toplam tutarının (385.000,00 + 20.000,00 TL) 405.000,00 TL olduğu, buna göre davalı şirketin davacıya 317.498,90 TL tutarında fatura düzenlediği, 30.000,00 TL tutarında ödeme yapmakla toplam 347.498,90 TL tutarında alacak bakiyesi oluştuğu, karşılığında 405.000,00 TL tutarında çek ile ödeme yapıldığı ve davalı şirketin 57.501,10 TL tutarında davacıya borçlu olacağı, diğer bir ifade ile 4 adet toplam 270.000,00 TL tutarındaki çeklerin 31/01/2019 keşide tarihli 100.000,00 TL, 20.000,00 TL ve 75.000,00 TL bedelli - .... E-, 28/02/2019 tarih 75.000,00 TL bedelli -... E-) bedelsiz kaldığı bildirilmiştir.
Davacı vekili 03/11/2022 tarihli dilekçesinde ... E sayılı icra dosyasında 27.324,00 TL ve 3.018,70 TL ödenmek suretiyle kapatıldığını, bu miktarların istirdadına karar verilmesini talep etmiş, tahsilat makbuzları dosyaya kazandırılmıştır.
Dava dilekçesi, cevap dilekçeleri, hükme esas alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirket ile davalılardan ... Tic. A.Ş. arasında 29/08/2018 tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığı, işbu sözleşme kapsamında 600.000,00 TL bedelle davalı şirketin yayınlarının ...deki bazı illere tanıtımı, satışı, pazarlama ve dağıtımı hususunun kararlaştırıldığı, sözleşme gereği davalı şirkete ödemeler yapıldığı hususlarında anlaşmazlık bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davalının tüm yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, dava konusu çeklerin bedelsiz kalıp kalmadığı, üçüncü kişi konumunda olan diğer davalıların dava konusu çekleri kötü niyetle iktisap edip etmedikleri noktasında toplandığı anlaşılmıştır.
Gerek davacının ticari defterlerinin incelenmesinde gerekse davalı ... Tic. A.Ş'nin ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan incelemesinde; davalı ... Tic. A.Ş tarafından davacıya 15 adet toplam 317.498,90 TL tutarında fatura düzenlendiği, ilgili faturaların taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, birbirini doğruladığı ve bu yönde uyuşmazlık olmadığı, davalı şirketin davacıya 12/10/2018 tarihinde 10.000,00 TL ve 06/11/2018 tarihinde 20.000,00 TL olmak üzere toplam 30.000,00 TL tutarında ... ve ... ortaklığı ... hesabına ödeme yaptığı, ilgili ödeme kaydının davacı kayıtlarında da bulunduğu, bu yönde de bir uyuşmazlık olmadığı, davalı şirketin davacıdan 11 adet toplam 675.000,00 TL tutarında çek aldığı, davacı tarafından verilen çeklerden 290.000,00 TL tutarındaki çeklerin ödenmediği anlaşılmıştır. Buna göre davalı şirketin davacıya 317.498,90 TL tutarında fatura düzenlediği, 30.000,00 TL tutarında ödeme yapmakla toplam 347.498,90 TL tutarında alacak bakiyesi oluştuğu, karşılığında dava tarihi itibariyle davacıların toplam 385.000,00 TL tutarında çek ile ödeme yapıldığı ve davalı şirketin 37.501,10 TL tutarında davacıya borçlu olacağı ve 5 adet toplam 290.000,00 TL tutarındaki çeklerden (... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 28/02/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 10/02/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli) bedelsiz kaldığı ve bu çekler yönünden davacıların davalı ... Tic. A.Ş'ye borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Bedelsiz kalan çeklerden olan ... numaralı, 10/02/2019 keşide tarihli çek hakkında ...'nün .... Esas sayılı dosyasında takip başlatılmış ve yargılama devam ederken icra tehdidi altında davacıların icra müdürlüğüne 26.06.2020 tarihinde 27.324,00 TL ve 13.02.2020 tarihinde 3.018,70 TL olmak üzere toplam 30.342,70 TL ödeme yapılarak takip dosyasının infaz ile kapatıldığı, davacılar vekilince sunulan 03/11/2022 tarihli dilekçe ile istirdat talebinde bulunulduğu görülmüştür. Bedelsiz kalan çek nedeniyle ...'ne toplam 30.342,70 TL ödeme yapılmış olması nedeniyle 30.342,70 TL'nin davalı ... Tic. A.Ş'den istirdadı ile davacılar ...-... Adi Ortaklığı'na ödenmesine karar verilmiştir.
Davacılar tarafından davalılar ... San İç ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..., ... San ve Tic. A.Ş aleyhine bedelsiz kalan çekler yönünden borçlu olmadıklarının tespiti talepli dava açılmış ise de; dava konusu çeklerin davacılar tarafından davalı ... Tic. A.Ş'ne ileride teslim edilecek iş ve mallar karşılığında verildiği, kararlaştırılan süre geçmesine rağmen ... Tic. A.Ş.'nin malların hepsini teslim etmediği, ... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 28/02/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli, ... numaralı, 10/02/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli çeklerin bedelsiz kaldığı, diğer davalılar ... San İç ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..., ... San ve Tic. A.Ş'nin 3. kişi hamil konumunda oldukları, davalı ... Tic. A.Ş.'nin dava konusu çekleri ciro yoluyla diğer davalılara devrettiği, davacıların, çeklerin hamili olan davalılar ... San İç ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..., ... San ve Tic. A.Ş'nin çekleri iktisap ederken bile bile kendisinin zararına hareket ettiklerini kanıtlayamadığı anlaşıldığından bu davalılar aleyhine açılan davanın reddine, ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına dair karar verilip infaz bulunmadığından anılan davalıların tazminat istemlerinin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM ; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davalılar ... San İç ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..., ... San ve Tic. A.Ş aleyhine açılan davanın reddine,
-Davalı ... Tic. A.Ş yönünden davanın kabulüne,
*... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli
*... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli
*... numaralı, 31/01/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli
*... numaralı, 28/02/2019 keşide tarihli 75.000,00 TL bedelli
*... numaralı, 10/02/2019 keşide tarihli 20.000,00 TL bedelli
Çekler yönünden davacıların borçlu olmadığının tespitine,
-... numaralı, 10/02/2019 keşide tarihli çek için ödenen 30.342,70 TL'nin davalı ... Tic. A.Ş'den istirdadı ile davacılar ...-... Adi Ortaklığı'na ödenmesine,
-Yasal şartları oluşmadığından tazminat taleplerinin reddine,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.809,90 TL karar ve ilam harcının 4.952,48 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 14.857,42 TL harcın davalı ... Tic. A.Ş tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.500,00 TL vekalet ücretinin davalı ... Tic. A.Ş alınarak davacıya verilmesine,
4-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca takdir olunan 45.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılar ... San İç ve Dış Tic. Ltd. Şti, ..., ... San ve Tic. A.Ş verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 601,30 TL tebligat-posta masrafı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti toplamı 3.101,30 TL yargılama gideri ile 4.952,48 TL peşin harç toplamı 8.053,78 TL'nin davalı ... Tic. A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davalı ... tarafından yapılan 50,00 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-6325 Sayılı Kanunun 18/A-14 maddesi gereğince .... bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalı ... Tic. A.Ş'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,
8-HMK'nın 333.maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan kısmının yatıran tarafa iadesine
Dair, Davacı vekili, Davalı ... Ltd. Şti Vekili, Davalı ... AŞ vekili, Davalı ... ... AŞ vekilinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde .... Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/09/2023
Başkan ...
Üye ...
Üye ...
Katip ...