T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2018/499 Esas - 2021/202
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/499
KARAR NO: 2021/202
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av....
Av....
DAVALILAR : 1- ...
2-...
VEKİLİ: Av....
: 3-...
DAVA: İtirazın İptali (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/12/2012
KARAR TARİHİ: 16/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/04/2021
Mahkememizce verilen hükmün Yargıtay ... dairesi : 2018/387 Esas ve 2018/1877 Karar sayılı ilamı ile bozulması üzerine mahkememizin yeni esasına kaydı yapılan dosyanın yeniden yapılan açık yargılaması sonunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili, davalı şirketin diğer davalı gerçek kişilerin kefaleti ile TMSF’ye devredilen ... A.Ş.’nden genel kredi sözleşmesine istinaden teminat mektubu kredisi kullandığını, hesapların fona devredilen banka tarafından 2001 yılında kat edildiğini, fona devrin daha sonra gerçekleştiğini, TMSF’nin ise 2006 yılında alacağı davacıya devrettiğini, alacağın tahsili için ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların itirazı üzerine takibin durduğunu iddia ederek itirazın iptaline, takibin devamına ve % 20 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :
Davalılar...vekili, davanın reddini istemiş, kefil oldukları asıl borçlu Limited şirketin alacaklısı bulunduğu bir kısım çek ve bonoların borçlarına mahsup edilmek üzere alacaklı bankaya ciro ederek verildiğini banka kayıtlarında bunların cins ve miktarının belli olduğunu alacaklı bankanın tahsil tarihlerine göre bu senet bedellerini borçtan düşmesi gerekirken bunu yapmamış olduğunu, %375 olarak hesap edilip talep edilen faiz oranını kamu düzenine aykırı olduğunu savunmuştur.
Davalı...Mad. …Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava itirazın iptali davasıdır. (İİK 67)
Ankara...Müdürlüğü'nün 2012/545 Esas sayılı dosyasında 26.01.2012 tarihi itibari ile başlatılan 28.111,68 TL asıl alacak, 1.072.050,63 TL işlemiş faiz 53.602,53 TL BSMV 3.110,00 TL Masraf olmak üzere toplam 1.156.874,84 TL'nin asıl alacağa tahsil tarihine kadar işleyecek %75 faiz BSMV masraf ve vekalet ücreti ile tahsili kısmi ödemelerin BK 84. Maddesi uyarınca öncelikle faize ve masraflara mahsuben hesaplanması nedeni ile başlatılmış ilamsız icra takibi olduğu davanın yasal süre içinde açıldığı kabul edilmiştir.
Dava dışı mülga ... A.Ş. ile davalı...San.Tic.Ltd.Şti. Arasında 1996,1997, 2000, 2001 yıllarında 4 adet genel kredi sözleşmesi akdedilmiştir.
30.03.2001 Tarihli GKS nin Sözleşmenin 36. Maddesinde ...a)Temerrüt halinde yıllık % 375 oranında temerrüt faizi ödemeyi, ancak Bankanın belirlediği en yüksek kredi faizi oranının % 50 fazlası daha yüksek olduğu takdirde bu oranın uygulanmasını, b)..
c)Temerrüt hali devam ettiği süre zarfında yukarıda oranlarda atma olması halinde % 375’in altında olmamak kaydıyla bir ihtara gerek olmadan bu oranda ödemeyi.. Hükümleri yer almaktadır.
15.05.1996 ve 30.01.1997 tarihli sözleşmelerde temerrüt faizi oranı 34.. maddede düzenlenmiş olup, madde içeriği aynı olmakla birlikte farklılık (a) fıkrasında oran belirtilmeksizin kısa orta veya uzun vadeli ticari kredi faizlerinden en yüksek olanının % 50 fazlası oranında temerrüt faizi oranı tespit edileceği hususu ile sınırlı kalmıştır
10 yıllık zamanaşımı dolmadığından zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.
Mahkememizce , davalı şirketin dava dışı TMSF’ye devredilen banka ile yapmış olduğu ve diğer davalıların da müşterek borçlu, müteselsil kefil olarak imzaladıkları sözleşme kapsamında alınan bilirkişi raporuna göre 27.610,18 TL asıl alacak, 1.063.902,65 TL işlemiş faiz, 53.195,13 TL BSMV olmak üzere toplam 1.144.708,96 TL borçlu olduğu, ancak davacının dava dilekçesindeki talebinin dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabul, kısmen reddi ile davalının icra takip dosyasına itirazının 27.610,18 TL asıl alacak, 215.905,72 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 243.315,45 TL üzerinden iptaline, takibin bu miktar üzerinden devamına ve kabul edilen alacak likit olduğundan % 20 oranında tazminatın davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm davalılar...vekilince temyiz edilmiştir.
BOZMA İLAMI VE BOZMA SONRASI YAPILAN YARGILAMA:
Yargıtay ... dairesi : 2018/387 Esas ve 2018/1877 Karar sayılı ilamı ile;
''Mahkemece alınan bilirkişi raporlarına davalılar...vekilleri gerekçelerini göstermek suretiyle itiraz etmişlerdir. Dosyada alınan bilirkişi raporları ve mahkeme gerekçesi davalılar...vekillerinin bütün itirazlarını karşılar nitelikte değildir. Bu sebeple mahkemece konusunda uzman üç kişilik bir bilirkişi heyetine devralan ... A.Ş. kayıtları üzerinde inceleme yaptırılıp, taraf iddia, itiraz ve savunmalarını karşılayan, daha önce alınan raporları tartışan, özellikle adı geçen davalılar...vekillerinin itirazlarının yoğunlaştığı konuları (çekler ve ... A.Ş.’ne ait dosyaya sunulan ekstre) aydınlatan, sözleşmeleri ve dosyaya sunulan takip dosyalarını değerlendiren, denetime elverişli ve gerekçeli bir rapor alınarak, varılacak uygun çerçevesinde bir karar vermek gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
SONUÇ: Yukarıdaki (1) nolu bend uyarında davalılar...vekillerinin zamanaşımına yönelik temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bendde açıklanan nedenlerle hükmün temyiz eden davalılar...yararına BOZULMASINA'' karar verilmiş. Bozma kararına uyma kararı verilmiştir.
Bozmadan sonra alınan bilirkişi rapor ve ek raporu:
Alacağın sebebi , teminat mektupları nakde dönüşmesi bankaca yapılan ödemedir.
Teminat Mektubu No -Tutarı (yeni TL) Tazmin Tarihi
MVV00040910.000,00 10.10.2001
MVV0004204.000,00 10.10.2001
MW00043110.000,00 10.10.2001
MVV00039210.000,00 07.12.2001
TOPLAM34.000,00 TLBelirlenmiş olup Bankaca ödenen toplam 34.000 (yeni) TL tutara karşılık 10.10.2001 tarihinde 6.389,82 TL tahsilat yapıldığı, bu suretle anapara borcu 27.610,18 TL’ye inmiştir.
Davalı taraf aşamalarda verdiği dilekçelerde kredi borcunun teminatını oluşturma üzere verilen 75.715.794.979 TL tutarındaki çeklerin tahsil edilip edilmediği, edilmemiş ise akıbetinin ne olduğu hususunun tespitin talep etmiştir.
Temerrüt faiz oranının ne olacağı, bankaya teminat olarak verilen çeklerin akibetlerinin olduğu, bu çek bedellerinin borçtan düşülmesi gerekip gerekmediğinin incelenmesi gerekmiştir.
Dosyaya sunulan ...’a ait faiz genelgelerini içeren CD kayıtlarına göre, TCMB’ye bildirilen en yüksek akdi faiz oranı % 250 olarak tespit edilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 36. Madde hükmüne göre temerrüt faizi oranı (% 250 * 1,50=) % 375 olarak saptanmıştır.
Taraflar arasında akdedilen GKS’de tacir vasfında olan taraflarca serbest iradeleri ile faiz oranı % 375 olarak belirlenmiştir.
Bankanın faizle ilgili fiili uygulaması: Avukat ...’ün imzasına havi 1 17.02.2015 tarih 2012/390 savılı dilekçesinde ver verdiği tablodaki oranlar daha düşüktür.
Davacı tarafın 17.12.2015 tarih 2012/390 sayılı yazısında yer verdiği tabloda bizzat kendisi tarafından uygulanan oranların; 10.10.2001 - 01.07.2002 arasında % 140, 01.07.2002- 01.07.2003 arasında % 128, 01.07.2003- 01.01.2004 arasında % 114, 01.01.2004 - 01.07.2004 arasında % 96, 01.07.2004 - 01.07.2005 arasında % 84, 01.07.2005 - 01.01.2006 arasında % 60, 01.01.2006 - 01.01.2007 arasında % 50, 01.01.2007 - 01.01.2008 arasında % 58, 01.01.2008 - 01.072009 arasında % 54, 01.07.2009 - 01.01.2010 arasında % 38, 01.01.2010 - 01.01.2011 arasında % 32, 01.01.2011 - 30.12.2011 arasında % 30, 30.12.2011 - 26.01.2012 arasında % 35,50 Şeklinde olduğu ve uygulama tarihleri itibariyle söz konusu oranların sektör oranları ile uyumlu olduğu dikkate alınarak, alacağa bu oranlar üzerinden faiz tahakkuk ettirilmesinin daha uygun olacağı telakki edilmiştir.
Bilirkişiden alternatifli olarak rapor alınmıştır.
Davalı şirket, dava dışı banka ile yaptığı anlaşma gereğince kullandığı teminat mektubu karşılığında teminat olarak bankaya müşteri çeki ciro etmiş olup, çeklerle ilgili olarak ... (Karşıyaka Şubesinin) birleştiği dava dışı Halk Bank Demetevler Şubesince 21.05.2015 tarih 132 sayılı yazısı ve bilirkişi ek raporuna göre 10 adet çekin ...firmasına iade edildiği , 4 tanesi için dava dışı ... A.Ş. tarafından çek keşidecileri hakkında icra takibi başlatıldığı , listede yer alan 3 adet çekin iptal edildiği, bir kısım çeklerin de borçlu...Ltd. Şti.ne iade edildiği anlaşılmıştır.
Davalı taraf 10 adet çekin iade edilmesiniz anlamsız olduğunu bu çeklerin bedelinin borçtan düşülmesini istemiştir.
Bilirkişi Kurulu hükme esas alınan ek raporunda bu talebi değerlendirmiş,davaya konu edilen çeklerin, icra takibine konu teminat mektubu alacakları için teminata alınmış çekler olmayıp, aksine, dava dışı asıl borçlu şirkete kullandırılan (Senet Karşılığı Avans) olarak isimlendirilen Borçlu Cari Hesap kredisine ilişkindir. Takibe konu teminat mektubu kredisi ise Genel Kredi Sözleşmesine istinaden kullandırılmış olup, Genel Kredi Sözleşmesinin teminatı davalıların kefaletinden oluşmaktadır. Dolayısıyla, uyuşmazlığa konu çeklerin teminat mektubu kredisi için teminata alındığı yönündeki iddiaya katılmanın mümkün olmadığı belirtilmiştir.
Bilirkişilerce banka kayıtları incelenmiş, 30.04.2001 tarihinden sonra herhangi bir kredi kullandırılmadığı ve tahsilatta olmadığı tespit edilmiştir. Dava dışı asıl borçlu şirketin 30.04.2001 tarihinden sonra ki süreçte borçlu cari hesaptan kaynaklı bir borcu bulunmadığı için, borçlu cari hesap kredisinin teminatına alınan çeklerden tahsil edilenlerin ticari hesaba alacak kaydedilmesinde, tahsil edilemeyenlerin ise dava dışı asıl borçlu şirkete iade etmiş olmasında, Bankacılık uygulamasına göre, herhangi bir sakınca bulunmadığı, 30.04.2001 tarihinden sonra nakit kredi riskinin bulunmaması nedeniyle 30.04.2001tarihinden sonraki tarihlere keşideli çeklerin,30.04.2001 tarihinden önceki tarihlere ait teminata alınan çek tutarının belirtilen tarihlerdeki nakit kredi riskinin üzerinde bulunması nedeniyle, 30.04.2001 tarihinden öncesine keşideli çeklerin,iade edilmiş olduğunu kabul etmek gerektiği mütalaa edilmiştir.
Çeklerin durumu:
Tahsil Edilen6933.437.785.479,00 TL
İcraya Verilen415.600.000.000,00 TL
İade Edilen1021.712.009.500,00 TL
İptal edilen34.966.000.000,00 TL
Toplam8675.715.794.979,00 TL
İptal edilen çekler:
Seri No:İbraz tarihi Bedeli
588121516.01.2001466.000.000
871562508.04.20011.000.000.000
995553426.05.20013.500.000.000 toplam 4.966.000.000
Akıbeti belirli olmayan 3 adet toplam 4.966 (yeni) TL tutarındaki çeklerin hangi nedenle iptal edildiği hususu davacı tarafından maddi delillerle ispat edilememiştir.
Bilirkişiler 01.07.2020 tarihli ek raporlarında alternatif hesaplama yapmıştır.
Alternatif I : Akıbeti belli olmayan (3) adet 4.966 TL tutarındaki çek bedelleri dikkate alınmadan yapılan hesaplamada;
Değişen faiz oranlarına göre:
Asıl Alacak Tutarı15.372,18
İşlemiş faiz121.433,99
Toplam136.806,17
Şeklinde olmak üzere 136.806,17 TL olarak hesaplanmış olup bu halde takip tarihinden itibaren asıl alacağa % 35,50 oranından işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği,
Davacı taraf ise takip talebinde % 375 oranından işlemiş faiz talebinde bulunmuş olup, bu oranın uygulanamayacağına ilişkin Heyet görüşümüze Sayın Mahkemece itibar edilmemesi halinde, davacının % 375 oranı üzerinden talep edebileceği tutar ise;
Asıl Alacak Tutarı15.372,18
İşlemiş faiz tutarı626.180,88
Toplam641.553,06 Şeklinde olmak üzere 641.553,06 TL alacağın, asıl alacağa % 375 oranından işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği,
Alternatif II: Akıbeti belli olmayan (3) adet 4.966 TL tutarındaki çek bedellerinin asıl alacaktan düşürülerek hesaplama yapılması durumunda;
Değişen faiz oranlarına göre:
Asıl Alacak Tutarı10.406,18
İşlemiş faiz tutarı81.890,90
Toplam92.297,08
Şeklinde olmak üzere 92.297,08 TL olarak hesaplanmış olup bu halde takip tarihinden itibaren asıl alacağa % 35,50 oranından işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği
Davacının istemde bulunduğu % 375 oranına göre:
Asıl Alacak Tutarı10.406,18
İşlemiş faiz tutarı423.050,37
Toplam433.456,55 Şeklinde olmak üzere 433.456,55 TL alacağın, asıl alacağa % 375 oranından işleyecek faizi ile birlikte talep edilebileceği mütalaa edilmiştir.
Mahkememizce yapılan değerlendirme:
Davalılar hem iptal edildiği bildirilen 3 adet çek bedelinin, hem de iade edildiği bildirilen 10 adet çek bedellerinin ana para borcundan (asıl alacaktan) düşülmesi gerektiğini savunmuş ise de bilirkişilerin bu konudaki yaptıkları değerlendirmeye göre çekler takibine konu teminat mektubu alacakları için teminata alınmış çekler olmayıp, aksine, dava dışı asıl borçlu şirkete kullandırılan (Senet Karşılığı Avans) olarak isimlendirilen Borçlu Cari Hesap kredisine ilişkindir. Bankanın cari hesaba göre alacağının kalmaması nedeniyle çeklerin iade edilmesinin olağan olduğu mütalaa edilmiştir. Çünkü icra takibine konu nakde dönüşen borç teminat mektuplarının bedelidir.
2001 tarihinde imzalanan sözleşmede temerrüt faizi oranı %375 olarak kabul edilmiş ise de alacağın kaynağı olan 3 adet teminat mektubu bu sözleşmeden önce verilmiştir. 1996-1997 tarihli sözleşmelerde faiz oranı yazılmamıştır. Bilirkişiler bankanın fiilen uyguladığı kademeli faiz oranlarına göre bir hesaplama yapmıştır. Bu hesaplama mahkememizce gerçek duruma uygun bulunmuştur. ... dan gelen yazı cevabında 3 adet çekin iade ediliği bildirildiğinden bu açıklamaya itibar edilerek çek bedellerinin borçtan düşülmesi gerekmediği kabul edilmiş alternatif hesaplamalardan 1. Alternatif hükme esas alınmıştır. Buna göre takip tarihi itibariyle Asıl Alacak Tutarı15.372,18 TL, İşlemiş faiz121.433,99 TL, Toplam 136.806,17 borcun varlığı kabul edilerek dava kısmen kabul edilmiştir. Takip tarihinde bankanın fiilen uyguladığı faiz oranı % 35,50 olması gerektiğine karar verilmiştir.
Alacak likit olduğundan davacı lehine %20 icra inkar tazminatına da hükmedilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
Davalı şirket hakkında verilen karar; Ankara...Müdürlüğü'nün 2012/545 Esas sayılı dosyasındaki davalının 27.610,18 TL asıl alacak 215.905,72 TL (taleple bağlı kalınarak ) işlemiş faiz olmak üzere toplam 243.315,45 TL'ye yönelik itirazının iptaline takibin kaldığı yerden devamına, Kabul edilen miktar üzerinden %20 inkar tazminatı tutarı olan 48.703,09 TL'nin davalılardan tahsiline, azlaya ilişkin talebin reddine, olup temyiz edilmeksizin kesinleşmiştir.
Yargılama giderleri bakımından kabul red oranına göre hüküm tesis edilerek aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı...Maddeleri Pazarlama Ltd. Şti. Hakkında verilen karar kesinleşmiş olmakla yeniden hüküm tesisine yer olmadığına,
2-Davalılar ... önceki kararı temyiz ettiğinden ve bu davalılar yararına hüküm bozulduğundan yeniden yapılan yargılama sonunda, Davanın KISMEN KABULÜNE,
Ankara ...müdürlüğünün 2012/545 esas sayılı dosyasına davalıların yaptığı itirazların kısmen iptaline,
-Takibin 15.372,18TL asıl alacak, 121.433,99TL işlemiş faiz, olmak üzere toplam 136.806,17TL üzerinden takipteki asıl alacak miktarı olan 15.372,18TL'ye takip tarihinden itibaren %35,50 oranında temerrüt faizi işletilerek devamına,
Asıl alacak likit olduğundan 15.372,18TL asıl alacak üzerinden hesap edilecek %20 icra inkar tazminatının Davalılar ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine,
Asıl alacak ve işlemiş faizin fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
Dava dilekçesindeki 3.110,00TL masraf, icra takibine yönelik masraflar olduğundan, bu miktar dava değerine dahil edilmemesi gerektiği, icra müdürlüğü tarafından infaz sırasında re'sen hesaplanarak dahil edilmesi gerektiğinden, esas hakkında hüküm tesisine yer olmadığına,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 16.620,88 TL (Davalı ...16.620,88 TL den diğer davalılar 6.620,88 TL nin 9.345,23 TL sinden sorumlu olacak şekilde) karar ve ilam harcının 3.669,85 TL sinin peşin alınan harçtan mahsubu ile bakiye (...12.951,03 TL bakiye harçtan , diğer davalılar 5.675,38 TL bakiye harçtan sorumlu olacak şekilde ) harcın Davalılar ...' ve davalı ...Gıda'dan müteselsilen tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) (a) Dava açılışında alınan 3.669,85 TL peşin harcın yargılama gideri olarak kabulü ile Davalılar ...' ve ...Gıda'dan müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 21,15 TL başvurma harcı, 3.950,00 TL bilirkişi ücreti, 461,65 TL posta gideri, olmak üzere toplam 4.432,80 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 2.453,94 TL'sinin davalılar ...' ve ...Gıda'dan (...Gıda 2.453,94 TL nin 1.297,52 TL sinden diğerleri tamamından sorumlu olacak şekilde) müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE, bakiyesinin davacı uhdesinde bırakılmasına,
4) Davacı kendini vekille temsil ettiğinden AAÜT uyarınca 19.998,93 TL (davalı Barka Gıda 19.998,93 TL sinden diğer davalılar 16.946,59 TL den sorumlu olacak şekilde ) vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Davalı...'ın yargılama sırasında yapmış olduğu 42,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 42,00 TL yargılama giderinden davanın ret oranı dikkate alınmak suretiyle 18,75 TL'sinin davacıdan alınarak davalı Agah Sıtkı BARAN'a VERİLMESİNE,
6) Davalıların kendini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.430,47 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılar Agah Sıtkı BARAN ve...'a VERİLMESİNE,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra İADESİNE,
İlişkin, Davacı Birleşim VARLIK Vekili AV..., Davalı...Vekili AV. ... davalı asil...'ın yüzüne karşı davalı ...Gıda'nın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay 'da Temyiz kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/03/2021
Katip ...
Hakim ...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."