T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2019/194 Esas
KARAR NO: 2021/187 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 22/04/2019
KARAR TARİHİ: 12/03/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirketin 03/05/2019 tarihli ve 15.500,00 TL tutarındaki ... Bankası çekinin tedarikçisi ...Lojistik AŞ firmasına ciro ettiğini ve...Kargo ile gönderdiğini, ... Kargonun ise aynı adreste bulunan ...Lojistik grup şirketi ... Taşımacılık AŞ' ye kargoyu teslim ettiğini ancak kargoyu teslim alan firmanın, içinde çek bulunan kargoyu kendi bünyelerinde kaybettiklerini, davacı şirketin ciranta olduğunu ileri sürüp zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, TK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
... Kargo Ankara Bölge Müdürlüğü, ... Bankası Bahçekapı/İstanbul ... Şubesi, ... Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, ... Taşımacılık A.Ş., Ticaret Sicil Gazetesi Şube Müdürlüğü, Ankara Ticaret Odası Başkanlığına yazılar yazıldığı, cevapların dosya arasına alındığı görülmüştür.
Son olarak 30/10/2020 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan 3. İlan ve gazete asılları, çekin ibraz edilmediğine ilişkin banka cevabı, ... Kargo şirketi cevabı ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çekin keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile,
Davacının hamili olduğu ... Bankası 0383 Bahçekapı/İstanbul ... Şube, Keşide yeri İstanbul Tarih 03/05/2019, 15.500,00 TL tutarlı, keşidecisi TT Endüstriyel Ambalaj Makine Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi; lehtarı davacı şirket olan çek basım tarihi 04/01/2019, çek no: 0116683 ve ... hesap numaralı çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 44,40TL' nin mahsubu ile bakiye 14,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-HMK 333.maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.12/03/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır