T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2019/441 Esas
KARAR NO: 2021/67
DAVA: Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)
DAVA TARİHİ: 26/08/2019
KARAR TARİHİ: 10/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davalı Merkez Birliğin, iptali talep edilen 26.07.2019 tarihli genel kurul toplantısında; mahkeme kararları ve Anayasa Mahkemesi karşı kararlarını tanımayarak ... Hazirun Cetveline, ... Başkanı ve Üyeleri delege olarak ilave edildiğini, bunu ilgili Bakanlık temsilcilerine bildirmelerine toplantının yapıldığını, genel kurul kararı mutlak butlanla geçersiz olduğunu, iptali istenen Genel Kurul Kararında; hali hazırda Hayvancılık faaliyetleri kapsamında kurulmuş olan başka bir merkez birliğine bağlı olduğu bulunan, ayrıca Ankara ... İdare Mahkemesinin 2011/2525 E, 2013/1040 K. saydı dosyasının temyiz incelemesinde Danıştay kararında belirtildiği şekilde, davalı Türkiye Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği'ne ortak olarak kabul edilemeyeceğine dair kesinleşmiş karar bulunan, ... Başkan ve Üyelerinin genel kurul hazirun cetveline de eklenerek delege olarak seçilmelerine karar verildiğini, genel kurul toplantısında açıkça mahkeme kararlarının ve kanunun tanınmadığını, genel kurul kararlarının öncelikle bu sebeple iptali gerektiğini, bu farklı amaçlı birliklerin, Ss Köy Kalkınma Ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği üyeliğinden çıkartılması için Gıda Tarım Ve Hayvancılık Bakanlığı Tarım Reformu Genel Müdürlüğü tarafından. merkez birliğine 90 günlük sürenin verilmesi işlemine karşı açılan iptal davasının da bu şekilde hükme bağlandığını, davacı ... Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Birliği, toplantıya usulüne uygun şekilde çağrılmadığını, iptali istenen genel kurul kararı davalı Merkez Birliğinin Ana Sözleşmesine aykırı olduğunu, SS Köy Kalkınma Ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği Ana Sözleşmesinde; "Bu Sözleşmede unvanları, merkezleri ve taahhüt ettikleri sermaye payları yazılı, “Tarımsal Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri" aralarında değişir ortaklı, değişir sermayeli, sınırlı sorumlu Tarımsal Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri, S.S. Köy Kalkınma ve diğer tarımsal amaçlı kooperatif birlikleri, merkez birliği kuruluşlardır." şeklinde olduğunu, sözleşmenin ortaklık şartlarını düzenleyen 8. maddesi ise; "Tarımsal Kalkınma Ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri S.s. Köy Kalkınma Ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliğine Ortak Olabilirler." şeklinde olduğunu, Sözleşmenin 9. maddesinin ortaklığa kabul usulünü düzenlediğini, Ana sözleşmenin ilgili maddeleri uyarınca ; hayvancılık, orman, yapı gibi sair iştigal alanına sahip kooperatiflerin, S.s. Köy Kalkınma Ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliğine üye olamayacaklarının çeşitli hükümlerle hükme bağlandığını, tutanağın şeklen sakat düzenlendiğini, Kooperatiflerin genel kurullarında Bakanlık Temsilcisi Görevlendirilmesine ilişkin 2017/1 sayılı genelge doğrultusunda; kooperatiflerce genel kurul toplantıları için temsilci görevlendirilmesi talebinde bulunulması zorunlu olduğunu, Bakanlık temsilcileri olarak toplantıya katıldığı belirtilen ve tutanakta ismi geçen ... isimli temsilciler imza atmamış, tutanakta da imzadan imtina ettikleri belirtildiğini, Bakanlık temsilcisinin katılması halinde yine tutanağa, toplantı yeri ve saati, ortakların toplantıya usulüne uygun davet edilip edilmedikleri, hazır bulunan ve bulunmayan ortakların sayılarının ne olduğu, gündem maddeleri tek tek yazılarak, tutanağın sonuna toplantının bittiği saatin de belirtilmediğini, tutanağın bu bakımdan ve birçok yönden kanuna aykırı düzenlendiğini, Türkiye Köy Kalkınma Ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliğinin 26.07.2019 tarihli Genel Kurul Kararının hükümsüzlük nedeniyle iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Merkez Birliği tarafından 26.07.2019 tarihinde gerçekleştirilen genel kurulun usul, yasa ve tüzüğe uygun icra edildiğini, hukuka aykırı hiçbir unsurun bulunmadığı genel kurulun iptali için bir gerekçe bulunmadığını, dosya kapsamında mevcut bulunan Tarım ve Orman Bakanlığı cevabi yazısından anlaşıldığı üzere, ...Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Birliği, Türkiye Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatif Birlikleri Merkez Birliğinin ortağı durumunda olduğunu, Merkez Birliği'nin Ana Sözleşmesi hükümlerine uygun şekilde birlik ortağı olarak kabul edildiğini, ...Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Birliği Başkan ve üyelerinin müvekkil Merkez Birlik Yönetiminde görev almalarında, genel kurula katılmalarında, genel kurulda oy kullanmalarında hiçbir hukuki engel bulunmadığını, ...Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Birliği'nin, S.S. Hayvancılık Kooperatif Birlikleri Merkez Birliği'ne ortak olması hususunun huzurda görülen dava ile herhangi bir ilgisi bulunmadığını, dava dışı bu iki birliğin ortaklık ilişkisinin dava konusu genel kurul açısından belirleyici bir etkisi söz konusu olmadığını, davacı kooperatif birliği vekilinin, müvekkilinin iptali talep edilen genel kurula usulüne uygun şekilde davet edilmediği iddiasının gerçekle bağdaşmadığını, tebliğ belgeleri ile, genel kurul toplantısına tüm ortakların usulüne uygun biçimde davet edildiğinin anlaşılacağını, kaldı ki, davacı kooperatif birliği temsilcilerinin iptali istenen genel kurula katıldıklarını, Genel kurul toplantısı sırasında da bu toplantıya usulüne uygun şekilde davet edilmedikleri yönünde bir itirazları olmadığını, HAY-KOOP. Ortağı bir kooperatif birliğinin davalı müvekkil merkez birliğine ortak olmasında hiçbir sakınca bulunmadığını, hayvancılık faaliyetlerinin de tarımsal faaliyetlerin ayrılmaz bir parçası olduğunun bizzat davacı birlik başkanı tarafından ikrar ve ifade edildiğini, 26.07.2019 tarihinde gerçekleştirilen Genel Kurul sonunda, genel kurul toplantı tutanağı düzenlendiğini, bu tutanakta, mevzuatın gerektirdiği tüm unsurlar belirtilerek sonuç belgesinin, Başkan Yardımcısı, Katip Üyeler, Oy Tasnifçisi ve Bakanlık Temsilcileri tarafından imzalandığını, Bakanlık Temsilcisi Tutanağı'nın 4. maddesinde, "Genel Kurul, gündemin 5. Maddesi dahil 16. Maddesi dahil Kanun ve Ana Sözleşme hükümlerine uygun olarak gerçekleşmiştir" ifadesine yer verildiğini, gerek genel kurul boyunca sözlü olarak gerekse yazılı olarak hiç bir itiraz ve şerh bildirmeyen davacı kooperatif birliği temsilcilerinin, usul ve yasaya uygun şekilde icra edilmiş genel kurulun iptali talebiyle açtıkları davaya itibar edilmesi mümkün bulunmadığını, fazlaya dair her türlü dava ve talep haklarımız saklı kalmak üzere haksız ve yersiz davanın REDDİNE, her türlü yargılama gideri ve yasal vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Dava, Kooperatif genel kurul toplantısında alınan kararların butlanla sakat olduğu iddiası ile iptali talebine ilişkindir.
Mahkememizce tarafların dayandığı deliller toplanmış, davalı kooperatif ana sözleşmesi, iptali istenen genel kurul toplantı tutanağı, hazırun cetveli, tebligat evrakları, davacının dilekçesinde zikrettiği dava dosyaları celbedilmiş dosya bilirkişiye tevdi olunarak rapor tanzim edilmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında, yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. Aynı madde hükmü uyarınca, genel kurulda alınan kararların, yasaya, anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğu iddiasıyla, toplantıda bulunan ortaklar red oyu kullanıp, alınan kararlara muhalif kalarak, keyfiyeti tutanağa geçirdikten sonra kararın iptali için toplantıyı takip eden günden başlamak üzere bir ay içinde dava açabilir. Bir üyenin iptal davasının bir aylık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılması, katılıp da genel kurulda yapılan oylamada ret oyu vermemesi, muhalefet şerhini yazdırmaması halinde, HMK'nın 114/2. madde hükmü yollaması ile 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 53. ve davalı kooperatifin anasözleşmesinin 38. madde hükmünde aranan dava şartlarının gerçekleşmediği gözetilerek, HMK'nın 114/2 ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekir. Emredici nitelikte olan hükümlere aykırılık teşkil eden genel kurul kararları batıl olup, bu kararlar baştan beri hüküm ifade etmezler ve bunların batıl olduğunun tespiti için açılacak davalarda genel kurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmayacağı gibi, bir aylık hak düşürücü süre içinde açılmış olmaları da dinlenmeleri yönünden zorunlu değildir.
Davacı toplantıya usulüne uygun çağrılmadığı bu nedenle kararların sakat olduğunu iddia etmektedir. Yapılan incelemede davacının dava konusu genel kurul toplantısından haberdar olduğu ve toplantıya katıldığı anlaşılmıştır. Davacı, 26/07/2019 tarihli davalı tarafından yapılan genel kurul toplantısının usulüne uygun yapılmadığını bildirmekle birlikte mevcut genel kurul tutanakları içeriğinden usulüne uygun, cari mevzuat hükümlerine göre toplantı yapıldığı, bu yöndeki iddialarının yerinde olmadığı görülmüştür.
Davacının dava konusu genel kurul toplantısına katıldığı, muhalefet şerhi bulunmadığı görülmüştür. Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin dava konusuna benzer Kooperatiflerle ilgili hususlardaki yerleşik uygulamalarının özetle: "... Ancak, anılan hüküm uyarınca, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmıyan kimselerin karara katılmış bulunmaları halinde alınan kararların yasaya anasözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı oldukları ileri sürülerek iptalleri için açılacak davada genelkurulda muhalefette bulunmuş olma şartı aranmaz ise de bir aylık hak düşürücü süre içinde davanın açılması zorunludur. Aynı Yasa'mın 98. maddesi yollamasıyla TTK'nın 361/son maddesi hükmüne göre, oylama sonucuna etkili olabilecek kişiler, somut olayda iddia edildiği gibi, katılmaması gerekip te katılan ve olumlu oy kullanan kimseler olup, davalı kooperatif bu iştirakin karara müessir olmadığını ispatlarsa, bu katılım sonuca etkili etkili olmayacağından, bu halde iptal isteminin aynı madde uyarınca reddi gerekir. Diğer anlatımla, katılmaması gerekenlerin toplantıya katılması sonuca etkiler ise yokluk nedeni değil, iptal nedenidir" şeklinde öğretinin de aynı minvalde olduğu; Davalı kooperatif ortağı olduğu bildirilen ...Bölgesi Hayvancılık Kooperatif Birliğinin davalı kooperatif merkez birliğine ortak olamayacağına ilişkin iddialar yönünden yapılan incelemede söz konusu kooperatifin 03/072018 tarihinde kooperatif üyesi olduğu, gerçekten de ... Bölgesi Kooperatifinin 24/06/2015 tarihinde Türkiye Hayvancılık Kooperatifleri Merkez Birliğine üye olması nedeni ile davalı kooperatif ortağı olmasının mümkün olmadığı, ancak bu konuda kooperatif ortaklığından çıkartılması yönünde açılmış bir dava bulunmadığı gibi, davalı kooperatifin söz konusu kooperatifi üyelikten çıkartmadığı, bu hali ile hukuken ortağı olduğu Merkez Birliğin genel kurul toplantısına dava dışı ... Bölgesi ... Kooperatif Birliğinin katılmasının mümkün olduğunu, objektif iyiniyet kuralları ve etik kurallar çerçevesinde yapılan incelemede ise Davalı ...Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Merkezi Birliği/...'un, 13 ortak birliği temsilen genel kuruluna katılma hakkına sahip 55 genel kurul temsilcisinden 35'nin iştiraki/katılım ile 26/07/2019 tarihinde yapılan 2018 yılı Olağan Genel Kurulunda gündemin:
-7 Maddesinin 1 oya karşılık oy çokluğu ile,
-9 Maddesinin 1 oya karşılık oya çokluğu ile,
-10. Maddesinin 1 çekimser oya karşılık oy çokluğu ile,
-11. Maddesinin 3 oya karşılık oy çokluğu ile,
-12 Maddesinin 1 oya karşılık oy çokluğu ile,
Kabul edildiği dikkate alındığında, S.S: Denizli Bölgesi Hayvancılık Kooperatifleri Üst Birliğinin 5 temsilcisinin, genel kurula katılmamaları ve söz konusu gündem maddelerinin oylanmasında oy kullanmamaları halinde dahi, kararların alınmasına herhangi bir etkisinin olmayacağının kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Davalı ...Köy Kalkınma ve Diğer Tarımsal Amaçlı Kooperatifler Merkezi Birliği/...'un, 13 ortağın, Birliği temsilen Genel Kuruluna katılma hakkına sahip 55 genel kurul temsilcisinden 35'nin iştiraki/katılımı ile 26/07/2019 tarihinde yapılan 2018 yılı Olağan Genel Kurul toplantısının, konu ile ilgili cari mevzuat hükümlerine uygun olarak yapıldığı; bu sebeple de söz konusu genel kurulun batılılığının ve hükümsüzlüğünün tespitini ya da iptalini gerektiren bir hususun bulunmadığı anlaşılmakla, davacının davasının yerinde olmadığı kanaatine varılmış, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının yerinde bulunmadığı anlaşılmakla REDDİNE,
2-Alınması gerekli 59,30 TL peşin harcın yatırılan 44,40TL sinin mahsubu ile bakiye 14,90TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı kendini vekille temsil ettiğinden, 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2021
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır