T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2019/477
KARAR NO: 2022/603
BAŞKAN: ... ...
ÜYE: ... ...
ÜYE: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : 1- ... - (VKNo:...)- ...
VEKİLİ: ....
DAVALI : 2-....
DAVA: Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Satış Sözleşmenin İptali
DAVA TARİHİ: 16/09/2019
KARAR TARİHİ: 06/07/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Mülkiyeti Muhafaza Kaydıyla Satış Sözleşmenin İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... Yapı....Ltd Şti'ne 22.07.2019 tarihinde 34 00-15-27-76 plakalı 2005 model Komatsu D85 EX-15 buldozeri mülkiyeti kendisinde kalmak şartıyla... 2.Noterliğinde düzenlenen sözleşmeyle sattığını, yapılan sözleşmesi gereği davalının satış bedelini 4 ayrı çekle taksitle ödemekle yükümlü olduğunu, sözleşmenin 7.maddesi gereği her hangi biri taksitin vadesinde ödenmemesi halinde iş makinasını gereği alma hakkının olduğunu, davalının, makinayı teslim aldıktan sonra piyasa fiyatının 520.000/540.000 TL olmasına rağmen 130.000/140.000 TL ye satmaya çalıştıklarını öğrendiklerini , makinede bulunan takip cihazının sökülüp atıldığının anlaşıldığını , Emniyete yapılan suç duyurusu üzerine, iş makinasının diğer davalı ... İnş. Ltd. Şti deposunda bulunduğunu belirterek, iş makinasının kendilerine eksik parçaları ile birlikte iadesine karar verilmesi dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesiyle; dava dilekçesinde ki netice-i taleplerinin , mülkiyeti taraflarına ait olan ve kaydı üzerinde mülkiyeti muhafaza kaydı olan KOMATSU marka D85 EX-15 cinsi 34-00-15-2776 plaka sayılı 2005 model motor no:312172, saşe no:KMTOD036HO2010057 olan dozerin davalılarla olan satış sözleşmesinin iptali ile taraflarına tesliminin istendiğini ve dava değeri olarak da 10.000,00 TL'lik belirtilmiş ise de , netice-i taleplerini , mülkiyeti taraflarına ait KOMATSU marka D85 EX-15 cinsi 34-00-15-2776 plaka sayılı 2005 model motor no:312172, saşe no:KMTOD036HO2010057 olan dozerin satış sözleşmesinin iptali ile davalılardan alınarak müvekkiline teslimine , bunun mümkün olmaması halinde ise, satış değeri olan 528.900,00 TL nin işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:1- Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Sadettin Maraşlı isimli şahıstan söz konusu buldozeri 500.000 TL bedelle aldığını, 170.000 TL nakit ödeme yaptığını, kalan borcu içinde 03 BN 661 Plakalı aracın devredildiğini, iş makinasını 31.07.2019 tarihli fatura ile devir aldıklarını, aracın bakımı için 70.000 TL harcama yaptıklarını, kendilerinin diğer taraflar arasındaki ilişkileri bilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
2- Davalı ... Yapı Tasarım Organizasyon Bilişim Temizlik Sağlık San. Ve Tic. Ltd Şti'ne dava dilekçesi ve duruşma günü tebliğ edildiği halde davaya karşı yazılı yada sözlü bir beyanda bulunulmamıştır.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava , mülkiyeti muhafaza şartıyla yapılan satışı sözleşmesinin feshiyle verilen iş makinesinin iadesi ,mümkün olmadığı takdirde satış bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
Davacı vekili delil olarak ; Malatya 2.Noterliğinde düzenlenen 22.07.2019 tarihli 1323 yevmiye numaralı sözleşmeye , Çeklere , C.Savcılığı soruşturma evrakına , İş Makinesinin mülkiyeti hususunda ... Ticaret Odası nezdinde tutulan kayıtlara ,yediemin teslim tutanağına, davalı vekili ise ; ... 68. Noterliğinin 01.08.2019 tarih ve 21400 yevmiye numaralı evrakıne, 31.07.2019 tarihli ... Yapı Tasarım Org. Bil. Tem. Sağ. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen faturaya, 34-00-15-2776 plakalı iş makinesinin ... Ticaret Odası İş Makinesi Tescil Belgesi,ne 22.08.2019 tarihli yediemin teslim tesellüm tutanağına, Müvekkili Şirket yetkilisinin 22.08.2019 tarihli ifade tutanağına dayanmıştır.
... Ticaret Odasına yazılan yazıya verilen cevapta; 17.10.2019 tarihi itibariyle, 34-00-15- 2776 plakalı iş makinasının "Akyüz Madencilik İnşaat Nakliyat Orman Ürünleri İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti." adına tescilli iken 22.07.2019 tarihinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesi ile ... Yapı Tasarım Org. Bil. Tem. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye satıldığı, ancak alıcının adına henüz tescil ettirmediği ve söz konusu İş makinası üzerine "satılamaz" şerhi işlendiği bildirilmiştir.
Malatya 2.Noterliğinde düzenlenen 22.07.2019 tarihli ve 1323 yevmiye numaralı düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesi incelendiğinde ; Satıcının ; "... Madencilik İnşaat Nakliyat Orman Ürünleri İç ve Dış Ticaret Ltd. Şti. , alıcının ; ... Yapı Tasarım Organizasyon Bilişim Temizlik Sağlik San. Ve Tic. Ltd. Şti , satılan iş makinasının ; 34-00-15-2776 plakalı 2005 model Komatsı Tipi D85 EX-15 cinsi Buldozer iş makinası olduğu , 5.maddesinde; satış bedelinin tamamının ödenip ibrası alınmadan , satıcının izni olmadıkça , taşıtın başkasına satılamayacağı ve devredilemeyeceği şartının getirildiği , yine 7.maddesinde, sözleşmenin fesih şartlarının düzenlendiği , buna göre sözleşmede belirtilen borç taksitlerinden her hangi birinin gününde ödenmediği takdirde iş makinası mülkiyetinin geri istenme veya satışın feshetme hakkının doğduğunu tarafların kabul ettiği ve bu durumda iş makinasın kimin elinde olursa olusn haciz ettirip alacağın tahsil edilebileceğini peşinen kabul ettikleri belirtilmiştir. Satış bedelinin ve satıcıya bu nedenle verilen çeklerin belirtildiği 8.maddesinde ise: keşide tarihleri 22.07.2019 olan , 10.09.2019 vadeli ve 164.000,00 TL bedelli , 11.11.2019 vadeli ve 125.300,00 TL bedelli , 10.11.2019 vadeli ve 121.600,00 TL bedelli , 15.11.2019 vadeli ve 118.000,00 TL bedelli 4 adet çekin verildiği anlaşılmıştır.
TMK'nun 764.maddesi gereğince mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışın ancak alıcının ikametindeki noterlikteki özel siciline kaydedilmesiyle geçerli olacağı belirtildiğinden , davalı alıcı ... ..nın adresinin bulunduğu ... Noterliklerine müzekkere yazılmış, ...Noterliği cevabında; söz konusu satış sözleşmesinin... Noterliği tarafından 25.04.2022 tarihinde posta yoluyla tebliğ edildiği ve aynı gün tescil edildiği belirtilmiştir. Yazı cevabına göre, satış sözleşmesi tarihinden çok sonra ve de iş bu dava tarihinden sonra tescil işleminin yapıldığı görülmüştür.
Davacının çek bedellerinin tahsil edilmediğine ilişkin beyanı ve çek sureti nedeniyle ilgili banka şubesine müzekkere yazılarak çeklerin ödenip ödenmediği sorulmuş, cevapta ödenmediği bildirilmiştir.
Malatya C.Başsavcılığına yazılan müzekkereye verilen cevapta; Müşteki ...' ün yetkilisi olduğu ... Madencilik isimli firmanın... ilindeki şubesinde bulunan paletli dozeri satmak amacıyla internette verdiği ilan üzerine iletişime geçerek...'ya giden şüpheli Sadettin Maraşlı'nın, söz konusu KOMATSU Marka 2005 Model iş makinasını 528.900 TL bedelli çek karşılığı satın aldığı, Malatya ... Noterliğinoe devir işlemi yapıldıktan sonra bu iş makinesini şüphelinin 130.000 TL'ye satmaya kalkıştığı, bunun üzerine araştırma yapan müştekinin dozeri ... ili Etimesgut ilçesinde faaliyet gösteren şüpheli Turan Cin'in yetkilisi olduğu ... İnşaat Haz.Bet.Oto San.Ltd.Şti ' ne ait iş yerinin bahçesinde bulduğu, ... C.Başsavcılığınca 2019/149671 Sor sayılı dosya kapsamında yürütülen soruşturma neticesinde ilgi sayılı tahkikat evrakı üzerinden savcılık talimatıyla KOMATSU Marka 2005 Model D85 EX-15 cinsi 34-00-15-2776 plaka sayılı 312172 Motor No ve KMT0D0361102010057 Şaşe Numaralı iş makinasının ... ... Yediemin Otoparkı' na çektirildiği, suça konu iş makinesinin... ilinde satılması, çeklerin... ilinde verildiği gerekçeleriyle suç yerinin... ili olduğundan bahisle soruşturma evrakının yetkisizlik kararı ile C.Başsavcılığımıza gönderilmesi üzerine C.Başsavcılığımızca yürütülen hazırlık soruşturması sonucunda 17/02/2020 tarih ve 2019/28431 Sor-2020/3143 Karar sayılı karar ile Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karar verildiği ve Malatya 2.Sulh Ceza Hakimliğinin 22/06/2020 tarih ve 2020/1563 D.İş sayılı kararı ile kesinleştiği , ... C.Başsavcılığının 2019/149671 Soruşturma sayılı dosyası üzerinden yürütülen soruşturma kapsamında verilen talimat üzerine ... ... Yediemin Otoparkına çektirilen KOMATSU Marka 2005 Model D85 EX-15 cinsi 34-00-15-2776 plaka sayılı 312172 Motor No ve KMT0D0361102010057 Şaşe Numaralı iş makinası üzerinde Hukuk ve Ceza Mahkemeleri, Cumhuriyet Başsavcılıkları veya İcra Müdürlükleri tarafından verilen başkaca bir haciz, şerh veya tedbir kararı bulunmaması halinde ... C.Başsavcılığınca yetkisizlik kararı ile C.Başsavcılığımıza gönderilen iş bu soruşturma dosyası kapsamında ... ... Yediemin Otoparkına çektirilen söz konusu iş makinasının sahibine teslimi hususunda herhangi bir sakınca bulunmadığının bildirildiği , bunun üzerine aracın teslim edildiği ... ... Yediemin Otoparkınaca, makinanın 05/08/ 2020 tarihinde davalı İBAK yetkilisinin verdiği vekaletnameye binaen Hicabi Özbeke teslim edildiği anlaşılmıştır.
Yine dosyaya sunulan ... Yapı..Ltd.Şti tarafından ... İnş..Ltd.Şti adına düzenlenen 31.07.2019 gün ve A/018413 seri nolu faturaya göre, buldozerin KDV dahil 531.000 TL bedeli ile .....Ltd.Şti'ne satıldığı görülmüştür.
Dosya üzerinde alınan bilirkişi rapor ve ek raporunda ; Davacı defterlerin incelendiğinden aracın satışına ilişkin kaydın yer almadığı , sunulan çek örneklerine göre çek bedellerinin ödenmediği , bu nedenle ibra ve satış işleminin tamamlanmadığı , yine araç değeri tespiti için yediemin deposuna gidildiğine aracın bulunmadığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , Malatya 2. Noterliğinde düzenlenen mülkiyeti muhafazalı satış sözleşmesi , ... Ticaret Odası yazı cevabı, irsaliyeli fatura, çekler , Malatya C.Başsavcılığı soruşturma dosya kapsamı , yediemin deposu yazı cevabı ile bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde ; Malatya 2. Noterliğince düzenlenen 22.07.2019 gün ve 1323 Yevmiye numaralı düzenleme şeklinde mülkiyetin saklı tutulması kaydıyla satış sözleşmesiyle davacının , davalı ... Yapı Tasarım. Ltd. Şti' ne 34-00-15-2776 plakalı 2005 model Komatsu Marka D85-EX-15 cinsi, 312172 Şaşi nolu Buldozeri 528.900,00 TL bedelle sattığı, sözleşmeye göre borcun tamamının ödenmesi ve satıcının ibrası halinden mülkiyetin alıcıya geçeceğinin kararlaştırıldığı , satış bedelinin ödenmesi için 4 adet çekin verildiğinin belirtildiği , bu çeklerden ilk çekin vadesinin 10.09.2019 olduğu ve bu tarihli çekin bankaya ibrazında ödenmediği gibi diğer çekler bedelini de ödenmediği , alıcı şirketin çek bedelleri ve borcu ödediğine dair bir delil de sunmadığı , satıcı davacının savcılığa yaptığı ihbar üzerine iş makinesini ... tarafından diğer davalı ... ya satıldığı ve onun elinde bulunduğu sırada el konulduğu, bilahare yediemin deposuna teslim edildiği, soruşturma neticesinde kovuşturmaya yer olmadığı kararı üzerin İİBKA ca teslim alındığı , bu haliyle alıcının sözleşme hükmüne aykırı davrandığı ve üçüncü kişiye satış yapma şartının gerçekleşmediği, bu nedenle ... ya yapılan satışın davacı yönünden geçersiz olduğu ve onu bağlamadığı , sözleşmeden dönme ve iş makinesini iade isteme hakkının doğduğu ancak yediemin deposunda iş makinesinin ... ca teslim alındığı, bilirkişi incelemesi için mahkemeye yerinin adı geçen davalıca bildirilmediği de gözetildiğinden aynen teslim imkanın bu şartlarda mümkün olmayacağı anlaşılmakla, bedelinin sözleşmenin tarafı ve iş makinesinin elinde bulunduran bu davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiştir.
Davacını diğer davalı ... yönünden açtığı davanın ise , iş makinesinin bu davalı elinden de alındığı , davacının dayandığı sözleşmenin tarafı da olmadığından, aleyhinde açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş , aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalı ... İnş. Hazır Beton Emlak Oto San.Tic. Ltd. Şti. Aleyhindeki davasının REDDİNE,
2-Davacının, davalı ... Yapı Tasarım Org. Bilişim Temizlik Sağlık Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. aleyhindeki davasının KABULÜ İLE; 528.900,00-TL'nin yasal faiziyle birlikte adı geçen davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Alınması gereken 36.129,16-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL peşin harç ve 17.893,80-TL ıslah harçlarının mahsubu ile bakiye 18.064,58-TL'nin davalı ....Ltd.Şti.'den alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 43.495,00-TL vekalet ücretinin davalı ....Ltd.Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 44,40-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç, 6,40-TL vekalet harcı, 17.893,80-TL ıslah harçları, 458,10-TL posta ve tebligat gideri, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 19.573,48- TL'nin davalı ... ...Ltd.Şti.'den alınarak davacıya ödenmesine,
6- Davalı ... İnş. Hazır Beton Emlak Oto San Tic. Ltd. Şt. kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 5.100,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak bu davalıya ödenmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı ... İnş. vekillerinin yüzlerine karşı, diğer davalının yokluğunda , oy birliği ile verilen karar, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere , açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/07/2022
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır