T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2019/510 Esas - 2021/359
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2019/510 Esas
KARAR NO: 2021/359 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI :....
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ: Av. T...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 17/05/2018
KARAR TARİHİ: 21/05/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dışı işçi...’nın Kurum bünyesinde ... Şube Müdürlüğü...Tesisli Ekip Şefliği açık yığın sahasında güvenlik görevlisi olarak 01/02/2010-10/08/2014 tarihleri arasında çalıştığını, istifa ettiğinden kıdem tazminatı ödenmediğini, ancak dava dışı işçinin 28/08/2015-30/06/2016 tarihlerinde ve 17/08/2016-24/02/2017 tarihleri arasında anılan işyerinde çalışmakta iken 24/02/2017 tarihinde işyeri tasfiyesi dolayısıyla yüklenici firmaya iadesi yapıldığından işçinin çalışmış olduğu 1 yıl 3 ay 26 günlük hizmeti karşılığı kendisine 3.026,92 TL kıdem tazminatı ödenmiş olup, 23,15 TL damga vergisi kesildiğini, dolayısıyla müvekkili kurumun toplamda brüt 3.050,07 TL ödeme yaptığını, müvekkili kurumun 6552 sayılı kanunun 8. maddesi ve 29263 sayılı yönetmeliğin geçici madde 1’in 2. fıkrasına gereğince dava dışı işçiye doğrudan ödemede bulunduğunu, bu nedenlerle davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.026,92 TL’nin ödeme tarihi olan 05/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte 23,15 TL damga vergisinin davalılardan sorumlu oldukları miktarlar kadar rücuan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı şirketlerin adreslerinin Uşak İli sınırlarında olduğunu, olası anlaşmazlık durumunda da belirlenen mahkemelerin Ankara mahkemeleri olduğunun belirtildiğini, bu nedenle HMK’ya göre davanın yetkisizliğine karar verilmesini talep etmiş, ayrıca esasa ilişkin itirazlarını da bildirerek davanın reddini savunmuşlardır.
GEREKÇE:
Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne müzekkere yazıldığı, cevabın dosya arasına alındığı görüldü.
Davanın önce 17/05/2021 tarihinde ...Asliye Ticaret Mahkemesinde 2018/269 Esas numara ile açıldığı, aynı Mahkemece verilen kararda yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddi ve Mahkemelerinin yetkisizliğine karar verildiği, dosyanın davalı vekilinin istinaf dilekçesi ile Samsun Bölge Adliye Mahkemesi' ne gönderildiği, Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince verilen kararda istinaf başvurusunun usulden reddedildiği, dosyanın Mahkememize gönderilerek 27/09/2019 tarihinde 2019/510 Esasına kaydedildiği görülmüştür.
Davaya konu uyuşmazlığın, asıl işveren - alt işveren ilişkisinden kaynaklanan, dava dışı işçinin kıdem tazminatı sorumluluğun hangi tarafın sorumluluğunda olduğunun tespitine ilişkindir.
Dava dışı işçi ... ... 'ya ait hizmet döküm cetveli getirtilmiştir.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.
İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.
Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay .... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Rapora göre; "Taraflar arasında akdedilen Güvenlik Hizmet Alımına Ait Sözleşmelerin 22.1.maddesinde "yüklenicinin sözleşme konusu işli ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlü olduğu hükmü yer almakta olup, atıf yapılan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin Yüklenicinin sorumluluklarını belirleyen 6.Bölümü, 38.maddesinde,"Yüklenici, çalıştırdığı işçilerin işin yapılmakta olduğu bir iş kolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatta kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme ile veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve en uygun bir bölgedeki iş kolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır." hükmünün yer aldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 23.maddesi ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesine atıf yapmakta olup, şartnamenin 6.Bölüm, 38.maddesi hükmüne göre, çalıştırılan işçilerin ücret ve yan ödemelerinden davalı yüklenicilerin sorumlu olduğu, bu durumun mahkemece kabulü halinde; davacının 3.050,07-TL rücu talebi haklı kabul edilebilecek olup, ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizin 306,64-TL olduğu, davalılardan ...Özel Güvenlik'in 544,44-TL'dan, sorumlu olacağı, kalan 2.812,27-TL'dan ise her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olması gerektiği, mahkemece ilgili madde ile açıkça yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtilmediği kanaatine varılması halinde, davacının 1.525,03-TL rücu talebi haklı kabul edilebilecek olup, ödeme tarihinden itibaren işlemiş faizin 153,32-TL olacağı, davalı ...Özel Güvenlik'in bunun 272,16-TL'sından sorumlu olacağı, kalan 1.252,87-TL'dan ise her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları" bildirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında yukarıda belirtilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarının davacı tarafından ödendiği, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihlatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklanndan sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı ve ferilerinden işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden dönemler dikkate alınarak tüm işverenlerin sorumlu olduğu nazara alınarak, seçenekli ve yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kabulüne dair her bir davalının sorumluluk miktarları ayrı ayrı belirtilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
494,70 TL' nin yalnızca davalı ...Güvenlik' ten,
2.555,36 TL' nin (toplam 3.050,06 TL) her iki davalıdan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 208,35 TL harçtan, dava açılışında alınan 52,09 TL peşin harcın düşülmesi ile bakiye 156,26 TL harcın DAVALILARDAN (90,80 TL' sinin ... ÖZEL GÜVENLİK, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, ALARM CİHAZLARI VE SİSTEMLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ' nden, 65,46 TL' sinin ... ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİ LİMİTED ŞİRKETİ' nden) ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 52,09 TL peşin harç, 35,90 TL başvurma harcı, 600,00 TL bilirkişi ücreti, 356,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 1.043,99 TL yargılama giderinin DAVALILARDAN (606,66 TL' sinin ... ÖZEL GÜVENLİK, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, ALARM CİHAZLARI VE SİSTEMLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ' nden, 437,33 TL' sinin ... ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİ LİMİTED ŞİRKETİ' nden) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
4) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 3.050,07 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN (1.772,38 TL' sinin ...ÖZEL GÜVENLİK, DANIŞMANLIK, EĞİTİM, ALARM CİHAZLARI VE SİSTEMLERİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ' nden, 1.277,68 TL' sinin ... ÖZEL GÜVENLİK HİZMETLERİ LİMİTED ŞİRKETİ' nden) ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı karşı kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.21/05/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır