T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/644
KARAR NO: 2022/507
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... -
VEKİLİ: Av. ... -...
DAVALI : ... - ....
VEKİLLERİ: Av. ....
Av. ....
Av. .....
DAVA: Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/11/2019
BİRLEŞEN ANKARA...
DAVACI : ... - .....
VEKİLLERİ: Av. ... -..
Av. ... ..
Av. ....
DAVALI : ... -
VEKİLİ: Av. ... - ..
DAVA: İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 22/01/2020
KARAR TARİHİ: 17/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilleri şirket ile davalı şirket arasında “Maden Kullanımı için Pick-Up Endüstriyel Tasarımı” Hizmeti sağlanması amacıyla 14.03.2019 tarihli sözleşmenin imzalandığını, sözleşme konusunun iş üretimi, satışı ve dağıtımı ile müvekkiline ait olan 3190470 no.lu... projesinde yer alan araçla ilgili tasarımlara ilişkin olduğunu, müvekkili firmaya ait olan ... no.lu “Yer altı Madenci Hizmet Aracı Tasarımı ve Geliştirmesi Projesi”nin... Projeleri Destekleme Programı kapsamında onaylandığını, projenin nitelikli iş kapsamında yer aldığını, projenin konusunun ...'de ilk defa üretimi gerçekleştirilecek olan FOPS ve ROPS sertifikalı, yer altı maden galerilerinde servis ve hizmet amaçlı kullanılacak araca ilişkin olarak yenilikçi, özgün, düşük maliyetli, ilk yerli araç üretiminin sağlanması, uluslararası pazarda, uluslararası markalar ile rekabet edebilmesinin amaçlanarak, milli ve ekonomik değeri yüksek bir proje olduğunu; davalı şirketin edimini ifa etmediği halde 30.10.2019, 01.11.2019 tarihli taahhütlü mektuplar ile müvekkilleri şirketten haksız ve hukuka aykırı olacak şekilde 141.600,00.-TL alacak talebinde bulunduğunu, ödeme için 7 günlük süre verdiğini. fakat ödeme süresinin tamamlanmasını beklemeden müvekkili şirket hakkında .... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, müvekkilleri şirketin söz konusu yazılara karşı ....Y. Numaralı ihtarname ile cevap verdiğini, icra takibine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalı şirketin ayrıca taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 8. maddesinde yazılı şartları yerine getirmediğini, “Sözleşme maddelerinin ihlal edilmesi ve/veya ihtilaflı durumlarda anlaşmazlıkların çözümü için her iki tarafça yazılı bildirimle yetkilendirilmiş kişilerden oluşan hakem heyetinin bir çözüme ulaşmasının beklenmektedir hükmüne rağmen, davalının müvekkilleri şirket hakkında alacak iddiası ile işlem başlatarak, sözleşmenin ilgili maddesini ihlal ettiğini, davalının kötüniyetli ve kusurlu davranışları ile çalışma şartlarını bilerek ortadan kaldırdığını, sözleşme ve... projesinde yazılı edimlerini yerine getirmemesi neticesinde müvekkilleri şirketin tasarım çalışmasından faydalanamadığını, maddi zararların ortaya çıktığını; müvekkilleri şirketin 1997 yılında alt yapı inşaatı ve yeraltı metal madencilik sektörüne yönelik uluslararası pazardaki markalar ile rekabet edebilecek kalite ve teknolojide iş makinelerinin üretilmesi amacıyla kurulmuş bir firma olarak birçok ödülü olan, bu ödüller arasında... ... tasarım projelerinin de olduğunu, .... markası ile seri üretime başladığı .... Püskürtme Makinaları.... Beton Mikserleri ile 2011 yılından itibaren ...'de pazarın lideri konumunda olduğunu, tünel, yer altı maden ve baraj projelerinde ulusal ve uluslararası saygın firmaların yetkili çözüm ortakları arasında yer aldığını, davalı şirketin edimini ifa etmemesi nedeniyle ekonomik hayattaki yerinin, marka kimliği ve ticari itibarını zedelediğini, manevi açıdan yıprandığını,... projesinin proje takviminde yazılı sürede tamamlanamaması halinde kurum nezdinde güvenirliliğinin zedeleneceğini, yeni proje çalışmalarının kabulünün zorlaşacağını, imkansız hale geleceğinden dolayı manevi tazminat taleplerinin olduğunu; tüm bunlara göre; davalının sözleşme ve... Projesi kapsamında edimini yerine getirmediğinden, ifa etmediğinden davalıya hak etmediği halde ödenen ve karşılıksız kalan 91.600,00.-TL'nin şimdilik 1,000.-TL'sinin davalıdan geri alınarak, müvekkilleri şirkete ödenmesini, müvekkillerinin uğranılan maddi zarar ve mahrum kalınan kar belirsiz alacak niteliğinde bulunduğundan şimdilik, 1.000.-TL maddi tazminat ile 50.000.-TL manevi tazminatın tüm alacaklara uygulanacak reeskont faizi uygulaması ile davalı şirketten alınarak müvekkilleri şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalı ... Endüstriyel vekili asıl davaya cevap dilekçesinde özetle: Davacının davanın harca esas değeri ve talep sonucunda farklılık bulunduğunu, davanın harca esas değerinin 70.000.-TL olarak belirtilmiş olmasına rağmen dava dilekçesinin talep kısmında 50.000.- TL manevi tazminat, 1,000.-TL istirdat, 1000.-TL mahrum kalınan kar talep edildiğini, bu hali ile harca esas değerin 70.000.-TL olduğuna göre davacının istirdat talebinin 1,000.-TL değil, 10.000.- TL mahrum kalınan kar talebinin de 1,000.-TL değil, 10.000.-TL olduğunun kabul edilmesi gerektiğini, müvekkilleri ile davacı arasında 14.03.2019 tarihli “Maden Kullanımı için Pick-Up Endüstriyel Tasarım” konulu proje işbirliği sözleşmesi imzalandığını, karşılıklı olarak tarafların kabulü ile TBK470-486 maddeleri kapsamında bir eser sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereği edimin ifası için verilen 12 haftalık süre içerisinde işin(endüstriyel tasarımlar) tamamlanarak davacıya teslim edildiğini, işin teslimi akabinde 141.600,00.-TL bedelli 45732 sayılı faturanın davalıya teslim edildiğini, bu faturaya davacı tarafından TTK 21/2 maddesi kapsamında yasal süre içerisinde herhangi bir itiraz gelmediğini, ayrıca davacının işbu davayı açmadan önce sözleşme kapsamında müvekkillerinin yüklendiği edimler ile ilgili olarak herhangi bir eksik veya ayıp ihbarı da yapmadığını, bu hali ile eserleri TBK 477/2 maddesi uyarınca kabul ettiğini, taraflar arasında imzalana bu sözleşmenin davacının iddia ettiği gibi doğrudan ... no.lu... projesi ile ilgili olmadığını, sözleşme tarihi olan 14.03.2019 “da davacının ...'a herhangi bir başvurusunun bulunmadığını, sözleşmede müvekkilleri şirketin davacının... başvurusu ile ilgili hiçbir edimi taahhüt etmediğini, sözleşmenin hiçbir yerinde ... no.lu... projesine yapılmış bir atıf da bulunmadığını, karşı tarafın sözleşme ile 3190470 no.lu... projesi için imzalanmış gibi bir algı yaratıldığını, davacının... başvurusunun sözleşmeden yaklaşık 3 ay sonra olduğunu, davacının sözleşmedeki müvekkilinin edimlerini 3190470 no.lu... projesi kapsamında gibi göstererek... projesi bütçesine dahil etmek gayretine girdiğini, ....tan alacağı ödemeler gecikince de bunu müvekkillerinden gizleyerek müvekkillerinin ödemelerini geciktirdiğini; Davacının, kendisinin işletmesel kararları ile motor ve yürüyen aksam yerleşimini, araçta kullandığı tekerlekleri, araç kabin yerleşimini, aracın toplam uzunluğunu, dingil mesafesini tekerlek açıklığını, aracın toplam uzunluğunu, aracın yerden yüksekliğini, araçta kullanılan birçok birleşeni, kabin profilini ve en önemlisi aracın kaportasının malzemesi ve üretim yöntemini değiştirdiğini, sözleşmenin imzalandığı tarih sac metal malzemeden kesim büküm kaynak ile üretilecek şekilde tasarlanmasını talep ettiğini ve bu şekilde kabul ettiği tasarımı,... desteği aldıktan sonra kaput çamurluklar ve ön gövdesi kompozit malzemeden kalıpla; kapılar, kabin ve arka kasa bileşenlerinin ise sac metal malzemeden kesim büküm kaynak yöntemleri ile üretilecek şekilde tasarımlarını talep ettiğini, davacının talebi akabinde tekraren ve yeni bir çalışma yaparak yeni tasarımlar geliştirip teslim edildiğini, bu süreç sonunda müvekkilinin bakiye fatura bedeli ve uzayan sözleşme sebebi ile ortaya çıkan alacaklarını talep ettiğinde davacının ödeme yapmaktan imtina ettiği gibi telefon ve maillere de cevap vermediğini, davacıya endüstriyel tasarım meslek ve sanatının en üst seviyesinde hizmet sunulduğunu, sözleşme süresince davalı tarafından yazılı tek bir ayıp veya eksik ihbarı yapılmadığını; davacının müvekkiline yapmış olduğu 91.000-TL ödemeden iade talep ettiği 1.000-TL'nin yasal bir dayanağı olmadığını, bu hali ile bu talebinin reddinin gerektiğini, davacının talep ettiği maddi tazminat ve mahrum kalınan karın hiçbir delilinin dava dilekçesine eklenmediğini, ek delil sunulmasına muvafakat etmediklerini, davacının mahrum kaldığı karın asgari belirlenebilecek tutarını ihtarname ile 1.000.000-TL olarak beyan ettiğine göre eldeki davayı 1.000-TL veya 10.000- TL üzerinden değil 1.000.000-TL üzerinden açması gerektiğini, ayrıca bedel iadesi toplamını 91.000-TL olarak dava dilekçesinde ikrar etmiş olup, bu davanın da 1.000-TL veya 10.000-TL üzerinden değil 91.000-TL üzerinden açılması gerektiğini, bu konudaki emsal kararların delil dilekçesi ekinde ibraz ettiklerini, talep edilen manevi tazminatın ise yasal şartları oluşmadığını savunarak davanın bütünüyle reddini savunmuştur.
Davacı Proda Endüstriyel vekili birleşen dava dilekçesinde özetle : Müvekkil ile davalı arasında 14.03.2019 tarihli “Maden Kullanımı için Pick-Up Endüstriyel Tasarımı” konulu proje işbirliği sözleşmesi imzalandığını, söz konusu sözleşme kapsamında üretilen endüstriyel tasarımlar sözleşmede tanımlanan 12 haftalık süre içinde davalıya teslim edildiğini, işin teslimi akabinde 10.06.2019’da düzenlenen 141.600,00-TL bedelli 45732 sayılı faturanın davalıya teslim edildiğini, bu faturaya TTK 21/2 maddesi kapsamında yasal süre içinde herhangi bir itiraz gelmediği gibi davalı tarafından EK1 sözleşme kapsamında her hangi bir eksik veya bir ayıp ihbarı da yapılmadığını, davalı fatura kapsamında 91.600,00-TL ödemesine rağmen bakiye 50.000-TL’yi ödemediğini, bunun üzerine taraflarınca ... Esas ile icra takibi yapıldığını, davalı borca itiraz ettiği için takibin durdurulduğunu, dava şartı arabuluculuk süreci işletildiğini, tarafların anlaşamaması sebebi ile eldeki dava açıldığını , davalının daha sonra kendi işletmesel kararları ile motor ve yürüyen aksam yerleşimini, araçta kullandığı tekerlekleri, araç kabin yerleşimini, aracın toplam uzunluğunu, dingil mesafesini tekerlek açıklığını, aracın toplam uzunluğunu, aracın yerden yüksekliğini, araçta kullanılan birçok birleşeni, kabin profilini ve en önemlisi aracın kaportasının malzemesi ve üretim yöntemini değiştirdiğini, bu süreç sonunda müvekkilin bakiye fatura bedeli ve uzayan sözleşme sebebi ile 9. Madde kapsamında ortaya çıkan alacaklarını talep ettiğinde davalı ödeme yapmaktan imtina ettiği gibi telefon ve maillere de cevap vermediğini ileri sürerek fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydıyla; davalının itirazının iptali ile .... esas sayılı takibin devamını, müvekkil lehine %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hüküm edilmesini, yargılama giderlerinin davalı üzerinden bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı... Makine vekili birleşen davaya cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil şirket ile Davacı şirket arasında “Maden kullanımı için Pick –Up Endüstriyel Tasarımı” hizmeti sağlanması amacıyla 14.03.2019 Tarihli sözleşme imzalandığını, müvekkil firmaya ait ... nolu, “Yer Altı Madenciliği Servis, Hizmet Aracı Tasarımı ve Geliştirmesi Projesi”, müvekkil firmaya ait olup... ... Projeleri Destekleme Programı kapsamında onaylandığını, projenin... ...E kuruluşlarında yapılan “NİTELİKLİ İŞ” kapsamında yer aldığını, davacının iddia ettiği şekilde müvekkilin... ...e yapacağı başvurularda, davacının tasarımlarını kullanmadığını, proje ile yenilikçi, özgün, düşük maliyetli, ilk yerli araç üretiminin sağlanması, uluslararası pazarda, uluslararası markalar ile rekabet edilebilmesi amaçlandığını, davacı, Tasarım Sözleşmesi’nin 3. Maddesi ve... projesinde, “İş Paketleri Listesinde” yazılı edimlerini ifa etmediğini, edimlerini ifa ettiğini gösteren tek bir delil sunmadığını, yalnız faturanın düzenlenmiş olması, edimin ifa edildiğini tek başına ispatlamadığını, davacının, sözleşme ve... projesinde yazılı edimlerini yerine getirmemesi neticesinde müvekkilin, tasarım çalışmasından faydalanamadığını, maddi ve manevi zararları olduğunu beyanla mahkemeniz dosyasının .... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, açılan davanın reddine, davacının haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatının davacıdan alınarak davalı müvekkile verilmesine, vekalet ücreti ile diğer yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini beyanla davanın reddini savunmuştur.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Asıl dava; eser sözleşmesi kapsamında üstlenilen işin yapılmadığı iddiasına dayalı olarak ödenen bedelin istirdatı, mahrum kalınan kar ve manevi tazminat isteklerine ilişkin, Birleşen dava; ise yine eser sözleşmesinden kaynaklı olarak davacı tarafça fatura alacağına dayanan takibe davalının itirazı üzerine davacının açmış bulunduğu 2004 sayılı İİK'nda düzenlenen itirazın iptali isteklerine ilişkindir.
... esas sayılı icra dosyası, Proje İşbirliği Sözleşmesi, fatura örnekleri, müzekkere cevapları, ticaret sicil özeti, ihtarname ve tebliğ şerhleri, keşif ve bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
...esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Asıl Dosyanın Davacısı-Birleşen Davanın Davacısı .... Tarafından Asıl Davanın Davacısı-Birleşen Davanın Davalısı... Makine Madencilik....Ltd.Şti. aleyhine 30/10/2019 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 50.000,00TL asıl alacak, olmak üzere toplam 50.000,00TL istendiği, takibin dayanağının bakiye fatura alacağı olarak gösterildiği, ödeme emrinin birleşen davanın davalısına 06/11/2019 tarihinde tebliğ edildiği, birleşen davanın davalısının 13/11/2019 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Eser sözleşmesi; yüklenicinin bir eser meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmedir (TBK m. 470; mülga BK m. 355). Eser sözleşmesinde yüklenici, üstlendiği edimleri iş sahibinin haklı menfaatlerini gözeterek sadakat ve özenle ifa etmek zorundadır. Yüklenicinin özen borcundan doğan sorumluluğun belirlenmesinde benzer alandaki işleri yüklenen basiretli bir yüklenicinin göstermesi gereken mesleki ve teknik kurallara uygun davranış esas alınır. Yüklenici kararlaştırılan eseri aksine bir düzenleme yoksa kendisi veya kendi yönetimi altında başka bir kişiye yaptırabilir (TBK m. 473). Yüklenici, sözleşmede kararlaştırılan sürede işe başlamak ve bitirmek zorundadır. Yüklenici, eserdeki açık ve gizli ayıplardan dolayı iş sahibine karşı sorumludur (TBK m. 474). Sözleşmede kararlaştırılan niteliklerin veya dürüstlük kuralları gereğince bulunması gereken lüzumlu vasıfların eserde bulunmaması ayıp olarak nitelendirilir. Açık ayıp, eserin iş sahibine teslim anında kolaylıkla görülebilen ve fark edilebilen ayıplardır. Buna karşılık gizli ayıp, eserin tesliminden sonra ve kullanım sırasında ortaya çıkan ayıplardır. İş sahibi, eseri teslim alır almaz işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz eseri gözden geçirmesi ve varsa ayıpları yükleniciye bildirmekle yükümlüdür.
TTK 23-1/c maddesine göre "malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içerisinde durumu satıcıya ihbar etmelidir, açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içerisinde incelemek veya incelettirmek ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içerisinde satıcıya ihbarla yükümlüdür, diğer durumlarda TBK 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır.
TBK 223. maddesine göre, alıcı devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılandan satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse bunu uygun bir süre içerisinde ona bildirmek zorundadır.
Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul etmiş sayılır.
19/03/2021 tarihli Makine Mühendisi .... aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "Dosya kapsamında yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler ile yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda; ... nin sözleşmede tanımlanan yükümlülüklerini sözleşme süresi içerisinde yerine getirdiği ve sözleşmenin Madde 3 kapsamında... TEYDEB projesi süresince yerine getirmeye devam ettiği;
-Dava konusu aracın tasarım ve üretiminden sorumlu olan... firması denetiminde... TASARIM firması tarafından yapılan endüstriyel tasarım çalışmalarının yetersiz veya eksik olduğuna dair herhangi bir delile/tespite/yazışmaya... firması tarafından cevap verilmeyen 18.10.2019 tarihli son e-postaya kadar dava dosyasında bulunmadığı;
- “Aracın tasarımı ve üretimi sırasında sorumlulukları arasında"... hizmet alınan Jirmaların yeterli kalitede hizmet veremeyeceği belirlendiği anda sözleşmeyi feshetmek için gerekli başvuruda bulunmak' olan... firmasının ...'dan aldığı hizmet ile ilgili sözleşmeyi sonlandırarak sözleşme başlangıç tarihi olan 14.03.2019 dan itibaren 12. Hafta içinde yapması gereken 50.000 TL tutarında ki son ödemesini sözleşmede belirtilen tarihte yapmamaya yol açacak herhangi bir başvurusuna rastlanmadığı" rapor edilmiştir.
04/02/2022 tarihli Akademisyen....ten aldırılan bilirkişi raporunda özetle; "Takdiri Sayın Mahkeme'ye ait olmak üzere; yukarıda tespit ve arz olunan hususlar ile, yas düzenlemeler çerçevesinde; iddia, savanma ve dosya içerisindeki belge ve bilgilerin incelenmesi sonucunda; bilirkişi heyeti olarak Asıl-Kök Raporun ayrıntılı, gerekçeli ve ilmi olarak hazırlanması için, öncelikli olarak, Sayın Mahkeme'nin, Heyet olarak görevlendirildiğimiz 28.05.2021 tarihli duruşma celsesi ara kararı ile “Taraf vekilleri de hazır edilmek suretiyle, davacı şirketin iş yerinde bilgisayarlar üzerinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle” dava dosyasının duruşma günü ve heyeti oluşturan diğer bilirkişilerin teknik bilirkişi ve akademisyen olarak dava dosyasının niteliği gereği görevlendirildiği hususları hep birlikte göz önünde bulundurulmak suretiyle KEŞİF GÜN ve saatinin belirlenmesine, keşif gününün belirlenmesine müteakip, keşif esnasında bilirkişilerin bilgisayarlar üzerinde hangi konularda inceleme yapılacağı hususunun, 6754 sayılı Bilirkişilik Kanunu'nun 6.maddesinin Bilirkişi Daire Başkanlığına verdiği görev kapsamında “Bilirkişilerin uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar'ın 4 no.lu bendi gereği; ayrıntılı olarak belirtilmesine-açıklanmasına;
- Davacı karşı tarafın önceki bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının tetkikinden hukuki nitelendirme ve değerlendirmelere yönelik itirazlarının da bulunduğu tespit edildiğinden, özellikle, davacının iddiasına dayanak aldığı sözleşmede davalı şirketin edimlerini belirtilen süre içerisinde yerine getirip getirmediğine yönelik kısımlarının hukuki nitelendirme-değerlendirme kapsamına girdiği, bu nedenle,
“Bilirkişi, raporunda özel veya teknik bilgiyi gerektiren hususlar dışında açıklama yapamaz; hukuki nitelendirme ve değerlendirmelerde bulunamaz. ” ve (3) no.lu bendi “Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.” hükümleri gereği, tespit ve değerlendirmede bulunulmayacağı;
- Patent Vekili olarak dosyada görevlendirilen Bilirkişi ...”ün, ihtilafın konusu olduğu iddia edilen projede yer alan ürünlerin, davacının önceki bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde “Tasarımların karşılaştırmalı olarak benzer olup olmadığı” incelenmemiştir şeklindeki itirazının cevaplanabilmesi için davacı karşı tarafın bu husustaki dilekçesindeki soyut anlatımlarının, yine, yukarıda da zikrettiğimiz gibi “Bilirkişilerin uyacağı Rehber İlkeler ve Bilirkişi Raporlarında Bulunması Gereken Standartlar”ın 4 no.lu bendi” gereği;, AYRINTILI OLARAK AÇIKLATTIRILMASI;
Bilirkişilik Yönetmeliği'nin “Temel İlkeler” Başlığı altında 5. maddenin - (2) no.lu bendi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığı" rapor edilmiştir.
05/05/2022 tarihli Akademisye.... Hesap Uzman...en aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; ...Makine tarafından hem sözleşmede ... için tanımlanan sorumluluklar açısından yetersiz, eksik ya da ayıplı olduğuna dair bir bildirim olmadığı ve çalışmaların Ekim ayı ortalarına kadar iletişim içerisinde devam ettiğinin dava dosyası içerisinde yer alan belge ve bu meyanda ilgili yazışmalardan anlaşılabilir olduğunun açık olduğu,
TUBİTAK Projesi açısından ele alındığında işbirliği sözleşmesinin proje ile bağımlı olması zorunlu olmamakla birlikte; ... Tasarım tarafından yürütülen çalışmaların sözleşmede belirtilen 12 haftalık süreyi aşan şekilde devam ettiği ve proje dönemlik izleme raporları üzerinden incelendiğinde ise ilgili dönemlerde sözleşme kapsamı ile örtüşen faaliyetler açısından bir eksiklik olmaksızın projenin sürdürülebildiği,
PRODA Tasarımın sözleşme süresini kapsayan dönemler için sunduğu hizmet çıktılarla sözleşmede belirtilen sorumluluklarını yerine getirdiği...Makine tarafından ödemeler kapsamındaki 50.000 TL'lik bölümün ödenmediği ancak buna dair bir gerekçe vb. Gösterir başvurunun olmadığı" rapor edilmiştir.
Somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında kurulan eser sözleşmesi uyarınca davalının davacıya "...." hizmeti sağlama işini üstlendiği, keşif ve bilirkişi raporları doğrultusunda görüldüğü üzere davalının edimini yerine getirdiği, işi teslim ettiği, fakat bu iş için kararlaştırılan bedelin 50.000,00-TL'sının asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısı tarafından asıl dosya davalısı-birleşen dosya davacısına ödenmediği, bakiye alacak miktarının her iki tarafın beyanlarında da aynı olduğu, fakat asıl dosya davacısının beyanına göre bu miktarın ödenmemesi gerektiği gibi, daha önce ödenen 91.600,00-TL'nın da iadesinin gerektiğinin iddia edildiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı birleşen davacı-asıl davalının edimini yerine getirip getirmediği, asıl dosya davalısının işi ayıplı ve eksik yapıp yapmadığı, ayıbın niteliği, edimini sözleşme uyarınca yerine getirmediği saptanırsa asıl davacı-birleşen davalının ödediği miktarın tespiti ve iadesinin söz konusu olup olmadığı, davacının ödediği bedelin istirdatının mümkün olup olmadığı, davacının kar mahrumiyetine uğrayıp uğramadığı, manevi tazminatın koşullarının oluşup oluşmadığı, asıl dosya davalısının edimlerini yerine getirdiğinin saptanması halinde birleşen dosya davacısının bakiye alacağının bulunup bulunmadığı, alacağın tahsili için yapılan takibe itirazın haklılığına ilişkindir.
Dava konusu makinenin bulunduğu yerde keşif yapılmış, ... Projeleri Destekleme Programı kapsamında kayıtlar getirtilmiş, dosyada yer alan tarafların sunduğu belgeler, fatura ve ödeme belgeleri üzerinden uzman bilirkişi heyetlerinden rapor aldırılmıştır. Tüm dosya birlikte değerlendirildiğinde; asıl dosya davalısının asıl dosya davacısı için ürettiği Endüstriyel Tasarımın sözleşmede belirlenen tarihte ve sözleşmede belirlenen şartlarla davacıya teslim edildiği, davacının süresinde ayıp ihbarında bulunmadığı, ayıbın açık ayıp niteliğinde olduğunun kabulü gerektiği, bu nedenle davacının süresinde ayıp ihbarında bulunması gerekirken bunu yapmadığı,, birleşen dosya davalısının bakiye alacağının sabit olduğu, asıl dosya davacısı-birleşen dosya davalısının icra takibine itirazında haksız olduğu, sonuç itibarıyla asıl ve birleşen dava yönünden yüklenicinin yapılan işi kararlaştırılan sürede ve nitelikte yapmış olduğunu ispatlaması nedeniyle bakiye alacak isteminden kaynaklı dava nedeniyle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, birleşen davada istenen asıl alacak miktarı üzerinden birleşen dosya davalısı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedileceği, asıl dosyada davalının talep ettiği kötüniyet tazminatının şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerktiği anlaşılmıştır.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVADA;
Davacı birleşen davalı tarafından açılan maddi ve manevi tazminat davasının REDDİNE,
2-BİRLEŞEN DAVADA;
Davalı birleşen davacı tarafından açılan itirazın iptali davasının KABULÜNE,
... esas sayılı dosyasında birleşen davalı asıl davacı... .... Tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin takip şartları ile devamına,
10.000,00TL icra inkar tazminatının birleşen davalı asıl davacı... Makine şirketinden alınarak birleşen davacı asıl davalı...e ödenmesine,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1- Harçlardan sorumluluk :
A- Maddi tazminat ve manevi tazminat davasında harç:
Maddi tazminat yönünden alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin alınan 1.195,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.114,73-TL harcın yatırana iadesine,
Manevi tazminat yönünden alınması gereken 80,70-TL harcın asıl davanın davacısı ...'nden TAHSİLİ İLE HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
2)Vekalet Ücretleri :
Manevi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri:
A)Asıl Davada davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
Maddi tazminat talebi bakımından vekalet ücretleri:
A-Asıl Davada davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 2.000,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
3)Yargılama giderleri:
(a) Asıl davada davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerine bırakılmasına,
(b) Asıl davada davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm tahsis edilmesine yer olmadığından,
4) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
1) Dava açılışında alınan 853,88 TL peşin harcın alınması gereken 3.415,50 TL harçtan düşülmesi ile bakiye 2.561,62 TL harcın Birleşen Davanın Davalısı ...nden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
2) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin Birleşen Davanın Davalısı ...nden ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) (a) Dava açılışında alınan 853,88 TL peşin harcın yargılama gideri olarak kabulü ile Birleşen Davanın Davalısı ...nden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 54,40 TL başvurma harcı, 11,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 65,40 TL yargılama giderinin Birleşen Davanın Davalısı ...nden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Birleşen Davanın Davacısının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 7.300,00 TL vekalet ücretinin Birleşen Davanın Davalısı ...nden ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
4) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ....Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2022
Katip ...
Hakim ...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."