T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/362
KARAR NO: 2021/120
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
2- ... -...
3- ... - ...
4- ... -...
5- ... -...
TALEP : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 17/08/2020
KARAR TARİHİ: 23/02/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 23/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; İbrahim Hilmi BARLAS'ın 29.01.2019 tarihinde vefat ettiğini , davacıların müteveffanın mirasçıları olduğunu, Türkiye ... Bankası A.Ş. Ankara Özel Bankacılık Şubesine ait 21.02.1999 tarihli, 261326 seri numaralı ve 27.06.2001 tarihli, 5151 seri numaralı çeklerin akibetinin bilinmediğini, aradan geçen uzun zaman dilimi gözetildiğinde çeklerin kaybolmuş olma ihtimali olduğunu, ilgili bankaya ait hesapların kapatılabilmesi için söz konusu iki adet çekin zayii nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava; TTK’nun 818 madde göndermesi ile 757 ve devamı maddeleri uyarınca hasımsız olarak açılmış zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
Davacılar çek karnesinin verildiği hesap sahibinin mirasçılarıdır.
Dava açma hakkı hamile aittir. Keşideci açamaz. Hamile hasımsız çek iptali davası açma yetkisi veren hukuki müessesenin amacı, elindeki kıymetli evrakı zayi olan (kaybolan, çalınan) hamile keşideciye başvurabilmesi bakımından, kaybolan kıymetli evrak yerine geçecek bir belge verilmesini sağlamaktır. Hamil, mahkemeden alacağı iptal kararı ile keşideciye başvuracak, keşideci de bu iptal kararına dayanarak ödeme yapmakla kıymetli evraka bağlı borcundan kurtulacaktır. Dolayısıyla keşidecinin mahkemeden alacağı iptal kararı ile kendi kendisine başvurması söz konusu olamayacağına göre, doğan yasal boşluğun TTK’nundaki hasımsız iptal davası açabilecek kişileri genişleterek keşideciyi de buna dahil etmek suretiyle giderilmesi mümkün değildir.
6102 sıyılı TTK’nun 651. ve 657. maddeleri uyarınca dava açma yetkisi hamile ait olup keşidecinin hasımsız olarak çek veya senet iptali davası açmasına yasal yönden olanak bulunmamaktadır. Boş çekler için zayi davası açmakta hukuki yararda yoktur.
Madde 781- (1) 780 inci Maddede gösterilen unsurlardan birini içermeyen bir senet, ikinci ve üçüncü fıkralarda yazılı hâller dışında çek sayılmaz.
Henuz keşide edilmemıs, çek vasfında olmayan boş çek yaprakları tedavüle konmuş sayılamayacağından zayi nedeniyle iptal davası açılamaz.
Netice olarak dava şartları bakımından yapılan ön incelemede bu davanın hamil tarafından açılması dava şartı olup , davacı tarafın hesap sahibinin mirasçıları olduğu, yetkili hamili olmadığı, aktif dava ehliyeti bulunmadığı ve hukuki yararı da olmadığı gerekçesiyle HMK'nın 114. 1 (d) Ve 115. Maddesi gereğince dava şartı yokluğundan (aktif dava ehliyeti) reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Zayi kararı verilmesi istenen çeklerin hesap sahibi davacıların miras bırakanı... olduğundan, zayi nedeniyle çek iptali davasının hamil tarafından açılması gerektiğinden keşidecinin zayi davası açamayacağı nazara alınarak, davanın aktif dava ehliyeti yokluğundan HMK 114/1-d maddesi gereğince USULDEN REDDİNE,
2)492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcının peşin olarak alınan 54,40TL harçtan mahsubu ile bakiye 4,9TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3)Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana resen iadesine,
İlişkin, davacı vekillinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.23/02/2021
Katip ...
Hakim ...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."