T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/423 Esas - 2022/495
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2020/423 Esas
KARAR NO: 2022/495
HAKİM: ...
KATİP: ..
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av....
DAVA: Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 15/09/2020
KARAR TARİHİ: 16/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİH : 24/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ....’nin dava dışı ..... ile imzaladığı 30 Mart 2005 tarihli sözleşme ile....ile -540 Kat Hazırlık Galerilerinin Sürülmesi İşini” üstlendiğini, davalı tarafından düzenlenen İşveren Mali Mesuliyet Poliçeleri’nin ekte sunulduğunu, bu poliçerin lehtarının müvekkil şirket olduğunu ve prim ödemelerinin eksiksiz bir şekilde ödendiğini, bu poliçe kapsamında; ... galerileri ve Su atım Tesisleri ile -540 Kat Hazırlık Galerilerinin Sürdürülmesi işi kapsamında müvekkil şirketin çalıştırdığı tüm işçilerin; ölümlü ve/veya yaralanmalı iş kazalarından kaynaklı olarak davacıya açılacak tüm maddi-manevi tazminatlar ile ... tarafından açılacak rücu davalarının davalının teminatı kapsamında olduğunu, poliçe dönemlerinin 01.05.2005 tarihinden başlayıp 01.11.2011 tarihine kadar devam ettiğini, davacı şirketin teminat kapsamındaki işi yürütürken çalışanları tarafından ölümlü ve yaralanmalı kazaların meydana geldiğini, söz konusu hasarların davalıya bildirilmesine rağmen davalı tarafından ödeme yapılmadığını, davalı şirket tarafından ödemenin yapılmaması nedeniyle davacı şirketin icraya ve hacze maruz bırakıldığını, taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının haczedildiğini, yaralanmalı ve ölümlü kazalar nedeniyle işçilere ödenen tutarların 1’den 8’e kadar numaralandırılarak gönderildiğini ve bu tutarların toplamı olan ve davacıdan tahsil edilen toplam 267.916,00 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan rücuan tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı ile davacı arasında... numaralı poliçe ve zeyilnamenin düzenlendiğini, davacının ödediği tutarların poliçeye konu iş kapsamında olup olmadığının belirtilmediğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, zamanaşımı itirazları saklı kalmak kaydı ile her bir talep için davanın tefrik olunarak ayrı davalarda görülmesinin gerektiğini, 17.05.2010 tarihinde meydana gelen olayla ilgili davacıya yapılan ödemeler nedeniyle sigorta teminat limitinin tüketildiğini, yapılan ödemeler neticesinde davacı ...ile ibra sözleşmesi ve muvafakat yazısının imzalandığını, ilgili ibraname neticesinde müvekkil şirketin tazminat ödeme yükümlülüğünün kalmayacağının açıkça belirlendiğini, dava dilekçesinde konu yapılan 1,5,6,8 numaralı taleplerin bu ödemeye konu olan davalarla ilgili olduğunu, dava dilekçesinde 2 numaralı talebe dayanak davanın hala derdest olduğunu ve müvekkil şirketin derdest davada davalı konumunda olduğunu, bu doğrultuda davanın derdestlik nedeniyle reddinin gerektiğini, bu dava kapsamında müvekkil şirketin ödeme yaptığını ancak Yargıtay tarafından bozma kararı gelmesi nedeniyle bu davada müvekkil şirketin iade alma ihtimalinin bulunduğunu, bu nedenlerle 2 numaralı talebin hem usulden hem esastan reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde 4 numaralı talebe ilişkin ödemenin müvekkil şirket tarafından yapıldığını bu nedenle talep edilen tutarın mükerrer nitelikte olduğunu, 3 numaralı talebe dayanak davada davalı şirket yönünden red kararı verildiğini, kesin hüküm bulunan talebin yeninden dava konusu edilemeyeceğini, 3 numaralı talebin dava şartı yokluğundan usulden, ödemeler ve ibranamenin bulunması nedeniyle ise esastan reddinin gerektiğini, dava dilekçesindeki 7 numaralı talebin dayanağının anlaşılamadığı ancak aynı hasar dosyasıyla ilgili davalı şirket tarafından ödeme yapılarak davacıdan ibraname alınması nedeniyle bu talebin de reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
....'ne, ...ne müzekkere yazıldığı görüldü.
01/11/2021 ve 21/02/2022 tarihinde Nitelikli Hesaplama bilirkişisi ..... ve Nitelikli Hesaplama bilirkişisi...dan oluşan heyetten bilirkişi raporları aldırılmıştır.
Dava, taraflar arasında düzenlenen işveren mali mesuliyet sigorta poliçelerine istinaden davacı tarafından dava dışı işçilerin hak sahiplerine yapılan ödemelerin davalıdan rücuen tahsili isteminden ibarettir.
... takip sayılı icra dosyası, ... esas sayılı dosyası, ... esas sayılı dosyası, ... esas sayılı dosyası,... esas sayılı dosyası,... esas sayılı dosyası, tarafların bildirdiği deliller ve beyan dilekçeleri, poliçe örnekleri, bilirkişi raporları, ödeme belgeleri, müzekkere cevapları, diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Nitelikli Hesaplama bilirkişisi ...ve Nitelikli Hesaplama bilirkişisi...'dan oluşan heyetten 01/11/2021 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmış olup rapora göre; Bilirkişi raporunda yapılan açıklamalar ve hesaplamalar sonucunda takdir mahkemeye ait olmak üzere, dava dışı işçiler... yönünden davalıya rücu edilebilecek tutarın 4.849,81TL, ... yönünden 1.910,00TL olduğu, diğer işçiler ... yönünden rucü imkanı bulunmadığı rapor edilmiş, 21/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda ise kök rapora yapılan itirazların sonucu değiştirir nitelikte olmadığı ve kök rapordaki görüşlerin muhafaza edildiği belirtilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesi ile müvekkili ile dava dışı ... ile imzalanan sözleşme ile ''Karadon Taşkömürü İşletme Müessesi Karadon Yeni Servis Kuyusu Kat Bağlantı galerileri ve Su Atım Tesisileri ile -540 Kat Hazırlık Galerilerinin Sürülmesi İşi''ni müvekkilinin üstlendiğini, söz konusu işin Kamu İhaleleri Kapsamında olduğu için davacının iş yerinde meydana gelebilecek iş kazaları için davalı ile aralarında işveren mali mesuliyet poliçeleri düzenlendiğini, davacı yanında çalışan ve isimleri verilen işçilerin uğradığı iş kazaları nedeniyle başlatılan dava ve icra takipleri sonucunda yapılan ödemelerin davalıdan tahsilini talep etmiş; davalı vekili ise cevap dilekçesi ile zamanaşımı itirazında bulunarak müvekkili şirketin poliçe teminat limiti kapsamında tüm ödemelerini yerine getirdiğini, davalının onayı, talebi ve yönlendirmesiyle 2.2097.987,00USD tutarındaki bedelin 31/10/2014 tarihinde ödendiğini, 10/11/2014 tarihli sigorta bedeli, ödeme ve ibra sözleşmesi imzalandığını, davalının tazminat ödeme yükümlülüğünün bulunmadığını belirterek davanın öncelikle usulden, mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı ile dava dışı ... arasındaki 04/06/2014 tarihli yazışma incelendiğinde, 17/05/2020 tarihinde meydana gelen grizu patlaması sonucu 30 işçinin vefat ettiği, hak sahipleri tarafından davacıya ve dava dışı kuruma açılan davalar olduğu, bu davalarda işveren ve yüklenici olarak her iki tarafında müştereken ve müteselsilen sorumlu kılındığı belirtilerek 1.650.000,00-USD sigorta bedelinin düzenlenen işveren mali mesuliyet sigorta poliçeleri kapsamında tazminat, faiz ve yargılama giderlerinin ilgili sigorta şirketinden kurumca talep edilmesinin talep ve buna muvafakat edildiği anlaşılmıştır.
İşveren sorumluluk sigortasında rizikonun gerçekleşmesi sonucu işverenin işçilere ve hak sahiplerine tazminat ödeme sorumluluğu gündeme gelmekte olup, işverenin tazminat sorumluluğu açılan dava ve icra takiplerinde verilen kararlar sonrası yapılan ödemelerle somut hale gelmektedir. Eldeki davada da, açılan dava ve başlatılan icra takipleri sonrası davacı tarafça hak sahiplerine 07/05/2018 tarihinde ödemede bulunulduğundan ve dava 10 yıllık zamanaşımı süresi içinde 15/09/2020 tarihinde açıldığından davalının zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiş, yargılamaya devam olunmuştur.
Davacı vekili dava dilekçesinde birden fazla meydana gelen iş kazasında birden fazla işçinin vefatı sebebiyle hak sahiplerine ödemede bulunduğunu bildirdiğinden her bir dava, icra takibi ve yapılan ödeme dikkate alınarak davacının davalı hakkındaki talebinin yerinde olup olmadığının incelenmesi gerekmiştir.
Davacının... hasar nolu dosya ve 68.344,88-TL'lik alacak talebi yönünden;... E. sayılı dosyasından işçi Hasan Dağkıran lehine tazminata hükmedildiği ve bu tazminattan davacı ve ana işveren kurumun müteselsilen sorumlu tutulduğu, bu kararın....E. sayılı dosyasından ilamlı takibe konu edildiği ve dava dışı kurumun müteselsil sorumluluğu gereği icra dosyasına borcun tamamı olan 32.340,85 TL'nin ödendeiği, kurumun ödediği tutarı ... E. sayılı dosyasından itirazın iptaline karar verildiği ve itirazın iptali kararı uyarınca davacının icra dosyasına 32.340,85 TL asıl alacak + faiz ve icra ferileri olmak üzere 07.05.2018 tarihinde 68.344,88 TL ödediği, dava dışı kurumun işçinin alacaklı olduğu icra dosyasına 16.07.2013 tarihinde 32.340,85 TL ödediği, bu arada davalının da davacının banka hesabına 21.11.2013 tarihinde 32.340,85 TL ödemede bulunduğu, davacının dava dışı kurumun başlattığı icra takibine itiraz ederek borcun artmasına neden olduğu, davalının belirtilen ödemeyi yapması nedeniyle davacıya karşı olan borcunun sona erdiği, bunun yanında davacı tarafından 06/07/2007 tarihli iş kazasına ilişkin açılan ... numaralı hasar dosyasından davacıya yapılan ödemeler ve sunulan dekontlar sonucu taraflar arasında 12/11/2013 tarihinde düzenlenen ibra sözleşmesi nedeniyle davacının davalıdan başkaca bir hak talebinde bulunmasının mümkün olmadığı,
Davacının ... hasar nolu dosya ve 4.849,81 TL'lik alacak talebi yönünden; Davacının bu talebinin dava dışı...nun işçi... ile ilgili olarak davacıdan ... E. sayılı ilamına bağlanan alacağını ....E. sayılı dosyasından 4.849,81 TL olarak tahsil etmesinden ileri geldiği, davacının dava dışı ...'nun alacaklı olduğu icra dosyasına ödenen tutarı davalıya rücu etmek istediği, 4.849,81 TL'lik tutarın içinde geçici işgöremezlik ödeneği, tedavi giderleri, ilam ferileri ve icra ferilerinin bulunduğu, davacı tarafından 06/07/2007 tarihli iş kazasına ilişkin açılan ...numaralı hasar dosyasından davacıya yapılan ödemeler ve sunulan dekontlar sonucu taraflar arasında 12/11/2013 tarihinde düzenlenen ibra sözleşmesi nedeniyle davacının davalıdan bir hak talebinde bulunmasının mümkün olmadığı,
Davacının ... hasar nolu dosya ve 168.563,04 TL'lik alacak talebi yönünden; işçi ...in vefat ettiği 10/10/2007 tarihli iş kazası nedeniyle dava dışı Türkiye Taş Kömürü Kurumu Genel Müdürlüğü tarafından davalılar .... Esas) sayılı dava açıldığı, davanın 20/02/2015 tarihinde karara çıktığı, gerekçeli kararda " Davanın Kabulü ile .... E sayılı dosyada vaki itirazın iptali ile takibin 93.623,16.-TL üzerinden icra takibinin devamına, " şeklinde karar verildiği, davanın bozma üzerine mahkemenin 2018/144 esas kaydını aldığı, davacı tarafça rücuan alacak istemine konu ödemenin ...) sayılı dosyasına olmak üzere 07/05/2018 tarihinde 168.563,04 TL olarak yapıldığı, ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden incelendiğinde, davanın karar tarihi itibarıyla derdest olduğu ve iş bu davanın davacısı sigortalı ile iş bu davanın davalısı sigortacının birlikte davalı gösterildiği, davacının ödemesine esas olan dava derdest olduğundan ve kesinleşmediğinden davacının yapmış olduğu ödemenin davalıdan şu aşamada tahsili şartlarının oluşmadığı,
Davacının 10036982 hasar nolu dosya için alacak talebi yönünden; Davacının bu hasar dosyası kapsamında rücuan tazminat talebine konu dava dilekçesinde belirtilen dört ayrı ödemeye ilişkin rizikonun 17/05/2010 tarihinde meydana gelen iş kazasına bağlı olarak doğduğu ve ... nolu poliçe kapsamında sigorta şirketinin teminatı altında olduğu konusunda da taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, bu poliçe iki kez zeyle konu edilerek nihai olarak, poliçede azami limitinin 1.600.000,00 USD olarak belirlendiği, poliçe özel şartlarının 4. maddesinin "İşbu poliçe ile temin edilen meblağ, ekli genel şartların birinci ve dokuzuncu maddelerinde kayıtlı tazminat ve avukatlık ücretleri dahil dava masrafları toplamı olarak poliçede belirtilen limitlerle sınırlıdır." şeklinde olduğu, davacının, davalı sigorta şirketinden poliçe azami limiti olan miktarın tahsil edilmesi için birlikte sorumlu olduğu asıl işveren ...ne 04/06/2014 tarihinde başvurduğu; davalı ile dava dışı...arasında 10/11/2014 tarihli Sigorta Bedelini Ödeme ve İbra Sözleşmesi imzalandığı, kaza başı maddi-manevi tazminat teminat limiti 1.650.000,00-USD ve hasar ihbar tarihi olan 18/05/2010 tarihinden itibaren dövize uygulanan faiz oranı üzerinden hesap edilen 447.978,00-USD faiz olmak üzere toplam 2.097.987,00-USD tutarındaki bedelin 31/10/2014 tarihinde... ödendiğinin davalı sigorta şirketinin sunduğu belgelerden anlaşıldığı, davalı ile dava dışı ... arasında imzalanan 10/11/2014 tarihli Sigorta Bedelini Ödeme ve İbra Sözleşmesinin 3.2. maddesinde, "..... Hazırlık Galerilerinin Sürülmesi" işine ilişkin olarak ... arasında imzalanan sigorta poliçesinde belirtilen kaza baş maddi manevi poliçe limiti olan faiz ilavesi ile birlikte toplam 2.097.987,00-USD'nin ... tarafından ...'na ödeneceği, söz konusu kazada vefat eden işçilerin hak sahiplerine ve SGK rücu taleplerine karşı ... ve Yapı-Tek aleyhine müştereken ve müteselsilen açılıp sonuçlanmış mahkeme kararlarına göre icra dosyalarına yapılacak ödemelerin ... tarafindan yerine getirileceği; ...'nın, mahkeme kararları gereği ödediği miktarların poliçede belirtilen kişi başı ve kaza başı limitini aşan bölümü ve kaza ile ilgili sair hususlarda Yapı-Tek şirketinden talep ve dava haklarının saklı olacağı, böylece işveren sorumluluk poliçesinden dolayı gerek yukarıda 1. maddede belirtilen davacılar ve zarar görenlerin tümüne, gerekse ...'ya karşı bu kazaya bağlı olarak ...'nun tazminat ödeme yükümlülüğünün kalmayacağı taraflarca kabul edilmiştir." denildiği, davacının dava dışı ana işveren ... Genel Müdürlüğü'ne 04.06.2014 tarih ve 2182 sayılı yazı göndererek 1.650.000,00 USD sigorta bedelinin yazı ekinde gönderilen mali mesuliyet sigorta poliçesi kapsamında tazminat bedelleri, yasal faiz ve yargı giderlerinin ilgili sigorta firmasından kurum tarafından talep edilmesi ile hak sahiplerinin daha fazla mağdur olmalarının önlenmeleri ve hem dava dışı ... hem de davacı açısından daha fazla masraf oluşmaması için sigorta firmasından bu tazminatların ... Kurumu üzerinden veya doğrudan poliçe lehdarı mağdurlara ödenmesinin bizzat davacı tarafından talep edilmiş olması ile bu doğrultuda davacının talebi üzerine davalı sigorta şirketinin ana işverene yaptığı ödeme ile teminat limitinin tamamının karşılamış olması karşısında davacının aksine itirazlarının itibar edilmediği, bu nedenlerle davacın ..... isimli işçilerin vefatı sebebiyle yapılan ödemelerin davalıdan tahsilinin mümkün olmadığı,
Davacının ... hasar nolu dosya ve 1.910,00 TL'lik alacak talebi yönünden; işçi... vefat ettiği 10/10/2007 tarihli iş kazası nedeniyle dava dışı... tarafından davalı ...ye karşı ... sayılı dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda " Davanın kabulüne, Dava dilekçesinde teselsül sorumluluk ilkesine dayanıldığıda anlaşılmakla davalı işverenin % 65 kusuruna istihdam ettiği vardiya şefi ...'ın % 2,5 kusuru ile nazeretçi ...'ın % 2,5 kusuruda eklendiğinde, davamızda davalı işverenin toplam % 70 oranında kusurdan sorumlu olacağı; buna göre davacı kurumca müteveffa sigortalı...'nin hak sahiplerinden eşi Sedef Körpe'ye 42.993,45 TL , çocukları ...'ye 15.818,59 TL ve ...'ye de 13.677,27 TL olmak üzere bağlanan ilk PS Değerlerinin toplamının 72.489,31 TL yine hak sahiplerine cenaze yardımı adı altında yapılan masraf ödemesininde 241,75 TL olduğu, anılan tutarlara % 70 davalı işveren kusuru uygulandığında toplam kusurlu tahsisin 50.742,52 TL ,kusurlu masrafında 169,23 TL olduğu anlaşılmış isede, taleple bağlı kalınarak tahsislerden 30,77 TL nin 14/02/2008 onay tarihinden 69,23 TL masrafında 18/12/2007 ödeme tarihinden işletilecek yasal faizleriyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulmasına, " şeklinde karar verildiği, kararın ... denetiminden geçerek kesinleştiği, davacı tarafça yapılan rücuan alacak istemine konu ödemenin kararın dayanak yapıldığı ...Esas sayılı dosyasına 07/05/2018 tarihinde olmak üzere 1.910,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketince bu iş kazasına bağlı olarak tüm ödemelerin ... esas sayılı dosyasında verilen kararın dayanak yapıldığı... esas sayılı dosyaya yatırıldığı ve ödeme talebinin mükerrer olduğunun belirtildiği,
Davalının bu itirazı gereği yapılan incelemede 10/10/2007 tarihli iş kazası nedeniyle vefat eden işçi ...'nin hak sahiplerine bağlanan gelir ve cenaze giderlerinin tahsili amaçlı dava dışı ... tarafından davalılar ...ve ... açılan ... esas sayılı dava dosyasında verilen karar neticesi kararın dayanağı olan... takip sayılı dosyasına ödemede bulunan ... tarafından davalılar... aleyhine... karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda verilen gerekçeli kararda " Davanın KABULÜ İLE; 109.323,14 TL nin davalı sigorta yönünden dava tarihinden, davalı şirket yönünden ödeme tarihi olan 16/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," şeklinde karar verildiği, kararın istinaf aşamasında geçerek 11/06/2019 tarihinde kesinleştiği, bu karar nedeniyle ... esas sayılı dosyası ile başlatılan ilamlı icra takibinde ise dosya alacaklısının .... borçlusunun ..., olduğu, asıl alacak, işlemiş faiz, vekalet ücreti ve ferileriyle birlikte toplam 160.295,39-TL tahsilinin talep edildiği, davalı sigorta şirketi tarafından 31/05/2019 tarihinde 179.811,25-TL ödeme bulunulduğu, davacının ödemesine dayanak yaptığı ...esas sayılı dava dosyası ile davalının ödemesine esas Z...esas sayılı dava dosyalarının aynı hukuki sebepten ileri geldiği, davalının alacaklı kuruma ödemede bulunduğu, yukarıda da etraflıca belirtildiği üzere davalının sigorta poliçesindeki tüm teminat limitini karşılar şekilde ödemede bulunduğu, davalının itirazlarının yerinde olduğu anlaşılmış olup, yukarıda belirtilen açıklamalar ışığında yersiz açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin alınan 4.575,34-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.494,64-TL harcın kesinleştiğinde yatırana iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 27.204,12 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği...tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı 1.320,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde...Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.16/06/2022
Katip...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır