T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO: 2020/431 Esas
KARAR NO: 2021/276 Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 18/09/2020
KARAR TARİHİ: 09/04/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 09/05/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ...Gıda Ürün Pazarlama ve Sanayi Ticaret Limited Şirketi firması ile arasındaki ticari ilişkiye istinaden teslim aldığı ...Anonim Şirketi Kadıköy/... Şubesinin 15/10/2020 keşide tarihli ve keşide yeri ... olan... seri numaralı 7.300,00 TL bedelli çekin şirket merkezinde kaybolduğunu, keşidecisi ...Teknolojik ve Doğal Ürünler Dağıtım ve Uygulama Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olan çekin ciro silsilesi kapsamında son ciranta ...Gıda Limited Şirketi tarafından cirolanarak tahsilat makbuzu karşılığında son yetkili hamil müvekkiline teslim edildiğini ileri sürüp dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.
GEREKÇE: Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi Şube Müdürlüğü, ...Anonim Şirketi Kadıköy/... Şubesi' ne müzekkereler yazıldığı görüldü.
Dava, TK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Son olarak 28/10/2020 tarihinde Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan 3. İlan ve gazete asılları, çekin ibraz edilmediğine ilişkin banka cevabı ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının bulunmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çekin keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
...Kadıköy ... Şubesine ait keşidecisi ...Teknolojik Doğal Ürünler Dağıtım ve Uygulama San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan 15/10/2020 tarihli... çek seri numaralı 7.300,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Alınması gereken 59,30-TL harçtan peşin alınan 54,40-TL.peşin harcın mahsubu ile bakiye 4,90-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı tarafında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/04/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır