T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2020/461 Esas
KARAR NO: 2021/47 Karar
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 02/10/2020
KARAR TARİHİ: 29/01/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ticari ilişkileri nedeniyle alacakları karşılığında... Yedek Parça ve Oto San. Ve Tic. Ltd. Şti'den 35.000 TL tutarlı çeki aldığını, ... ... Bankası ... Şubesi 99900222 seri nolu düzenleme yeri ... olan düzenleme tarihi 31/12/2020 olan düzenleyicisi... Yedek Parça ve Oto San ve Tic. Ltd. Şti olan ve 35.000,00 TL tutarlı çekin davacı şirketin temsilcisi tarafından davacı şirkete teslim edilmek üzere ... Kargo Servisi A.Ş. isimli kargo şirketine verildiğini, ancak kargo şirketi tarafından söz konusu çekin alıcısına teslim edilmeden kaybolduğunun bildirildiğini, çekin yasal hamilinin müvekkil şirket olduğunu ileri sürüp zayi olan çekin iptaline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Muhatap bankaya müzekkere yazıldığı, banka tarafından belirtilen çekin ibraz edilmediğine dair cevap verildiği, ilanların yaptırıldığı anlaşıldğı.
Dava, TK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
15/10/2020-23/10/2020-02/11/2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan ilanlar ve gazete asılları, çekin ibraz edilmediğine ilişkin banka cevabı ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çekin keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
Yapı Kredi Bankası Gatem Şubesine ait keşidecisi... Yedek Parça ve Oto. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Olan 31/12/2020 tarihli 9900222 çek seri numaralı 35.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline,
2-Alınması gereken 59,30 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 54,40TL'nin mahsubu ile bakiye 4,90 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerine bırakılmasına, vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
4-HMK 333.maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin, diğer tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/01/2021Katip ...
E-imzalı.
Hakim ...
E-imzalı.