T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2020/647 Esas - 2023/300
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/647
KARAR NO: 2023/300
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM:...
KATİP:..
DAVACI : ...
...
VEKİLLERİ: Av....
Av. ...
Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN...
DAVA: Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/12/2020
KARAR TARİHİ: 26/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ... arasında, 17 Nisan 2017 tarihinde, 2.470.000 USD bedelli “.... işiyle ilgili olarak, ayrıntısı, koşulları, miktarı davacı tarafından tam olarak bilinmeyen, malzeme teminli yaklaşık 11.000.000 USD bedelli eser sözleşmesi imzalandığını, davacı Gelişim'in alt yüklenicisi olduğu işle ilgili olarak davalı şirketler arasında herhangi bir eser sözleşmesi imzalanmadığını, davacı Gelişimin eser sözleşmeleriyle üstlendiği edimlerin tamamını yerine getirdiğini ve ....GES işi geçici kabulünün 15/09/2017 tarihinde idarece onaylandığını ve enerji santralinin faaliyete geçtiğini, bu hususun davalı şirketlerin de kabulünde olup, " LİSANSSIZ" santral statüsünde olan işlerin kesin kabulünün mevzuat gereği yapılamayadığını, davacı Gelişim'in eser sözleşmesi imzaladığı .... uyruklu .... şirketinin.... kendi ülkesinde 2017 yılında iflas ( konkordato ) sürecine girdiğini, faaliyetlerini ve tüm ödemelerini durdurduğunu, davacı Gelişim ile .... çalışanları arasında düzenlenmiş 20/12/2017 tarihli “Mutabakat Tutanağı” gereği davacı Gelişim'in, Phoenix'den toplam hakediş alacak miktarının 893.754,46 USD olarak belirlendiğini, davacı Gelişim ve ... Esas sayılı dava dosyasında, dosyaya sunulan 09/09/2019 tarihli bilirkişi raporunda, Gelişim'in, eser sözleşmelerinden dolayı .... işleri dahil) 893.754,46 USD alacaklı olduğunun belirlendiğini, Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasında eksik harç ikmali yapılmadığından dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini, iflas sürecinde olan Phoenix hakkında, Ankara 15. İcra Müdürlüğün 2017/23154 Esas sayılı dosyasında, işletme ve finansal gider ve KDV alacağından dolayı, 889.497,56 USD nin tahsili için takip başlatıldığını, Türkiye'de hiç bir mal varlığı olamayan şirketten herhangi bir tahsilatın mümkün olamadığını, icra takibinin halen derdest olduğunu, davalı şirketlerin vekilleri aracılığıyla kendilerine gönderilen haciz yazısına, "müvekkil şirketlerin borçlu Phoenix firması ile olan sözleşmelerinden doğan hak ve alacaklarından sonra gelmek kaydıyla müdürlüğünüz haczi İİK md 78 gereğince şirket kayıtlarımıza işlenmiştir." şeklinde itirazda bulunduğunu, bugüne kadar davalı şirketler tarafından icra dosyasına bir ödeme yapılmadığını, ....,nin davalı şirketlerden 1 milyon USD eser sözleşmesinden dolayı alacaklı iken iflas sürecine girdiğini, tüm eser sözleşmesi alt yüklenici olan Gelişim tarafından tamamlanmış olmasına rağmen, Phoenix'in ekonomik zor durumundan istifade eden davalı şirketlerin eser sözleşmesi bakiye borcunu Phoenix'e ödemedikleri gibi, Phoenix'e ait olup davalıların elinde bulunan sözleşme bedelinin % 20 si oranındaki (muhabir Yapı Kredi Bankası'na ve/veya başka bankalara ait) kesin teminat mektubunu da ( 2 milyon USD den fazla) nakde çevirerek çok büyük miktarda haksız kazanç elde ettiklerini, Almanya'da iflas sürecinde olan ....nden davacının hakediş alacağını tahsil imkanı bulunmadığından ve işin tamamını davacı yaptığından vekaletsiz iş görmeye dayalı bu davanın davalılara yöneltildiğini, ....K sayılı ilamına göre taraflar arasında yazılı bir eser sözleşmesi bulunmadığında davacının davalı yararına yaptığı işler için vekaletsiz iş görme hükümlerine göre iş bedeli isteyebileceği, vekâletsiz iş görme halinde de işin bedelinin yapıldığı tarihteki serbest piyasa fiyatlarına göre belirlenebileceğinin belirtildiğini, davacı Gelişim'in, davalı şirketlerin geçici kabulle teslim alıp, kullandıkları ve her yıl gelir elde ettikleri .... işinden dolayı, vekaletsiz iş görme hükümlerine göre işin yapıldığı yıl piyasa fiyatlarıyla alacağının belirlenmesi amacıyla işbu davanın açıldığını, davalı şirketler ile .... arasındaki eser sözleşmesi koşulları ve eser sözleşmesi gereği ....'e ne kadar ödeme yapıldığı, ne kadar bakiye borç kaldığının bilinemediğini, alacağın miktarı yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin davacıdan beklenemeyeceğinden, davacının hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açtığını, tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olduğunda talep miktarının arttırılacağını, davalı şirketlerle ayrı ayrı gerçekleşen ticari dava şartı arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz neticelendiğini, davalı şirketler ile .... Projeleri ( toplam 12 adet ) işiyle ilgili olarak davacının vekaletsiz iş görme hükümlerine göre davalı şirketlerden alacağının belirlenebilmesi için tek dosya üzerinden yargılamanın götürülmesi daha sağlıklı olacağından, tüm davalılara karşı aynı dosya üzerinden dava açıldığını ileri sürerek 6100 s. HMK m. 107 anlamında belirsiz alacak davası istemine esas olmak üzere ileride belirlenecek değere arttırılmak kaydıyla şimdilik davalılardan ayrı ayrı 1.000'er TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte tahsiliyle, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP :Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Davalılar aleyhine ikame edilen davanın hem usul yönünden hem de esas yönünden açıkça hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davalı şirketlerin Türkiye'de yerleşik dava dışı ....") ile ....performans kriterlerinin değerlendirilerek inşaat, mekanik, elektrik ve elektronik işlerinin ve ekipman tedariği ve mühendislik hizmetlerinin anahtar teslimi götürü bedel esasına göre, yapılması ve tamamlanması amacıyla 17/02/2017 tarihinde "....ile davalı Şirketler arasında herhangi bir sözleşmesel ilişki bulunmadığını, dolayısıyla, davacının husumeti hatalı şirketlere yöneltmiş olduğunu, davacı tarafın taleplerinin zamanaşımına uğradığını, davacı yan her ne kadar dilekçelerinde Vekaletsiz İş Görme hükümlerine dayanarak tazminat talebinde bulunmuş ise de uyuşmazlığın vekaletsiz iş görme hükümlerinden kaynaklanmadığını, davacının kendi nam ve hesabına yapmış olduğu işler çerçevesinde alacağını alamadığı için dava açtığını, bu nedenle gerçek vekaletsiz iş görmeden bahsetmenin mümkün olmadığını, taleplerin zamanaşımına uğramış olmasından ötürü davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki menfaati olmadığını, 6100 sayılı HMK'nın 107. Kanun maddesine göre belirsiz alacak davası açılabilmesinin ön koşulunun davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerinin tam ve kesin olarak belirlenememiş olması olduğunu, dava dilekçesinden anlaşılacağı üzere, davacı yanın alacak miktarının davacı tarafından belirtilmiş ve alacağı ile ilgili olarak Phoenix Solar hakkında icra takibi dahi başlatıldığını, belirsiz alacak davası açılması için kanunda yer alan şartlar huzurdaki davada bulunmadığından ötürü dava şartı yokluğundan da davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini,.... kapsamında imzalamış olduğu EPC Sözleşmesi ile davalı şirketlere Proje'nin performans kriterlerinin değerlendirilerek inşaat, mekanik, elektrik ve elektronik işlerinin ve ekipman tedariği ve mühendislik hizmetlerinin anahtar teslimi götürü bedel esasına göre yapılması ve tamamlanması işini üstlendiğini, Phoenix Solar şirketinin sözleşme ile yükümlendiği edimlerini, sözleşmede belirtilen şekilde ifa edememiş olmasından ötürü, EPC Sözleşmesinin davalı şirketler tarafından sözleşme hükümlerine uygun bir şekilde feshedildiğini, EPC Sözleşmesi'nin feshedildiği tarih itibariyle eksik işlerin KDV dahil toplam tutarının 129.036,50 USD olduğunu, bu husus fesih bildiriminde belirtilmiş olduğu gibi ayrıca davalı şirketlerin ticari defter ve kayıtlarında sabit olduğunu, .... tarafından EPC Sözleşmesi'nde belirtilen "işveren kabulü" ile ilgili işlemler yapılmadığından ötürü son hakediş yapılamadığını, bugün itibariyle şirketlerin muhasebe kayıtlarının incelenmesi ile de anlaşılacağı üzere ...ın davalı şirketlere daha önceden almış olduğu avanslardan ötürü borcu bulunduğunu, bu hususun Mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile de ortaya çıkacağını,... Dairesi'nin ve davacı şirketin ...hak ve alacakları üzerinde hacizleri bulunduğunu, gelen haciz müzekkerelerinin davalı şirket kayıtlarına işlenmiş olduğunu, .... Sözleşmesi kapsamında ödeme yapılacak olması durumunda haciz müzekkereleri gereğince işlem yapılacağını, ... Sözleşmesinin 13.5 maddesinde;"Yüklenici tarafından İşveren’e sunulacak olan tüm teminat mektupları, İşveren tarafından vekil firma olarak belirlenen .... adına verilecek olmakla birlikte, Yüklenici’nin İşveren firmalarından herhangi birisine ilişkin Sözleşme kapsamındaki işlerden birisinin ihlali halinde Yüklenici, ihlale ilişkin olarak....’ye yönelik verilmiş olan Teminat Mektubunun irat kaydedileceğini şimdiden gayrikabili rücu olarak kabul ve beyan eder" hükmü yer aldığını,.... Sözleşmesi kapsamında yükümlülükler yerine getirilmediği için farklı bir anlatımla eksik işler tamamlanmadığı, sahada personel çalıştırılmadığı, firma yetkililerine ulaşılamadığı, santrallerde meydana gelen arızalar davalı şirketlere bildirilmediği için öncelikle ihtarname ile gerekli işlerin yapılmasının ihtar edildiğini, ihtarname üzerinden yaklaşık 2 aylık bir süre geçmesine rağmen.... tarafından herhangi bir işlem yapılmaması üzerine sözleşmenin haklı nedenle feshedilerek teminat mektubunun nakde çevrildiğini, davalı şirketlerin sözleşmeden doğan haklarını kullanmış olmasının "haksız kazanç" olarak nitelendirilemeyeceğini,... arasındaki EPC Sözleşmesi niteliği itibariyle anahtar teslim ve götürü usulü yapılan bir sözleşme olduğunu ve davalı şirketlerin Proje ile ilgili işlerin tamamını anahtar teslim olarak ...'a teslim ettiğini, bu nedenle, EPC Sözleşmesi dışında akdedilmiş bir sözleşmeden ötürü davalı şirketilerin gerek vekaletsiz iş görme, gerekse sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre sorumlu tutulmasının hukuken mümkün olmadığını, davanın Phoenix Solar'a ihbarını talep ettiklerini ve davanın öncelikle zamanaşımı ve dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, bu talebin kabul edilmemesi halinde esasa yönelik yapılacak inceleme neticesinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, davacı alt taşeron tarafından yüklenici davalılar aleyhine vekaletsiz iş görme hükümlerine dayanarak açılan alacak talebine ilişkindir.
Taraflarca delil olarak dayanılan belgeler dosyaya sunulmuş ayrıca yazılan müzekkereler ile temin olunmuştur.
SMMM Bilirkişi ..., Elektrik Elektronik Mühendisi ... ve Nitelikli Hesap Uzmanı ...'den aldırılan 20/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı şirketlere ait dava konusu işlemlerin olduğu 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanunu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu,
Davalı şirketlere ait dava konusu işlemlerin olduğu 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanunu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu,
Sayın Mahkemenin 09.04.2021 tarihli duruşmasında dava dışı....'ye davetiye çıkartılarak 2017-2017-2018-2020 yıllarına ait ticari defterlerin bulunduğu yeri bildirmek üzere iki hafta süre verildiği görülmüş olup, dava dosyası içerisinde dava dışı .... tarafından ticari defterlerin bulunduğu yerin bildirildiğine dair herhangi bir dilekçeye rastlanmadığından dava dışı .....'ye ait ticari defterlerin incelenemediği,
Davacı şirkete ait ticari defterler incelenmiş olup, davacı şirketin ticari defterlerindeki yevmiye kayıtların üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde;
Davacı şirketin ticari defterlerinde 2017 yılından 2018 yılına devrolan 4.279.329,85.-TL borç bakiyesine karşılık olarak, davacı şirket tarafından dava dışı ....'e 31.12.2018 tarihinde toplamda 4.279.329,85.-TL tutarında 1 adet fatura düzenlendiğinin kayıtlı olduğu ve bu fatura kaydı ile birlikte borç bakiyesinin sıfırlandığı, bu işlemden sonra davacı şirket ile dava dışı ... arasında herhangi bir borç alacak bakiyesi bulunmadığı,
Daha sonra 31.12.2018 tarihinde davacı şirketin ticari defterlerindeki 31.12.2018 tarih 4475 madde numaralı yevmiye kaydında (EK-2) "Phoenix İşleri Maliyeti -622 H. Virman" açıklaması ile 170 numaralı Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabından 3.436.485,90.-TL virman işlemi yapılarak dava dışı ..... Hesabının 3.436.485,90.-TL tutarında borçlandırıldığı, bu işlemden sonra davacı şirketin dava dışı ...den 3.436.485,90.-TL alacak bakiyesinin kayıtlı olduğu, dava dosyası içerisinde bu işlemin dayanağı olarak herhangi bir belgeye (fatura vb.) rastlanmadığından bu hususun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
Davalı şirketlere ait ticari defterler incelenmiş olup, davalı şirketlerin ticari defterlerindeki yevmiye kayıtların üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde;
İşbu raporun tespit edilen hususlar kısmında şirket ve hesap bazında detayları belirtildiği üzere, davalı şirketlerin ticari defter kayıtlarına göre, davalı şirketlerin dava dışı ....'den toplamda 1.528.616,16.-TL alacak bakiyesinin kayıtlı olduğu,
Davalı şirketlerden ....'nin 2018 yılına ait yevmiye defterinin 30.03.2018 tarih ve 437 madde numarasında, dava dışı ....'nin ... numaralı satıcılar hesabından davalı ....'nin 1020109046 numaralı Finans K.278289-2TL numaralı bankalar hesabına "...den yapılan teminat mektubu tazmini" açıklamalı 8.865.653,54.-TL tutarında yevmiye kaydı bulunduğu,
Davalı şirketlerden ....'nin 2018 yılına ait yevmiye defterinin 30.03.2018 tarih ve 437 madde numarasında "...den yapılan teminat mektubu tazmini" açıklaması ile kayıtlı olan diğer davalı şirketlerin hesaplarına aktarıldığı kayıtlı olan toplamda 8.865.653,54.-TL'nin, davalı şirketlerin ticari defterlerindeki kayıtlı borç tutarlarının mahsup edilmesi halinde, Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere davalı şirketlerin dava dışı....'e teminat mektubu tazmininden kaynaklı (8.865.653,54-1.528.616,16=7.337.037,38) 7.337.037,38.-TL borç bakiyesi bulunduğunun hesap edildiği,
Davalılar ile dava dışı .... arasında yapılan 17.02.2017 tarihli sözleşme davalılar tarafından tek taraflı feshedilerek sözleşmenin 13.5. maddesi gereğince teminat mektubu irat kaydedildiğinden, Sayın Mahkemenizce.... nin borcunun teminat mektubu bedelinden mahsup edilmemesi gerektiği değerlendirilirse, .... nin davalı firmalara 1.528.616,16 TL borcu bulunduğu,
Her ne kadar taraflar arasında sözleşme bulunmasa da, dava konusu alacağın 17.04.2017 tarihli sözleşme kapsamında davacının kendi nam ve hesabına imalatlardan kaynaklandığı, davacının 17.04.2017 tarihli sözleşmesinde dava dışı ana yüklenici firma.... nin davalı firmalarla yaptığı 17.02.2017 tarihli ana sözleşmeye atıf yapıldığı ve bu sözleşmenin teknik ekleri, ihale dokümanları, proje dokümanları vs. 17.04.2017 tarihli sözleşmenin eki kabul edildiği, işbu sözleşme dışında imalat yapıldığına dair dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı" rapor edilmiştir.
Tarafların itirazı üzerine SMMM Bilirkişi ...'den aldırılan 08/01/2023 tarihli bilirkişi EK raporunda özetle; " Davacı şirketlere ait dava konusu işlemlerin olduğu 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanunu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu,
Davalı şirketlere ait dava konusu işlemlerin olduğu 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı ticari defterlerin açılış ve kapanış tasdiklerinin Türk Ticaret Kanunu Hükümlerine ve Vergi Usul Kanunu Elektronik Defter Genel Tebliğlerine uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu uygun olarak yasal süreler içinde yapılmış olduğu,
Sayın Mahkemenin 09.04.2021 tarihli duruşmasında dava dışı ....'ye davetiye çıkartılarak 2017-2017-2018-2020 yıllarına ait ticari defterlerin bulunduğu yeri bildirmek üzere iki hafta süre verildiği görülmüş olup, dava dosyası içerisinde dava dışı .... tarafından ticari defterlerin bulunduğu yerin bildirildiğine dair herhangi bir dilekçeye rastlanmadığından dava dışı ....'ye ait ticari defterlerin incelenemediği,
Davacı şirkete ait ticari defterler incelenmiş olup, davacı şirketin ticari defterlerindeki yevmiye kayıtların üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde;
Davacı şirketin ticari defterlerinde 2017 yılından 2018 yılına devrolan 4.279.329,85.-TL borç bakiyesine karşılık olarak, davacı şirket tarafından dava dışı....'e 31.12.2018 tarihinde toplamda 4.279.329,85.-TL tutarında 1 adet fatura düzenlendiğinin kayıtlı olduğu ve bu fatura kaydı ile birlikte borç bakiyesinin sıfırlandığı, bu işlemden sonra davacı şirket ile dava dışı ... arasında herhangi bir borç alacak bakiyesi bulunmadığı,
Daha sonra 31.12.2018 tarihinde davacı şirketin ticari defterlerindeki 31.12.2018 tarih 4475 madde numaralı yevmiye kaydında (EK-2)... İşleri Maliyeti -622 H. Virman" açıklaması ile 170 numaralı Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım Maliyetleri hesabından 3.436.485,90.-TL virman işlemi yapılarak dava dışı .... Hesabının 3.436.485,90.-TL tutarında borçlandırıldığı, bu işlemden sonra davacı şirketin dava dışı ....'den 3.436.485,90.-TL alacak bakiyesinin kayıtlı olduğu, dava dosyası içerisinde bu işlemin dayanağı olarak herhangi bir belgeye (fatura vb.) rastlanmadığından bu hususun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu,
Davalı şirketlere ait ticari defterler incelenmiş olup, davalı şirketlerin ticari defterlerindeki yevmiye kayıtların üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde;
İşbu raporun tespit edilen hususlar kısmında şirket ve hesap bazında detayları belirtildiği üzere, davalı şirketlerin ticari defter kayıtlarına göre, davalı şirketlerin dava dışı ...'den toplamda 1.528.616,16.-TL alacak bakiyesinin kayıtlı olduğu,
Davalı şirketlerden .....'nin 2018 yılına ait yevmiye defterinin 30.03.2018 tarih ve 437 madde numarasında, dava dışı ....'nin ... numaralı satıcılar hesabından davalı ...nin ... numaralı Finans .... numaralı bankalar hesabına ...'den yapılan teminat mektubu tazmini" açıklamalı 8.865.653,54.-TL tutarında yevmiye kaydı bulunduğu,
Davalı şirketlerden ....'nin 2018 yılına ait yevmiye defterinin 30.03.2018 tarih ve 437 madde numarasında "...'den yapılan teminat mektubu tazmini" açıklaması ile kayıtlı olan diğer davalı şirketlerin hesaplarına aktarıldığı kayıtlı olan toplamda 8.865.653,54.-TL'nin, davalı şirketlerin ticari defterlerindeki kayıtlı borç tutarlarının mahsup edilmesi halinde, Sayın Mahkemenin takdirinde olmak üzere davalı şirketlerin dava dışı ....'e teminat mektubu tazmininden kaynaklı (8.865.653,54-1.528.616,16=7.337.037,38) 7.337.037,38.-TL borç bakiyesi bulunduğunun hesap edildiği,
Davalılar ile dava dışı .... arasında yapılan 17.02.2017 tarihli sözleşme davalılar tarafından tek taraflı feshedilerek sözleşmenin 13.5. maddesi gereğince teminat mektubu irat kaydedildiğinden, Sayın Mahkemenizce.... nin borcunun teminat mektubu bedelinden mahsup edilmemesi gerektiği değerlendirilirse, .... nin davalı firmalara 1.528.616,16 TL borcu bulunduğu,
....nin sözleşmesinin feshedildiği tarihte eksik işlerinin bulunduğu ve davacının 19.04.2018 tarihli sözleşme ile ....nin eksik bıraktığı işlerden en azından bir kısmını tamamladığı,
Her ne kadar taraflar arasında sözleşme bulunmasa da, dava konusu alacağın 17.04.2017 tarihli sözleşme kapsamında davacının kendi nam ve hesabına imalatlardan kaynaklandığı, davacının 17.04.2017 tarihli sözleşmesinde dava dışı ana yüklenici firma .... nin davalı firmalarla yaptığı 17.02.2017 tarihli ana sözleşmeye atıf yapıldığı ve bu sözleşmenin teknik ekleri, ihale dokümanları, proje dokümanları vs. 17.04.2017 tarihli sözleşmenin eki kabul edildiği, işbu sözleşme dışında imalat yapıldığına dair dosya kapsamında bilgi ve belge bulunmadığı" rapor edilmiştir.
Sözleşmeler Hukukunun en temel ilkelerinden birisi olan sözleşmelerin nispiliği kuralı gereği sözleşme, kural olarak o sözleşmede taraf olanı bağlar. Bu nedenle, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklarda davanın tarafları aynı zamanda sözleşmenin taraflarındır. Yargıtay İçtihatları ve öğretide bu durum taraf sıfatı olarak adlandırılmaktadır. Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti, dava konusu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin bulunup bulunmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacılık sıfatı, dava konusu hakkın sahibini; davalılık sıfatı ise, dava konusu hakkın yükümlüsünü ifade eder. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti; davalı sıfatı ise, pasif husumeti karşılayacak şekilde kullanılmaktadır. Dava konusu değer üzerinde kim yada kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise davanın o kişi veya kişilere karşı açılması gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatının önemli özelliği, def'i niteliğinde olmayıp itiraz niteliğinde olması nedeniyle taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebilmesi ve taraflar ileri sürmemiş olsalar bile bu hususun mahkemece re'sen nazara alınmasıdır.
Somut olayda; davacının açtığı davada dava dış... ile aralarındaki 17/04/2017 tarihli eser sözleşmesine dayandığı, bu sözleşmede davalıların taraf olarak imzalarının bulunmadığı, bu tarihten önce davalı işverenler ile dava dışı yüklenici .... arasında 17/02/2017 tarihli eser sözleşmesi bulunduğu, davalıların bu sözleşmenin 13.5.maddesi gereğince teminat mektubunu "Yüklenicinin İşveren firmalarından herhangi birisine ilişkin sözleşme kapsamındaki işlerden birisinin ihlali halinde Yüklenici, ihlale ilişkin olarak ....ye yönelik verilmiş olan Teminat Mektubunun irat kaydedileceğini şimdiden gayrikabili rücu olarak kabul ve beyan eder" hükmü uyarınca teminat mektubunun davalılarca paraya çevrilerek irat kaydedildiği, sözleşmenin aynı maddesindeki "Yüklenicinin işbu sözleşme uyarınca maddi yükümlülüklerinden herhangi birisini ihlal etmesi halinde, teminatların veya teminat mektuplarının tamamı İşveren tarafından bir ceza olarak kaydedilecektir" hükmü uyarınca teminat mektubunun paraya çevrilmesinin yüklenicinin yükümlülüklerinin ihlali nedeniyle bir ceza olarak paraya çevrilip irat kaydedildiği görülmüştür. Davacı ile dava dışı yüklenici arasındaki sözleşmede işveren davalıların taraf olmaması nedeniyle davacının talebini davalılara yöneltemeyeceği gibi davalılar ile dava dışı yüklenici arasındaki sözleşmeye göre teminat mektubu ceza olarak irat kaydedildiğinden davacının herhangi bir alacağı olsa bile bu paradan talep edemeyeceği anlaşılmaktadır.Davacı mevcut davada vekaletsiz iş görme hukuki nedenine dayanmış ise de, kendisi ile dava .... arasındaki eser sözleşmesi kapsamında yaptığı işlerden ötürü yüklenici Phoenix'den tahsil edilememesi nedeniyle asıl işveren olan davalılardan yapılan işlerin bedelinin tahsilinin istenebilmesi için teminat mektubunun ceza olarak kaydedilmemesi gerekirdi. Kendileri ile dava dışı ... arasındaki sözleşmeye göre ceza olarak kaydedilen teminat mektubunun davalıların sebepsiz zenginleşmelerine yol açmadığı da gözetilmiş, ancak öncelikle davacı ile dava dışı... arasındaki sözleşmede davalıların taraf olmaması nedeniyle davanın husumetten reddi cihetine gidilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2) Dava açılışında alınan 204,93 TL peşin harcın alınması gereken 179,90 TL harçtan düşülmesi ile bakiye 25,03 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davalıların yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALILARA VERİLMESİNE,
5) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/05/2023
Katip...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır