T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/1 Esas - 2022/506
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/1
KARAR NO: 2022/506
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM:....
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av...
DAVALI : 1-...
VEKİLLERİ: Av....
Av....
Av. ....
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ: Av....
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 04/01/2021
KARAR TARİHİ: 17/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 05/10/2018 tarihinde dava dışı.....'ye ait dava dışı sürücü ... yönetimindeki ....lakalı aracın kontrolsüz U dönüşü yapmak isteyen davalı taraf sürücüsü.... plakalı araçla çarpışarak ... plakalı aracın ağır hasar aldığını, dava konusu ... plakalı aracın müvekkili firmaya leasing/finansal kiralama sözleşmesi ile dava dışı .... Tarafından kiralandığını, müvekkili firmanın bu davayı açmaya ve yürütmeye hak ve yetkisi bulunduğunu, dava konusu araçtaki hasarın KDV dahil 116.005,89-TL olarak tespit edildiğini, müvekilinin %25 tali kusurlu, davalılara ait araç sürücüsünün %75 asli kusurlu olmaları nedeniyle müvekkilinin kusuru oranında uğradığı zarar miktarının 87.004,39-TL olduğunu, araçtaki zararın giderilmesi için .... plakalı aracın trafik sigortacısı Mapfre Sigorta tarafından hasar dosyasında poliçe limitleri dahilinde 36.000 TL tahsil edildiğini, ancak dava konusu araçta meydana gelen zararın daha fazla olduğu ve bakiye zararın davalılar tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, ayrıca dava konusu araçta bahsi geçen değer kaybının 40.100,00-TL olduğun, bu meblağın kusur oranına denk gelen kısmının 30.075,00-TL olduğunu, davalıların bu meblağdan sorumlu olduklarını, müvekkiline ait aracın onarımda kaldığı kaldığı süreçte aracını kiraya veremediğini ve iş durması nedeniyle kazanç kaybına uğradığını, ekspertiz raporuna göre müvekkile ait araçta meydana gelen araç mahrumiyeti zararının 4.125,00-TL olarak tespit edildiğini, bu meblağın 3.093,00-TL'sınnı davalılar tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, ekspertiz incelemesi için müvekkili şirketin KDV dahil 240,00-TL ödeme yaptığını, bu meblağın da davalılar tarafından karşılanması gerektiğini, ...plakalı aracın DavalI.... uzun dönem kiraya verildiğini, bakiye zararın giderilmesi için .... nolu dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından takibe haksız şekilde itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu ileri sürüp itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, %20 den az olmamak üzeri her bir davalı aleyhine icra inkar tazminatına karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Davalı ....Vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu taleplerin muhatabının diğer daval.... Şirketinin malik ve işleten sıfatını haiz olmadığını, dosyadaki kusur durumunu kabul etmediklerini, kazanın meydana geldiği güzergahta hız limitinin 50 km/h olduğunu, davacının talep ettiği zararını ispatlaması gerektiğini, talep konusu zararın fahiş olduğu belirtilerek davanın reddini savunmuştur.
Davalı .... Vekili cevap dilekçesinde özetle: Dava konusu aracın mülkiyet hakkının dava dışı...... ait olduğunu, davacı şirketin işbu dava dilekçesinde belirtilen zararları talep hakkı olmadığını, ... plakalı araç sürücüsünün kusurlu olmadığını, davacı tarafın talep ettiği hasar bedelinin trafik sigortasınca karşılandığını belirtilerek davanın reddini savunmuştur.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacının uzun dönemli olarak kiraladığı araçta meydana gelen ve ZMMS sigortacısı tarafından karşılanmayan bakiye hasar bedeli, değer azalması tazminatının ve araç tamir süresinde araçtan mahrum kalınması nedeniyle oluşan kazanç kaybı zararının diğer aracın maliki ve işleteni olan davalılardan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).
Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, araç kiralama sözleşmeleri, bilirkişi raporu ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
.... Esas sayılı icra dosyasının incelenmesinde; Davacı tarafından davalılar aleyhine 11/09/2020 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibinde 34.408,00-TL asıl alacak, 5.986,99TL faiz olmak üzere toplam 40.394,99TL istendiği, takibin dayanağının 1.003,00-TL hasar bedeli tazminatı, 30.075,00-TL değer kaybı tazminatı, 3.090,00-TL kazanç kaybı tazminatı, 240,00-TL ekspertiz ücreti olarak gösterildiği, ödeme emrinin davalı .... 30/09/2020 tarihinde, davalı Beda Enerji şirketine 30/09/2020 tarihinde tebliğ edildiği, davalıların 05/10/2020 tarihinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Dava konusu ... plaka sayılı aracın dava dışı ... adına kayıtlı iken davacı ... şirketine kaza tarihini de kapsar şekilde 07/06/2018 tarihinde uzun dönem kiraya verildiği, yine kazaya karışan diğer... plakalı araç ise davalı .... ait iken kaza tarihini kapsayacak şekilde 10/02/2016 tarihinde 36 aylığına kiraya verildiği anlaşılmaktadır.
Dosya üzerinden bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
06/12/2021 tarihli Makine Mühendisi Hasan Danışman ve Hesap Uzmanı...'dan aldırılan bilirkişi raporunda özetle; ... plakalı araç sürücüsü ...'ın dava konusu kazayı meydana getiren ilk fiili icra ettiği,
Madde.2'de arz edilen kural ihlalleri ve kaza anında devamlı yol çizgisini ihlal etmesi nedeniyle;
Davacı taraf sürücüsü...in somut kazanın oluşuna ikincil yönden yüksek mertebede etkide bulunduğu,
S.2)... plakalı araçta meydana gelen toplam hasar bedelinin hasar tarihi itibariyle KDV Dahil 115.828,89 TL olacağı;
2. El Değer kaybı zararının hasar tarihi itibariyle 40.014 TL olduğu; Yüce ... kararlarına göre, dava konusu aracın somut kazadan dolayı aldığı deformasyonların onarım görmüş haliyle 2. El adil piyasa değerinin hasar tarihi itibariyle ortalama 218.400 TL olacağı;
Bu kapsamda dava konusu araçta meydana gelen 2. El değer kaybının hasar tarihi itibariyle 41.600 TL mertebesinde adil piyasa rayiçlerine uygun olacağı;
Mahrumiyet zararı bedelinin hasar tarihi itibariyle 5.730,38 TL olduğu; KDV Dahil 240 TL Ekspertiz ücretinin adil piyasa rayiçlerine uygun olduğu,
Talep konusu toplam zarar bedelinin (115.828,89441.6004-5.730,384240-) 163.399,27 TL olduğu;
S.3) Davalı taraf araç sigortacısı .... tarafından .... açıklaması ile 02/09/2019 tarihinde 6.388,67 TL ve 46.040,97 TL olmak üzere toplam 52.429,64 TL ödeme yapıldığı;
Ancak dava konusu itirazın iptali istenen icra dosyasının ...esas nolu dosyası olduğu...bir dosyasına yapılan bahse konu ödeme işleminin içeriğinin açıklanması gerektiği;
S.4) Davacının, kaza tarihi olan 05.10.2018 tarihinden takip tarihi olan 11.09.2020 tarihine kadar, Davalılardan talepte bulunduğu asıl alacaklara işleyecek faiz toplamının 6.081,62 TL olduğu,
S.5) Davacının icra inkâr tazminatı talebinin münhasıran Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu,
S.6) Davalılardan ...'nin kötüniyet tazminatı talebinin bulunmadığı,
S.7) Davalılardan...nin kötü niyet tazminatı talebinin münhasıran Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu" rapor edilmiştir.
02/02/2022 tarihli Kusur Bilirkişi ...'den aldırılan bilirkişi raporunda özetle; " a)-Sürücü ...'in iniş eğimli ve hafif virajlı yolda seyrederken önünde dönüş yapan aracı görüp fren yapıp yavaşlaması gerekirken aracın hızını azaltmadan dönüş yapan aracın gittiği istikamete giderek araca çarptığı anlaşıldığındanı 2918 sayılı K.T.K 'un 52/A-B ve bağlı yönetmeliğin 101/A-B ( Sürücülerin kavşaklara yaklaşırken, DÖNEMEÇLERE GİRERKEN, TEPE ÜSTLERİNE YAKLAŞIRKEN, DÖNEMEÇLİ YOLLARDA İLERLERKEN, yaya ve hemzemin geçitlerine, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, ARAÇLARININ HIZINI AZALTMAMAK ve araçların hızlarını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, YOL, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak) maddelerini ihlal ettiğinden TALİ DERECEDE VE %25 ORANINDA KUSURLU OLDUĞU;
b-) Sürücü ... ise iki yönlü olarak kullarılan yolda düz ilerlerken dönüş için herhangi bir kavşak yada mülk girişi olmayan ve ilerisinde viraj olması sebebiyle sollamanın yasak olduğunu göstereri çizgilerin olması görüşün yetersiz olacağı anlamına geleceğinden aynı zaman da karşıdan gelecek olanı araç trafiğini tehlikeye düşürecek ve dönüş yapabileceği tahmin edilemeyecek yerde arkadan gelen trafiği kontrol etmeden, 2918 sayılı K.T.K'nun 8Af) ve bağlı yönetmeliğin 157/a-10 (Manevraları düzenleneri genel şartlara uymama) ve bu manevralar 67/a-b ve bağlı yönetmeliğin 137/a-b (Araç sürücülerinin, park etmiş araçlar arasındarı çıkarken, taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken şerit değiştirirken, sağa, sola, GERİYE DÖNERKEN, geri giderken ve bunlara benzer hallerde; karayolumu kullananlar için tehlike ve engel yaratmamaları ve manewraları sırasında aşağıdaki esas ve usullere uymaları mecburidir.
Araç sürücülerinin işaret verme usul ve esasları:
i)Dönüşlerde, gidilen veya durulan şeridi değiştirmelerde niyetlerini önceden ve uygun bir zamanda ve mesafede dönüş ışıklarını yakarak veya kol işareti ile açık ve yeterli bir şekilde belirterek işaret vermeleri işaretlerini manevra süresince devam ettirmeleri ve manevra biter bitmez sona erdirmeleri mecburidir.
2) İşaret verildiği anda aniden şerit değiştirmek yasaktır.
3) İşaret verilmeden önce, iç ve dış aynalardarı ve gerekli hallerde sürücünün başırnı çevirip bakması suretiyle ön, arka ve yarılarda trafik durumu kontrol edilir.
B) Araç sürücülerinin geri gitme, GERİ DÖNÜŞ, duraklanan veya park edilen yerlerden çıkış manevraları,
1) Geri gitme ve GERİ DÖNÜŞLERDE;
a) Bağlantı yollarında geri gitmeleri, tek yönlü duraklama veya park manevrası dışında geri gitmeleri, iki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde karşılaşma ve geçiş kolaylığı sağlama dışında geri gitmeleri, daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit değiştirmeleri, Trafiği yoğun olan yollar da geriye dönmeleri, yasaktır. Uygun durumdaki yollarda geri dönüşleri diğer araçların gelişlteri engellenmeden ve yolu kullananlar için tehlike yaratmayacak şekilde en az manevra ile dönülerek yapılır.) maddelerini ihlal ettiğinden asli derecede ve %75 oranında kusurlu olduğu görüş ve kanaatine varıldığı" rapor edilmiştir.
11/04/2022 Makine Mühendisi ...ve Hesap Uzmanı ...'dan aldırılan bilirkişi ek raporunda özetle; "Dava dosyasında bulunan tüm evrakların ve ilaveten işbu Bilirkişi Kurulu Ek Raporu dâhilinde ayrıca anılan delil ve belgelerin Kurulumuzca değerlendirilmesi neticesinde; 06/12/2021 tarihli bilirkişi kök raporumuz sonucunda herhangi bir değişiklik oluşmadığı kanaatine varıldığı" rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu somut olayın gelişimine uygun ve denetime elverişli bulunduğundan hükme esas alınmıştır.
Somut olayda; davalı .. ait olup uzun dönem diğer davalı ...şirketine kiraya verilen ... plaka sayılı araç ile davacının işleteni olduğu dava dışı .... şirketinin maliki bulunduğu ... plaka sayılı aracın çarpışması nedeniyle davacı aracında maddi hasar oluşmasına, değer kaybı ve kazanç kaybına uğramasına sebebiyet verildiği, davalıların işleteni ve maliki olduğu araç sürücüsünün bu olayda %75 oranında; davacının işleteni bulunduğu araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, davacının oluşan maddi zararından araç maliki ve işletenin birlikte sorumlu olduğu, dava konusu ... plaka sayılı aracın maliki ...Kiralama şirketinin daha önce Sigorta Tahkim Komisyonuna başvurarak ... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısı olan .... şirketinden 36.000,00-TL hasar bedelini tahsil ettiği, davacı işletenin bakiye hasar bedeli, değer kaybı ve kazanç kaybı tazminatları için bu davayı açtığı sabittir.
Dosya içerisinde toplanan deliller, kaza tutanağı, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan trafik sigorta poliçesi, bilirkişi raporu ve tüm dosya içeriğine göre davalıların maliki ve işleteni olduğu araç sürücüsünün %75 kusurlu olarak davacının aracına çarpmak sureti ile maddi hasara sebebiyet verdiği, davacıya ait araç sürücüsünün ise %25 oranında kusurlu olduğu, davacı aracında oluşan değer kaybının denetime elverişli bilirkişi raporu marifetiyle 40.014,00TL, kar mahrumiyeti bedelinin 5.730,38-TL toplam hasar bedelinin 115.828,89-TL olarak belirlendiği, fakat eldeki dava itirazın iptali davası olup sıkı sıkıya icra tabindeki miktarlarla mahkemenin bağlı olduğu gözetildiğinde ayrıca değer kaybı tazminatını açma hakkının ise dava dışı ....plaka sayılı araç malikine ait olduğu kabul edilerek değer kaybı tazminatı talebinin reddine, davacının davalılardan istemiş olduğu hasar bedeli ve araçtan mahrum kalınması nedeniyle zarar talebine gelindiğinde ise, davaya konu trafik kazasına karışan davalı .... şirketine ait .... plakalı aracın kaza tarihini de kapsayacak şekilde 10.02.2016 tarihli sözleşme ile 36 ay süreyle diğer davalı ...şirketine kiralanmış olduğunun dosyaya sunulan ''Otomobil Kiralama Sözleşmesi''nden anlaşıldığı, sözleşme ile araç üzerindeki fiili hakimiyet ve iktisadi yararlanma hakkının davalı ....şirketine devredildiği, işleten sıfatının tanımının yapıldığı 2918 sayılı KTK nun 3. maddesinde de belirtildiği üzere ''Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiilî tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır.'' denildiği, bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekeceği (bkz. ....karar sayılı 26.3.2019 tarihli ilamı), tüm bu olgular dikkate alındığında davalıların kaza tarihinde araç işleteni sayıldığı, uzun süreli kira sözleşmesi nedeniyle kaza tarihinde işletenin Beda Enerji şirketi olduğu anlaşıldığından taleple bağlı kalınarak 1.003,00-TL hasar bedeli, 3.090,00-TL kazanç kaybı ve 240,00_tl ekspertiz ücreti yönünden davanın kabulüne, alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı ve işlemiş faiz taleplerinin reddine olacak şekilde aşağıdaki hükmün kurulması gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1)Davacının davasının KISMEN KABUL, KISMEN REDDİNE,
.... esas sayılı dosyasında davalıların yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin;
1.003,00TL hasar bedeli,
3.090,00TL kazanç kaybı ve
240,00TL ekspertiz ücreti olmak üzere toplam 4.333,00TL üzerinden devamına,
Davacının değer kaybı tazminatına, icra inkar tazminatına ve işlemiş faize ilişkin taleplerinin reddine,
2) Dava açılışında alınan 487,88 TL peşin harcın alınması gereken 295,99 TL harçtan düşülmesi ile bakiye 191,89 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde YATIRANA İADESİNE,
3) 6102 sayılı... 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, 1.178,41 TL'sinin DAVACIDAN ; 141,59 TL'sinin DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) (a) İade sonrası kalan 295,99 TL harcın yargılama gideri olarak kabulü ile DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
(b) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 59,30 TL başvurma harcı, 3.150,00 TL bilirkişi ücreti, 184,60 TL posta gideri, olmak üzere toplam 3.393,90 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı dikkate alınmak suretiyle 364,05 TL'sinin DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 4.333,00 TL vekalet ücretinin DAVALILARDAN MÜŞTEREKEN ve MÜTESELSİLEN ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6) Davalı...nin yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.409,30 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI...'ne VERİLMESİNE,
7) Davalı ....yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 5.409,30 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALI ...'ne VERİLMESİNE,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2022
Katip...
Hakim ...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."