T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2021/173 Esas
KARAR NO: 2021/648 Karar
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - ...
VEKİLİ: Av. ......
DAVALI : 1- ... ....
VEKİLİ: Av. ... - ....
DAVALI : 2- ... - ... ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/03/2021
KARAR TARİHİ: 23/09/2021
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/09/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kurumları tarafından yapılan hizmet ahım ihaleleri kapsamında yukarıda bilgileri bulunan firmalar bünyesinde genel temizlik işçisi olarak çalışmakta İken emekli olan dava dışı ...'e 21.178,43 TL tazminat ödendiğini, bunun yanında mahkeme karar ve onama harcı olarak da 1.200,16 TL ödeme gerçekleştirildiğini, söz konusu toplam tutarın (22.378,59 TL) işçiyi çalıştıran yukarıda bilgileri bulunan firmalardan sorumlulukları oranında Kurum hesabına yatırmalarının istendiğini, ancak firmalar tarafından sorumlu oldukları söz konusu tutarların ödemelerinin gerçekleştirilmediğini, bu kapsamda dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında başvurulan arabuluculuk süreci de anlaşamama ile neticelenerek. 19.02.2021 açılış tarihli 2021/21185 Arabuluculuk Dosya No.lu son tutanağın düzenlendiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun Gi inci ve 62 nci maddeleri ve ayrıca davalı firmalarla Kurum arasında imzalanan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, ...'e ödenmek durumunda kalınan toplanı 22.378,59 TL'nin, işçiyi çalıştıran davalı firmalardan mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında bu davayı açtıklarını, sözleşmenin "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı 23. maddesinde; "Yüklenicinin sözleşme konusu İş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup. yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" hükmüne yer verildiğini, ayrıca Sözleşmelerin 37.11 maddesinde İse, İşçinin her türlü ücret ve benzeri tüm alacaklarının yüklenici tarafından karşılanacağı ve idareye bu ücretler nedeniyle bir sorumluluk yüklenemeyeceğine ilişkin düzenlemeler yer aldığını, açıklanan nedenlere söz konusu 22.378,59 TL bedelden davalıların sorumlu olduklarını belirterek davanın kabulü ile davalı firma çalışanı olan ...'a ödemiş olduğumuz 22.378,59 TL'nin; 16.868,43 TL'sine ödeme tarihi olan 27/01/2016 tarihinden, 4.310,00 TL'sine ödeme tarihi olan 10.04.2019 tarihinden, 1.200,16 TL'sine ise 22/01/2020 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava ile ilgili görevsizlik ve zamanaşımı itirazında bulunduklarını, işçilerin işe alma ve işten çıkarma işlemlerinin davacı tarafından gerçekleştirildiğini, dava dışı işçinin belirli süreli iş sözleşmesi kapsamında çalıştırıldığı ve süresi bitince iş akdinin sonlandırıldığı, 11.09.2014 tarihinde yayımlanan 6552 sayılı Kanunla değişik 4857 sayılı. Kanunun 112.maddesi hükmü gereği kıdem tazminatından davacı kamu kurumunun sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Diğer davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği görüldü.
Veraset ve Harçlar Vergi Dairesine, ... Ticaret Odasına, Ankara 8. İş Mahkemesi ve Ankara ... Dairesine müzekkere yazıldığı görüldü.
Talip Bilgili'den 05/07/2021 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Ankara ... Müdürlüğünün 2016/60399 takip sayılı dosyası, Ankara 8. İş Mahkemesinin 2011/1153 esas sayılı dosyası, müzekkere cevapları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Davacı ile davalı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmesinde istinaden çalışan dava dışı işçi ...'in davacıya açtığı dava sonucunda; Ankara ... İş Mahkemesinin 2011/1153 esas, 2015/1532 karar sayılı 06/12/2011 tarihli kararı ile bir kısım kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı fazla çalışma ücret alacağı ödenmesine karar verildiği, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 2016/6883E.-2019/4504K. sayılı ve 27/02/2019 karar tarihli kararıyla hükmün onararak kesinleştiği anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ... tarafından başlatılan Ankara .... İcra Müdürlüğünün 2016/60399 esas sayılı dosyası incelendiğinde, dava dışı işçi tarafından başlatılan ilamlı icrada işlemiş faizleriyle birlikte toplam 14.117,00-TL'nin tahsili için 12/01/2016 tarihinde takibe girişildiği, davacı tarafından icra dosyasına 27/02/2019 tarihinde 16.868,43-TL ve 11/04/2019 tarihinde 4.310,00-TL olmak üzere toplam 21.178,43-TL ödemede bulunulduğu, fazlaya ilişkin 481,87-TL'nin ise davacıya iade edildiği anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ...'e ait, işveren unvanları ile birlikte gönderilen hizmet döküm cetvelinin incelenmesinde, 01/02/2007-18/06/2007 tarihleri arasında davalıların oluşturduğu iş ortaklığı bünyesinde çalıştığı anlaşılmıştır.
Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay .... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu alınmıştır.
Alternatifli olarak düzenlenen rapora göre;
Dava dışı işçiye davacı tarafından icra dosyasına ödenen işçilik alacakları ödemelerinin;
Davacı ile Davalılar ve dava dışı alt taşeronlar arasında GENEL TEMİZLİK İŞ GÖTÜRÜ BEDEL SÖZLEŞMELERİ imzalandığı,
Bu sözleşmeler kapsamında, Davacıya ait işyerlerinde, davalı ve dava dışı alt taşeron firmalarda sigortalı olarak çalışan işçilerden ... tarafından açılan iş davaları ve akabindeki icra takipleri neticesinde Davacı tarafından ödenen bu işçilik alacakları ile ilgili olarak, davalıların sorumlulukları oranında tahsili için işbu davayı açtıkları,
Davacı ...Genel Müdürlüğü ile sözleşme imzalayan davalı firmalar, ihale yolu ile işi üstlenmiş olup, davacı ile ihaleyi alan firmalar arasında 4857 sayılı Iş Kanunun 2/6 maddesi gereğince asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğu, Davacı tarafından ödenen söz konusu kıdem tazminatı işçilik alacaklarından ASIL İŞVEREN olarak davacı'nın ve ALT İŞVEREN olarak işi yapan davalı firmaların müteselsil olarak sorumlu olduğu,
Söz konusu sorumluluğun, Davacı ile Davalılar arasında imzalanan sözleşmeler doğrultusunda, . Tüm Sorumluluğun Davalılara-devredildiği Değerlendirildiği Takdirde, sorumluluklarının;
ALT TAŞERONLAR RÜCU TUTARI
Işık Haşere A.Ş.1.819,43-TL,
Ratelvak 952,99-TL,
Kittaş Temizlik A.Ş.1.303,07-TL,
Aral Ltd. Şti.2.525,44-TL,
... Gıda Tem. Ltd. Şti.7.047,82-TL,
... Ltd. Şti.7.047,82-TL olmak üzere toplam 20.696,56-TL olduğu,
Davacı tarafından dava dışı işçilere ödenen kıdem tazminatları ile ilgili davalılar ve dava dışı alt işverenlere rücu edebileceği tutarların aşağıdaki tabloda gösterildiği gibi olduğu,
Davacının 16.868,43 TL + 4.310,00 TL = 21.178,43 TL icra takibine ödediği belirtilmiş ise de, icra kapak hesabında davacı tarafından icra dosyasına fazla yatırılan 481,87 TL nin davacı kuruma iade edildiği belirtilmiş olup, hesaplamalarda bu tutar dikkate alınmadığı,
Yine Davalı tarafından talep edilen 22.01.2020 tarihli 376,52-TL + 823,64-TL = 1.200,16-TL ödemenin Veraset ve Harçlar vergi dairesine ödendiği makbuzlardan görülmekle birlikte, bu ödemelerin detayları ve ne ödemeleri olduğu makbuzlardaki açıklamalardan anlaşılamadığı ve değerlendirilemediği,
Bu ödemelerin dava konusu ile ilgili ödemeler olduğu mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde söz konusu ödemelerden düşen sorumluluklarla birlikte son rücu tablosunun;
ALT TAŞERONLAR RÜCU TUTARI
Işık Haşere A.Ş.1.914,42-TL,
Ratelvak 1.002,74-TL,
Kittaş Temizlik A.Ş.1.371,10-TL,
Aral Ltd. Şti.2.657,27-TL,
... Gıda Tem. Ltd. Şti.7.475,59-TL,
... Ltd. Şti. 7.475,59-TL olmak üzere toplam 21.896,71-TL olduğunu rapor etmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında yukarıda belirtilen dönemler içinde çalıştığı, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak fazla çalışma alacağı ve yıllık izin ücretinden son işverenin, kıdem tazminatı ve ferilerinden ise işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden dönemler dikkate alınarak tüm işverenlerin sorumlu olduğu nazara alınarak, seçenekli ve yargısal denetime elverişli olarak hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ... Ticaret Odası ve Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı yazı cevapları dikkate alındığında davalıların her birinin 7.475,59-TL kadar sorumluluğunun bulunduğu, son ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen tutarlara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair her bir davalının sorumluluk miktarları ayrı ayrı belirtilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;
1-Kabul edilen 14.951,18-TL'nin;
A) 7.475,59-TL'sinin ...Tur. İnş. Tem. Tic. Ltd. Şti.'den
B) 7.475,59-TL'sinin ... Kur. Hiz. İnş. İnş. Oto. San. Tic. A.Ş. (eski ünvan: ... Gıda Tem. Özel Güv. Sis. Teks. Elek. İnş. Nak. Tur. Oto. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.) den son ödeme tarihi olan 22/01/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 1.021,32-TL harçtan peşin alınan 382,18-TL harcının mahsubu ile bakiye 639,14-TL harcın davalılardan 1/2 oranında alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davalılardan 1/2 oranında alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı ... (eski ünvan: ... Gıda Tem. Özel Güv. Sis. Teks. Elek. İnş. Nak. Tur. Oto. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.) kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 4.080,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...ne ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 59,30-TL başvuru harcı, 382,18-TL peşin harç, 8,50-TL vekalet harcı toplamı 449,98-TL ile
Davacı tarafından yapılan 139,10-TL posta masrafları, 750,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 889,10-TL'nin kabul/red oranına göre 594,02-TL'sinin davalılardan 1/2 oranında alınarak alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına
6-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.360,00-TL'nin kabul/red oranına göre 908,63-TL'sinin davalılardan 1/2 oranında alınarak, 451,37-TL'sinin davacıdan alınarak alınarak hazineye gelir kaydına,
7-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2021
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır