T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/198 Esas - 2022/233
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/198 Esas
KARAR NO: 2022/233
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM...
KATİP:...
DAVACI :...
DAVALI :...
DAVA: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 31/03/2021
KARAR TARİHİ: 05/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile davalılar arasında... ... Termik Santrali İşletme Müdürlüğü için bazı hizmetlerin hizmet alımı yoluyla yapılması için farklı dönemleri kapsayan sözleşmeler imzalandığını, dava dışı işçi...'ın işten ayrılması sebebi ile ... Asliye Hukuk Mahkemesinde kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücretlerinin ödenmesi için dava açtığını, davalıların imzaladıkları muhtelif tarihli sözleşmelerin maddelerinde davalıların çalıştırdığı bütün işçilerin ücret ve her türlü alacaklarından kendilerinin sorumlu olacağı hükmü yazılı olduğundan müvekkil idarenin ödemiş olduğu miktarı rücuan talep edebileceğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 600,00 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan tahsilini dava ve talep etmiş, bilirkişiden rapor alındıktan sonra talebini rapora göre ıslah etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Kimya vekili, dava cevap vermemiş, bilirkişi raporuna itirazında; Zamanaşımı itirazında bulunmuş, Davacının işçilerin sürekli asıl işvereni olduğunu, İşçiler üzerinde müvekkili firmanın aksine tasarruf imkanı bulunmadığını,
İhaleci kurum tarafından işçilik alacakları ile ilgili müvekkili firmaya yapılan tüm ödemelerin işçilere ödendiğini, davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, taraflar arasında kurulan hizmet alımlarına ait sözleşmeler uyarınca dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık, davacı tarafından işçiye ödenen ödenen tazminattan davalıların sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler her bir davalının ne miktarda sorumlu olduğu noktasındadır.
TBK nun 146. Maddesi dolmadığından davalının zamanaşımı itirazı reddedilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. " hükmü bulunmaktadır.
Burada Kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müseselsilen sorumludurlar.
Dava dosyasına taraflar arasında akdedilmiş hizmet sözleşmeleri ve şartnameler ibraz edilmiş, HMK nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi raporu alınmıştır.
-Davalı ... (...Nakliyat Taahhüt ve Ticaret) ile yapılan, 16/12/1996 tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin "Yüklenici Personelinin Hakları" başlıklı 14'üncü maddesinde "Sözleşme konusu hizmet işinde Yüklenicinin çalıştıracağı personelin ücret ve tüm masrafları Yükleniciye aittir. Yüklenici ve personeli arasında yasalardan ya da sözleşmeden doğacak ilişkilerin sorumlusu ve muhatabı Yüklenicidir." düzenlemesi,
-Davalı ...... Ltd. Şti. ile yapılan, 28/02/2000 yürürlük tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin ve -Davalı ..... Ltd. Şti. ile yapılan, 11/03/2002 yürürlük tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin " "Yüklenicinin Yükümlülükleri" başlıklı 7'nci maddesinde "7.8.Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak; İş Kanunu, SGK Kanunu, SGK Prim ve İdari Para Cezası Borçlarının Hakkettiklerden Mahsubu, Ödenmesi ve İlişiksizik Belgesinin Aranması Hakkındaki Yönetmelik, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun. Tüzük ve yönetmeliklere göre; peeonelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi v.s. ilgili yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek..." düzenlemesi,
-Davalı ...... Ltd. Şti. ile yapılan, 09/06/2006 tarihli 1 yıl süreli Sözleşme'nin 22'inci maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi,
12.2 maddesinde ve 22.8 maddesinde mükerreren "Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak; İş Kanunu, SGK Kanunu, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre; personelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi v.s. ilgili tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek..." düzenlemesi,
-Davalı ... Kimya... Ltd. Şti. ile yapılan, 06/09/2010 tarihli 30 gün süreli Sözleşme'nin 22'inci maddesinde, "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, Yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" düzenlemesi,
12.2 maddesinde, "Yüklenici, bu sözleşme kapsamında çalıştırdığı tüm personelin işvereni olarak; İş Kanunu, SGK Kanunu, çalışma hayatı ile ilgili diğer kanun, tüzük ve yönetmeliklere göre; personelin her türlü ücret, vergi, harç, SGK ve İşsizlik Sigortası Primi v.s. ilgili tüm yasal yükümlülüklerini eksiksiz olarak süresi içinde yerine getirecek..." düzenlemesi, Bulunduğu, görülmüştür.
HMK nın 266. Maddesi gereğince alınan Bilirkişi raporuna göre Dava dışı işçi ...'ın; İşçilik alacaklarının tahsili için davacı... ile davalı Teknolojik Yapılar... Ltd. Şti. aleyhine açtığı ve ..., ...... Ltd. Şti., ... Kimya... Ltd. Şti., ...... Ltd. Şti., ...... Ltd. Şti.'ne ihbar olunan davada ... Asliye Hukuk Mahkemesinin 24/12/2015 T. 2014/499 E. 2015/371 K. sayılı ilamının gerekçesinde; Kıdeme esas fiili çalışması, alt işveren süreleri alınan Bilirkişi Raporu'nda kabul edildiği gibi ve 23/01/1997 - 01/07/2004 tarihleri arasında çalıştığı kabul edilerek, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti hesaplanmış;Kıdem tazminatı 29.974,96 TL, Yıllık izin 13.046,52 TL ye hükmedilmiştir. Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 14/05/2019 T. 2017/12001 E., 2019/10896 K. sayılı ilamı ile karar onanarak kesinleşmiştir. İlamın Bursa ... İcra Müdürlüğü'nün 2016/8836 5 E. sayılı dosyasına 18/06/2019 tarihinde 90.645,46 TL ödediği, görülmüştür.
Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.
İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.
Sözleşmede rücu ve sorumluluk oranları ile ilgili özel bir hüküm bulunmadığı takdirde işçilik alacak ve tazminatlarının tamamından yükleniciler sorumludur (Yargıtay ...HD 2017/732 E, 2020/2372 K; 2019/952 E, 2020/2536 K; 2019/1417 E, 2020/2515 K; 2019/782 E, 2020/1037 K).
Bilirkişi raporunda kıdem tazminatı davalıların kendi çalıştırdıkları dönemle sorumlu olacak şekilde, yıllık izinden son işveren sorumlu olacak şekilde paylaştırılarak hesaplanmış, rapor taraflara tebliğ edilmiş, davalılardan ... Kimya dışındaki davalılar rapora itiraz etmemiştir. Bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KABULÜNE, Dava ve ıslah dilekçesine göre;
-11.645,27 TL' nin davalı ... Peyzaj Mim. Elek. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den ödeme tarihi olan 18/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
-8.755,52 TL' nin davalı ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti' den ödeme tarihi olan 18/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
-12.378,49 TL' nin davalı ... Gıda İnş. San. ve Tic. (Yeni Ünvanı Kalkandelen ... Ltd. Şti.) ... Ltd. Şti.' den ödeme tarihi olan 18/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
-5.456,02 TL' nin davalı ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.' den ödeme tarihi olan 18/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
-2.393,75 TL' nin davalı ... (...Nakliyat ve Ticaret)' dan ödeme tarihi olan 18/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
-35.750,95 TL' nin davalı Teknolojik Yapılar ... İnş. İmal. Mont. Mak. Taah. Doğalgaz Sis. Tic. ve San. Ltd. Sti.' den ödeme tarihi olan 18/06/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 5.217,52 TL harçtan, dava açılışında alınan 80,70 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.295,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.375,70 TL harcın düşülmesi ile bakiye 3.841,82 TL harcın, 585,74 TL' sinin DAVALI ... Peyzaj Mim. Elek. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 440,39 TL' sinin DAVALI ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti' den, 622,62 TL' sinin DAVALI ... Gıda İnş. San. ve Tic. (Yeni Ünvanı Kalkandelen ... Ltd. Şti.) ... Ltd. Şti.' den, 274,43 TL' sinin ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 120,41 TL' sinin ... (...Nakliyat ve Ticaret)' dan, 1798,23 TL' sinin Teknolojik Yapılar ... İnş. İmal. Mont. Mak. Taah. Doğalgaz Sis. Tic. ve San. Ltd. Sti.' den ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.400,00 TL arabuluculuk ücretinin 213,45 TL' sinin DAVALI ... Peyzaj Mim. Elek. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 160,48 TL' sinin DAVALI ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti' den, 226,89 TL' sinin DAVALI ... Gıda İnş. San. ve Tic. (Yeni Ünvanı Kalkandelen ... Ltd. Şti.) ... Ltd. Şti.' den, 100,00 TL' sinin ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 43,89 TL' sinin ... (...Nakliyat ve Ticaret)' dan, 655,29 TL' sinin Teknolojik Yapılar ... İnş. İmal. Mont. Mak. Taah. Doğalgaz Sis. Tic. ve San. Ltd. Sti.' den ALINARAK HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacının yargılama sırasında yapmış olduğu 80,70 TL peşin harç, 1.295,00 TL ıslah harcı, 80,70 TL başvurma harcı, 800,00 TL bilirkişi ücreti, 731,00 TL posta gideri, olmak üzere toplam 2.987,40 TL yargılama giderinin 455,47 TL' sinin DAVALI ... Peyzaj Mim. Elek. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 342,45 TL' sinin DAVALI ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti' den, 484,15 TL' sinin DAVALI ... Gıda İnş. San. ve Tic. (Yeni Ünvanı ... ... Ltd. Şti.) ... Ltd. Şti.' den, 213,40 TL' sinin ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 93,63 TL' sinin ... (... Nakliyat ve Ticaret)' dan, 1398,30 TL' sinin Teknolojik Yapılar ... İnş. İmal. Mont. Mak. Taah. Doğalgaz Sis. Tic. ve San. Ltd. Sti.' den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
5) Davacının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 10.729,40 TL vekalet ücretinin 1.635,86 TL' sinin DAVALI ... Peyzaj Mim. Elek. Org. San. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 1.229,92 TL' sinin DAVALI ... İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti' den, 1.738,86 TL' sinin DAVALI ... Gıda İnş. San. ve Tic. (Yeni Ünvanı Kalkandelen ... Ltd. Şti.) ... Ltd. Şti.' den, 766,43 TL' sinin ... Kimya Kimyevi Mad. Tem. Taah. ve Tic. Ltd. Şti.' den, 336,25 TL' sinin ...)' dan, 5.022,08 TL' sinin Teknolojik Yapılar ... İnş. İmal. Mont. Mak. Taah. Doğalgaz Sis. Tic. ve San. Ltd. Sti.' den ALINARAK DAVACIYA VERİLMESİNE,
6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak YATIRANLARA İADESİNE,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda verilen karar, ... Kimya...Ltd. Şti. Ve ......Ltd. Şti. Bakımından kesin, diğer davalılar bakımından kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/04/2022
Katip ...
Hakim ...
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."