T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/224 Esas - 2022/325
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2021/224
KARAR NO: 2022/325
BAŞKAN:...
KATİP:....
DAVACI : ......
DAVALI ...
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 09/04/2021
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, maden sahasında kullanmak üzere Drum Cutter Tamburlu Kesici ataşmana ihtiyaç duyduğunu , bu konudaki araştırmaları kapsamında, tamburlu kesici ataşman üreticisi olan davalılardan ANBAUFRASEN PC GMBH (...)'ın “https:/www.....de/tr" uzantılı sitesinde, kullanım alanı özellikle (Türk dilinde) "alçı taşı madenciliği" olarak belirtilen ve...yakınındaki alçı taşı madeninde üretim kapasitesinin (performansının) 120 ton/saat olduğu belirtilen ... ER 3000 marka ataşmanı inceledikleri ve bu performansta bir atacmana ihtiyaçları olduğu için 120 Ton/Saat kapasiteli atacmanı satın almaya karar verdiklerini, bunun üzerine üretici firmanın Türkiye Distribütörü olan diğer davalı ... Mak. San. Ve Tic. A.Ş.'den 20.02.2019 tarih ve 8615189 sayılı proforma fatura ile ... ER 3000 model atacmanı satın aldıklarını ve 15.04.2019 tarihli kırıcı teslim ve garanti başlangıç formu ile müvekkilinin sahasında montajı da yapılarak teslim aldıklarını , ancak söz konusu ... ER 3000 model atacmanın Ankara'nın Bala ilçesinde bulunan alçı taşı maden sahasında kullanımı sırasında, önce ucunun düşmeye başladığını, bunun üzerine üretici firmanın distribütörü olan ... AŞ ile görüşmeler yapıldığını , buraca önerilen uçların satın alındığı ancak problemin çözülmediğini, üretim kapasitesinin 70 ton / 40 ton saate düştüğünü, bu durumun ... AŞ'ye yazı olarak bildirildiğini, gelinen aşamada müvekkiline satılan ataşmanın üretici firmanın internet sitesinde bildirildiği ve söz konusu makinada beklenilenin aksine 120 ton / saat üretim kapasitesine ulaşılamadığını, davalılara gönderilen ihtarnamelerde ve görüşmelerde maduriyetin giderilmediğini, Bala Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/16 değişik iş sayılı dosyasında 01.04.2021 tarihinde mahkeme vasıtasıyla bilirkişi incelemesi yaptırıldığını ve bu satılanın da gizli ayıbın olduğunun tespit edildiğini, üretici firma olan davalı ANBAUFRASEN BC GMBH (https:/www.....de/tr) uzantılı internet sitesinde ... ER 3000'in kullanım alanının özellikle Türkçe dilinde ''Alçı taşı madenciliği'' olarak ifade ederek...yakınındaki alçıtaşı madeninde üretim kapasitesinin (Performansın) 120 ton /saat olduğunun belirtilmesi nedeniyle, bu davalının TTK'nın 55 (1) / a-2. Maddesinde ifade edilen malı hakkında yanıltıcı beyanda bulunması nedeniyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak, müvekkiline ayıplı olarak teslim edilen DGR 314578 seri numaralı ... ER 3000'in ayıpsız 120 ton / saat üretim performansı olan misli (... ER 3000) ile değiştirilmesi, mümkün olmadığı takdirde söz konusu ataşmanın iade edilmek suretiyle ödenen 85.000 Euro'nun ödendiği tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargı gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: 1)Davalı ... Makina..A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde; öncelikle davacıya atacmanın üretim kapasitesine ilişkin herhangi bir tarihte bulunulmadığı, aksinin yazılı belge ile kanıtlanması gerektiğini, davacıya gönderilen proforma faturada ataşmanın tüm özellikleri ve davacıya nelerin vaad edildiğinin belirtildiği, davacının da belirtilen özelliklere dayanarak ürünü satın aldığını, 13.12.2019 tarihli proforma faturada bahsi geçen ürün bir makina olmayıp atacman olduğunu yanı bir makinaya eklenerek çalıştırılan bir yan ürün olduğunu bu tarz ürünlerde üretim kapasitesinin belirlenmesinin mümkün olmadığını, yine davacı şirket yetkilisi ile yapılan 09.12.2019 tarihli mesajlaşma metninde de şirket yetkilisinin üretim kapasitesini sorduğumda; ''müvekkilimde uç seçimi, şantiye şartları, oğeratör zemin sertliği, zemin dayanımı, zemin çekme kuvveti, mevsim taşıyıcı makina, makinaya gelen yağ, makinanın durumu, taşıyıcının makinanın ağırlığı, yağ debisi aynan genişliği gibi onlarca değişik parametreye bağlı olduğu, net bir değer verilemeyeceği, dünyada hiçbir atacman için üretim verisinin olamayacağını, atacman makina değildir'' şeklinde cevap verdiğini, davacının da bu cevaba karşılık ''tamam'' dediğini, bu konuşmalarda dahil üretim kapasitesi hakkında bir taahhüt verilmediğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını kendisinin 2016 yılında ER2000 modelini satın aldığını ve kullandığını, bu makina hakkında bilgisinin olduğunu, bu nedenle atacman ve üretim kapasitesi hususunda bilgisinin bulunduğunu, dava tarihine kadar geçen yıllarda kullandıktan sonra bu davaya açmasının kötü niyetli olduğunu, yine Bala Sulh Hukuk Mahkemesi raporunda üründe gizli ayıp olduğu tespitinin de uygun olmadığını, yine aynı raporda 120 ton üretim yapılmamasının kullanılan makinadan kaynaklanmadığını, üretim kapasitesini etkileyen hususların yer zemini...vb. Etkenlerinden kaynaklandığı, ayrıca davacının talebi üzerine sahada birkaç defa inceleme yapılmış olup, atacmanın makina ve de zemine uygun üretim yaptığının tespit edildiği ve bunun davacıya iletildiğini, herhangi bir itirazının bulunmadığını, bunun da servis formunda açıklandığını, bu formun imzası karşılığında 23.07.2019 tarihinde davacıya teslim edildiğini, herhangi bir itirazının da bulunmadığını, yine 02/05/2015 tarihli mail de atacmanın tüm süreci üretim kapasitesinin tek tek açıklandığı ve davacının buna herhangi bir itirazı olmadığı gibi süresinde de ayıp ihbarında bulunmadığı, tüm bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini cevap ve talep etmiştir.
2)Davalı Anbaufrasen PC GMBH vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından müvekkili şirkete Ankara ... Noterliği aracılığıyla 30.12.2019 tarihli ve 56134 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ... Mak. San. Ve Tic. AŞ'den 20.02.2019 tarihinde proforma fatura ile 314578 seri numaralı ... 3000 model makineyi satın aldığını, internet sitesinde makinenin 120 ton / saat üretim kapasitesine sahip olduğunu ve makinenin döner vizyonu olan ... ER3000 alçı taşı madenciliğindeki kullanım performasının 20-25 MPa'da 80-100 ton saat olarak belirtildiğini ancak makinenin kullanım sırasında ucunun düşmeye başladığı, ... ile görüşülerek çözüm önerildiği bu çözümlerin daha çok soruna yol açtığını ve sorunun giderilmediğini, konuyu incelemek üzere bir teknisyen gönderildiğini, makinenin bilinen nitelikte bulunmadığını belirtilerek talepte bulunduklarını karşı ihtarname ile talebi itiraz edildiğini, sözleşmenin tarafı olmadıklarını sözleşmenin ... AŞ ile davacı arasında yapıldığını, ... internet sitesinde verilen genel bilgilendirme amaçlı olarak makinaya ilişkin verilerin kullanım alanına, yerin yapısına ve şekline göre farklılıklar gösterebileceği, internet sitesinde paylaşılan bilgilerin herhangi bir taahhüt içermediği, kullanılan farklı hidrolik motorlar ve başlıklar, makinayı kullanılan operatör vb. Faktörlerin makina için farklı verimlilik olasılıkları sağlayabileceği, gönderilen teknisyen tarafından yapılan incelemede makinenin kullanıldığı materyalin alçı değil anhidrit olduğu, bu metaryalin alçıdan daha sert olduğu, daha yüksek çekme direncine sahip olduğu ve daha aşındırıcı olduğunun tespit edildiği, 30.04.2019 ve 02.05.2019 tarihlerinde yapılan ölçümlerde ortalama üretimin sert ortalamalarda dahil 75 ton/saatte çıktığı, 23.07.2019 tarihinde yapılan ölçümde ise 76 ton / saat olarak ölçüldüğünün tespit edildiği, davacı tarafın ayıp bildiriminin süresi içinde yapmadığı gibi bu hususla ilgili herhangi bir paylaşımının bulunmadığı bu nedenlerle davanın öncelikle husumet yönünden, aksi halde de esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava , menkul mal satımı nedeniyle, satıcıdan sözleşme nedeniyle, üretici firmadan ise internet sitesinde ürünü konusun da yanıltıcı bilgi sunduğundan bahisle ürünün misliyle değişim , mümkün olmaması halinde ise, ödenen bedelin iadesi istemine ilişkindir.
TBK'nun menkul mal satımına ilişkin 219. maddesinde ;Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi nitelik yada niteliği etkileyen niceliğe aykırı olan ,kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydayı ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi ,hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olacağı belirtilmiştir. Yine 223 maddesinde; alcının, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorunda olduğunu , alıcının gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal edmesi halinde satılanı kabul etmiş sayılacağı , ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hükmün uygulanmayacağı , bu tür bir ayıbın bulunduğunun sonradan anlaşılması halinde hemen satıcıya bildirmesi gerektiği ve bildirmemesi halinde satılanın bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılacağı belirtilmiştir.
Aynı yasanın 231. Maddesinde ise ; satıcının daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü davanın , satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı , alıcının, satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan bu def'i hakkının, satıcının, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu olması halinde bu sürenin geçmiş olmasıyla dahi sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı belirtilmiştir.
13.02.2019 tarihli davalı ... in , davacı ... ALÇI, (SN Bahattin Bey) Hitaplı teklif mektubunda; ... ER 3000 G(Alçı Tamburu) başlığı altında; -Çalışma ağırlığı :3500kg (braket hariç) -Uygun taşıyıcı : 50-70 Ton -Uç sayısı 40 Adet -Gerekli debi - : 500 lt/dk, -350 Barda kesme gücü : 126.708 N, -350 Barda Tork :51.000 Nm, -Güç : 200 Kw, Dönen kesici uzunluğu : (A) 1.650 mm, Kesme kafası çapı : (B) 1.300 mm, Kesici kafa uzunluğu: (C) 805 mm, özelliklerinin yazılı olduğu, kapasite ile ilgili herhangi bir verinin verilmediği görülmüştür.
20.02.2019 tarihli PROFORMA faturada ; satıcı : ... MakinE San Tic. AŞ, , alıcı: ... ALçı San Ve Tic AŞ , ürün; 1 adet ... ER3000-36 DÖNEN KESİCİ , ataşmanın 2019 model yeni ve kullanılmamış ve fiyat 85.000,00 EURO olarak belirtilmiştir.
15.04.2019 tarihli Kırıcı teslim ve garanti Başlangıç formu ile , davacının sahasında montajı yapılarak davacıya teslim edilmiştir.
Taraflar arasında yapılana emali yazışmalarında; davacının makine ile ilgili şikayet ve taleplerde bulunduğu , buna ilişkin öneriler ve çalışmaları yapıldığı ,davacının davalı beyan ve taleplerine itirazı olmadığı , bu yazışmalar içeriğinde davalı satıcı İmeksin 120 ton/ saat performans taahhüdü olmadığı gibi davacı alıcınında bu yönde bir itirazı ve beyenının olmadığı anlaşılmıştır.
Ankara 53. Noterliğinin 24/12/2019 tarih ve 40170 yevmiye numaralı elektronik tespit tutanağı , internet sitesi linki görünmeyen ancak adres başlığında, “.../uygulamalar/ taş ocağı madenciliği” açıklaması bulunan sayfanın ekran görüntüsü davacı tarafından dosyaya sunulmuştur. Görsel incelendiğinde “Af a production rate of approx, 120 tons per hour, an ER3000 with special cutter drum mining gypsum near...in Turkey” açıklamasının bulunduğu, Türkçe çevirisinin “Türkiye...yakınlarında üretim hızı yaklaşık 120 ton/ saat olan özel kesici tamburlu alçıtaşı delme aleti ER 3000” olduğu görülmüştür.
Bala Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020716 D.İŞ dosyası incelendiğinden; 01.04.2021 tarihli bilirkişi raporunun da ; ... ER 3000 ataşmanı performansının , Volvo EC480DL negatif bir etkisi olmayacağı ve satın alındığı dönemden bu yana 209.344,80 ton-314.017,20 ton arasında üretim yaptığı , ... ER3000 tamburlu kesicideki performans düşüklüğünün nedeniyle 230.455,2 ton ile 125.782,8 ton arası üretim kaybı olduğu, Çiftehan Alçı Taşı Sahası ile Bala alçı sahasının yeterli veri olmadığından kıyaslamasının yapılamayacağı kanaati bildirilmiştir.
Tarafların tüm delileri toplandıktan sonra oluşturulan bilirkişi heyetine yerinde inceleme yetkisi de verilerek alınan 11.04.2022 tarihli raporda ;... İlçesinde bulunan ... Alçı Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ne ait açık alçı taşı işletmesinde ve de dosya üzerinde yapılan incelemede neticesinde; dava konusu "Dönen Tamburlu Kesici"nin Volvo EC 480DL ekskavatör ile toplamda 3.482 saat çalıştırıldığı tespit edildiği , taraflar arasındaki uyuşmazlığa konu ataşmanın 15.04.2019 tarihli Kırıcı Teslim ve Garanti Başlangıç Formu ile davacının sahasında montajı yapılarak davacıya teslim edildiği , davanın 08.07.2021 tarihinde açıldığı , keşif tarihi itibariyle dava konusu "Dönen Tamburlu Kesici"nin Volvo EC 480DL ekskavatör ile toplamda 3.482 saat çalıştırıldığının tespit edildiği , davacı ... Alçı Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi ile davalı ... ve davalı ANBAUFRASEN PC GMBH (...) arasında yapılan satım sözleşmesi çerçevesinde; dava konusu ... 3000 "Dönen Tamburlu Kesici" ( Ataşmanın) satımı sürecinde belirtilen teklif mektubunda 120 ton/saat üretim taahhüdünün bulunmadığı, taraflarınca Bala alçı taşı ocağındaki, arazi testlerinde gerçekleştirilen keşifte ... 3000 "Dönen Tamburlu Kesici"nin ( Ataşmanın) 120 Ton/saat alçı taşı üretimi yapmadığı, satım tarihi itibariyle internet sitesinde 120ton/ saat taahhüdü anlamına gelecek ve yanıltıcı bir bildirim olup olmadığı hususu ile ilgili, davacının noter kanalı ile yaptırdığı elektronik tespit tarihinin 24.12.2019 olduğu, satış tarihinin ise 15.04.2019 olduğu, dosya kapsamında bu hususa ilişkin olarak başkaca bir bilgi ve belgenin de bulunmadığı göz önüne alındığında, satış tarihi itibariyle bir tespit yapılmasının mümkün olmadığı, gibi dava konusu "Dönen Tamburlu Kesici"nin satış tarihinden itibaren keşif tarihine kadar geçen 3 yıla yakın sürede toplam 3482 saat çalışmış olduğu hususlarının tespit edildiği bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı , dava , cevaplar , teklif mektubu ve proforma fatura içeriği , teslim belgesi , noter tasdikli intrnet sayfası görüntüsü , ihtarname , Bala Sulh Hukuk Mahkemesi D.İş tespit dosyası içeriği , taraflar arasında malın tesliminden sonraki email yazışmaları ile makina başında inceleme yaptırılarak alınan bilirkişi heyeti raporu birlikte değerlendirildiğinde ; üreticisi ... , satıcısı davalı ... olan "Dönen Tamburlu Kesici"nin ( Ataşmanın), 120 ton /saat kapasiteyle çalışacağı hususunda teklif mektubunda satıcının bir taahhüdünün bulunmadığı, gibi proforma faturada da bu husu da bir vasfın belirtilmediği, ayrıca üretici firma intermet adresindeki Çifteler .. İlgili açıklamanın satış öncesi olup olmadığı hususunun net olmadığı, gibi olsa dahi her ocaktaki taş özelliği ....vs nin kapasiteyi etkiliyeceği , davacı taş ocağı ile Çiftelerdeki ocağın aynı özellikleri içermeyeceğinin tacir olan davacı tarafından dikkate alınması gerektiği , söz konusu ataşmanı teslim aldıktan sonra da 120 ton/saat performansta çalışmadığı ve bu hususta teslimden sonraki emali yazışmalarında bir iddia ve itirazın bulunmadığı da gözetildiğinden, davalı satıcının davacı alıcıya ataşmanın satışında 120 ton /saat kapasiteyle çalışacağı hususunda bir taahüdün bulunmadığı gibi, üretici firmanın haksız rekabet teşkil edecek bir eyleminin bulunduğu dan ispat edilemediğinden, açılan davanın her iki davalı yönünden reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70-TL.harcın başlangıçta peşin alınan 14.077,79-TL.harçtan mahsubu ile bakiye 13.997,09-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 58.381,25-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı , tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere, oy birliği ile verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.27/04/2022
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Katip ....
✍e-imzalıdır