T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2021/288
KARAR NO : 2024/439
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiil / Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/05/2021
KARAR TARİHİ : 18/07/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ :15/08/2024
Mahkememizde açılan Tazminat (Haksız Fiil /Sigorta Poliçesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 11/06/2020 tarihinde meydana gelen yağışlara bağlı olarak davalı ...'ye ait rogar ve mazgalların taşması sonucu davacı iş yerinde zarar meydana geldiğini, ekspertiz raporuna göre zararın 134.643,62TL olduğunu, sigorta şirketi tarafından 51.283,79TL ödeme yapıldığını ancak zararın karşılanmadığını belirterek; 60.716,21 TL hasar bedeli, 5.000,00TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 65.716,21TL'nin her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen, poliçe limitini aşan 25.843,00TL'nin davalı ...'den olmak üzere toplam 91.559,21TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davacı vekili 10/01/2023 tarihli ıslah dilekçesi ile; 136.609,61 TL hasar bedeli ve 5.000,00 TL kazanç kaybı olmak üzere toplam 141.609,61 TL'nin, davalı ... yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere, ... Sigorta A.Ş. yönünden ekspertiz raporunun düzenlendiği ve ...yönünden ise olay tairhinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: 1) Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle usule ilişkin zamanaşımı, hak düşürücü süre, husumet, yetki ve görev yönünden itirazları olduğunu, dava konusu yerde ve tarihte yağış seviyesinin araştırılmasını talep ettiğini, söz konusu adreste alt yapısının yeterli ve işler vaziyette olduğunu, davalı idarece periyodik olarak bakımlarının ve kontrollerinin yapıldığını, davacı tarafça talep edilen zararı, davacı dilekçesi ekinde sunulan hasar dosyası içeriğini kabul etmediklerini, davanın usul ve esastan reddi ile tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
2) Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle yetki ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacı yanın müvekkili şirket nezdinde sigortalı iş yerinde meydana gelen su basması nedeni ile yapılan ihbar üzerine hasar dosyası açıldığını, eksper tarafından detaylı inceleme yapıldığını, eksper raporunda sovtaj bedelinin tespit edildiğini, davacının bu tutarında hasar bedeline eklemesinin sigortacılık uygulamasına aykırı olduğunu, sigortalı işletmenin yaklaşık 2 yıldır faaliyette olacağı bilgisine ulaşıldığını, durum nedeni ile faaliyet yılı oranında ilgili kıymetlerden %10 oranında amortisman tenzilatı yapılması uygun görüldüğünü, hadise nedeni ile meydana gelen hasarlar, hasarın oluş şekli ve biçim dikkate alınarak poliçe teminatları kapsamında değerlendirildiğini, esasa dair itirazlarında yapılan ödemenin davacının zararını karşıladığını, eksik sigorta bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELLİLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, haksız fiilden nedeniyle zarar neden olandan ve sigorta poliçesinden tazmini istemine ilişkindir.
Davacı vekilli delil olarak; İşyeri Paket Sigorta Poliçesine, ... Büyükşehir Belediyesi İtfaye Dairesi Başkanlığı Ekiplerince düzenlenen tutanak ve rapora, Polis ekiplerince düzenlenen görgü ve tespit tutanağına,hasar dosyasına ,, eksper raporuna, 2021 Mart ayı itibariyle olay yerinde yapılan alt yapı güçlendirme çalışmalarına ilişkin kayıt ve belgelere, fevk raporu,keşif ve bilirkişi incelemesine dayanmıştır.
Öncelikle davalı ... şirketinin yetki itirazının, zarar gören adresi ve fiilin meydana geldiği yerin ... olması nedeniyle, yine zamanaşımı itirazının kısmi ödeme olması nedeniyle gerçekleşmediği anlaşılmış olup reddi gerekmşitir.
TTK nun 5/A maddesi hükmü gereğince zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirilmiştir.
Uyuşmazlık, 11.06.2020 tarihinde aşırı yağış sonrası, davacının iş yerinde meyadan gelen su baskınının, yağmur sularının tahliyesini sağlayacak rögar ve gider ızgaralarının yetersiz kalmasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, kaynaklanması halinde bunların bakım ve onarımında ve eksikliklerinde ...nin kusurlu olup olmadığı ile adı geçen davalıda talep edilebilecek zarar miktarı , yine iş bu olayan davalı ... nezdinde yapılan İşyeri Paket Sigorta Poliçesi kapsamına girip girmediği, girmesi halinde zarar miktarı ve poliçe kapsamına giren ve ödenmeyen zarar miktarına ilişkin olduğu görülmüştür.
... İşyeri Paket Sigorta Poliçesi incelendiğinde; davacıya ait " ... ... ... adresindeki işyerinin 12/01/2020-2021 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde sigortalandığı, ............
... Büyükşehir Belediyesi İtfaye Dairesi Başkanlığı Ekiplerince düzenlenen tutanak ve raporada; İncirli Mahallesi Refik Saydam Caddesi Aydınla Apt No:42 K:19 Keçiören- ..." adresinde 11.06.2020 tarihinde meydana gelen ....
Meteroloji Genel Müdürlüğüne yazılan yazıya verilen cevapta, bölgede 01/06/2020 ile 12/06/2020 tarihleri arasında şiddetli yağışın olduğu bildirilmiştir.
Tarafların bildirdiği deliller toplanarak mahallinde Mahkememizce resen refakate alınan Gayrimenkul Değerleme Uzmanı ... .... .... ğlu, Sigorta & Hasar Uzmanı .... .... .... ve Mali Müşavir ... .... ... 'dan oluşan bilirkişi heyeti ile keşif icra edilerek hazırlanan 26/10/2021 tarihli raporda; 11.06.2020 tarihinde aşırı yağış sonrası yağmur sularının tahliyesini sağlayacak rögar ve gider ızgaralarının yetersiz kaldığını, bakım ve onarımlarında ki eksiklikler, yetersizlikler ve yağmur sularının kontrol altına alınamaması nedenleriyle yağmur suları tahliye edilmediğini ve hasara neden olduğunu, davacıya ait işletmede hadiseye bağlı olarak dekorasyon hasarı elektrik dahil 43.456,80-TL, Demirbaş, Makine, Elekironik Cihazlar hasarının 61.036,78-TL, Emtia, Sarf Malzeme hasarı 7.500,00-TL, iş durmasına bağlı kaybı 3.305,56-TL olmak üzere toplam zararının, olay tarihi itibariyle 115.299,14-TL+KDV olarak hesaplandığını , davalı ... şirketinin, teminat ve limitler dahilinde karşılayabileceği hasar bedelinin eksik sigorta ve muhafiyet oranların nazara alınarak 56.087,59-TL olduğunu, bu bedelin 51.283,79-TL'lik kısmının davacıya tazminat ödemesi olarak yapılması nedeniyle mabsup edildikten sonra 4.803,80-TL kaldığı, toplam zarar tutarı 115.299,14-TL+KDV bedelden, davalı ... Şirketinin teminat ve limitler dahilinde ödemesi gereken tutar düştükten sonra kalan 59.211,55-TL+ KDV olduğu belirtilerek, tarafların kusur oranları yönünde Bilirkişilik Kurlu kararları nazara alınarak bir tespitin yapılmadığını rapor etmiştir.
Davacının kazanç kaybı yönünde ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na müzekkere yazılarak cevap dosyaya kazandırılmış, tarafların itirazları ve eksik hususlar nedeniyle yeniden aynı heyetten alınann 28/11/2021 tarihli ek raporda; Davacı tarafın işletme defterlerinin emsal ve gerçek kazancı yansıtamayabileceğini, müvekkiline ait işletme ile aynı nitelikli bir oto yıkama/lastik bakım servisi alanlarında faaliyet gösteren bir işletmenin emsal kazancının sorulması adına ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na müzekkere yazılması talebinde binaen, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliği'nin davalı işyerinde çalışan bir işçinin emsal ücreti konusunda birliklerince bir tespit yapılmasının mümkün bulunmadığını, bu konuyla ilgili ulaşabilecekleri herhangi bir belge veya bilginin de bulunmadığını, bildirmiş oldukları kök raporda davacı çalışanına ait defterlerinde tespiti yapılan ücret bilgisi bizzat davacının çalışanına ait SGK Kurumu başkanlığına aylık bildirge ile bildirdiği ücret tutarı olup, ücret bordrosu ve Prim ve Hizmet Bildirgesinden (Ek-1) de teyidi yapılarak rapora alınmış olduğundan, kök raporu daki kanaatimizi değiştirecek bir durumun bulunmadığını belirtmişlerdir.
Mahkememizce aynı heyette eksik hususlar yönünde de rapor hazırlanması istemi üzerine hazırlanan 16/02/2022 tarihli ek raporda; Kök raporda eksik sigorta hususunda tespitlere ilişkin görüşlerimizde değişikliği olmadığını, sovtaj (hasarlı) değeri bulunan eşya ve malzemelerin takriben bedeli kök raporda hasar hesaplamasında düşülmüş olup, söz konusu sovtaj bedelleri bulunanların değerinin dikkate alınması durumunda yaklaşık gerçek zararın tespit edilebileceğini, 11.06.2020 tarihinde aşırı yağış sonrası Yağmur sularının tahliyesini sağlayacak rögar ve gider ızgaralarının yetersiz kalması, bakım onarımlarındaki eksiklikler, yetersizlikler ve yağmur sularının kontrol altına alınamaması nedenleriyle yağmur suları tahliye edilmemiş ve hasara neden olduğu kıymetlendirildiğini, davacıya ait işletmede hadiseye bağlı olarak dekorasyon hasarının elektrik dahil 43.456,80-TL, Demirbaş, Makine, Elektronik Cihazlar hasarı 61.036,78-TL, Emtia, Sarf Malzeme hasarı 7.500,00-TL, iş durmasına bağlı kaybın 3.305,56- TL olmak üzere toplam zararı olay tarihi itibariyle 115.299,14-TL+20.753,85-TL KDV olmak üzere toplam 136.052,99-TL olarak hesaplanmış, meydana gelen olayda davalı İdare...’nin şiddetli etkisinin olduğunun kıymetlendirildiği belirtilmiştir.
Mahkememizce önceki raporun yetersiz kaldığı anlaşılmakla, ... .... .... dan oluşturulan yeni heyette tevdi ile alınan 09/05/2022 tarihli raporda; Dava konusu yapılan sigorta poliçesinin dava konusu iş yeri için düzenlendiğini ve yürürlüğe girdiğini, dava koınusu uyuşmazlığın sigorta poliçesindeki genel şartlar, klozlar ve özel şartlara göre değerlendirileceğini, hasar nedeninin sel ve su baskını olduğunu ve poliçe teminatları kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, sigorta şirketinin atadığı eksperin belirlediği sigorta değeri ile muafiyetin %2, amortismanın %5 ve %10 eksik sigorta nedeniyle porsiyon indirimi olmak üzere yapılan hesaplamada toplam hasar/ tazminat tutarının KDV dahil 115.875,55 TL olduğunu, davalı ... şirketinin yaptığı 91.283,79 TL ödemenin mahsubundan sonra bakiye alacak tutarının 24.591,76TL olduğunu, olayın meydana gelmesinde...'nin kusurlu olup olmadığı hususunun bilirkişi heyetinin uzmanlık alanı olmadığından bu hususta bir değerlendirme yapılamadığını belirtmişlerdir.
Mahkememizce iş bu heyet raporununda talep konusu tüm hususların incelenmediği eksik ve yetersiz kaldığı görülmekle, Makine Mühendisi .... .... .... inşaat mühendisi ... ... ... ile nitelikli hesap uzmanı ... .... ... te oluşturulan yeni heyette tevdi edildiği, heyet ki Makina mühendisi ile mali müşavirin ayrık olarak sunduğu 28/ 08/ 2022 tarihli raporda; Davacıya ait işyerinde; taraflar arasında tanzim edilen poliçe, eksik sigorta, muafiyetler dikkate alınarak, meydana gelen demirbaş, makina ve cihaz hasarının KDV dahil 47.497,41TL,dahil dekorasyon hasarının 46.123,20TL,toplam hasarının 93.620,61TL olarak hesaplandığı, sigorta şirketi tarafından hasar bedeli olarak davacıya 51.283,79 TL ödenmesiyle bu yönden bakiye tazminat miktarının 42.336,82 TL olduğu, poliçe teminatı kapsamında bulunmayan sarf malzeme ve emtia hasarının 4.377,90 TL olduğu, davacı işletmenin günlük sabit giderlerinden kaynaklı 3.305,40.-TL kaybı hesaplandığı, dava konusu hasarın yağmur suyu kanallarının yağan yağmur sularını deşarj etmemesi sonucu meydana geldiğinden dolayı davalı ... Müdürlüğünün hasardan sorumluluğunun bulunabileceği, davacıya olayda atfedilebilecek herhangi bir sorumluluğun görülmediğini, belirtmişlerdir. Yine aynı heyetteki inşaat mühendisi ile nitelikli hesap uzmanın sunduğu 30.08.2022 tarihli raporda, sel tarihi itibariyle dekorasyon hasarı 72.728TL, demirbaş makina elektronik malzeme hasarı , sovtaj dahil / hariç bedeli 102.054,00 TL, kazanç kaybı bedelinin 3.305,04 TL ve toplam hasar bedelinin 178.087,4 TL olarak hesap edildiği, sigorta poliçe teminat miktarının 112. 721,3 TL ve poliçenin karşılamadığı 65,366,1 TL den ...nin sorumlu olacağı , sigorta ödemesi 51.283,79 TL mahsubu ile sovtaj bedeli olarak yapılan ödemenin iadesiyle 7.250 TL nazara alınarak sigortanın sorumlu olduğu bedelin 67.437,5 TL olduğu, belirtilmiştir.
Atanan heyetin ayrık görüş bildirmesi üzerine mahkememizce yeniden heyete yer alan nitelikli hesap uzamın ... .... ... heyete katılım ile İnşaat Mühendisi ... ... ... den oluşan heyete tevdi üzerene yine Makina mühendisi ile mali müşavirin ayrık olarak sundukları 29/12/2022 tarihli raporada; önceki ayrık raporlarının tekrar ettikleri görülmüştür. Heyetin inşaat mühendisi ve sigorta hukukundan anlar nitelikli hesap uzmanı bilirkişin sunduğu 30/12/2022 tarihli raporda; toplam hesaplanan tazminat tutarının sel tarihi itibariyle (Haziran 2020) dekorasyon hasarı 85.839,4 TL, Demirbaş, Makine ve Elektronik Malzemelerin Hasarı (Sovtaj dahil kalemler ve sovtaj hariç kalemle toplam) 102.054 TL, kazanç kaybı bedeli 3.305,4 TL olmak üzere toplam hasar bedelinin 191.198,80TL olduğu, Sigorta poliçesine göre yapılan değerlendirme sonucunda; davalı ...Ş.'nin dava açılmadan ödediği 51.283,79 TL bedelin mahsubu ile bakiye 10.710,93 TL limit tutardan sorumlu olduğunu ve davalı ... Kurumunun ise zararın bakiyesi tamamı olan 139.914,.81 TL tutardan sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Mahkememizce taraf itirazlarının değerlendirilmesi için önceki heyetin ayrık görüşü bildire inşaat mühendisi ve nitelikli hesap uzmanın tevdiyle alınan 12/02/2024 tarihli ek raporda ise; Riziko adresindeki hasar bedelinin keşfi tarihi esas alınarak ve TÜİK endeksleri kullanılmadan rayiç bedellere göre bilirkişi kurulu marifeti ile yapılmasının talep edildiğini, dekorasyon hasar tespitinin keşfi tarihi olan 2020 yılı birim fiyat kitabı doğrudan kullanılarak KDV eklenerek hesaplandığını, serbest piyasa rayicine ulaştığını, tüm hasar keşfi özeti verildiğini, işbu raporda da kalan hasar tespit kalemlerinin keşfinde bariz bir fark olmadığı için referans verilerek kullanıldığını, davalı ... ve davalı ...'nin sorumlu kalan bakiye tazminat tutarı hesabının revize edilerek verildiğini, işbu hasar keşfinin TÜİK endeksleri kullanılmadan yenilendiğinde toplam hasar bedelinin 228.536,11 TL olduğu poliçe hükümlerine göre eksik sigorta , tenzili muafiyet, amortisman ve kdv klozları dikkate alınarak, davalı ... sigortanın sormlu olduğu toplam tutarına 76.0022,74 TL ve davalı ... şirketince yapılan ödeme 51.283,99 TL nin mahsubu ve limit nazara alındığından sorumlu olduğu bakiye tazminat tutarının 24.7387,75 TL, ASKİ'nin sorumlu olduğu bakiye tutarın ise 177.252,12 TL olarak revize edilerek hesaplandığını belirtmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, sigorta poliçesi , sel olayına ilişin olarak itfaye ve emniyet ekiplerince düzenlenen tutanak ve raporlar ile ekspertiz raporu, hasar dosyası , sigorta poliçesi, ödeme belgeleri mahkememizce alınan ve hüküm kurmaya elverişli 12.02.2024 tarihli ek rapor ile ıslah dilekçesi nazara alındığında; davacının sigorta poliçesi kapsamındaki iş yerinde sağnak yağmur sonrası meyadan gelen sel baskını neticesinde; dekorasyon hasarının 117.537.611 TL , Demirbaş, Makine , Elektronik 38 kalem malzeme sovtajı 91.838.3 TL, demirbaş, makine, elektronik ve sarf malzemeleri Hasarı (19 Kalem Sovtaj hariç) 10.354,8 TL ,Demirbaş, makine ve elektronuk ve sarf malzeme hasarı (hasara icmalen dahil edilemeyen kalemler sovtaj hariç) 5.500 TL ve işletmenin kazanç kaybı 3.305.4 TL olmak üzere toplam 228.536,11 TL zarar oluştuğu, sigorta poliçesi kapsamında eksik sigorta, tenzili muafiyet ile sovtaj durumu nazar alınarak sigorta şirketinin bu zararın 76.0022,74 TL sinde sorumlu olduğu, anlaşılmakla ve de ıslah ile talep edilen miktar gözetilerek aşağıdaki şekilde davanın kabulü yönünde karar verilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kabulü ile, 141.069,61 TL'nin (sigorta şirketinin 24.738,75 TL'si ile sınırlı olmak üzere) sigorta şirketinden 22/03/2021, diğer davalı ...'den 11/06/2020 tarihinden avans faizi ile birlikte müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Kabul edilen 141.609,61 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 9.673,35 TL karar ve ilam harcından 1.563,61 TL peşin harç, 855,00 TL ıslah harcı toplamı olan 2.418,61 TL harcın düşümü ile eksik kalan 7.254,74 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.267,40 TL'sinin davalı ...Ş.'den, 5.987,34 TL'sinin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 1.563,61 TL peşin harç, 855,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.477,91 TL harcın, kabul oranlarına göre 432,89 TL'sinin davalı ...Ş.'den, 2.045,02 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 1.145,00 TL tebligat gideri, 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 419,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 13.064,90 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 2.282,44 TL'sinin davalı ...Ş.'den, 10.782,46 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 230,60 TL'sinin davalı ...Ş.'den, 1.089,40 TL'sinin davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 141.609,61 TL üzerinden takdir edilen 22.657,54 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 3.958,27 TL'sinin davalı ...Ş.'den, 18.699,27 TL'sinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davalı ... yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/07/2024
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır