T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/456 Esas - 2022/441
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2021/456 Esas
KARAR NO: 2022/441
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALILAR : ...
DAVA: Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 05/08/2021
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 09/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Rücuen Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; teşekkülü sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin teminen yüklenici firmalarla imzalanan sözleşme hükümleri çerçevesinde yüklenici firmalar bünyesinde çalışmakta olan...'nın sözleşmesinin 31.10.2020 tarihinde sona erdirildiğini, ... 'nın 16.11.2020 sayılı kıdem tazminatının yatırılmasına ilişkin dilekçesine istinaden 01.12.2020 tarihinde 38.125,14 TL kıdem tazminatı ve izin ücreti tutarı ödendiğini, Kıdem tazminatına ilişkin damga vergisi 226,66 TL, izin ücreti tutarına ilişkin 81,31 TL damga pulu. 2.142,50 TL gelir vergisi ile toplam ödenen bedel 40.575,61 TL olduğunu, Davalılar ile yapılan sözleşme gereği işin anahtar teslimi verildiğini ve davalıların, kendi ekipmanı ve personeli ile hizmet verme yükümlülüğü altına girdiklerini, yüklenici firmalar ile müvekkili kurum arasındaki iç ilişkide Borçlar Kanunu hükümleri ve sözleşme hukuku uygulanacağından, sorumluluğun tespitinde tarafların aralarında yaptıkları hizmet alım sözleşmesinin geçerli olduğunu, Davalılar ile imzalanan sözleşmelerin "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İşle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları" başlıklı maddelerinde Hizmet İşlen Genel Şartnamesinin 6'ncı bölümüne atıfta bulunmuş olup bu bölümde de personel ile ilgili tüm yükümlülüklerden yüklenicinin sorumlu olduğunun belirtildiğini, Genel Müdürlüklerince işçilik alacakları ödenen dava dışı...'nın davalıların işçisi olarak çalıştığını, Hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personele ait mükellefiyetler ile yüklenici ve işçi arasındaki ilişkilerden doğabilecek tüm sonuçlardan açıkça yükleni sorumlu olacağı belirtilmiş olup tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümleri tarafları bağlayacağından Genel Müdürlüklerince ödenen işçilik alacaklarının rücuen tahsili ile yargılama ücretinin ve vekalet ücretlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Oto .. Ltd. Şti., ... Özel Sağlık .... Ltd. Şti., ...Yem. ... A.Ş ve... Sos. Hiz. ... A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle: Taraflar arasında imzalanan sözleşme ve eklerinde iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorumlu olduğu hususunda bir düzenleme bulunmadığını, davacı kurum tarafından açılan "Tedaş Genel Müdürlüğü sorumluluğundaki tesislere ait hizmet binalarının ve açık alanların temizlik ve destek hizmetlerinin 341 personel ile karşılanması hizmeti alımı" ihalesini çeşitli zamanlarda açtığını, söz konusu ihalelere müvekkillerinden ... - ...şirketleri ortak olarak 21.09.2019-31.08.2020 tarihlerini kapsayan ihaleyi kazandıklarını, ...-...şirketleri ortak olarak 01.09.2020-31.10.2020 tarihlerini kapsayan ihaleyi kazandıklarını, müvekkillerinin ihaleyi kazandıktan sonra davacı tarafla imzaladıkları sözleşmede " iş akitlerinden doğan alacaklardan hangi tarafın ne oranda sorum olduğu hususunda" herhangi bir maddenin bulunmadığını, davacı tarafından işçilik alacakları için müvekkillerinden rücu edilmesinin yasaya ve hukuka aykırı olduğunu, ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi talebinin hukuksuz olduğunu, davacı tarafın yaptığı ödemenin mahkeme kararına veya icra takibine dayanmadığı için ne zaman ne miktar ödeme yapıldığının bilinmediğini, dava dışı işçinin tüm emir ve talimatları davacı kurumdan aldığı için işçinin yıllık izinlerini kullanma konusunda da yetkili davacı kurumun olduğunu, davanın reddini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnsan Kaynakları ve Hiz.. A.Ş vekilinin cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğunu, davacı ile müvekkili arasında ticari ilişki bulunmadığını, dosyanın görevli İş Mahkemesinin bakması gerektiğini, husumete ilişkin itirazlarının olduğunu, kamuda 11.09.2014 tarihinden sonra akdedilen personel çalıştırılması esasına dayalı alt işveren sözleşmelerinde alt işveren işçilerine kamu tarafından ödenen kıdem tazminatları için alt işverenlere rücu edilemeyeceğini, taraflar arasında imzalanan sözleşmede yüklenicinin kıdem tazminatından sorumlu olacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığını, davacı tarafından müvekkil şirketine ihale bedeli içerisinde kıdem payı ödenmediği için kıdem tazminatından sorumluluğunun olmadığını asıl işveren olan davacının sorumlu olduğunu, müvekkilinin davacıya kıdem tazminatı ve tali nitelikte işçilik alacaklarının yasal mevzuat gereği davacı ile müteselsil olarak yarı yarıya hesaplanması gerektiğini, işçinin asıl işvereni davacı olduğundan davanın müvekkil şirketi yönünden husumetten reddine, davanın esastan reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Diğer davalılara yapılan tebliğe rağmen davaya cevap vermedikleri görülmüştür.
Hesap bilirkişisi Talip Bilgili'den 08/03/2022 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmeleri, SGK kayıtları, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Hizmet alım sözleşmesine bağlı olarak dava dışı işçi Fatih Özkaya'nın 05/05/2014 ve 31/10/2020 tarihleri arasında işçi olarak davalılar yanında çalıştığı, davacının dava dilekçesi ekinde sunulan ödeme belgesine göre dava dışı işçinin banka hesabına kıdem tazminatı ve yıllık izin ücreti adı altında işçilik haklarından kaynaklı 01/12/2020 tarihinde 38.125,14-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.
Hesap bilirkişisi Talip Bilgili'den 08/03/2022 tarihinde bilirkişi rapora göre özetle; dava dışı işçi ...'ya , davacı tarafından yapılan İşçilik alacakları ödemelerinin, dava konusu ile ilgili Yargıtay kararları, Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu olmadığını, işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerektiğini, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı ile sözleşme imzalayan firmaların sorumlu olduğu, bu doğrultuda, davacı tarafından yapılan ödemelerin, hesaplamalar kısmında verilen tabloda gösterildiği şekli ile toplam 40.575,61-TL'sinden davalılardan ... Sosyal...Ltd. Şti.'nin 1.530,96TL'den, ....... A.Ş.'nin 1.530,96 TL'den, ... .... Ltd.Şti.'nin 4.599,17 TL'den, ...Sos. Hiz... Ltd.Şti.'nin 6.867,25 TL'den ... Kurumsal...Ltd.Şti.'nin 2.230,28TL'den, ... Grup... Ltd. Şti.'nin 3.376,92 TL'den ... Özel Sağ....A.Ş.'nin 4.479,46 TL'den ...... Tic.A.Ş.'nin 4.479,46 TL'den, ... OTO. .... Ltd. Şti.'nin 5.740,57TL'den... SOS....Ltd.Şti.'nin 5.740,57 TL'den sorumlu olduğu rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay ... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan SGK kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı kıdem tazminatı, yıllık izin ücreti ve ferileri nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı tarafından işçiye ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatından işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması, yıllık izin ücretinden son işverenin sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2019/2339 esas ve 2021/225 karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN KABULÜ ile;
1-Kabul edilen 40.575,61-TL'nin;
A)11.481,15-TL'sinin ... Oto. Yem...Ltd. Şti.-...Sos. Hiz....Ltd. Şti.(iş ortaklığı)'den
B)2.268,08-TL'sinin ...Sosyal Hizmetler...Tic. Ltd. Şti.'den
C)5.607,20-TL'sinin ... Kurumsal..Tic. Ltd. Şti.-... Grup...Ltd. Şti.(eski ticaret unvanı:... Grup Org...Ltd. Şti.) (iş ortaklığı)'den
D)8.958,93-TL'sinin ... Özel Sağlık...Ltd. Şti.-...Yem. İnş....Tic. A.Ş.(iş ortaklığı)'den
E)3.061,91-TL'sinin ... Sosyal Hizmetler...Ltd. Şti.-... İnsan Kaynakları...A.Ş.(iş ortaklığı)'den
F)9.198,34-TL'sinin On-İs İnş. Taah..Ltd. Şti.-...Sosyal Hizmetler...Tic. Ltd. Şti.(iş ortaklığı)'den ödeme tarihi olan 01/12/2020 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gereken 2.771,72-TL harçtan peşin alınan 692,93-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.078,79-TL harcın davalılardan ( 588,25TL'sinin davalı ... Oto Yem... Ltd. Şti- ...Sosyal Hizmet .. Ltd. Şti (iş ortaklığından), 116,20TL'sinin ...Sosyal Hizmetler... Tic. Ltd. Şti'nden, 287,30TL'sinin ... Kurumsal ..Tic. Ltd. Şti- ... Grup .. Ltd. Şti(eski ticaret unvanı: ... Grup Org.. Ltd. Şti)(iş ortaklığından), 458,94TL'sinin ... Özel Sağlık .. Ltd. Şti- ...Yem. İnş. Tic. A.Ş(iş ortaklığından), 156,90TL'sinin ... Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti- ... İnsan Kaynakları .. A.Ş (iş ortaklığından), 471,20TL'sinin On-İs İnş. Taah. Ltd. Şti-...Sosyal hizmetler.. Ltd. Şti. (iş ortaklığından)) alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 6.074,83-TL vekalet ücretinin davalılardan ( 1.719,00TL'sinin davalı ... Oto Yem... Ltd. Şti- ...Sosyal Hizmet .. Ltd. Şti (iş ortaklığından), 339,50 TL'sinin ...Sosyal Hizmetler... Tic. Ltd. Şti'nden, 839,50TL'sinin ... Kurumsal ..Tic. Ltd. Şti- ... Grup .. Ltd. Şti(eski ticaret unvanı: ... Grup Org.. Ltd. Şti)(iş ortaklığından), 1.341,30TL'sinin ... Özel Sağlık .. Ltd. Şti- ...Yem. İnş. Tic. A.Ş(iş ortaklığından), 458,40 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti- ... İnsan Kaynakları .. A.Ş (iş ortaklığından), 1.377,20 TL'sinin On-İs İnş. Taah. Ltd. Şti-...Sosyal hizmetler.. Ltd. Şti. (iş ortaklığından)) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 59,30-TL başvuru harcı, 692,93-TL peşin harç 8,50-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 760,73TL ile; ( 215,25TL'sinin davalı ... Oto Yem... Ltd. Şti- ...Sosyal Hizmet .. Ltd. Şti (iş ortaklığından),42,50 TL'sinin ...Sosyal Hizmetler... Tic. Ltd. Şti'nden, 105,15TL'sinin ... Kurumsal ..Tic. Ltd. Şti- ... Grup .. Ltd. Şti(eski ticaret unvanı: ... Grup Org.. Ltd. Şti)(iş ortaklığından), 168,00TL'sinin ... Özel Sağlık .. Ltd. Şti- ...Yem. İnş. Tic. A.Ş(iş ortaklığından), 57,40 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti- ... İnsan Kaynakları .. A.Ş (iş ortaklığından), 172,50 TL'sinin On-İs İnş. Taah. Ltd. Şti-...Sosyal hizmetler.. Ltd. Şti. (iş ortaklığından))
800-TL bilirkişi ücreti, 664,50TL posta masrafları olmak üzere toplam 1.464,50 -TL'nin davalılardan ( 414,40TL'sinin davalı ... Oto Yem... Ltd. Şti- ...Sosyal Hizmet .. Ltd. Şti (iş ortaklığından), 42,50 TL'sinin ...Sosyal Hizmetler... Tic. Ltd. Şti'nden, 105,15TL'sinin ... Kurumsal ..Tic. Ltd. Şti- ... Grup .. Ltd. Şti(eski ticaret unvanı: ... Grup Org.. Ltd. Şti)(iş ortaklığından), 323,30TL'sinin ... Özel Sağlık .. Ltd. Şti- ...Yem. İnş. Tic. A.Ş(iş ortaklığından), 110,50 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti- ... İnsan Kaynakları .. A.Ş (iş ortaklığından), 332,00 TL'sinin On-İs İnş. Taah. Ltd. Şti-...Sosyal hizmetler.. Ltd. Şti. (iş ortaklığından)) alınarak davacıya ödenmesine,
5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
6-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.320,00-TL'nin davalılardan( 373,50TL'sinin davalı ... Oto Yem... Ltd. Şti- ...Sosyal Hizmet .. Ltd. Şti (iş ortaklığından), 73,80 TL'sinin ...Sosyal Hizmetler... Tic. Ltd. Şti'nden, 182,40TL'sinin ... Kurumsal ..Tic. Ltd. Şti- ... Grup .. Ltd. Şti(eski ticaret unvanı: ... Grup Org.. Ltd. Şti)(iş ortaklığından), 291,40TL'sinin ... Özel Sağlık .. Ltd. Şti- ...Yem. İnş. Tic. A.Ş(iş ortaklığından), 99,70 TL'sinin ... Sosyal Hizmetler... Ltd. Şti- ... İnsan Kaynakları .. A.Ş (iş ortaklığından), 299,20 TL'sinin On-İs İnş. Taah. Ltd. Şti-...Sosyal hizmetler.. Ltd. Şti. (iş ortaklığından)) alınarak hazineye gelir kaydına,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim...
✍e-imzalıdır