T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/489 Esas - 2022/812
T.C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2021/489 Esas
KARAR NO: 2022/812
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI : ....
DAVALI ....
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/08/2021
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHi : 26/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin,.... ünvanı ile elektrik taahhüt işleri üstlendiğini, davalı taraf ile“Taşeron Tarafından Temin Edilen Trafonun Kurulması Ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının Yapılması Ve İlgili Kurumdan Kabulünün Yaptırılıp Enerjiye Açılması” işi konulu 08.07.2019 tarihinde sözleşme akdedildiğini, sözleşmede işin bedeli 90.000,00 TL artı KDV olarak belirlendiğini, müvekkilinin, sözleşme ile taahhüt altına alınan işi sözleşmeye, projeye, detaylara, teknik şartnamelere uygun olarak yerine getirdiğini ve geçici kabulünün yapıldığını, müvekkiline hak ettiği 90.000,00 TL artı KDV bedelinin davalı tarafça ödenmediğinden ticari uyuşmazlıklar için dava şartı arabuluculuk süreci başlatılmış ise de tarafların bir anlaşmaya varamadıklarını belirterek 106.200,00 TL 'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın iddiaları haksız ve yersiz olup davanın reddi gerektiğini, taraflar arasında imzalanan08.07.2019 tarihinde "Şirket Tarafından Temin Edilen Trafonun Kurulması ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının Yapılması ve İlgili Kurumdan Kabulünün Yaptırılıp Enerjiye Açılması" sözleşmesinin 8. Maddesinde işin süresinin 30 gün olarak düzenlenmiş olduğunu, davacı taşeronun sözleşmeye göre işi tamamlamak için yaklaşık 30 gün geciktiğini, taahhüt ettiği sürede beton santraline enerji alınamaması nedeniyle beton santralinin jeneratör ile faaliyetine devam etmek zorunda kaldığını, bu sürede santral jeneratörü için motorin alınmak zorunda kalındığını, davacının kusuru nedeniyle de harcanan motorin bedelinin taşerona yansıtılacak olduğunu, sözleşmenin 10. Maddesinde de teminat ve cezaların düzenlendiğini, iş bu madde uyarınca "TAŞERONUN yükümlülüklerini kısmen veya tamamen hiç veya gereği gibi yerine getirememesi halinde, ŞİRKET tarafından kendisi veya üçüncü şahıslara yaptırılarak bedeli taşeron tarafından ödenir. İşin süresinde tamamlanmaması ve kabule uygun olarak şirkete teslim edilmemesi durumunda gecikilen her gün için TAŞERON'a 5.000,00 TL gecikme cezası uygulanacaktır. Bu tür durumlarda ŞİRKET bu tür temin ve/veya gecikme cezası bedellerini, TAŞERON'un teminatlarından ve/veya sair hak ve alacaklarından doğrudan doğruya kesmek ve tahsil etmek hak ve yetkisine sahiptir." denildiğini, Sözleşmeye göre sözleşme ve iş yeri teslim tarihinin 08.07.2019 olduğunu, iş bitim tarihinin 07.08.2019 olması gerekirken sözleşme konusu işlerin 06.09.2019 tarihinde bitirildiğini, geciken her gün için 5.000,00 TL gecikme cezası uygulandığından ve 30 gün gecikme yaşandığından 30x5000 = 150.000,00 TL gecikme cezası uygulandığını, taahhüt edilen sürede enerji alınamaması sebebiyle beton santrali için alınan mazot bedelinin, Ağustos-Eylül 2019 aylarında toplam 20.152,91 TL olduğunu ve bu bedelin de davacıya yansıtıldığını, bu açıklamalar doğrultusunda davacının alacağının bulunmadığını ve müvekkili şirketin alacaklı olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü Demiryolu Yapım Dairesi Başkanlığı'na, Ulus Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne, Ankara Ticaret Odası Başkanlığı'na müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahkememizce Elektrik Mühendisi Bilirkişi Nilüfer Önder, Mali Müşavir Bilirkişi İrfan Özsoy, Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi Mustafa Bayram Mısır ve İnşaat Mühendisi Bilirkişi Göksenin Doğanay'dan oluşan bilirkişi heyetinden 16/02/2022 tarihli kök rapor ile 20/06/2022 ve 13/09/2022 tarihli ek raporlar aldırılmıştır.
Dava, taraflar arasında yapılan sözleşme uyarınca davacının davalıdan alacak isteminden ibarettir.
Kurum ve kuruluşlara yazılan müzekkere cevapları, taraflar arasındaki sözleşme evrakları, ticari defter ve kayıtlar, bilirkişi raporları ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Davacı taraf bilanço usulüne göre defter tuttuğundan ve geliri esnaflık sınırını aştığından davalının da şirket olması dikkate alınarak mahkememiz eldeki davada görevli olup, yargılamaya devam edilmiştir.
Taraflar arasındaki 08/07/2019 tarihli “İşin Adı: Şirket Tarafından Temin Edilen Trafonun Kurulması ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının Yapılması ve İlgili Kurumdan Kabulünün Yaptırılıp Enerjiye Açılması” isimli sözleşmeye incelendiğinde; 1. maddede davacı tarafın taşeron davalı tarafın ise şirket olarak gösterildiği, 2. maddede sözleşmenin konusunun “..ANKARA-SİVAS DEMİRYOLU PROJESİ KAYAŞ- KIRIKKALE ARASI KESİM | (KAYAŞ-ELMADAĞ) (Km 12*2634454440) ALTYAPI İNŞAATI YAPIM İŞİ kapsamında “Taşeron Tarafından Temin Edilen Trafonun Kurulması ve İç Teçhizatının Onaylı Projesine Göre Montajının Yapılması Ve İlgili Kurumdan Kabulünün Yaptırılıp Enerjiye Açılması işi” olduğu ve sözleşme ekinde EK-1'de keşifleri verilen imalatların Taşeron tarafından iş bu sözleşme ve ekleri ile ilgili teknik şartnameler ve standartlar, projelerde, detaylarda, imalat listelerinde belirtilen şartlara Şirketin tüm talimatlarına ve bu konudaki işin gerektirdiği tüm yasal mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde ifası ve ikmali, buna dair tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenmesini teşkil eder." olarak tanımlandığı, 5. maddesinde, işin fiyatının aksi belirtilmedikçe Ek-1 'de verilen birim fiyatlar dahilinde yapılacağı, işin yapım bedelinin 90.000,00 TL artı KDV olduğu, 8. maddesinde yapılacak işin süresinin işyeri tesliminden itibaren 30 gün olarak belirlendiği ve sözleşmenin imzalanmasıyla işin süresinin başlayacağı ve yer tesliminin yapılmış sayılacağı, 10. maddede işin süresinde tamamlanmaması ve kabule uygun olarak şirkete teslim edilmemesi durumunda gecikilen her gün için taşerona 5.000,00-TL gecikme cezasının uygulanacağı, 22. maddede kabul işleri başlığında “Taşeron tarafından sözleşmeye konu işlerin tamamlanmasına müteakip sözleşme konusu işleri ilgili elektrik kurumuna teslim edecek ve kabullerini yaptıracaktır. İlgili elektrik kurumunca sözleşme konusu yapılmış işlerin kabullerinin yapılıp onaylanması ile Şirketçe de kabulü yapılmış sayılacaktır.” denildiği anlaşılmıştır.
Davaya konu iş için düzenlenen Geçici Kabul Tutanağında kayıtlı bilgilere göre, tesisin bitirildiği tarihin 15.08.2019 tarihi olarak kayıtlı olduğu, kabul kurulunun ...'ın 22.08.2019 tarihli 2019-2258 sayılı emirleriyle oluşturulduğu, kabulün fiilen yapıldığı tarihin 06.09.2019 tarihi olduğu, Kabul Yönetmeliğinde yazılı olan deney ve incelemelerin kurul tarafından yapıldığı, tesisin işletmeye açılmasında bir sakınca görülmeyerek Elmadağ Kaymakamlığı'na bununla ilgili belgenin verildiği, kabul tutanağının dava dışı ... Genel Müdürlüğü tarafından 2019-696 sayı ile 13/09/2019 tarihinde onaylandığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce Elektrik Mühendisi Bilirkişi... ... Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi Mustafa Bayram Mısır ve İnşaat Mühendisi Bilirkişi Göksenin Doğanay'dan aldırılan bilirkişi raporlarında özetle;
1.Taraflar arasındaki sözleşmenin md. 10 ve md.22 hükümleriyle “işin tamamlandığı ve kabule uygun olarak Şirkete teslim edildiği” tarihin dava dışı ... tespitleriyle 15.08.2019 tarihi olduğu, buna göre işin 8 gün gecikme ile teslim edildiğini,
2. Bu tarihte davalı şirket tarafından işin kontrol edilip teslim alındığına veya gecikmeden dolayı ihtiraz-ı kayıtla (çekinceyle) teslim alındığına dair bir tutanak bulunmadığını,
3. davalı aynı zamanda gecikme tazminatı talep etmiş ise de, hesaplamaya esas davalı şirket tarafından gecikme sebebiyle beton santralinde jeneratör kullandığı ve Ağustos-Eylül aylarında toplam 20.152,91 TL tutarında mazot satın aldığını beyan ettiği ancak dosya kapsamında, bahsedilen dönem için jeneratör log kayıtları bulunamadığını,
4. Mali incelemelerde davalı tarafça 2 ayrı jeneratör için toplamda 20.152,91 TL değil, 3.168,00 litre = 17.078,74 TL mazot harcaması yapıldığının tespit edildiği, yapılan hesaplama ile bu miktardaki motorinin bir jeneratörde kullanıldığı ve 13,2 gün ve günlük 8 saat çalışmayla harcanabileceğini,
5. Davalının jeneratör çalıştırılmasından dolayı gerçek zararının terditli olarak; 13,2 gün yani 105,6 saat için 13.762,17 TL, 8 gün yani 64 saat için 8.340,71 TL olarak hesaplandığını, işin ihtiraz-ı kayıt konulmaksızın kabulü ve cezai şart yönünden takdirin mahkememize ait olacağını, cezai şartın ve gecikme tazminatının talep edilip edilemeyeceğinin takdiri mahkememize ait olmak üzere, davacının gerçekleştirdiği imalat bedelinin 90.000,00 + %18 KDV = 106.200,00 TL olarak hesaplanabileceğini rapor etmişlerdir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, yukarıda detayları belirtilen sözleşme uyarınca davacının üzerine düşen edimini süresiz ve eksiksiz olarak yerine getirip getirmediği, sözleşme bedelini hak edip etmediği, davalı tarafın ileri sürdüğü üzere sözleşmenin süresinde yerine getirilmemesi sebebiyle sözleşme bedelinden gecikme tazminatı ile kullanılan jeneratör bedelinin mahsup edilip edilmeyeceği, davacının varsa davalıdan alacağının varlığı ve miktarı konularında toplanmıştır.
Somut olayda; Davalı tarafın cevap dilekçesinde ileri sürdüğü üzere davacının işi süresinde tamamlaması sebebiyle uygulanan gecikme cezasının sözleşmenin 10. maddesinde belirtilen cezai şart bedeline ilişkin olduğu, sözleşme hükmüne göre tarafların ifaya eklenen cezai şart kararlaştırdıkları, TBK. m. 179 hükmüyle düzenlenen cezai şartın talep edilebilmesi için, alacaklının ya ifayı kabul etmeden ya da en geç ifa sırasında, ifaya eklenen cezayı da talep etmesi veya ifayı kabul ederken cezai şartı talep hakkını saklı tuttuğuna ilişkin ihtirazi kayıt ileri sürmesi gerekeceği, alacaklının cezai şartı talep hakkından vazgeçmediğine ilişkin ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin ifayı kabul etmesi durumunda kanun hükmü gereğince cezai şartı isteme hakkının son bulacağı, dosya kapsamı itibarıyla davalı tarafından konulan bu yönde bir itirazı kayda rastlanmadığı, davalının davacı alacağından cezai şart bedelinin mahsup edilmesi talebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davacının sözleşme gereğince edimlerini süresinde yerine getirip getirmediği bakımından dosya incelendiğinde, işin yer tesliminin sözleşme uyarınca 08/07/2019, işin bitim tarihinin ise 30 gün sonrası olan 07/08/2019 olarak belirlendiği, bilirkişi heyeti tarafından da isabetli olarak tespit edildiği üzere sözleşmenin 22. maddesi uyarınca işin tamamlandığı ve kabule uygun olarak davalıya teslim edildiği tarihin dava dışı ...'ın tespitiyle ve yukarıda belirtilen geçici kabul tutanağı uyarınca 15/08/2019 tarihi olduğu, davalı vekilinin işin teslim tarihi olarak belirtilen 06/09/2019 tarihinin geçici kabul tutanağına göre kabul kurulunun toplanma tarihi olduğu, bu tarihte tutanak tutulup hazırlandığı, işin fiilen teslim tarihi 15/08/2019 olduğundan davalı vekilinin aksine itirazlarının yerinde olmadığı anlaşılmıştır.
Davalı taraf davacının işi süresinde tamamlamadığından ve beton santraline enerji sağlanamadığından santral jeneratörü için motorin alınmak zorunda kalındığını ileri sürmüştür. Davalı vekilince cevap dilekçesinde bu savunmaya yer verildiğinden bilirkişilerce hesaplama yapılması ve istenilen belgelerin sunumu için davalı vekiline süre verilmiştir. Trafo kurulumu ve montajı işinin gecikmesi sebebiyle davalının santral jeneratörü için mazot alımı yapmak zorunda kalacağı açıktır. Mahkememizce bu noktada yapılacak iş, davalı vekilinin cevap dilekçesindeki itirazını dikkate alarak davalının bu nedenle uğradığı gerçek zararını tespit etmektir. Sunulan mazot fişleri ve şantiye alanıyla ilişkili olduğu anlaşılan elektrik faturaları ve bu faturalardaki tüketim miktarları gözetilerek işin 8 günlük gecikme karşılığı jeneratörün çalıştırılmasından kaynaklı davalının mevcut zararının yargısal denetime elverişli bilirkişi raporuna göre 8.340,71-TL olarak hesaplandığı, bu miktarın 106.200,00-TL olan davacı alacağından düşülmesi gerektiği anlaşıldığından 97.859,29-TL'nin taraflar tacir olduğundan talep gibi dava tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
Davacının davasının Kısmen Kabulü ile;
1-97.859,29 TL'nin dava tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 6.684,77 harçtan peşin alınan 1.813,64-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.871,11 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 15.567,49-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 8.340,71-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 59,30-TL başvuru harcı, 1.813,64-TL peşin harç, 20,00-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 1.892,94 TL ile;
Davacı tarafından yapılan 4.800,00-TL bilirkişi ücreti, 73,70-TL tebligat ve müzekkere gideri, olmak üzere toplam 4.873,70-TL'nin kabul / red oranına göre 4.490,93-TL 'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, geri kalan miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davalı tarafından yapılan 600,00-TL bilirkişi ücretinden oluşan yargılama giderinin kabul / red oranına göre 47,12-TL 'nin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, geri kalan miktarın davalı üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.320,00-TL'nin kabul/red oranına göre hesaplanan 1.216,33-TL'nin davalıdan, 103,67-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.20/10/2022
Katip...
✍e-imzalıdır
Hakim ....
✍e-imzalıdır