T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/552 Esas - 2022/299
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/552 Esas
KARAR NO: 2022/299
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI ....
VEKİLLERİ:....
DAVALI ....
KARAR TARİHİ: 19/04/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 29/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Taraflar arasında ... (İş makinesi) kira sözleşmesinin bulunduğunu, davalının sözleşmenin ilk yılında sözleşmedeki bedel üzerinden ödeme yaptığını, ancak uzayan dönemde sözleşmenin 1.1.2 maddesindeki fiyat değişikliği şartlarının oluşmasına rağmen, eskisi gibi ödemeye devam ettiğini, davalının davacıdan 01/04/2019-31/03/2021 tarihleri arasında sözleşmeden kaynaklı fark ücreti alacağının olduğunu belirterek şimdilik 5.000,00 TL' nin ticari faizi ile birlikte tahsili istemiş, bilirkişiden rapor alındıktan sonra talebini ıslah etmiştir.
CEVAP:
Davalı cevap dilekçesinde özetle: Sözleşme ilişkisini kabul etmiş, ancak sözleşmenin 1.1.2 maddesinin dava dilekçesine eksik olarak yazıldığını, sözleşme şartlarını göre davacının ücret artışı talebinin yerinde olmadığını, faturaların davacı tarafça düzenlendiğini, uzayan yıla ait faturanın artış yapılmadan düzenlenip davalıya gönderildiğini, bu durumda davacının iradesinin sözleşme bedelinde artış yapılmaması yönünde olduğunu, bu durumda sözleşmenin 1.1.2 maddesindeki fiyatın sabit kaldığını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E
Dava, İş makinesi kira sözleşmesinden kaynaklanan, sözleşmenin 1.1.2 maddesine dayalı olarak uzayan sözleşme süresi içerisinde fiyat farkı alacağı tahsili istemine ilişkindir.
HMK nın 4. Maddesine göre kira ilişkisinden doğan alcak davaları da dahil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi ise de, davacı vekilinin beyanına göre iş makinesinin operatörü ile birlikte kiralandığı, operatör ücretinin de kira bedeline dahil olduğundan Yargıtay kararlarına göre taraflar arasındaki ilişkinin, doğrudan kira ilişkisi değil, hizmet ilişkisi olduğu nazara alınarak davalının görev itirazının reddine, dava şartlarının tamam olduğuna karar verilmiştir.
Uyuşmazlık : Davacının sözleşmeye göre fiyat farkı talep edip edemeyeceği, davacının fiyat farkı talep ettiği dönemlerde eski fiyattan fatura düzenlemiş olmasının, fiyat farkı kaleminden sarfı nazar etmiş olup olmadığı, davalı bakımından kazanılmış hak oluşup oluşmadığı, varsa davacının fiyat farkı talebi ile ilgili dönemde alacak miktarının ne olduğu noktalarında toplanmaktadır.
DELİLLER:
Sözleşme, taraflar arasında imzalanan 01/04/2018 tarihli ... Kira Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 1.1.2BİRİM FİYAT LİSTESİ VE ÖDEME ŞARTLARI'nın 1.1.2 Fiyat değişikliği maddesi: "Yukarıdaki Birim Fiyatlar sözleşme süresince aşağıdaki esaslar dahilinde değiştirilebilecek, onun dışında sabit kalacaktır.
Sözleşmenin imza tarihinden itibaren birinci yılın sonunda sözleşme süresi uzatılması durumunda bir önceki yılın birim fiyatına TÜİK tarafından açıklanan geçen yıla ait (ÜFE+TÜFE/2)*0,75 oranında zam VEYA indirim yapılarak yeni bir yıllık birim fiyat tespit edilmiş olacaktır...." şeklindedir.
İhtarname: Davacı tarafından sözleşme uyarınca yapılması gereken artışın hesaplanarak davacıya ödenmesi için davalı tarafa Sakarya 6. Noterliği 05.02.2021 tarih ve 2430 yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderilmiş, davalı da bu ihtarnameye cevaben Ankara 16. Noterliğin 12/02/2021 tarih ve 2736 yevmiye sayılı ihtarnamesi ile taleplerinin kabul edilmediğini belirtilmiştir.
Sözleşmenin birim fiyat başlıklı bölümünde ... kira bedelinin aylık 15.000 TL olduğu belirtilmiştir. Davalı tarafça davacının düzenlemiş olduğu faturalar ödenmiş olup, davacı geçmişi etkili artış talebinde bulunmuştur.
Bilirkişi raporu: HMK'nın 266. Maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, bilirkişi raporunda sözleşmedeki 1.1.2. Maddesinin uygulanması halinde sözleşmede belirtilen formül(ÜFE+TÜFE/2) x 0,75 şeklinde uygulanması halinde 01/04/2018-01/04/2019 tarihi için kira artışı hesaplanmış, bu artışın %18,51 olacağı, 01/04/2020 tarihinden itibaren de aynı formüle göre de uygulanacak kira artış oranının %7,64 olduğu, bu artış oranlarına göre yapılan hesaplamada KDV dahil toplam tutarın 97.131,51 TL olacağı hesap edilmiş, sözleşme uzadığı halde davacı tarafından herhangi bir fiyat farkı isteminde bulunulmadığı, salt sözleşme hükümlerinden hareketle zam yapılıp yapılamayacağının mahkeme takdirinde olduğu mütalaa edilmiştir.
Davacı vekili bilirkişiden rapor alındıktan sonra talebi 97.131,51 TL ye artırarak ıslah etmiş, davanın ıslaha beyanında sözleşmeye göre kira bedelinde artış yapılabileceği gibi indirimin de yapılabileceği sözleşmeye göre davacının düzenlediği faturaların süresi içinde ödendiğinin, davacının uzayan yıla ait faturayı artış yapmaksızın kestiğini ve müvekkiline gönderdiğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 31/03/2021 tarihinde davalı tarafça feshedildiğini, fesih tarihine kadar olan tüm faturaların ödendiğini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Taraflar arasında karşı çıkılmayan yazılı bir kira sözleşmesi olması, sözleşmede hangi oranda kira parasının artırılacağı açık ve belirgin şekilde belirtildiği durumda uyuşmazlığın sözleşme hükümleri çerçevesinde çözülmesi gerekir. Davacının artış şartı uygulanmadan ödenen kira paralarını ihtirazi kayıt koymadan alması, kira parasının davalının ödediği miktarda belirlendiği konusunda bir anlaşmanın varlığını göstermez ve davacının artış şartı uyarınca fark kira alacağını istemesine engel teşkil etmez. Genel kural bu olmakla birlikte somut olayda bu şekilde kira bedelinin değişeceği konusunda kesin bir ifade yer almamaktadır. Sadece değişiklik yapılması halinde hangi oranda değişiklik yapılacağı yazılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılamada dosyaya sunulan sözleşme, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre sözleşmenin ilgili hükümleri gereğince kira döneminin sonunda artış ya da azalış şeklinde bir düzenleme bulunduğu, davacının uzun süre zam talep etmediği, kaldı ki sözleşmede artış yanında azalış imkanı da olduğu, tarafların bu konuda herhangi bir mutabakatları bulunmadığı, sözleşmede değişikliğin mecbur tutulmadığı, değiştirilebilecek şeklinde kararlaştırıldığı, kira davalarında verilen kararları inceleyen Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2004/1341 esas , 2004/1492 K sayılı ilamına göre de düşük kira bedelinin ihtirazı kayıt ileri sürülmeden uzun süre kabul edilmesi durumunda zımni bir anlaşma meydana geldiği , somut olayda da dava tarihine kadar herhangi bir değişiklik istemi olmadığı gibi, davacının değişiklik isteminde de bulunmadığı, kira faturalarını davacının kendisi düzenlediği, davalı tarafından yapılan ödemeleri de ihtirazi kayıtla almadığından davacının geçmişe yönelik olarak kira zammı ve buna bağlı alacak talebi yerinde görülmediğinden açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın REDDİNE,
2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 80,70 TL harçtan, dava açılışında alınan 85,39 TL peşin harç ile yargılama sırasında yatırılan 1.574,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.659,39 TL harcın düşülmesi ile bakiye 1.578,69 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde İADESİNE,
3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13. maddesi uyarınca alınması gereken 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin DAVACIDAN TAHSİLİ HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
4) Davacı tarafından yapılan 1.200,00 TL bilirkişi ücreti, 65,00 TL posta ücreti toplamı 1.265,00 TL yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5) Davalının yargılama sırasında yapmış olduğu 3,50 TL posta giderinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
6) Davalı kendini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 13.177,49 TL vekalet ücretinin DAVACIDAN ALINARAK DAVALIYA VERİLMESİNE,
7) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştiğinde İADESİNE,
İlişkin, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/04/2022
Katip ....
Hakim ....
"Bu Evrak 5070 Sayılı Kanun Hükümlerine Göre UYAP Sistemi Üzerinden Elektronik Olarak İmzalanmıştır."