T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2021/626 Esas - 2022/438
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2021/626 Esas
KARAR NO: 2022/438
HAKİM:...
KATİP...
DAVACI :...
DAVALILAR : ...
DAVA: Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ: 22/10/2021
KARAR TARİHİ: 02/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 07/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilin 233 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamında iktisadi devlet teşekkülü olduğunu, Genel müdürlüğün hizmet personeli alımı işini 2010-2015 yıllarında imzalanan sözleşmelerle davalıların aldığını, bu yıllarda davalıların işçisi olarak çalışan dava dışı işçi ... 'un 08.01.2011- 29.02.2016 tarihleri arasında davalı şirketler de çalıştığını iş akdi feshedilen dava dışı işçi ... tarafından Genel Müdürlük aleyhine Karacabey ... Asliye Hukuk (iş) Mahkemesi'nin 2016/159 Esas sayılı dosyası ile dava sonucunda verilen karar ile müvekkil aleyhine Bursa ... İcra Müdürlüğünün 2018/ 4849 Esas sayılı dosyası ile icra takibine konu edildiğini, söz konusu ilamlı icra takibine müvekkil idare tarafından 21.06.2019 tarihinde 109.083,19 TL ödeme yapılarak dosya borcunun kapatıldığını, yükleniciler ile idare arasında imzalanan idari ve teknik şartnamelerde yüklenicinin hak ve yükümlülüklerinin ayrıntılı olarak düzenlendiğini, idari ve teknik şartnameler ile sözleşmeler incelendiğinde dava dışı işçiye Müvekkil İdare tarafından yapılan ödemelerden davalı yüklenici firmaların sorumlu bulunduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakların saklı kalmak kaydıyla davalılar nezdinde yüklenici işçisi olarak çalışan ... tarafından müvekkil idare aleyhine Karacabey Bursa... Müdürlüğünün 2018/ 4849 Esas ile başlatılan ilamlı icra takibine müvekkil idare tarafından yapılan 109.083,19 TL ödemenin ödeme tarihi olan 21.06.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte bilirkişi incelemesi neticesinde açığa çıkacak sorumluluk oranları oranında davalı yüklenicilerden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ... İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi ve ... İnşaat Turizm Tekstil Nakliye Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, ödemeden itibaren iki yıllık süre geçtiğini, kabul anlamına gelmemek üzere aksi kabul edilse dahi müvekkil kendi dönemi ile sınırlı olmak üzere ancak sözleşmesinde açık hüküm varsa sorumlu olabileceğini, davalı asıl işveren döneminde çalışmaları karşılığı tazminattan asıl işveren davacı sorumlu olduğunu, ödeme tarihinden itibaren faiz talebi yersiz olduğunu belirterek davacının davasının reddini talep etmiştir.
Diğer davalılara yapılan tebliğe rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.
Bursa ... İcra Dairesi'ne, Karacabey ... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne, Bursa ... İş Mahkemesi'ne müzekkere yazıldığı görüldü.
Bilirkişi ...'tan 30/03/2022 tarihli bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, davacının hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalılar yanında çalışan dava dışı işçilere işçilik alacaklarından kaynaklı yaptığı ödemelerin davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmesi suretleri, Karacabey 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/159 esas sayılı dosyası, Bursa... Dairesi'nin 2018/4849 takip sayılı dosyası, Bursa ... İş Mahkemesi'nin 2010/980 esas sayılı dosyası, bilirkişi raporu ile getirtilmesi gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı ... tarafından açılan Karacabey 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/159 esas sayılı dosya örneği incelendiğinde; davacı ... tarafından davalı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü aleyhine işçilik alacaklarının alacak tahsili istemiyle 22/03/2016 tarihinde dava açıldığı, yapılan yargılama sonunda "Yasal kesintiler infazda dikkate alınmak üzere, kıdem tazminatı alacağının kabulü ile 9.575,55-TL kıdem tazminatının iş akdinin fesih tarihi olan 29/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ihbar tazminatı alacağının kabulü ile 3.573,60-TL ihbar tazminatı alacağının 100.00 TL si için dava tarihi olan 22/03/2016’dan , bakiye 3.473,60-TL için ıslah tarihi olan 03/07/2017'den itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla çalışma ücreti alacağının kabulü ile 48.657,84- TL'nin 2.000,00 TL'sine dava tarihi olan 22/03/2016 tarihinden itibaren bakiye 46.657,84 TL'sine ıslah tarihi olan03/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, hafta tatili çalışma ücreti alacağının kabulü ile 6.238,18 TL'nin 1.000,00 TL'sine dava tarihi olan 22/03/2016 tarihinden itibaren bakiye 5.238,18 TL'sine ıslah tarihi olan 03/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, UBGT ücreti alacağının kabulü ile 1.321,10 TL'nin 100,00 TL'sine dava tarihi olan 22/03/2016 tarihinden itibaren bakiye 1.321,10 TL'sine ıslah tarihi olan 03/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak banka mevduat faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, izin ücreti alacağının kabulü ile 3.843,00-TL'nin 500,00 TL'sine dava tarihi olan 22/03/2016 tarihinden itibaren bakiye 3.343,00-TL'sine ıslah tarihi olan 03/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasalfaizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ilave Tediye alacağı talebinin REDDİNE," şeklinde karar verildiği, verilen karar istinaf edilmekle Bursa Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2018 / 3403 esas ve 2019/665 karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, karar davalı vekilince temyiz edilmekle Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 27/05/2019 tarih 2019/4386 Esas 2019/12035 Karar sayılı kararıyla onanmasına karar verilerek "Onama Üzerine Kesinleşme" ile hükmün 27/05/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Bursa... Dairesi'nin 2018/4849 takip sayılı dosyası incelendiğinde, Karacabey ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/159 esas ve 2018/196 karar sayılı 21/02/2018 karar tarihli ilamına dayanarak dava dışı işçi ... tarafından davacı aleyhine başlatılan ilamlı icra takibi neticesinde davacı tarafından 21/06/2019 tarihinde 109.083,19-TL ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır.
Dosyaya celp edilen Bursa ... Mahkemesi'nin 2010/980 esas sayılı dosya örneği incelendiğinde; Davacı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü tarafından davacı ... Karacabey Tarım işletme Müdürlüğü ile ... İnşaat Trz. Teks. Nak. San. Ltd. Şti. - ... Bilişim Hizmetleri Org. San. Tic. Ltd. Şti. - ... ... Temizlik Ticaret San. Ltd. Şti. - ... ... ... San. Tic. Ltd. Şti. - ... İş Ortaklığı arasında 01.06.2010-31.05.2011 yürürlük süreli tarım işçilikleri ve hayvancılık işçilikleri konulu hizmet alım sözleşmesi, davacı ... Karacabey Tarım İşletmesi Müdürlüğü ile ... ... Yapı San. Tic. Ltd. Şti. - ... Ortak Girişimi arasında 01.01.2008 - 31.12.2010 yürürlük süreli koyunculuk işleri konulu hizmet alım sözleşmesi çerçevelerinde kurulan hizmet alım ilişkisinin asıl işveren alt işveren yönetmeliği hükümlerine muvazaalı olduğundan dolayı aykırı olduğuna dair Bursa Bölge Çalışma Müdürlüğünün 07.10.2010 tarih, 17785 evrak çıkış sayılı yazılarına da konu olan işlemin usul ve yasaya aykırı olduğundan dolayı iptaline karar verilmesi istemiyle davalı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı aleyhine açılan dava ve yapılan yargılama sonucunda davanın reddine şeklinde karar verildiği, 20/03/2012 tarihli hüküm Yargıtay ... Hukuk Dairesi Başkanlığının 22/01/2013 tarih, 2012/10405 Esas ve 2013/226 Karar sayılı ilamı ile onanmış olmakla, hükmün 22/01/2013 tarihinde kesinleştiği anlaşmıştır.
Mahkememizce hesap yönünden dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi Fatma Bektaş'tan 30/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı kurum ile davacı şirketler arasında yardımcı işlerde hizmet alımı sözleşmesi imzalandığını, davacı ... Genel Müdürlüğü ile davalı davalı şirketler arasında imzalanan sözleşmede işçi alacaklarından yüklenicinin sorumluluğuna ilişkin düzenlemelerin yer aldığı, davacının sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varılması durumunda; dava dışı işçi ... ile ilgili Karacabey ... Asliye Hukuk (iş) Mahkemesi'nin 2016/159 Esas 2018/196 Karar Sayılı ilamı gereğince Bursa... Müdürlüğünün 2018/4849 Esas sayılı dosyasına davacı tarafından 21.06.2019 tarihinde 109083.19 TL. ödemenin, 48.604.00 TL'sinin ... İnşaat Turizm Tekstil Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi-... ... İnşaat Nakliyat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden, 28.872.03 TL'sinin ... Ak.İnş.Hay.Ü.Nak. Gıda M. Day. Tük. Zirai ve Orm. Ü. Mad. Tem. Özel Güv. Taş Taah. İth. İhr. Turz. Tic. San. Ltd. Şti. den, 31.607.15 TL'sinin ...'dan rücuen tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığını rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay ... HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Deliller değerlendirilmiştir.
Her ne kadar bir kısım davalı vekili Bursa ... Mahkemesi'nin 2010/980 esas sayılı dava dosyasında verilen karar nedeniyle müvekkillerinin sorumlu olmadığını ileri sürmüşse de, davacının davalılar yanındaki çalışma dönemi, muvazaalı olduğu tespit edilen hizmet alım sözleşmelerinin yürürlük tarihleri ve tarafları dikkate alındığında bu itirazlara itibar edilmeyerek yargılamaya devam olunmuştur.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında iş mahkemesi dosyasında tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında açılan dava neticesi yapılan ilamlı icra takibi sonrası yukarıda da detaylı olarak belirtildiği gibi davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, bir kısım davalı vekilinin zamanaşımı itirazının eldeki davada uygulanması gerekli zamanaşımı süresinin TBK md. 73/1 maddesi gereğince 10 yıl olması nedeniyle reddi gerektiği (bkz. bu konuda Yargıtay HGK'nun 2013/3-1814 esas ve 2013/715 karar sayılı 15/05/2013 tarihli ilamı), mahkememizin eldeki davaya bakmakla yetkili ve görevli olduğu, yukarıda belirtilen olgulara uygun olarak kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücret, UBGT ücreti ve ferilerinden işçinin alt işverenlerdeki çalışma dönemlerine isabet eden tarihler dikkate alınarak tüm işverenlerin ayrı ayrı sorumlu olması, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretinden son işverenin sorumlu olması esasına uygun olarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, davacının taleple bağlılık ilkesi gereği istem konusu ettiği ve ödediği tüm bedeli bu esaslara göre davalılardan rücuen tazmini talebinin yerinde olduğu, ödeme tarihi itibarıyla davalıların temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan bu tarihten itibaren tespit edilen talep gibi tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte mahkememizce Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2019/2339 esas ve 2021/225 karar sayılı ilamında belirtilen ilkeler ışığında alınan bilirkişi raporu doğrultusunda her bir davalının sorumluluk kapsamı ayrı ayrı belirlenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN KABULÜ ile;
1-Kabul edilen 109.083,19-TL'nin;
A)48.604,00-TL'sinin ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.-... Grup İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. A.Ş.(iş ortaklığı)'den
B)28.872,03-TL'sinin ... Akar. İn. Hay. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman Ürünleri Maden Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tuz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'den
C)31.607,15-TL'sinin ...'dan ödeme tarihi olan 21/06/2019 tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
2-Alınması gereken 7.451,47TL harçtan peşin alınan 1.862,87TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 5.588,60 TL'nin davalılardan ( ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.-... Grup İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. A.Ş.(iş ortaklığı)'nın 2.490,20TL'den, ... Akar. İn. Hay. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman Ürünleri Maden Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tuz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin 1.479,10TL, ...'un 1.619,30TL'den sorumlu olması kayıdıyla) alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 14.312,90 TL vekalet ücretinin davalılardan ( ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.-... Grup İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. A.Ş.(iş ortaklığı)'nin 6.377,30TL'den, ... Akar. İn. Hay. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman Ürünleri Maden Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tuz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin 3.788,40TL, ...'un 4.147,30TL'den sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 59,30-TL Başvurma harcı, 1.862,87-TL Peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı toplamı 1.930,60-TL ile;
227,00-TL posta ve müzekkere gideri, bir bilirkişi ücreti 800,00 TL olmak üzere toplam 1.027,00 TL'nin davalılardan (... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.-... Grup İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. A.Ş.(iş ortaklığı)'nin 457,60-TL'den, ... Akar. İn. Hay. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman Ürünleri Maden Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tuz. Tic. ve San. Ltd. Şti..'nin 271,90-TL, ...'un 297,50-TL sorumlu olması kaydıyla) alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
7-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.360,00-TL'nin davalılardan ... İnş. Tur. Teks. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti.-... Grup İnş. Nak. Taah. San. ve Tic. A.Ş.(iş ortaklığı)'nin 606,00-TL'den, ... Akar. İn. Hay. Ürün. Nak. Gıda Mad. Day. Tük. Zirai ve Orman Ürünleri Maden Tem. Taş. Taah. İth. İhr. Tuz. Tic. ve San. Ltd. Şti.'nin 360,00-TL, ...'un 394,00-TL'den sorumlu olması kaydıyla tahsili ile hazineye gelir kaydına,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 02/06/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır