T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2021/716 Esas - 2024/273
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR
ESAS NO : 2021/716
KARAR NO : 2024/273
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 29/11/2021
KARAR TARİHİ : 07/05/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 05/06/2024
Mahkememizde acılan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı ... Çelik Yapı Mühendislik San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında Ankara-Sincan Belediye Kongre ve Kültür Merkezi yapım işi kapsamında, 29.06.2021 tarihli, "Kültür Kongre Merkezi Yapım İşi Çelik Çatı İşçilik Sözleşmesi" nin imzalandığını, müvekkili şirket tarafından davalı şirkete teslim edilen 320.800 kg malzemenin işlenerek montajlanması gerekirken, 249.320 kg teslim edildiği, 71.480 kg malzemenin ise sözleşmeye aykırı olarak müvekkili şirkete teslim edilmediği vede montajlanmadığını, ayrıca sözleşmede 75 gün olarak belirlenen işin süresinde tamamlanmadığını, taraflarınca 15.11.2021 tarihinde...25. Noterliği'nden sözleşmeye uygun hareket etmemesi sebebiyle gönderilen ihtarnameyle sözleşmenin fesih edildiğinin davalı şirkete bildirildiği, davalı tarafından iade edilmeyen malzemeler yönünden de...Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğu, davalı tarafa gönderilen ihtarnameden sonra müvekkiline bir miktar daha malzeme teslim edildiğini, toplam 47.000 Kg malzemenin davalı şirket uhtesinde kaldığını, taraflar arasındaki sözleşmeye bağlı müvekkili tarafından 30.11.2021 tarihli 350.000,00 TL ve 30.12.2021 tarihli 250.000,00 TL'lik iki adet çekin davalı tarafa verildiğini, davalının sözleşmeye aykırı olarak malzemeleri teslim etmediğini, çekleri de iade etmediğini, akabinde de ciro ve temlik etmek suretiyle tedavüle sunduğunu, işbu çekler üzerinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile, ödemeden men yasağı verilmesini veya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, 29/06/2021 tarihli sözleşmeden kaynaklı olmak üzere fazlaya dair dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL'nin davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini talep ve dava etmiştir.
Dava konusu edilen çekler bedeli nazara alınarak 600.000,00 TL üzerinde eksik harç tamamlatılmıştır. Davacı vekili bilahare sunduğu ıslah dilekçesiyle fazla ödenen ve istirdata konu talebini 10.000,00 TL den, 155.759,00 TL ye yükseltmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadığından, davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafın iddia ettiği işin uzama sebebinin davacıdan da kaynaklı olduğunu, davacı tarafından gönderilen ihtarnameye karşı müvekkili tarafından 26/11/2021 tarihinde cevabi ihtarname gönderildiğini, bilahare tarafların müzakere için bir araya geldiğini ve mutabakata varıldığını, halen sözleşmeye dayalı iş ve işlemlerin devam ettiğini, işbu davanın açılmasının iyi niyet ilkelerine aykırı olduğunu, davacı tarafından talep edilen malzemelerin temin süresinin uzun olmasından ve tüm dünyada malzeme tedarik sürecinde yaşanan sıkıntıdan kaynaklanan mücbir sebeplerden müvekkilinin sorumlu olmadığını, davacı tarafından malzemelerin eksik teslim edildiği iddialarının doğru olmadığını, çelik çatı işlerinde malzemelerin kilogram hesabı yerine boy ve adet olarak teslim edildiğini, bundan dolayı malzeme tolerans payları bulunduğunu, halihazırda müvekkili tarafından davacıya 296.600 kg malzeme teslim edildiğini, kalan eksik tonajın ise, bazı malzemelerdeki eksi tolerans payları/plaka kesimlerindeki cüruf diye tabir edilen zayiat payları, işin mahiyeti gereği işin sonunda hesaplanarak davacıya teslim edileceğini, davacıdan alınan ve ödeme günü gelmemiş olan toplam 600.000,00TL'lik iki adet çekin bahsi geçen çelik çatı işi ile ilgili kullanıldığını, çeklerin iade edilmemesi ile davacının zarara uğramış olduğu iddialarının gerçeği yansıtmadığını, Ankara ili Sincan Belediyesi Kongre ve Kültür Merkezi işi kapsamındaki 29.06.2021 tarihli sözleşme gereği müvekkil şirketin yükleniminde bulunan çelik çatı yapım işinden kaynaklı sorumlulukların ve yükümlülüklerin eksiksiz olarak yerine getirildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan fazla ödenenin iadesi istemine ilişkindir.
Davacı vekili delil olarak; 29/06/2021 tarihli sözleşmeye, 15/11/2021 tarihli ihtarnameye, 17/11/2021 tarihli şikayet dilekçesi, çek fotokopileri, tanık, keşif, bilirkişi incelemesi ve yemine, davalı vekili ise; taraflar arasındaki malzeme talep mail yazışmalarına, irsaliyelere, bilirkişi incelemesi ve tanık deliline dayanmıştır.
Dava tarihi itibariyle TTK 5/A. maddesi hükmü gereğince menfi tespit davası arabuluculuğa tabi değildir.
Dosyamızın, yargılaması sırasında bilirkişi incelemesi aşamasında, bilirkişi tarafından kaybedilmesi nedeniyle, 4473 Sayılı kanun hükümleri gereğince, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü'nün olurları ile ihya edilmiş ve yeniden oluşturulan dosya üzerinde yargılamaya devam edilmiştir.
Taraflar arasında imzalanan 29/06/2021 tarihli taşeronluk sözleşmesinde; Sözleşme konusu işin; Sincan Belediyesi Kültür ve Kongre Merkezi Yapım İşi nin , " Çelik Çatı" kısmının, çelik- malzemesi işverene ait olmak üzere, diğer işlem ve giderleri yükleniciye ait şekilde yapım işi olduğu, işçilik hizmeti olduğu, birim fiyatın 6. Maddede; düzenlendiği ve fiyatta esas alınacak çelik imalatlarının kantarda tartılan ölçülerinin esas alınacağı, fiyatta kantar fişlerinin baz alınacağı ve birim fiyat 4.50 TL / KDV olacağı, ödeme başlıklı 7. Maddesinde; sahaya malzeme indirilip montaja başlandığında 200.000.00TL nakit, çeklik makaslar konulmaya başlandığında 200.000,00 TL nakit ,120-150 günlü vadeli 350.000,00 TL tutarlı 2 adet çek ve 180 gün vadeli bir adet 250.000,00 TL bedelli çek verileceğinin, yine iş süresinin 8. Maddede; sözleşme tarihinden itibaren en fazla 75 gün olarak iş programına bağlanacağı kararlaştırılmıştır.
Davacı tarafından davalıya gönderilen...25. Noterliğin 15 Kasım 2021 tarihli 15785 yevmiye nolu ihtarnamesinde; 29/06/2021 tarihli sözleşme kapsamında işi işin süresinde ve de işbu ihtarname tarihi itibariyle tamamlanmadığı ve de taraflarına verilen 320.800 kg malzemeden kantar hesabına göre yalnızca 249.320 kgnin müvekkili firmaya teslim edildiği, sözleşme gereği verilen malzemenin 71.480 kgnin eksik teslim edildiğini, ayrıca bedelsiz ve konusuz kalan 30/11/2021 tarihli ve 320.000,00 TL bedelli yine 30/12/2021 tarihli ve 250.000,00 TL bedelli çeklerin iadesinin gerektiğini, sözleşmede temerrüte düşüldüğünü, bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren sözleşmenin feshedildiğini, 2 iş günü içerisinde eksik malzemelerin kendilerine teslim edilmesini, çeklerin iade edilmesinin ihtar edildiği, söz konusu ihtarnamenin .karşı tarafa tebliğ edildiği görülmüştür.
Davacının...C. Savcılığının 2021/240501 esas sayılı dosyasında, davalı aleyhinde güveni kötüye kullanmak suçlamasıyla verdiği şikayet dilekçesinde, davalıya 320.800 kg olarak teslim edilen çelik malzemesinin 249.320 kg olarak alındığı, ihtarname sonrasında 24.480 kgnin daha teslim edildiği ancak 47.000 kgnin teslim edilmediği, belirtilmiştir.
Türkiye İş Bankası...Kızılay Ticari Şubesine, dava konusu çeklere ilişkin bilgi verilmesi için yazılan yazıya verilen 17/05/2022 tarihli cevapta; 30/11/2021 keşide tarihli 350.000,00 TL bedelli ve 30/12/2021 keşide tarihli 250.000,00 TL bedelli çeklerin, davacı hesabından keşide edilerek davalıya verildiği ve davalı tarafından Ünallar Metal İnş. San Ve Tic. A. Ş 'ye ciro edildiği, adı geçen ciranta tarafından bankaya ibraz edilmesi üzerine çek bedellerinin ibraz edene ödendiği bildirilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacı tarafından sözleşme kapsamında, davalıya montaj için teslim edilen 320.800 kg çelikin, sahaya tesliminin tam olarak yapılmadığı ve 47.000 kg eksik teslim edildiğini, sözleşmenin fesih edildiği, bu nedenle fazla verilen çeklerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti ve istirdatı gerektiği, yine işi sürede yapmadığından asıl iş verinin sözleşmeyi feshine neden olduğu ve bu nedenle ceza kesintisi ödediği iddia edilmiş, karşı taraf ise; teslim edilen malzemenin atölyede montaja hazır işlenip sahaya teslim edildiği, eksik teslimin söz konusu olmadığını, işlenen malzeme cürufunun sahada davacı uhdesinde kaldığını, kendilerinde kalmadığını hurda bedelinin istenemeyeceği, yine kendilerinden kaynaklı gecikmenin bulunmadığını davacının malzeme temininde geciktiğini iddiaları noktasında toplanmıştır.
Tarafların delilleri toplandıktan sonra oluşturulan heyette alınan 19/04/2023 tarihli raporda; davalının defterlerinin incelendiği ancak davacının defterlerinin sunulmaması nedeniyle incelenemediği, davalı defterlerinden davacı firmayla ilgili kayıtlarda sözleşme gereğince davacıdan alınan 3 adet keşidecisi davacı olan; 30/10/2021 vade tarihli 350.000,00 TL bedelli, 30/11/2021vade tarihli 350.000,00 TL bedelli, ve yine 30/12/2021 vade tarihli 250.000,00 TL bedelli olmak üzere toplam 950.000,00 TL'lik çeklerin alındığı ve alacak olarak kayıtlara girdiği, taraflar arasındaki sözleşme ile dosyaya davalı tarafından sunulan irsaliyelerin incelenmesinde sevk edilen malzeme miktarının 9.402 metre ve 136.434 kg olarak yer aldığı, birim fiyatın kg üzerinde kararlaştırıldığı, ancak irsaliyelerin bazılarında kg yerine metre olarak yer aldığı, bu nedenle uzunluk olarak yer alanların kaç kg'ye tekamül ettiği hususunda tartı fişi ... vs belge sunulmadığından metre olarak yer alan malzemenin kaç kg'a tekamül ettiğinin hesaplanamadığı, kantar fişlerini sunulması gerektiği bildirilmiştir.
Davacı vekili, kantar fişlerinin sunulmasının mümkün olmadığını, çelik montaj işinin yapıldığı sahada keşif yapılarak bilirkişilerce sahadaki malzeme miktarının tespitinin yapılması talep edilmiştir. Davacının keşif deliline dayandığı ve talebi nazara alınarak mahallinde 14/07/2023 tarihinde teknik bilirkişiler huzuru ile yapılan keşif sırasında, sahada yapım işinin devam ettiği, dava konusu malzemenin bir kısmının binanın çatısına montajının yapıldığı ve bir kısmının şantiye sahanında mevcut olduğu tespit edilmiştir. Davacı vekili keşif mahallindeki beyanında; malzemeyi eksik aldıklarını, malzemenin bir kısmının halen şantiyede bulunduğu, bir kısmının da ihalelerinin feshi nedeniyle dava dışı idare tarafından şantiye sahasının boşaltılması talebi üzerine , Belediyenin gösterdiği alana Belediye elemanlarınca sevk edildiği, davalıya teslim edilen malzemenin kantar fişi ile sevk irsaliyeleri kapsamında miktarlarının sabit olduğu ifade edilmiş, davalı vekili ise; kendilerinin imzalarının bulunmadığı belge ve tutanaklara muvafakat etmediklerini, malzemenin belediyeye teslim edildiği, beyanını kabul etmediklerini belirtmiştir. Keşif sonrası hazırlanan 28/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda ise; yine davacı defterlerin hazır edilmediğinden incelenemediğini, ancak davacı vekilinin 10/05/2023 tarihli rapora itiraz dilekçesinde ki, karşı tarafa 320.800 kg malzeme sevk edildiği, davalı yanın şantiye sahasına 296.600 kg malzeme gönderdiği ve 42.515.40 kg eksiğin olduğu yönündeki beyanı , Ankara Ticaret Odasının belirlediği fire oranının %15 olduğu ve buna göre fire olarak çıkan malzemenin 50.867.31 kg ulaşacağı nazara alındığında, 42.515,04 kg firenin olabileceği , bu firenin %5 nin ekonamik değerinin olmayacağı ancak %10 nu olacağı nazara alınarak, hurda demir bedelinin piyasa rayiçlerine göre 6,265 TL/KG hesabı ile 250.424,80 TL olduğu , buna göre yapılan iş bedeli olarak hesap edilen 1.044.665,80TL den ödenen ( üç çek bedelin ) 950.000,00TL ve teslim edilmeyen hurda malzeme değeri 250.424,80 TL nin düşümüyle, davacının, davalıya yaptığı işe karşılık ödemenin 155.759.00 TL lik kısmın fazla olduğu hesap edilmiştir.
Sunulan rapordan sonra davacı vekili defterlerinin sunulduğu halde incelenmediğini ve de rapora itirazları yine davalı vekilinin keşif mahallinde cüruf bedelinin tespiti için gerekli malzemenin keşif mahallinde bilirkişilere gösterilemediği, bu malzemelerin belediyeye teslim edildiğine dair belge sunulmuş ise de süresinde sunulmadığından belgeyi kabul etmediklerini, belgede imzalarının yer almadığını, bu belgede teknik bir ölçüm ve bilginin yer almadığını, belgenin esas alınarak sonuca gidilmesini kabul etmediklerini, çeklerin iadesi ile ilgili herhangi bir sorumluluk almadığını, ayrıca montaj sırasında çıkan cürufun davacı zilyetliği ve tasarrufunda olan inşaat sahasında bulunduğu, müvekkili uhdesine geçirildiğine dair herhangi bir belge sunulmadığı, belirtilerek itirazda bulunmuştur.
Davacı defterlerinin incelenmesi ve taraf vekillerinin rapora itirazları, özellikle duruşmada ileri sürülen itirazları değerlendirilerek ek rapor hazırlanması istemi üzerine, aynı heyetçe sunulan 08/01/2024 tarihli ek raporda; mahkemenin ara kararı gereğince davacı vekili tarafından uyuşmazlık dönemine ilişkin olarak sunulan defter kayıt ve belgelerin ticari defter vasfına haiz olmadığı, PDF formatında onaysız muavin defter dökümünün sunulduğu, davalı tarafın defterlerini tespit edilen ve davacının verdiği 950.000,00 TL'lik 3 adet çekin onaysız muavin defter dökümünde kayıtlı olduğu belirtilerek kök raporda tespit edildiği şekilde davalının hak ettiği iş bedelinin 1.044.665,80 TL olduğu, yapılan ödemenin 950.000,00 TL olduğu, davacının hurda alacak miktarının 250.424,80 TL olduğu, bu kapsamda davacının davalıya çeklerle yaptığı ödemeler de nazara alındığında 155.759,00 TL fazla ödemesinin bulunduğu belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, sözleşme, noter ihtarı, kantar fişleri, irsaliyeler, çekler, banka yazı cevabı, mahallinde yapılan keşif neticesinde hazırlanan bilirkişi heyeti raporu hep birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında 26/09/2021 tarihli çelik çatı montaj sözleşmesinin imzalandığı, davalının, davacı tarafından teslime edilen çelik malzemenin işlenerek, montajının yapılmasını yüklendiği, sözleşme kapsamında davacı tarafından davalıya teslim edilen çelik malzeme miktarının 320.800 kg olduğu, ancak bunun 296.600 kg kısmının inşaat sahasına davalıca gönderildiği ve eksik teslim edilen 42.515.40 kg çelik de, malzemenin işlenmesi sırasında teknik anlamda öngörülen %15'lik fire payı ve bunun %5'lik ekonomik değeri bulunmayan cürufu olduğu nazara alındığında, eksik teslim edilenin hurda olduğu ve de bu hurdanın bedelinin 250.424,80 TL olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda , davalının yaptığı iş bedelinin 1.044.665,80 TL olduğu ve davacının yaptığı 950.000,00 TL ödeme ve de davalı da kalan hurda bedeli 250.424,80 TL'nin mahsubu neticesinde, davacı tarafından davalıya verilen ve tedbir kararı verilmediği için bankaya ibrazla tahsil edilen son vade tarihili çekten dolayı fazla ödenenin 155.759,00 TL olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafından dava konusu edilen 2 adet toplam 600.000,00 TL bedelli ödenen çeklerden dolayı sadece bir miktar yönünde fazla ödemesinin bulunduğu anlaşılmakla, bu miktar yönündeki menfi tespit ve istirdat istemine yönelik davasının kabulüne, fazlaya ilişkin isteminin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının Kısmen Kabulü ile; teslim edilmeyen malzeme bedeli yönünden 155.759,00TL'nin 145.759,00TL'sinin ıslah tarihinden itibaren, 10.000,00TL'sinin karar tarihinden itibaren olmak üzere 3095 sayılı yasanın 2/2. Maddesi kapsamında değişen oranlarda avans faizi uygulanarak davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-
Alınması gereken 10.639,90-TL harçtan peşin alınan 10.417,28-TL peşin harç 2.490,00TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.267,38-TL'nin dkarar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
3--Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL başvuru harcı, 10.417,28 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcı, 2.490,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 12.975,08 TL harçtan, davacıya geri verilmesine karar verilen 2.267,38 TL harcın düşümü ile kalan 10.707,70 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
-Davacının karşıladığı 380,75 TL yazışma gideri, 11.500,00 TL bilirkişi ücreti, 1.274,90 TL keşif harcı, 1.200,00 TL ATGV araç ücreti olmak üzere toplam 14.355,65 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 2.958,64 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 11.397,01 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 24.921,44-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AÜT gereğince hesap edilen 90.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/05/2024