T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/120 Esas - 2023/316
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/120
KARAR NO: 2023/316
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE...
KATİP...
...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av....
DAVA: Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:(Aslı Davada ) 09/06/2021- (Birleşen Davada) 21/03/2022
KARAR TARİHİ: 30/05/2023
G. KARAR YAZIM TARİHİ :14/06/2023
Davacı vekili tarafında asıl ve birleşen dosyalar açılan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davalarının yapılan açık yargılaması neticesinde ;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;
DAVA:1)Davacı vekili asıl dosyada dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... işlettiğini, davalı İdare tarafından... Üretim Tesisi kurmak üzere yapılan başvurulara ilişkin yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda, müvekkili şirket ile davalı idare arasında 16/12/2011 tarihli ... Katkı Payı Sözleşmesi imzalandığını, anılan sözleşme hükümleri gereğince müvekkili şirketin, ürettiği her bir kwh için 4.24TL ödemeyi taahhüt ettiğini, Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi kurmak üzere yapılan lisans başvurularına ilişkin yarışma yönetmeliği hükümlerince davalı İdare'nin yapmış olduğu yarışmaya katılmadan enerji üretilmesinin mümkün olmadığını, teklif mektubunun verilmesinden sonra davalı İdare ile davalı tarafından hazırlan tip sözleşme imzalandığını, imzalanan sözleşme ile teklif mektubu arasında ortaya çıkan TÜFE fiyatının sözleşmeye uygulanması yönündeki farklılıklar, davalı İdare tarafından sözleşmeye ve yönetmeliğe aykırı olacak şekilde yorumlandığı ve müvekkili şirketin aleyhine olacak şekilde fahiş fatura düzenlendiğini, sözleşmede yer alan hükümler ile yönetmelikte düzenlenen hükümler bire bir aynı şekilde düzenlendiğini buna rağmen Türk Ticaret Kanunu'na göre tacir kabul edilen davalı İdare tarafından sözleşme'de ve yönetmelikte belirlenen şekilde fiyat hesaplaması yapılmadığını, bu şekilde davaya konu faturanın fahiş şekilde düzenlendiğini, bu nedenlerle davanın kabulü ile bileşik faiz sistemi uygulanarak hesaplanan 21/01/2021 tarih ve ... numaralı 12.396.339,83TL’lik Fatura'nın 7.278.736,37TL'lik kısmı yönünden müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
2)Birleşen... esas sayılı dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin Elmalı Rüzgar Enerji Santralini işlettiğini, davalı İdare tarafından Rüzgar Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi kurmak üzere yapılan başvurulara ilişkin yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda müvekkili şirket ile davalı idare arasında 16/12/2011 tarihli ... Katkı Payı Sözleşmesi imzalandığını, davalı idare tarafından 2011 Yılı'ndan bu yana her yıl belirlenen TÜFE oranını, bileşik faiz şeklinde uygulamak suretiyle 2022 yılına kadar hesaplandığını ve çarpan değer olarak kabul edilerek hukuka aykırı bir şekilde 21/01/2022 tarih ve ... numaralı 17.140.409,96 TL’lik Fatura düzenlendiğini ve müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, yasal süresi içerisinde ... Yevmiye Sayılı İhtarnamesi ile itiraz edildiğini ve aynı ihtarname ile 10.965.796,91 TL'lik iade faturası kesilerek davalı idareye tebliğ edildiğini, davalı idare tarafından ise ödemenin 17.140.409,36 TL üzerinden yapılmasını talep ettiğini belirterek, davalı tarafından düzenlenen 21/01/2022 tarih ve ...numaralı 17.140.409,96 TL’lik Faturanın haksız ve yersiz düzenlenen 10.965.796,91 TL lik kısmı yönünden müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili asıl ve birleşen dosyada cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu , davanın (yargı yolu) görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının ,... tesisine ilişkin davaya konu tesisleri için 22/09/2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan mülga Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği kapsamında 2011 yılında yapılan yarışmalara katıldığını ve bu yarışmalar sonucunda iletim sistemine bağlantı hakkı kazandığını , yarışma sonrasındaki sürecin sırasıyla ... Katkı Payı Anlaşmasının, Bağlantı Anlaşmasının ve Sistem Kullanım Anlaşmasının imzalanması ve ilk geçici kabulün yapılıp üretime geçilmesi olduğunu, davacı şirketin , gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda Taşucu TM' nin 154 kV Barasına bağlantı hakkı kazandığını, anılan tesis için lisans alarak faaliyetlerine başladığını, ayrıca, davacı ile müvekkili arasında, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca , müvekkili ...a ödemeyi taahhüt ettiğini, Rüzgar Enerjisine Dayalı Elektrik Üretimi Santrali (... katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "...katkı payı anlaşmaları" akdedildiğini, davacı tarafından sunulan kararda, bu eklerin bir Yönetmeliğin bütünlüğü içerisinde yer aldıkları ve aynı tarihte yayımlandıkları gözardı edilerek, teklifin sunulmasından sonra, davanın taraflarınca farklı hükümler içeren bir sözleşme düzenlenmiş gibi değerlendirmeler yapılmasının kabulünün mümkün olmadığını, yönetmeliğin ekinde basılı olarak yer alan katkı payı anlaşmasının imzalanması, Yönetmelik gereği zorunlu olup, müvekkili teşekkül veya davacı şirketin söz konusu anlaşma üzerinde oynama yapma imkânının bulunmadığını, bu hatalı yorumdan hareket edilirse, ... katkı payı tutarı bakımından, aynı Yönetmelik ile yarışmalarda bağlantı hakkı kazanılması için farklı, bağlantı hakkı kazanıldıktan sonra farklı şartlar öngörüldüğü gibi bir sonuç ortaya çıktığını, yönetmelik ekleri ve içeriği ile bir bütün olduğu gibi, böyle bir değerlendirmenin yarışma ve hukuk mantığına aykırılı olduğunu, davacının bağlantı hakkı kazandığı yarışmalara ilişkin tüm hususların düzenlendiği Yönetmeliğin parça parça değerlendirilerek, yalnızca bir kısmının taraflar için bağlayıcı olacağının ileri sürülmesinin yerinde olmadığını, davacı şirket tarafından, taahhütname, teklif mektubu formu ve anlaşma içerikleri önceden bilindiği ve bu şartlarda yarışmaya katılım sağlanarak teklif verildiğini, anlaşma metni gibi içeriği önceden Yönetmelik ekinde yayımlanan ve davacı tarafından çekincesiz şekilde imzalanarak, tüm şartları ile kabul ve taahhüt edilen teklif mektubu formunda,“teklif fiyatının teklif yılından itibaren TÜFE oranında güncellenerek hesaplanacağı” nın açıkça ifade edildiğini, yönetmeliğin 6. maddesi uyarınca, yarışma sırasında sunmuş olduğu bu teklifin tüm şartları ile birlikte, davacı şirket için bağlayıcı olduğunu, dava dilekçesinde basiretli tacir gibi davrandığı belirtilen davacı şirketin, imzaladığı teklif mektubunu verirken, teklif mektubunda bulunan formülü göz önüne alarak ödeyebileceği ... katkı payı tutarını hesaplaması ve buna göre teklif fiyatını belirlemesi, basiretli davranma yükümlülüğünün bir gereği olduğunu, davacının diğer isteklilerle birlikte iştirak ettiği yarışmada, önceden bildiği şartlar altında oluşturduğu teklif üzerinden anlaşma imzalandığı da dikkate alındığında, daha sonra bu teklifte yer alan hesaplama şekli ile bağlı olmadığının öne sürülmesinin dürüstlük kuralına uygun olmadığı gibi, yarışma koşullarının (teklifin) da değiştirilmesi anlamına geldiğini, bu durumun ise sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı (bağlayıcı olduğu) yönündeki Yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğunu, bu sebeplerle davanın idari yargı yolunun görevli olması nedeniyle usulden reddine, aksi halinde ise esastan reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, ... Katkı Payı Sözleşmesi kapsamında davalı tarafından düzenlenen katkı payı bedeli faturaları nedeniyle, kısmen borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Mahkememizce uyuşmazlığın çözümünde İdari Yargı Mahkemelerinin görevli olduğundan bahisle asıl dosyada 10.11.2021 tarih ve ... sayılı karar ile dava dilekçesinin yargı yolu nedeniyle reddine karar verilmiş , davacı vekilinin istinafı üzerine ... sayılı kararlarıyla , Adli Yargı Mahkemeleri ve bu kapsamda Mahkememizin görevli olduğundan bahisle kararlarımız kaldırılarak işin esasının görülmesi için dosyalar Mahkememize geri çevrilmiştir.
Davalı vekilinin yargı yolu itirazını yenilemesi ve isteminin reddi sonrasında Asıl ve birleşen Mahkememiz 2022/216 E sayılı dosyalarında , davalı vekilinin ... başvurusunun kabulü üzerine başvuru yapılan Uyuşmazlık Mahkemesince , Adli Yargı Mahkemelerinin ve bu kapsamda Mahkememizin davayı çözmede görevli olduğuna karar verildiği nazara alınarak, Mahkememizce yargılamalara devam edilmiştir.
Asıl ve birleşen dosyalarda,TTK' nun 5/A maddesinde öngörülen zorunlu arabuluculuğa başvurulduğu ve anlaşmaya varılamadığına dair son tutanak sunulmuştur.
Davalı Kurumda , asıl ve birleşen davalara konu davacı ile davalı arasında imzalanan ... Katkı Payı Anlaşmaları , ekleri Teklif mektubu ve Taahhütname , dava konusu faturalara , ödemelere ilişkin bilgi ve belgeler ile ilgili tüm belge ve bilgiler celp edilmiştir.
Dava konusu e- faturaların , asıl dosyada ; davalı T...sayılı ve 12.396.339,83-
TL bedelli , birleşen dosyada ; 21.01.2022 tarih, ... sayılı ve 17.140.409,96
TL bedelli olduğu görülmüştür.
22.09.2010 tarih ve 27707 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin YARIŞMA YÖNETMELİĞİ'nin 6. Maddesinde, "yarışmaya katılma
hakkı elde eden şirketlerin tekliflerini, Yönetmeliğin ekinde yer alan teklif mektubu formu
imzalanmak suretiyle ve kapalı zarf içerisinde verecekleri, zarflar teslim edildikten sonra
ise sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı" , 9. Maddesinde ; "(1)Yarışmaya katılacak şirket, ...'te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ...
Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten
başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl
süreyle her yıl TEİAŞ'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar
çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından TEİAŞ'a ödenmesi taahhüt edilen
kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi
üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı
Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı
Tutarı = kr*E*TÜFE, kr = Şirket tarafından TEİAŞ'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi
taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen
Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, (2)
...'in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı
Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00'a kadar TEİAŞ tarafından ilgili
şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar gelir kaydedilmek üzere
şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın TEİAŞ'a ödenir. Hesap
edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen
gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Davalı tarafından yapılan ... kapasite tahsis yarışmalarına katılan davacı tarafından 12.09.2011tarihinde ELMALI ... için sunulan ve imzalanan TEKLİF MEKTUBU
FORMUNDA; “İdareniz 12.09.2021 tarihinde, ELMALI ... projesi için üretilen kilowatt saat (kWh) başına ...
Katkı Payı teklifi verilmesiyle bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen
okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ELMALI ... projesinde
yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 4,24 kuruş teklifimiz
ile Türkiye Elektrik Üretim İletim A. Ş. (TEİAŞ) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi
üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından
ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak
ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip
eden yılın Ocak ayına kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren
yirmi yıl süre boyunca TEİAŞ’ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.” Şeklinde beyan
edildiği , bunların
davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı,
yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu
olmayacağı, tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı oldukları, sadece kWh başına katkı
payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun da kWh başına en
yüksek ... Katkı Payını teklif edene göre belirlendiği görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan ... KATKI PAYI ANLAŞMASINDA ; yönetmeliğin ekinde matbu olarak
ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda düzenlendiği , sözleşmelerin 3. maddesinde; "Toplam ... Katkı Payı
Tutarı = kr*E*TÜFE, kr = Şirket tarafından TEİAŞ'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi
taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen
Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi ,şeklinde belirlenen formüldeki "Kr " nin kwh başına taahhüt edilen kuruş olduğu, ELMALI ... projesi için
yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 4,24 kuruş olarak belirtilmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafından düzenlene ... katkı payı faturalarında hesap edilen miktarların, taraflar arasında imzalanan ... Katkı Payı sözleşmeleri ve eklerine aykırı düzenlenip düzenlenmediği , hesaplamada sadece yönetmelik ve sözleşme hükümlerinin mi? yoksa bunlar ile birlikte bunların eki olan teklif mektubu ve taahhütname hükümlerinin de uygulanmasının gerekip gerekmediği , taraflar arasında imzalanan sözleşme , davacının teklif mektubu ve
22.09. 2010 tarih ve 27707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rüzgar Enerjisine
Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma
Yönetmeliği hükümlerinde sözü edilen TÜFE çarpanının ne şekilde uygulanması gerektiği, bu kapsamda teklifin verildiği 2012 yılındaki teklif edilen "kr " değerinin , bu tarihten , fatura konusu üretim tarihine kadar, yıllık TÜFE oranında güncellenerek , bulunacak teklif değeri ile üretim değerinin çarpılarak hesaplanmasının gerekip gerekmediğine ilişkindir.
Mahkememizce, Elektirik Yüksek Mühendisi ve nitelikle hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşturulan heyetten alınan 31.01.2023 TARİHLİ RAPORDA ;"....Dava konusu olayda davacı ve davalı tüzel kişi tacirdir. Taraflar aralarında olan
uyuşmazlık 15/12/2011 tarihinde imzalanan ... katkı payı anlaşmasından kaynaklanmaktadır.
Yargılama konusu somut uyuşmazlık, sözleşme dönemi içerisinde TÜFE ile
güncellenecek ... katkı payının ne şekilde hesaplanacağı, teklif birim fiyatının tespitinde ihale
sürecinde davacı şirketin imzalayarak davalı kuruma verdiği Teklif mektubu mu yoksa ... katkı
payı anlaşma hükümlerinin mi uygulanması gerektiği noktalarında toplanmaktadır.
Türk Borçlar Hukukunda sözleşme serbestisi ve sözleşmeye bağlılık ilkeleri bulunmaktadır. Sözleşmenin bağlayıcılığı ilkesi gereğince taraflar akdettikleri sözleşmeye uygun davranmak
zorundadır. Davacı şirket ve davalı kurum, imzaladıkları ... katkı payı anlaşması hükümleri ile
bağlıdır. Borçlar hukukuna hakim olan bu temel ilkeler bağlamında Mahkemenizce taraflar arasında
imzalanan sözleşmenin uygulanacağı hususunda bir karar verilirse, Katkı Payı anlaşmasının
3.maddesi uygulanacaktır. Bahsi geçen hükümde de katkı payının nasıl hesaplanacağı açık bir şekilde
düzenlenmiş olup, bu durum yönetmeliğe de uygun olacaktır. Yani sözleşme yasa ve ahlaka da aykırı
olmadığı için geçerli olup sözleşme hükümlerinin uygulanması gerektiği sonucu doğacaktır. Bir
başka ifadeyle sözleşme hükmü haline dönüştürülmediği anlaşılan ve hukuken öneri olarak kabulü
gereken teklif mektubundaki hesaplama formülünün ... katkı payının hesaplanmasında esas
alınması hukuken mümkün olmayacaktır. Zaten, taraflar arasında düzenlenen ... Katkı Payı
anlaşmasının 3.maddesinde katkı payının nasıl hesaplanacağı yoruma imkân vermeyecek şekilde ve
açıkça düzenlenmiş olup söz konusu düzenleme aynı zamanda bahsi geçen yönetmelik hükümlerine
de uygun olacaktır. Bu çerçevede sözleşme ve yönetmeliğe göre ... Katkı Payı hesaplama formülü
toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh
başına ödemeyi taahhüt ettiği kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net
elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre
yıllık tüketici fiyat endeksi çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak esas alınması
gerekecektir. Bu durumda toplam fatura bedeli 11.292.216,58 TL olacaktır. Böylece 18.244. 533,21
TL fazladan alınmış olacaktır (iade edilecektir).
Fakat Mahkemeniz tarafından teklif mektubunda belirtilen hesaplama yönteminin uygulanması
gerektiği hususunda bir karar verilirse orada belirtilen hükümler esas alınacak olup bu halde toplam
fatura bedeli 29.536.749,79 TL olacaktır.
" şeklinde görüş bildirilmiştir.
Davacı vekili; bilirkişi raporunda da belirtildiği gibi teklifnamenin nazara alınamayacağı ve sözleşme hükmünün nazara alınarak yapılan hesaplamaya göre fazla kısım yönünden borçlu olunmadığının tespiti yönünde karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı TEİAŞ vekili ise; davacı şirket tarafından, toplam ...
katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, Türkiye İstatistik
Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranında
güncelleştirilerek (kümülatif) davalı teşekkülüne ödeneceğini, çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt ettiğini , davacı tarafından yarışma sırasında imzalanarak davalı teşekkülüne sunulan teklif mektubu , Yönetmelik 9. Maddesi ve taahhütname hükümleri nazara alınarak, itirazın ve talebin reddine karar verilmesi belirtmiştir.
Bilirkişi raporunda hesaplamaya ilişkin detay bulunmadığı ve taraf vekillerinin beyanları ile itirazlarının değerlendirilmesi için aynı heyetten alınana 09.04.2023 tarihli ek raporda ; "Dava konusu uyuşmazlık davalı ...seri nolu 17.140.409,96.-TL ve 21/01/2021 tarih ve ...
nolu 12.396.339,83.-TL bedelli e-faturalardan kaynaklanmaktadır. Sözleşme ve yönetmeliğe göre ... Katkı Payı hesaplama formülü toplam ... Katkı Payı Tutarı = kr X E x TÜFE olup buna göre sözleşmede belirtilen davacının kWh başına ödemeyi taahhüt ettiği
kuruş cinsinden katkı payı bir önceki yılda gerçekleşen yıllık net elektrik enerjisi üretimi ve TÜİK
tarafından Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi
çarpılması sonucu bulunacak miktarın katkı payı olarak esas alınması gerekecektir. Bu durumda
toplam fatura bedeli 11.292.216,58 TL olacaktır. Böylece 18.244.533,21 TL fazladan alınmış olacaktır (iade edilecektir).
Sayın Mahkemeniz tarafından teklif mektubunda belirtilen hesaplama yönteminin uygulanması
gerektiği hususunda bir karar verilirse orada belirtilen hükümler esas alınacak olup bu halde toplam
fatura bedeli 29.536.749,79 TL olacaktır.
" yönünde görüş bilidirilmiştir.
TBK’nın 26. maddesinde;“Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” hükmü ile bu özgürlüğün sınırını belirleye 27. Maddesin de; “Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür." hükümleri mevcuttur.
Yine Kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.”hükmü , yine ihaleye ilişkin idari süreç sonunda imzalanacak sözleşmelerde, 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4. maddesinde; "sözleşmelerde ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu suretle, ihaleye katılacaklar yönünden şeffaf, öngörülebilir, güvenilir ve haksız rekabet doğurmayan bir ortam yaratılır." hükümleri düzenlenmiştir.
Bu yasal düzenlemeler ile taraflar arsındaki sözleşmeler incelendiğinde; sözleşmeler 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi olup sözleşme özgürlüğünün istisnasını / sınırı belirleyen hükümler oldukları ve bu hükümlerin nazara alınması gerektiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, sözleşmelerin dayanağı olan yönetmeliğin 1. maddesinde , "amacın , rüzgâr enerjisine dayalı
üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı
trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak
olanı / olanları belirlemek için yapılacak yarışmanın ve yarışma sonunda belirlenen
Rüzgâr Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santrali Katkı Payının ödenmesine ilişkin usul
ve esasların belirlenmesi olduğu , yine 6/2/d maddesinde; “ayrı bir kapalı zarf içerisinde şirketi temsil ve
ilzama yetkili kişiler tarafından imzalı ve kaşeli ekte yer alan teklif mektubu formunun” verileceği ve 6/3 maddesinde; “Zarflar teslim edildikten sonra teklifte değişiklik
yapılamayacağı” hususları düzenlenmiştir.
Teklif mektubu, yönetmeliğin 6.maddesine göre idare tarafından matbu olarak
hazırlanmakta olup yönetmeliğin de eki haline getirilmiştir. Bu teklif mektubunun ,
davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı,
yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu olmadığı , tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı olduklarını, sadece kWh başına katkı
payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun , kWh başına en
yüksek ... Katkı Payını teklif edene göre belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, yarışma sırasında sunmuş
olduğu bu teklifin tüm şartları ile birlikte davacı şirket için bağlayıcı olduğu , yine
yarışmaya katılan diğer isteklilerin de fiyat tekliflerini, teklif mektubundaki şartlar altında
verdikleri göz önüne alındığında, davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı
olmadığının kabulünün, yarışama yönetmeliği ile ekindeki matbu hazırlanan teklif mektupları , taahhütleri ile sözleme hükümleri vede Kamu İhalelerinin özellikleri birlikte nazara alındığında , diğer istekli firmalar bakımından haksız rekabet teşkil edeceği de görülmektedir.
Tüm dosya kapsamı, dava , cevap , faturalar , yönetmelik, teklif mektubu ve ... Katkı Payı Anlaşması , yukarıda ki yasal düzenlemeler ile bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde ; Yarışma Yönetmeliği ile buna uygun olarak yapılan yarışma / ihale neticesinde, davacı tarafından verilen teklif mektubu ile taahhütnameye göre boş kısmı doldurularak imzalan matbu olarak düzenlenmiş ... Katkı Payı Anlaşması birlikte nazara alındığında , teklif mektubu ve taahhütname ile sözleşmenin bir bütün oluşturduğu ve bunların ... katkı payı hesabına ilişin hükümleri arasında çelişki bulunmadığı gibi , bulunsa dahi önceliğin sözleşme eki/temeli sayılan teklif mektubunda olacağı ( ... kabul edilerek , teklif birim fiyatının verildiği 2011 yılından, ücrete esas yıla kadarki TÜFE oranları üzerinde birim fiyatın güncellenerek uygulanması gerektiği , bilirkişinin güncellenmiş birim fiyat üzerinde yaptığı hesaplamada davalının düzenlediği faturaların, sözleşme ve eklerine uygun düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yine davacının, yarışmaya teklif mektubunda yazılı şekilde teklif ettiği miktar üzerinde katıldığı ve diğer rakiplerinden daha uygun fiyat verdiği için teklifinin kabulü ile sözleşmenin imzalandığı, ücret ödeme aşamasında ise , yarışma yönetmeliği ekindeki matbu olarak hazırlanmış sözleşme , teklif mektubu ve buna uygun yapılan hesaplamaya dayalı davalı faturaların, sözleşme hükümü yerine, teklif mektubu nazara alınarak fazla miktarda ... katkı payı hesabı yapıldığı gerekçesiyle itirazının 4721 Sayılı TMK nun 2. maddesinde ifade edilen ve TTK' nun 1.maddesi atıf hükümce ticari davalarda da uygulama yeri bulan ," herkesin haklarının kullanırken ve borçların yerine getirirken iyiniyetili/dürüst davarması gerektiği" ilkesine aykırı olduğu da anlaşılmakla , davacının faturaya itirazının ve bu kapsamda davasının reddine karar vermek gerekmiş , aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Kısa kararda maddi hata neticesinde " asıl ve birleşen dosyalarda" kelimelerinin yazılmadığı görülmekle, HMK 'nun 304 ve 305/A maddeleri kapsamında iş bu eksik kalan ifade / kelimeler resen tamamlanmıştır.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının Asıl ve birleşen dosyada davasının REDDİNE,
2-A)Asıl dosyada alınması gerekli 179,90-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 124.302,63-TL harçtan mahsubu ile bakiye 124.122,73-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
B)Birleşen dosyada alınması gerekli 179,90-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 187.268,40-TL harçtan mahsubu ile bakiye 187.088,50-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-A)Asıl dosyada davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT gereğince hesap edilen 310.787,36-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
B)Birleşen dosyada davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT gereğince hesap edilen 347.657,97-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
5-A)Asıl dosyada 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı 1.320,00-TL ticari arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
B)Birleşen dosyada 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı 1.560,00-TL ticari arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2023
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır