T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/192 Esas - 2023/315
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/192
KARAR NO: 2023/315
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/03/2022
KARAR TARİHİ: 30/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/06/2023
Davacı vekili tarafından Mahkememizde açılan İstirdat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin,...Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Başvurulara İlişkin Yarışma Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda yapılan yarışma sonucunda müvekkili şirket ürettiği her bir kWh için davalıya 0,59-Krş ödemeyi taahhüt ederek Sütlüce Havza TM 154 kV barası üzerinden sisteme bağlantı hakkı kazandığını, bu Yönetmelik hükümlerine göre davalı ile müvekkili şirket arasında 10.04.2012 tarihli Rüzgâr Enerjisi ('...") Katkı Payı sözleşmesinin imzalandığını, bu anlaşmanın ... Genel Müdürlüğü tarafından onaylandığını,10.04.2012 tarih ve B.15.2.TEİ.0.14.06.00- 209.02-S.02.02/3473 sayılı yazı ile müvekkili şirkete bildirildiğini , anlaşmanın 3. maddesinde ve bu anlaşmanın dayandığı Yönetmeliğin 9. maddesinde belirtilen esaslara göre hesaplanacak katkı payının, tesisin bir yıllık elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan bir önceki yıla ait yıllık toplam ... katkı payı tutarı 15 Ocak günü saat 17:00’ye kadar ... tarafından müvekkili şirkete faturalanacağını, buna göre toplam ... Katkı Payı Tutarı = 0,59 x 205.437.151,00 kWh x (1+%36,08) = 1.649.397,36 TL TL olarak hesaplandığını, bu katkı payı bedeli ile ilgili KDV miktarı (1.649.397,36 TL *18%) 296.891,53 TL olduğunu, toplam ... Katkı Payı Tutarının KDV dahil olmak üzere 1.946.288,89 TL olması gerektiğini, davalının, anlaşmaya ve yönetmeliğe aykırı bir yorum ve yöntemle hesapladığı bedel üzerinden ... no’lu 21/01/2022 tarihli 4.578.642,71 TL + KDV bedelli faturayı düzenleyerek müvekkili şirkete 21/01/2022 tarihinde e-fatura sistemi üzerinden gönderdiğini belirterek ; 21/01/2022 tarihli 4.578.642,71 TL + KDV bedelli faturanın, Anlaşma ve Yönetmelik hükümlerine aykırı olarak hesaplanan ve müvekkili tarafından ihtirazi kayıtla ödenen 2.929.245,35TL+KDV (2.929.245,35TL+ 527.264,16TL=)3.456.509,51TL lik kısmının, dava tarihinden itibaren ticari işlerde uygulanan avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve müvekkiline ödenmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava konusu uyuşmazlığın çözümünde idari yargı mercilerinin görevli olduğunu, davanın (yargı yolu) görev yönünde usulden reddine ,aksi halde ise Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği'nin 22.09.2010 tarihli ve 27707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiğini, yönetmelik kapsamında, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından, 1 Kasım 2007 tarihinde alınan Rüzgar Enerji Santralı başvuruları arasından, aynı saha ve/veya aynı trafo merkezi için birden fazla başvurunun yapıldığı durumlarda sisteme bağlanacak olan/olanları belirlemek amacıyla, teşekkülümüzce 15.02.2011 - 13.09.2011 tarihleri arasında, 13 farklı pakette ve teklif edilen ... katkı payı miktarları üzerinden ... kapasite tahsis yarışmaları gerçekleştirildiğini, söz konusu yarışmalar ile yaklaşık toplam kurulu gücü 5.500 MW ... için kapasite tahsis edildiğini, EPDK tarafından söz konusu projelerin lisanslandırma süreci başlatıldığını, davacı şirketin gerçekleştirilen yarışmalar sırasında sunduğu teklifleri doğrultusunda, dava konusu tesis için sisteme bağlantı hakkı kazandığı , taraflar arasında, davacıya ait üretim tesislerinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca davalı ...'a ödemeyi taahhüt ettiğini, ...) katkı payı bedelinin ödenmesini konu alan, "... katkı payı anlaşmaları" akdedildiğini, davalı tarafından, Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma Yönetmeliği çerçevesinde yarışmaya katılan ve kazanan şirketlerle imzalanan ... katkı payı anlaşması gereğince; yönetmelik ve ekleri olan taahhütname, teklif mektubu formu ile anlaşma hükümlerinin birlikte değerlendirilmesi sonucunda ... katkı payı faturaları hesaplandığını, "... Hasanoba ... projesinde yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 5,12 (beş virgül on iki) kuruş teklifimiz ile ...tarafından, yıllık net elektrik enerjisi üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak Toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar TÜÎK (Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip eden yılın Ocak ayı sonuna kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl süre boyunca ....'a ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz." taahhüdünün yer aldığını, sunulan teklif mektubu içeriğinden de anlaşılacağı üzere, davacı şirket tarafından, toplam ... katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirilerek (kümülatif) ödeneceğini, tüm içeriği ile bir bütün olan Yarışma Yönetmeliği ve eklerinde (teklif mektubu, taahhütname, ... katkı payı anlaşması) yer alan söz konusu düzenlemelerde, yapılan yarışmalar sonucu kapasite kazanan ...'ler tarafından, tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten başlamak üzere 20 yıl boyunca davalı ...'a ödeme yapılması ve ödenecek bedelin değer kaybına uğramaması adına da, verilen teklif bedelinin teklif yılından itibaren her yıl TÜFE oranında (kümülatif) güncellenerek arttırılması açıkça öngörüldüğünü, belirtilen düzenlemeler uyarınca, müvekkkili tarafından (dava konusu fatura da dahil) ... katkı payı faturalarının, Yönetmeliğin 9. Maddesi ile Yönetmelik eki anlaşma ve teklif mektubu hükümleri birlikte dikkate alınarak hesaplandığı ve tüm ilgili şirketlere aynı şekilde gönderildiğini , Yönetmeliğin, taahhütname, teklif mektubu formu ve ... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri ile bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, yönetmeliğin bütünlüğü içerisinde yer aldıkları ve aynı tarihte yayımlandıkları göz ardı edilerek, teklifin sunulmasından sonra, davanın taraflarınca farklı hükümler içeren bir sözleşme düzenlenmiş gibi değerlendirmeler yapılmasının kabulü mümkün olmadığını, zira yönetmeliğin ekinde basılı olarak yer alan katkı payı anlaşmasının imzalanması yönetmelik gereği zorunlu olup, davalı veya davacı şirketin söz konusu anlaşma üzerinde oynama yapma imkânı bulunmadığını, davacının diğer isteklilerle birlikte iştirak ettiği yarışmada, önceden bildiği şartlar altında oluşturduğu teklif üzerinden anlaşma imzalandığı dikkate alındığında, daha sonra bu teklifte yer alan hesaplama şekli ile bağlı olmadığının öne sürülmesinin dürüstlük kuralına uygun olmadığı gibi yarışma koşullarının (teklifin) da değiştirilmesi anlamına geldiğini, sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı yönündeki yönetmelik hükmüne açıkça aykırı olduğunu, yine yarışmaya katılan diğer isteklilerin de fiyat tekliflerini, teklif mektubundaki şartlar altında verdikleri göz önüne alındığında davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı olmadığının kabulünün, diğer istekli firmalar bakımından haksız rekabet teşkil edeceği ve yarışmanın sonucuna dahi etki edebileceğini, hakkaniyete aykırı sonuçlar doğuracağını, yönetmelik ve ekleri bütünlük içerisinde değerlendirildiğinde, teklif mektubu ve ... katkı payı anlaşması hükümlerinin hesap şekli bakımından çeliştiğine yönelik iddianın yerinde olmadığını , aksi yorumun ... kapasite tahsis yarışmalarına ilişkin tüm sürecin düzenlendiği yasal dayanak olan Yarışma Yönetmeliğini yok sayar nitelikte olacağını, davacı tarafından sunulan ve yarışmaların asli unsuru olan teklif mektubunda toplam ... katkı payı tutarının teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar Türkiye İstatistik Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (.....) oranın güncelleştirilerek müvekkiline ödenmesinin kabul ve taahhüt edildiğini, bu kapsamda yarışmayı kazanan (bağlantı kapasitesi tahsis edilen) ...'ler ve davalı kurum arasında, Yarışma Yönetmeliği çerçevesinde imzalanan ... katkı payı anlaşması ile bu ödemelerin taahhüt altına alındığını, yönetmelik ve anlaşmanın ilgili maddelerindeki formülde de bir çarpan olarak yer alan TÜFE'nin, dava konusu anlaşmanın yıllara yayılan bir anlaşma olması nedeniyle, verilen teklif rakamının yıllar içinde yaşanan ekonomik değişimler karşısında güncellenmesi için öngörüldüğünün açık olduğunu, dolayısıyla ... katkı payı hesabına ilişkin olarak, Yönetmelik ve taahhütname, teklif mektubu formu, ... katkı payı anlaşmasından oluşan ekleri bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini, aynı Yönetmeliğin aynı tarihte yayımlanan parçaları arasında, uygulanma ve yaptırım gücü bakımından bir karşılaştırma yapılarak, teklif mektubunun hesaplamada göz önüne alınmaması hukuka aykırı olduğunu, Yönetmelik, teklif mektubu ve anlaşma hükümleri arasında çelişen değil, birbirini tamamlayıcı düzenlemeler yer aldığını, kurumca dava konusu fatura bedellerinin, yalnızca anlaşma ve Yönetmeliğin 9. maddesi dikkate alınarak değil, eki teklif mektubu da dahil olmak üzere, Yönetmeliğin tüm ekleri ve içeriği bir bütün halinde değerlendirilerek hesaplandığını, yarışmaya başvuran tüm şirketler için aynı usullerin geçerli olduğunu, yarışma süreci ve sonrasında yapılacak işlemlerin önceden belirlenmiş olması ve tüm katılımcılar için aynı genel usullerin uygulanmasının yarışmanın bir gereği olduğunu, aksi durumun katılımcılar için adil olmayan sonuçlar doğuracağını, davacı şirket yarışma anında bildiği şartları kabul ederek teklif verdiğini ve bağlantı hakkı kazandığını, bunun dışında, davacının bilgisi bulunmayan bir hususun kendisine dayatılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, yarışma Yönetmeliğinin sürecin yasal dayanağı olduğu ve imzalayarak kabul ettiği (Yönetmelik eki) metinlerde yer alan düzenlemelerin yalnızca kendisine değil, diğer istekli firmalara da aynı şekilde uygulandığının ısrarla göz ardı edildiğini, davanın kabulü anlamına gelmemekle birlikte, davacı tarafça talep edilen faiz türü, oranı ve faiz başlangıç tarihi de yersiz ve dayanaksız olduğunu, davalının temerrüte düşürülmesinin söz konusu olmadığından ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmesinin de hukuka aykırı olduğunu, ... tarafından yapılan tüm işlemler hukuka uygun olduğunu belirterek, davanın yargı yolu ve hukuki yarar dava şartı noksanlığı yönünden usulden reddine, aksi halde haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esas yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı taraf üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELİLLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ... Katkı Payı Sözleşmesi kapsamında davalı tarafından düzenlenen katkı payı bedeli faturası nedeniyle fuzulen ödenen bedelin iadesi /istirdatı istemine ilişkindir.
Davacı tarafından TTK' nun 5/A maddesinde öngörülen zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş ve anlaşmaya varılamadığına dair son tutanak sunulmuştur.
Davalı vekilin görev itirazı, her iki tarafın tacir olduğu ve yapılan sözleşmenin özel hukuk ilişkisi olup ticari vasfı nazara alınarak Mahkememiz görevli kabul edilerek bu itirazı reddedilmiş , davalı vekilinin Danıştay Başsavcılığına başvurması , buracada olumlu görev uyuşmazlığı çıkartması , süreçte Uyuşmazlık Mahkemesine gidilmesi üzerine, Mahkememizce Uyuşmazlık Mahkemesi kararı beklenmiş, Mahkemenin 16.09.2022 tarihli ve ... sayılı kararı ile ; davanın çözümünde Adli Yargının görevli olduğuna karar verilerek .. Başsavcılığının başvurusunun reddine karar verilmiştir.
Davalı Kurumda, dava konusu taraflar arasında imzalanan ... Katkı Payı Anlaşması , ekleri Teklif mektubu ve taahhütname , dava konusu fatura , ödemeye ilişkin bilgi ve belgeler celp edilmiştir.
Dava konusu e- faturanın, davalı .... Genel
Müdürlüğü tarafından davacı adına ... Katkı Payı için düzenlediği 21.01.2021 tarih, ... sayılı ve 5.402.798,40-
TL bedelli olduğu , sunulan ödeme dekontunda ; davalı ....'ye 04.02.2021 tarihinde 5.402.798, 40TL ödeme yapıldığı görülmüştür.
22.09.2010 tarih ve 27707 sayılı Resmî Gazete ’de yayımlanan “Rüzgâr Enerjisine Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin YARIŞMA YÖNETMELİĞİ'nin 6. Maddesinde;"yarışmaya katılma
hakkı elde eden şirketlerin tekliflerini, Yönetmeliğin ekinde yer alan teklif mektubu formu
imzalanmak suretiyle ve kapalı zarf içerisinde verecekleri, zarflar teslim edildikten sonra
ise sunulan teklifte değişiklik yapılamayacağı" , 9. Maddesinde ; "(1)Yarışmaya katılacak şirket, ...'te üretilen kWh başına kuruş olarak belirlenen ...
Katkı Payı tutarını, üretim tesisinin ilk ünitesinin geçici kabulünün yapıldığı tarihten
başlamak üzere ve tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren yirmi yıl
süreyle her yıl ...'a ödemeyi taahhüt eder. Bu Yönetmelikte yer alan usul ve esaslar
çerçevesinde belirlenen ve şirket tarafından ...a ödenmesi taahhüt edilen
kilowatsaat (kWh) başına kuruş cinsinden ... Katkı Payının yıllık net elektrik enerjisi
üretimi ile çarpılması sonucu Toplam ... Katkı Payı tutarı belirlenir. Toplam ... Katkı
Payı tutarının hesaplanması için aşağıdaki formül uygulanır: Toplam ... Katkı Payı
Tutarı = kr*E*TÜFE, kr = Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi
taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen
Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
Ocak ayında açıklanan bir önceki yılın aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi, (2)
...'in yıllık net elektrik enerjisi üretimi üzerinden hesaplanan yıllık toplam ... Katkı
Payı tutarı, takip eden yılın 15 Ocak günü saat 17.00'a kadar ... tarafından ilgili
şirkete faturalanır ve o yılın 31 Ocak günü saat 17.00'a kadar gelir kaydedilmek üzere
şirket tarafından herhangi bir taksitlendirme yapılmaksızın ...'a ödenir. Hesap
edilen tutarın zamanında ödenmemesi hâlinde 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme
Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre belirlenen
gecikme zammı oranında gecikme faizi uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Davalı tarafından yapılan ... kapasite tahsis yarışmalarına katılan davacı tarafından 06.09.2011 tarihinde YENİKÖY ... için sunulan ve imzalanan TEKLİF MEKTUBU
FORMUNDA;“İdareniz 06.09.2021 tarihinde... ... projesi için üretilen kilowatt saat (kWh) başına ...
Katkı Payı teklifi verilmesiyle bütün belgeler ve mevzuat tarafımızdan tamamen
okunmuş ve incelenmiş olup, bütün şartlarıyla kabul edilmiştir. ... ... projesinde
yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 0,59 kuruş teklifimiz
ile .... (...) tarafından, yıllık net elektrik enerjisi
üretimimizin çarpılmasıyla bulunacak toplam ... Katkı Payı tutarını, teklif yılından
ödemeye esas üretim yılına kadar TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) tarafından Ocak
ayında açıklanan yıllık Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) oranında güncelleştirerek takip
eden yılın Ocak ayına kadar, tüm tesisin geçici kabulünün yapıldığı tarihten itibaren
yirmi yıl süre boyunca ...’ye ödemeyi kabul ve taahhüt ederiz.” Şeklinde beyan
edildiği , bunların
davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı,
yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu
olmayacağı, tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı oldukları, sadece kWh başına katkı
payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun da kWh başına en
yüksek ... Katkı Payını teklif edene göre belirlendiği görülmüştür.
Taraflar arasında imzalanan ... KATKI PAYI ANLAŞMASI incelendiğinde ; yönetmeliğin ekinde matbu olarak
ve yönetmelik hükümleri doğrultusunda düzenlendiği , 3. maddesinde; "Toplam ... Katkı Payı
Tutarı = kr*E*TÜFE, kr = Şirket tarafından ...'a kilowatsaat (kWh) başına ödenmesi
taahhüt edilen kuruş/kWh cinsinden ... Katkı Payı, E = Bir Önceki Yılda Gerçekleşen
Yıllık Net Elektrik Enerjisi Üretimi (kWh), TÜFE = Türkiye İstatistik Kurumu tarafından
Ocak ayında açıklanan bir öncekiydin aynı ayına göre yıllık tüketici fiyat endeksi , şeklinde belirlenen formüldeki "Kr " nin kwh başına taahhüt edilen kuruş olduğu, YENİKÖY ... projesi için
yıllık üretilecek net elektrik enerjisi için kilowatsaat (kWh) başına 0,59 kuruş olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davalı tarafından düzenlene ve davacı tarafından ihtirazi kayıtla ödenen faturalardaki ... katkı payı için hesap edilen miktarların , taraflar arasından imzalanan ... Katkı Payı sözleşmeleri ve eklerine aykırı düzenlenip düzenlenmediği , hesaplamada sadece yönetmelik ve sözleşme hükümlerinin mi? yoksa bunlar ile birlikte bunların eki olan teklif mektubu ve taahhütname hükmününde uygulanmasının gerekip gerekmediği , taraflar arasında imzalanan sözleşme, davacının teklif mektubu ve
22.09. 2010 tarih ve 27707 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Rüzgar Enerjisine
Dayalı Üretim Tesisi Kurmak Üzere Yapılan Lisans Başvurularına İlişkin Yarışma
Yönetmeliği hükümlerinde sözü edilen TÜFE çarpanının ne şekilde uygulanması gerektiği, bu kapsamda teklifin verildiği 2012 yılındaki teklif edilen "kr " değerinin , bu tarihten, fatura konusu üretim tarihine kadar, yıllık TÜFE oranında güncellenerek , bulunacak teklif değeri ile üretim değerinin çarpılarak hesaplanmasının gerekip gerekmediği hususlarında toplanmaktadır.
Mahkememizce, Elektirik Yüksek Mühendisi ve nitelikle hesaplama uzmanı bilirkişiden oluşturulan heyetten alınan 14.03.2023 TARİHLİ RAPORDA ;"...Taraflar arasındaki uyuşmazlığın aslında teklif mektubu, sözleşme ve
yönetmelikten hangisinin uygulama önceliğine yönelik olduğu konusunda
olmadığı, bunların üçü bir bütün olarak ele alındığında sözleşmedeki kök 0,59
kuruşluk birim fiyatın sözleşmenin devam ettiği sonraki yıllarda TÜFE oranında
arttırılacağının amaçlandığı ve düzenlendiği,
Yine taraflar arasındaki uyuşmazlığın 4 alt başlığı olan TÜFE endekslerinden
hangisinin uygulanacağı konusunda da olmadığı, Ayrıca hesaplamalarda esas alınan TÜFE oranlarında bile ihtilaf olmadığı, Taraflar arasındaki uyuşmazlığın her yıl artış yapılarak belirlenecek olan yeni
birim fiyatın hesabında artış oranının matrahı olarak bir önceki yılın birim fiyatının
mı yoksa kök 0,59 kr’luk birim fiyatın mı baz alınacağı noktasında toplandığı, Davalı ...’ın, her yıl bir önceki yılın birim fiyatını ihtilafsız TÜFE oranında
arttırarak yeni yılın birim fiyatını belirlediği, davacı Şirketin ise her yıl 0,59 kr’u
ihtilafsız TÜFE oranında arttırarak yeni yılın birim fiyatını belirlediği,
Sözleşme, teklif mektubu ve Yönetmelik tamamı bir bütün halinde amaca yönelik
değerlendirildiğinde; aslında teklif zamanı bildirilen kök birim fiyatın, her yıl bir
önceki yılın Aralık ayında açıklanan TÜFE oranına göre arttırılmak (yani
enflasyona göre güncellenmek) suretiyle yeni yılın birim fiyatının tespit
edilmesinin amaçlandığı, süreklilik arz eden yıllara sair sözleşmelerde sözleşme
bedelinin enflasyon araçlarına göre arttırılmasının sözleşme bedelinin
güncellenmesini amaçladığı, ancak sözleşmenin yorumu hukuki mesele olduğu
için bu hususta takdirin Mahkemeye ait olduğu, Mahkemece bu görüşe itibar edildiğinde davacının davalıdan istirdadını
isteyebileceği bir bedel bulunmadığı, Ancak Mahkemece davacının iddialarına ve hesap şeklinde itibar edilmesi
halinde davacının ödemesi gereken tutar 1.946.288,89 TL olacağından, davacının,
davalıdan 3.456.509,51 TL’nin istirdadını talep edebileceği,
" bildirilmiştir.
Davacı vekili , anlaşma ve yönetmelik hükümlerine göre yaptığımız ve dava konusu taleplerinde yer verdiği hesaplamanın doğruluğunu ortaya koyan hesaplamanın ve ödemesi gereken katkı payı tutarının 1.946.288,89 TL olduğu ve 3.456.509,51 TL’nin istirdadı gerektiği yönündeki rapor kısmının kabul edilerek , BAM ve YARGITAY kararlarının nazara alınarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili ise;
yarışmaya katılan tüm isteklilerin bu matbu teklif mektubu ile başvurduklarını , yarışma sırasında sunmuş
olduğu bu teklifin tüm şartları ile birlikte davacı şirket için bağlayıcı olduğunu,
yarışmaya katılan diğer isteklilerin de fiyat tekliflerini teklif mektubundaki şartlar altında
verdikleri göz önüne alındığında, davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı
olmadığının kabulünün diğer istekli firmalar bakımından haksız rekabet teşkil edeceğini, davacı şirket tarafından, toplam ...
katkı payı tutarının, teklif yılından ödemeye esas üretim yılına kadar, Türkiye İstatistik
Kurumu tarafından Ocak ayında açıklanan yıllık tüketici fiyat endeksi (TÜFE) oranında
güncelleştirilerek (kümülatif) davalı teşekkülüne ödeneceğini, çekincesiz şekilde kabul ve taahhüt ettiğini , davacı tarafından yarışma sırasında imzalanarak davalı teşekkülüne sunulan teklif mektubu , Yönetmelik 9. Maddesi ve taahhütname hükümleri nazara alınarak, itirazın ve talebin reddine karar verilmesi belirtmiştir.
TBK’nın 26. maddesinde;“Taraflar, bir sözleşmenin içeriğini kanunda öngörülen sınırlar içinde özgürce belirleyebilirler.” hükmü ile bu özgürlüğün sınırını belirleye 27. Maddesin de; “Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür." hükümleri mevcuttur.
Yine Kamu hukukuna tabi olan veya kamunun denetimi altında bulunan veyahut kamu kaynağı kullanan kamu kurum ve kuruluşlarının yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü , yine İhaleye ilişkin idari süreç sonunda imzalanacak sözleşmelerde, 4734 sayılı Kanuna göre yapılan ihalelere ilişkin sözleşmelerin düzenlenmesi ve uygulanması ile ilgili esas ve usulleri belirleyen 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 4.maddesinde; "sözleşmelerde ihale dokümanında yer alan şartlara aykırı hükümlere yer verilemez. Bu suretle, ihaleye katılacaklar yönünden şeffaf, öngörülebilir, güvenilir ve haksız rekabet doğurmayan bir ortam yaratılır." hükümleri düzenlenmiştir.
Bu yasal düzenlemeler ile taraflar arsındaki sözleşmeler incelendiğinde; sözleşmelerin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi olup sözleşme özgürlüğünün istisnasını / sınırı belirleyen hükümler oldukları ve bu hükümlerin nazara alınması gerektiği anlaşılmıştır.
Bu kapsamda, sözleşmelerin dayanağı olan yönetmeliğin 1. maddesinde , "amacın , rüzgâr enerjisine dayalı
üretim tesisi kurmak üzere yapılmış lisans başvurularından aynı bölge ve/veya aynı
trafo merkezi için birden fazla başvurunun bulunması durumunda, sisteme bağlanacak
olanı / olanları belirlemek için yapılacak yarışmanın ve yarışma sonunda belirlenen
Rüzgâr Enerjisine Dayalı Elektrik Üretim Santrali Katkı Payının ödenmesine ilişkin usul
ve esasların belirlenmesi olduğu , yine 6/2/d maddesinde; “ayrı bir kapalı zarf içerisinde şirketi temsil ve
ilzama yetkili kişiler tarafından imzalı ve kaşeli ekte yer alan teklif mektubu
Formunun” verileceği ve 6/3 maddesinde; “Zarflar teslim edildikten sonra teklifte değişiklik
yapılamayacağı” hususları düzenlenmiştir.
Teklif mektubu, yönetmeliğin 6.maddesine göre idare tarafından matbu olarak
hazırlanmakta olup yönetmeliğin de eki haline getirilmiştir. Bu teklif mektubunun ,
davacının kendisinin belirlediği ve özgür iradesi ile hazırladığı bir metin olmadığı,
yarışmaya katılan isteklilerce farklı farklı şekillerde teklif hazırlanmasının söz konusu olmadığı , tüm isteklilerin bu matbu metin ile bağlı olduklarını, sadece kWh başına katkı
payı ücretini belirlemekte serbest oldukları, yarışmanın sonucunun , kWh başına en
yüksek ... Katkı Payını teklif edene göre belirlendiği görülmektedir.
Bu durumda, yarışma sırasında sunmuş
olduğu bu teklifin, tüm şartları ile birlikte davacı şirket için bağlayıcı olduğu , yine
yarışmaya katılan diğer isteklilerin de fiyat tekliflerini, teklif mektubundaki şartlar altında
verdikleri göz önüne alındığında, davacının teklifinde yer alan hesap şekli ile bağlı
olmadığının kabulünün, yarışama yönetmeliği ile ekindeki matbu hazırlanan teklif mektupları , taahhütleri ile sözleme hükümleri vede Kamu İhalelerinin özellikleri nazara alındığnıda, diğer istekli firmalar bakımından da haksız rekabet teşkil edeceği anlaşımıştır.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıda ki yasal düzenlemeler ile bilirkişi raporu hep birlikte değerlendirildiğinde ; Yarışma Yönetmeliği ile buna uygun matbu olarak hazırlanan sözleşme , yönetmeliğe uygun hazırlanan yarışma / ihale neticesinde, davacı tarafından verilen teklif mektubu ile taahhütnameye göre boş kısmı doldurularak imzalan matbu sözleşme birlikte nazara alındığında , teklif mektubu ve taahhütname ile sözleşmenin bir bütün oluşturduğu ve bunların ... katkı payı hesabına ilişin hükümleri arasında çelişki bulunmadığı gibi , bulunsa dahi önceliğin sözleşme eki/temeli sayılan teklif mektubunda olduğu ... ) kabul edilerek , teklif birim fiyatının verildiği 2012 yılından, ücrete esas yıla kadarki Tüfe oranları üzerinde birim fiyatın güncellenerek uygulanması gerektiği , bilirkişinin güncellenmiş birim fiyat üzerinde yaptığı hesaplamada davalının düzenlediği faturaların , sözleşme ve eklerine uygun düzenlendiği anlaşılmıştır.
Yine davacının, yarışmaya teklif mektubunda yazılı şekilde teklif ettiği miktar üzerinde katıldığı ve diğer rakiplerinden daha uygun fiyat verdiği için teklifinin kabulü ile sözleşmenin imzalandığı, ücret ödeme aşamasında ise , yarışma yönetmeliği ekindeki matbu olarak hazırlanmış sözleşme , teklif mektubu ve buna uygun yapılan hesaplamaya dayalı davalı faturaların, sözleşme hükümü yerine, teklif mektubu nazara alınarak fazla miktarda ... katkı payı hesabı yapıldığı gerekçesiyle yaptığı itirazının 4721 Sayılı TMK nun 2. maddesinde ifade edilen ve TTK 1.maddesi atıf hükümce ticari davalarda da uygulama yeri bulan ," herkesin haklarının kullanırken ve borçların yerine getirirken iyiniyetili/dürüst davarması gerektiği" ilkesine aykırı olduğu da anlaşılmakla , davacının faturaya itirazının ve bu kapsamda davasının reddine karar vermek gerekmiş , aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 179,90-TL.harçtan başlangıçta peşin alınan 59.028,55-TL harcın mahsubu ile bakiye 58.848,65- TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT gereğince hesap edilen 254.695,29-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendileri üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen tutar karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.320,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/05/2023
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır