T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/203 Esas - 2022/567
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/203 Esas
KARAR NO: 2022/567
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI ...
VEKİLİ: Av....
DAVALI : HASIMSIZ
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/03/2022
KARAR TARİHİ: 30/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/07/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..., lehdarı müvekkil şirket olan .....seri nolu, 06.04.2018 baskı, 08.11.2018 keşide tarihli ve 12.359,32-TL bedelli ve ....seri numaralı, 02.05.2018 baskı, 27.12.2018 keşide tarihli, 11.651,80-TL bedelli çekler ....tarafından keşide edildiğini, söz konusu çeklerin, müvekkil şirket tarafından keşideci şirkete elden teslim edildiğini, ancak daha sonra yapılan görüşmelerde keşideci şirket çeklerin kendisinde bulunmadığını belirttiğni, müvekkilin lehdarı olduğu çeklerin kaybolduğunu, ileri sürerek çeklerin kötü niyetli kişiler tarafından piyasaya sunulması ihtimali ve tahsil girişiminin önlenmesi amacıyla çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
28/03/2022-05/04/2022-11/04/2022 tarihli ... yapılan ilan ve gazete asılları, çekin ibraz edilmediğine ilişkin banka cevabı ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Dava, TK m. 818/1-s bendi göndermesi ile aynı Kanunu' nun 757. ve devamı maddeleri gereğince açılmış zayi nedeniyle çek iptali davasıdır.
Kıymetli evrak iptali veya çek iptali davalarında amaç; kıymetli evrakı ibraz mecburiyetinde olan ve çekin zilyetliğini kaybetmesi nedeniyle bu zorunluluğu yerine getiremeyen lehtar veya hamile, hakkının mevcudiyetini kanıtlamak bakımından bir imkan sunmak ve çeki ibraz edememekten dolayı alacak hakkını kullanmaktan mahrum kalmasını önlemektir.
6102 sayılı TTK 757 madde hükmünde kıymetli evrakın iptali ve önleyici önlemler konusunda düzenleme yapılmıştır. Yapılan düzenlemede iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki ... Mahkemesi'nden muhatabın poliçeyi ödemekten men edilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi men eden kararında ayrıca muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdii yerini gösterir. TTK. 758 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi durumunda mahkeme dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Verilen süre içinde dava açılmazsa mahkeme muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. TTK 759 madde hükmünde yapılan düzenleme uyarınca, poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmemesi halinde poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.
Kıymetli evrakın iptali isteminde bulunan kişi poliçe elindeyken ziyaa uğradığını inandırıcı delillerle ispatlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. Poliçe ile ilgili yapılan bu düzenlemeler TTK 818/1.fıkra (s) bendinde yapılan düzenleme uyarınca çek hakkında ve TTK m 778/1 fıkra (ı) bendi uyarınca bono hakkında da uygulanır.
Kıymetli evrak iptali veya çekin zayii edilmesi nedeniyle iptalini talep etme hakkı TTK 757 madde hükmünde yapılan açık düzenleme uyarınca kıymetli evrak (bono, poliçe, çek) elinden çıkan kişi yani yetkili hamil bu davayı açma hakkına sahiptir.
Toplanan deliller, yapılan ilanlar ve tüm dosya içeriği incelendiğinde; kıymetli evrakın zayii nedeniyle açılan iptal davasında kanunda öngörülen şekilde ticaret sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı ve yasal süre içerisinde çekle ilgili herhangi bir hak iddiasının yapılmadığı, mahkememize müracaat edenin olmadığı, çekin keşidecisine başvuru yapılmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne, dava konusu çeklerin zayi nedeniyle iptaline dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile;
....seri nolu 08/11/2008 keşide tarihli ve 12.359,32TL bedelli çek ile .....seri nolu 27/12/2018 keşide tarihli 11.651,80TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptaline.
2-Dava açılışında alınan 80,70 TL harç alınması gereken 80,70-TL harcı karşıladığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ....Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı 30/06/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır