T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/250 Esas - 2023/368
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/250
KARAR NO: 2023/368
BAŞKAN:...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALILAR : ...
VEKİLİ: Av. ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2022
KARAR TARİHİ: 20/06/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2023
Mahkememizde açılan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
davasının yapılan açık yargılanması neticesinde;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar iş ortaklığının, yapımını üstlendikleri ... kapsamında, dava dışı ...arasında alt taşeron sözleşmesi imzalandığını , bilahare müvekkili ile ...Harfiyat ve davalılar arasında 01.07.2020 tarihli muvafakatname ve protokol başlıklı sözleşme imzalandığını ve bu sözleşme kapsamında müvekkilince beton...vs. malzemenin satılıp teslim edildiğini, dava dışı ...Harfiyat aldığı bu malzemelere karşılık davalılara iş yapmak suretiyle, almaya hak kazandığı hakediş alacağını müvekkiline temlik ettiğini, davalılarında bu temliği kabul ettiğini, ancak müvekkiline ödemelerin yapılmadığını, davalılardan ...nin 02.10.2018 tarihinde ... esas da geçici mühlet kararı aldığı ve 19.11.2020 tarihinde sunulan konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini, Ancak adı geçen şirket konkordato sürecinde 01.07.2020 tarihinde söz konusu sözleşmeyi imzalayarak borç altına girdiğini, İcra takibinde konkordato süreci ileri sürülerek takibe itirazının TMK'nın 2. maddesinde belirtilen dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle davalıların alacağını tahsili amacıyla ... esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe itirazlarının iptaline, takibin devamına ve asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere davalılar aleyhinde icra inkar tazminatına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP: 1)Davalı KMB vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile sözleşme ilişkisinin ...arasında olup müvekkilinin ticari ilişkinin tarafı olmadığını, ...ile müvekkili iş ortaklığı arasında yapılan sözleşmenin anahtar teslimi olup , protokol ve muvafakatnamede ...'nin taraflarından hakediş alacağının olması halinde alacağın temlik edileceği ve davacıya ödeneceğinin belirtildiğini, ...nin ayıplı işler ve ödenen avanslardan dolayı taraflarına borçlu olduğunu, sözleşmenin fesih edildiğini, temliğe muvafakatin şartlı olduğu ve ...'nin taraflarından alacağı olması halinde davacıya ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, ancak ...'nin kendilerinden alacağı olmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
2)Davalı HASELSAN vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın zamanaşımı nedeniyle reddine, protokol ve muvafakatname belgesinde damga vergisi olmadığından yazılı belge niteliğini kazanmadığını, ayrıca öncelikle ... 'nin hakediş başvurusu yapıp hakedişe konu iş ve imalatların geçici kabulü ve bu kapsamda fatura keserek avans düşümü ile sözleşme gereğince diğer kesintilerin yapılarak alacağın belirlenmesi gerekeceği , bu şekilde taraflarından alacak talep edilemeyeceğini, davacının temlik alacaklısı olup müvekkiller iş ortaklığı ile ...arasında tasfiye hakedişini talep edebileceğini, dosyada bu işlemlerin bilirkişi vasıtasıyla yapılacak inceleme ile tespiti mümkün olduğunu belirterek, bu aşamada haksız davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELİLLER ,DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ticari mal satım sözleşmesi ve protokole dayalı olarak teslim edilen beton bedelinin tahsili istemine dayalı ilamsız takipte itirazın iptaline ilişkindir.
Davacı vekili delil olarak; protokol ve muvafakatname başlıklı belgeye , icra dosyasına , fatura ve sevk irsaliyelerine ,bilirkişi , keşif , tanık ve yemine Davalı vekili ise ; ... de mevcut ihale dosyasına , ...ile yaplan sözleşmeye , 01.07.2020 tarihli protokol ve muvafakatname başlıklı belgeye, ticari defter ve kayıtları , noter ihtarına, ticari defter ve kayıtları , banka kayıtlarına , bilirkişi incelemesi , keşif ,tanık ve yemine dayanmıştır.
...., aleyhinde, 29.07.2020 tarihli 150.000 TL , 28.08.2020 tarihli 280.000 TL ve 29.09. 2020 tarihli 320.000 TL bedelli asıl alacaklar ile 32.925,00 TL +57.260,00 TL+ 60.320,00 TL birikmiş faiz olmak üzere toplam 900.505,00 TL' nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı , ödeme emri tebliği üzerine ... vekili tarafından, hiçbir surette alacak bildiriminde bulunmayan davalının kontordato projesi içerisinde olan müvekkili aleyhine icra takibi başlatmasının mümkün olmadığının , Müvekkilinin takip dışı .... Ltd. Şti.'ne ödemesi gereken muaccel hak ediş alacağının mevcut olmadığını, dosya alacaklısına da muaccel olmuş herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek borca itiraz ettiği , yine ....- Haselsan İş Ortaklığı vekilininde ; takibe, borca, işlemiş faize, faiz oranına ve tüm ferilerine itiraz ettiği , takibin her iki borçlu yönünden durduğu ve iş bu davanın süresinde açıldığı, anlaşılmıştır.
Öncelikle davalı HASELSAN nın zamanaşımı itirazının, taraflar arasındaki ilişkinin ve davacı alacak talebinin sözleşmeden kaynaklandığı nazara alınarak TBK nun 146.maddesi gereğince 10 yıllık süreye tabi olduğu , bu sürenin takip vede dava tarihi itibariyle dolmadığından , yine konkordato sürecinde takip başlatılamayacağı itirazının ise adı geçenin konkordato tasdik kararının bozulduğu ve reddine karar verildiği anlaşılmakla , yine protokol ve muvafakatname belgesinde damga vergisi olmadığından yazılı belge niteliğini kazanmadığı yönündeki itirazının yerinde olmadığı nazara alınarak reddine karar verilmiştir.
Davacının alacak istemine dayanak yaptığı 01.07.2020 tarihli "Muvafakatname Ve Protokol " başlıklı belgede;" KMB - Haselsan İş Ortaklığı tarafından yürütülmekle olan Gümüşhane Sadak Barajı sulama projesi kapsamında ..... Ltd. Şti. Sözleşmeyi ifa yüklenicisidir. ...Ltd. Şti. Beton tedarik etmiş olduğu ....'ye olan borcunu ödeyemediği ve beton ihtiyaçlarını tedarik edemediği hususu ... İş Ortaklığına bildirilmiş olup; iş ortaklığı ile ...Ltd. Şti. arasında imzalanmış olan sözleşme gereğince ... Ltd. Şti.'nin elde edeceği hak ediş alacaklarının borç ve beton ihtiyaçlarına karşılık olarak ....'ye ödenmesini talep etmiştir.
Bu bağlamda ... iş ortaklığı ile ...arasında yapılan anlaşma doğrultusunda ...Ltd. Şti.'ye yapılacak olan hak ediş ödemelerinden mahsup edilmek kaydı ile öncelikli olarak ...Ltd. Şti.'nin ....'ye olan borcu 2020 yılı içinde satın alacağı Mart ayı, Nisan ayı, Mayıs ayı beton bedeli doğrudan .... İsimli firmaya ödenecektir. ...Ltd. Şti. iş bu muvafakatname ile ... iş ortaklığından olan hak ediş alacağını ....'ye aşağıda gösterilen tutar miktarınca temlik ettiğini,....... .. ise, iş bu hak edişlerin aşağıda gösterilen tarihlerde kendisine ödenmesi halinde beton tedarikini gecikmeksizin sağlayacağını,....... .... ise, iş bu hak edişlerin aşağıda gösterilen tarihlerde kendisine ödenmesi halinde beton tedarikini gecikmeksizin sağlayacağını.... ... ortaklığı tarafından ...Ltd. Şti.'ye ait hak ediş ödemelerinden mahsup ederek .... İsimli firmaya yapılacak olan ödemelere ilişkin ödeme planı şu şekildedir: 29.07.2020 150.000 TL , 28.08.2020 280.000 TL (senet aslı teslim alındığında), 29.09.2020 320.000 TL çek aslı teslim alındığında" ifadelerinin yer aldığı , ... iş ortaklığı tarafınca imzalandığı, bu protokol ve muvafakatnamede , davacının ...ye beton teslimi halinde davalı iş ortaklığında ...nin hak kazanacağı hak ediş alacakları kendisine temlik edilmiş ve hak ediş alacağında borçlu konumunda bulunan iş ortaklığı da bu alacak temlikine ve borç devrine onay vermiştir.
Dosya kapsamında , davalıların oluşturduğu iş ortaklığının, ihale ile dava dışı ... sulaması inşaatı işinin yapımını üstlendiği, dava dışı ... ... Ltd. Şti. İle iş ortaklığı arasında imzalanan tarihsiz sözleşme ile de ...Ltd. Şti.'nin sulama inşaatı işi kapsamındaki boru ve özel parçalarının onaylı projeye göre döşenmesi, servis yolu yapılması, sınai imalatların onaylı projesine, şartname ve standartlara göre yapılmasını üstlendiği , davacı şirketin ise, dava dışı yüklenici ...Ltd. Şti.'ye beton tedarik eden hazır beton şirketi olduğu , ...Ltd. Şti'nin, betonu aldığı davacı şirkete borcunu ödeyemediği ve beton ihtiyaçlarını tedarik edemediğini, iş ortaklığına bildirilmesi üzerine, 01.07.2020 tarihinde ...Ltd. Şti, davacı şirket ve davalıların oluşturduğu iş ortaklığı arasında "Muvafakatname Ve Protokol" başlıklı belgenin düzenlendiği, bu belge uyarınca dava dışı yüklenici ...Ltd. Şti, iş ortaklığı ile yaptığı anlaşma doğrultusunda,...Ltd. Şti.'ye yapılacak olan hakediş ödemelerinden mahsup edilmek kaydıyla ve öncelikli olarak, yüklenici ...Ltd. Şti.'nin davacı şirkete olan borcu ve 2020 yılı içinde satın alacağı Mart, Nisan ve Mayıs ayı beton bedelinin doğrudan davacı şirkete ödeneceği , dava dışı yüklenici ...Ltd. Şti'nin ,bu muvafakatname ile davalıların oluşturduğu iş ortaklığından olan hak ediş alacağını, protokolde belirtilen (150.000+280.000+320.000)=750.000 TL sini yönünde temlik ettiği anlaşılmıştır. Protokolde, davacı şirketin dava dışı yüklenici ...Ltd. Şti'nin hak ediş bedellerinin belirtilen tarihlerde ve miktarda kendisine ödenmesi halinde, yüklenici şirkete beton tedarikini gecikmeksizin sağlayacağı kararlaştırılmıştır.
Davacı temlik alan şirket vekili , beton ve sair malzeme teslim borcunu süresinde ve tam olarak yerine getirdiği halde, iş ortaklığını oluşturan davalıların 01.07.2020 tarihli sözleşme (protokol ve muvafakatname) ile üstlendikleri ödeme borcunu yerine getirmediklerini belirterek, dava dışı ...Ltd. Şti, Metin Figen ve iş ortaklığı ile birlikte davalılar hakkında da icra takibi başlatmış , davalıların icra takibine haksız olarak itiraz ettiklerini ileri sürerek, KMB... A.Ş. ile Haselsan ... A.Ş. aleyhinde itirazın iptalini ve takibin devamını talep etmiştir.
Protokol içeriği ve taraflar arasında karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerin bulunduğu nazara alındığında; davacının hak ediş ödemesinin talep edebilmesinin birinci şartının, ...nin protokolde belirtilen ödem tarihleri itibariyle davalı iş ortaklığına işi yapıp, hak edişe bağlanmış alacağının bulunması olduğu gözetilerek, dava dışı şirketin, davalılardan hak ediş alacağının bulunup bulunmadığı noktasında, Asıl işveren DSİ den ihale dosyası ile davalılar ile taşeron ...arasındaki sözleşme kapsamındaki işe ilişkin hak ediş vs içeren bilgi ve belgeler celp edilerek , oluşturulan bilirkişi heyetinde taraf defterleri üzerinde de inceleme yapılarak , gerek hak ediş alacağı hususun da, gerekse de davacının, ...ye beton teslimine ilişin bilgi ve belgeler yönünde inceleme yaparak rapor hazırlanması istenmiştir. Sunulan bilirkişi heyeti raporunda; davalıların oluşturduğu iş ortaklığının ticari defterlerinde, protokolün düzenlendiği 01.07.2020 tarihi itibariyle davalı ortaklığının , dava dışı yüklenici ...den fazla ödemeden kaynaklı 872.907,33 TL alacaklı olduğu , yine 2020 yılı içinde yüklenici şirketin iş ortaklığı adına düzenlediği hakediş faturaları toplamının 997.968,26 TL ve buna karşılık yapılan ödemelere ilişkin borç kaydı tutarının 3.469.238,39 TL olduğu , yine İş ortaklığı protokol tarihinde kendi ticari defterlerine göre dava dışı yükleniciye 872.907,33 TL fazla ödemesi olduğu , ayrıca davalı Haselsan vekilinin sunduğu " ...Hafriyatın iş ortaklığı nezdinde mevcut hak ve alacağını gösterir ticari defter ve kayıtları" na ilişkin muavin defterin incelenmesinde; protokol tarihi 01.07.2020 ile dava dışı yüklenici ...Ltd. Şti ile iş ortaklığı arasındaki sözleşmenin fesih tarihi olan 11.01.2021 tarihleri arasında dava dışı yüklenici tarafından kesilen toplam 893.250,26 TL'lik hakediş faturasının, iş ortaklığı defterine kaydedildiği, tespit edilmiştir. Davacı ticari defterlerinde ise , davalılar adına defter kayıtlarında açılmış bulunan 120.01.65 Nolu ve 120.01.19 Nolu bu hesap hareketlerinin dava konusu , "Dava Dışı ...Hafriyat İnşaat Tic. Ltd. Şti.nden kaynaklı (temlik konusu) alacak ya da işle doğrudan irtibatlı/bağlantılı olup olmadığının anlaşılamadığını, davacı tarafından şantiyeye teslim ettiğini belirttiği betona ilişkin irsaliyeler ve/veya faturalar sunulmadığı, temin edilen beton miktarının tespit edilemediği , yine davalıların dava dışı ...Hafriyat İnşaat Tic. Ltd. Şti. 'nin eksik iş yaptığı ve kendisine fazla ödeme yapıldığına ilişkin dosyada herhangi bir tespit yada belgenin bulunmadığını , bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı , dava , cevap , protokol ve muvafakatname başlıklı belge , tarafların ticari defter ve kayıtları ile bilirkişi heyetinden alınan rapor birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı ...ile davalılar iş ortaklığı arasında taşeron sözleşmesi bulunduğu , ...nin taşeronluk sözleşmesi kapsamında yapacağı iş için gerekli beton tedarikinde ödeme zorluğu içine düştüğü , işi yapmak için gerekli betonu davacıdan alabilmek adına davalılarında onayını alarak, yapacağı iş neticesinde düzenlenecek hak ediş alacaklarını, davacıya, protokolde belirtilen tarih ve miktarlarda temlik ettiği , alacağın temlikine davalı borçlu iş ortaklığının ve borçlunun değişimine, davacı alacaklının muvafakat ettiği anlaşılmıştır. Davalılar tarafından, beton teslimi ediminin davacı tarafında yerine getirilmediği ve taşeronları ...nin de hak ediş alacağının doğmadığını , yine işi eksik ve ayıplı yaptığı için sözleşmesinin fesih edildiğini belirterek , şarta bağlı temlik alacağının gerçekleşmediği iddia edilmiştir. Ancak Söz konusu temlikin , beton teslimi sonrasında yapılacak iş neticesinde düzenlenecek hak edişlerden doğacak alacağa ilişkin olduğu , davacı tarafın protokolde miktarı ve vadesi belirlenen bedeller karşılığından dava dışı ...ye yada davalılara iş sahasında beton teslimine dair sevk irsaliyesi vs yazılı belge sunamamıştır. Davacı ve davalı iş ortaklığının ticari defterleri üzerinde bilirkişilerce yapılan incelemede , protokol tarihi olan 01.07.2020 tarihi ile sözleşmesinin fesih edildiği 11.01.2021 tarih arasında dava.... 893.250,26 TL'lik hakediş faturasının, iş ortaklığı defterine kaydedildiği, Protokol- Muvafakatname'de temlik edilen miktarın ise 750.000,00 TL olduğu görülmekle , hak ediş alacağında bu temlik edilen miktarın ödenmesi gerektiği anlaşılmış ise de , davalıların , davacının öncelikle beton teslimi ediminin yerine getirilmediğini belirterek alacak istemine itirazları , karşısında davacı tarafça beton teslimi ediminin yerine getirildiğine dair yazılı bir belge, sevk irsaliyesi vs sunamadığı , davacı vekilinin, duruşmadaki beyanında bilirkişilerin tespit ettikleri ...hak edişinin kendilerinin adı geçene teslim ettikleri betonun kullanılmasıyla yapılan iş karşılığı olduğunu , betonun donma durumunda nazara alındığından o bölgede kendi firmaları dışında bir başka firmada teminin mümkün olmadığını , ancak beton tesliminde, karşı tarafın imzasının içeren bir belge alınmadığı , kendilerince tutulan şantiye defterine teslim edilen miktarların kaydedildiğini belirterek , bu defter fotokopisini sunulmuştur. Sunulan defterde, " .... ifadesinin sayfa başlığında yazıldığı, yine tarih, vasıf ve miktarı gösteren rakamların yer aldığı , davacı vekilince , her ay sonu itibarıyla bu defterde ki kayıtlar üzerinden uzlaşılarak, fatura kesilip, karşı taraftan ödeme için çekler alındığı ve bu şekilde ticari ilişkinin sürdüğü beyan edilmiştir. Davacı vekiline , protokol kapsamında betonun ...ye, şantiye de teslim edildiği iddiası nedeniyle , betona ilişkin irsaliyeler ve/veya faturaları sunması , yada beton teslimini ispata yarara belgeleri sunması için süre verilmiş , davalı vekli şantiye defteri fotokopisi sunmuş , bu fotokopi belgede karşı tarafın imzasının yer almadığından ispata yarar yazılı bir belge ve delili vasfı olmadığı, davalılar vekillerince de bu belgenin kabul edilmediği ve de delil olarak yemine dayanıldığından yemin delili hatırlatılmış , ancak davacı vekilince yemin teklifinde bulunulmayacağı belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının talebine dayanak yaptığı protokol gereğince , davalı iş ortaklığının, dava dışı ...nin hak ediş alacaklarını temlik nedeniyle davacıya ödenmesi şartının , davacının beton tedariki ve teslimini yerine getirmesi , ...nin bu bettonu kullanarak işi yapması ve akabinde düzenlenecek hak edişlerde protokolde belirlenen miktarlarda ödemelerin öncelikle davacı temlik alana yapılması olduğu , yine davalı defterlerinde protokol tarihi ile ...nin sözleşmesinin davalılarca fesih tarihi arasındaki dönemde , ...ce hazırlanan 893.250,26 TL'lik hakediş faturasının kayıtlı olduğu yani bu miktar bir üretimin bulunduğu ve bu miktarın temlik edilen miktardan fazla olduğundan davacıya ödenmesi gerektiği kabul edilebilir ise de , davacının beton teslimi edimini yerine getirdiğini yazıl belge ile usulünce ispat edemediğinden , davalı iş ortaklığından protokolde belirtilen miktarda hak ediş alacaklarını talep edemeyeceği anlaşılmakla, takibe itirazın iptali isteminin reddine karar vermek gerekmiş , aşağıdaki şekilde davanın reddi yönünde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gerekli 179,90-TL harçtan, başlangıçta peşin alınan 15.378,38-TL harcın mahsubu ile bakiye 15.198,48- TL harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT 7/2 maddesi gereğince 117.055,55-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda verilen karar karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/06/2023
Başkan...
✍e-imzalıdır
Üye...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip...
✍e-imzalıdır