T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/267 Esas - 2024/604
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/267 Esas
KARAR NO : 2024/604
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... ...
VEKİLİ : Av. ... [16058-50589-75045] UETS
DAVALI : ... ...
VEKİLLERİ : Av. ... ...
Av. ... ...
Av. ... ...
DAVA : Tazminat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ : 24/11/2020
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/11/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilin .... ..... ..... motor numarasının yazılı olduğunu, eksper raporuna göre aracın motorunun başka bir motorla değiştirilmiş ve ruhsata işlenmemiş olduğunu, araç üzerine takılı motor üzerinde yapılan incelemeler sonucunda bu motorun üzerinde daha önceden onarım işlemleri yapıldığını, silindir kapağının önceden çatlak olduğunu, yatakların krank üzerinde dönmesi neticesinde blok üzerinde zarar meydana getirdiğini ve motorun onarılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini, motorun ancak tamamen değiştirilmesi ile araç üzerindeki hasarın giderilmesinin mümkün olacağını, aracın halen .... .... .... incelenmesi için onarımı yapılmaksızın çekili durumda olduğunu, motor numarasının tespiti için motorun motor haznesinden çıkartılması gerektiğini, satış sırasında motor üzerindeki numaranın tespitinin mümkün olmadığını, aracı satan ... ‘’... Otomotiv ve Ticaret’in yetkilisi olduğunu, müvekkilin bu şahsa güveni ile aracın temiz ve problemsiz olduğuna inandığını, sigorta eksperi tarafından motorun parça parça değiştirilmesinin daha ekonomik olacağı kanaatiyle hazırlamış olduğu raporuna göre ...plakalı aracın hasar bedelinin 37.823,05 TL olacağını, davalı tarafa ...2. Noterliğinin 25161 yevmiye numarası ile davalıya ihtarname gönderilerek gizli ayıp nedeniyle aracın iadesinin istendiğini, davalının aracın kusursuz olduğunu iddia ettiğini, gelinen noktada aracın değerinin arttığını, satım bedeli üzerinden iade kararı verilmesi halinde müvekkilin mal varlığında zarara sebep olacağını, aracın bu gün 150.000,00 TL’ye alıcı bulabileceğini, aracın iadesi ile satım bedelinin taraflarına ödenmesi halinde öncelikle aracın bugünkü hasarsız ikinci el piyasa değerinin tespit edilmesini ve iadenin bu güncel değer üzerinden yapılması gerektiğini, aracın iadesinin mümkün olmaması halinde terditli olarak hasar bedelinin tespitini, bu hasarın giderilerek aracın ruhsat işlemlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin masraflarının karşılanmasını, uzlaşma sağlanamadığını belirtilerek davanın kabulü ile terditli olarak öncelikle aracın iadesini, aracın piyasa değerinin tespit edilerek bu değer üzerinden satış bedelinin 26/11/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tazminini, mümkün olmaması halinde ise aracın hasarının tespit edilmesini, hasarın giderilmesine ilişkin motor değişim/montaj masrafları ile ruhsat tescil masraflarının davalıdan satış tarihinden itibaren başlayacak avans faizi ile tazminini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, davaya konu aracın tam ve kusursuz olarak davacı tarafa satıldığını, davacının faaliyet konusunun şahıs ve sigorta şirketlerine ekspertiz hizmetleri verdiğini, davacının araçların üzerinde meydana gelen hasar ve değişiklikler ile araçların değerleri konusunda sigorta şirketleri ve üçüncü kişilere değerleme yaptıklarını, davacının hizmet verdiği değerleme ve ekspertiz konusunda uzman bir şirket olduğunu, hal ve durum bu şekilde olmasına rağmen davacı tarafın kendi şirketine alınan araçta motor numarası gibi önemli bir hususu değerlendirmemiş ve incelememiş olmasının kabul edilemez olduğunu, müvekkil şirketten aracı satın almadan önce davacı tarafın aracın tamamen incelemesini yaptığı ve aracın kusursuz olduğunu anlayarak satın aldığını, kusursuz olduğuna kanaat getirildikten sonra alınan araçta satış sözleşmesinden bir yıl geçtikten sonra aracın motorunun farklı bir motora ait olduğunu söyleyerek menfaat temin etmeye çalışmasının açık bir şekilde kötü niyet göstergesi olduğunu, kusursuz olarak alındıktan sonra araç üzerinde davacı tarafça hangi işlemlerin gerçekleştirildiğinin bilinmediğini, davacının araca ne gibi hasarlar verdiğinin taraflarınca bilinmediğini, davacı tarafın motor üzerinde oynamalar yapmış olduğunu, motoru değiştirdiğini, akabinde kendi değiştirdiği motorun arıza çıkarttıktan sonra müvekkilden talepte bulunduğunu, motor ve blok numarasının farklı olduğunun tespit edildiğinin beyan edildiğini, ancak bu değiştirme işleminin kim tarafından gerçekleştirildiğinin belli olmadığını, tacirin şirketini yönetirken ve şirket ile ilgili işlemler yaparken basiretli bir iş adamı olarak davranması gerektiğinin bilinen bir gerçek olduğunu, şirketin Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerine araç değerlemesi ve ekspertiz hizmeti verdiği de göz önüne alındığında davacının kusurlu bir aracı aldığı iddiasının kabul edilemez olduğunu belirtilerek davacının haksız ve kötü niyetli davasının usulden ve esastan reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ...60. Noterliğinin 50573 yevmiye numaralı Araç Satış Sözleşmesi, dava konusu ...plakalı araca ilişkin mülkiyet belgeleri, ekspertiz raporu, ...2. Noterliğinin 25161 yevmiye numaralı ihtarnamesi, bilirkişi raporları, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, ayıp iddiası ile öncelikle aracın davalıya iadesi, satış bedelinin tazmini mümkün olmaması halinde hasar masraflarının ve ruhsat tescil giderlerinin davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
Türk Borçlar Kanunu’nun 227/1. maddesinin "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere
satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme." düzenlemesi ile alıcının seçimlik hakları sayılmıştır.
İddia ve savunma doğrultusunda tarafların göstermiş olduğu deliller toplanmış, 04/08/2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, ...plakalı aracın motor numarasının ruhsatındaki motor numarası ile aynı olmadığı, sonradan takılan motorun ruhsatına işlenmemiş olması nedeniyle aracın "Gizli ayıplı olduğu", sonradan takıldığı tespit edilen motorun başka bir araçtan çıkma, ikinci el bir motor olduğu, motor arızası nedeniyle aracın "Gizli ayıplı olmadığı", davaya konu aracın motorunun değiştirilmiş olduğunun ruhsatına işletilmemesi nedeniyle ayıplı olduğu, motorun tescil belgesine işletilebilmesi için üzerine motor numarası yazılı araç motor tadilat projesi ile birlikte araç muayene istasyonuna başvuru yapılıp araç motor şasi tesbiti yapıldıktan sonra aracın Tescil Belgesi, motor noter satışı belgesi, alınan motorun tescil belgesi, motoru takan işyerinin işçilik faturası ile ilgili tescil kuruluşuna başvuruda bulunulması gerekmekte olup bu işlemler sırasında trafik tescil kuruluşunda yeni malik adına yapılacak tescil nedeniyle düzenlenmesi gereken değerli kağıtların bedelleri, satış ve devir esnasında noterler tarafından tahsil edildiğinden değerli kağıt bedeli, damga vergisi, noterlik işlem ücreti, proje bedeli gibi masrafların rapor tarihi itibariyle toplam 7.500,00 TL tutarında olacağı ve bu bedelden davalı satıcı mı, yoksa motoru değiştiren kişinin mi sorumlu olacağı hususundaki hukuki takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğu, mahkememizce davacının aracın bedelinin tamamının iadesini talep edebileceğinin takdir edilmesi halinde davacının davalıya 26/11/2018 tarihinde 52.000,00 TL ödeme yaptığı ve tarafların tacir olmaları nedeniyle ödeme tarihinden itibaren avans faizi talep edebileceği belirtilmiştir.
06/06/2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda 04/08/2022 tarihli kök rapordaki görüşler tekrarlanmıştır.
11/08/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, davacının satın almış olduğu ...plaka sayılı araçta motor blok numarasını dışarıdan bakmak suretiyle belirleyebilme imkânı bulunmadığı, dava konusu araç üzerinde bulunan motorun orijinal “0” motor olmadığı, 2, el kullanılmış bir motor olduğu, dava konusu aracın km’leri ile oynanarak km düşümleri yapıldığı, davacı tarafın aracı satın aldığında km düşümü yapıldığını, silindir kapağının onarım gördüğünü, araca çıkma komple motor takıldığını ve takılan motorun trafik tescil belgesine işlenmediğini başlangıç itibariyle bilmesinin mümkün olamayacağı, ...plaka sayılı araçta belirtilen hususların gizli ayıp niteliğinde olduğu, dosya kapsamına alındığı belirtilen ve kullanılmamış motorun gümrükten ... Otomotiv ve Yedek Parça San. Tic. Ltd. Şti. firması aracılığı ile 17.885,00 TL karşılığı çekildiği ifade edilen faturanın dosya kapsamında yer almadığı, dosya kapsamında yer alan ve son olarak ...plaka sayılı araç malikinin Türkiye Noterler Birliğinin 07.11.2022 tarihli Araç Tescil Özet Raporunda ... olduğu, ancak motor numarasının eski D4CB6092517 olarak tescil edilmiş olması sebebiyle dava konusu motorun değişmediği, dolayısıyla tescil işlemlerinin yapılmadığının değerlendirildiği, bu bağlamda dava konusu aracın motor hasarlı olarak ...’a satıldığına kanaat getirildiği, bu bağlamda hasar ve tescile ait iş ve işlemlere yönelik değerlendirme yapılmadığı ve hesaplama yoluna gidilmediği belirtilmiştir.
07/07/2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda, dava konusu ...plaka sayılı aracın motorunda meydana gelen hasarın 31/07/2019 tarihi itibariyle onarım tutarının KDV dahil 31.386,13 TL olduğu belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 11/08/2023 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile 07/07/2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ...60. Noterliği araç satış sözleşmesi ile 26/11/2018 tarihinde dava konusu ...plakalı, 2007 model, KİA Sorento marka otomobili 52.000,00 TL karşılığında satın aldığı ve bedelini ödediği, aracın motor arızası vermesi üzerine ruhsatında yazılı blok numarasından farklı, kullanılmış başka bir motorun takılmış olduğunun anlaşıldığı, motor blok numarasının dışarıdan bakmak suretiyle belirleyebilme imkânı bulunmadığından ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, ayrıca aracın km’leri ile oynanarak km düşümleri yapıldığı, bunun da gizli ayıp niteliğinde olduğu, dava konusu aracın motor hasarlı olarak 27/12/2021 tarihinde dava dışı ...’a satıldığı, hasarlı olarak düşük bedelli satılması nedeni ile davacının zararının olduğu, bu zararının da 07/07/2024 tarihli bilirkişi kurulu ek raporunda belirtildiği gibi 31/07/2019 tarihi itibarı ile motorun onarım bedeli olan KDV dahil 31.386,13 TL olduğu anlaşılmış, dava konusu aracın 24/11/2020 dava tarihinden sonra 27/12/2021 tarihinde dava dışı ...'a satılması nedeni ile aracın davalıya iadesi ve satış bedelinin tazmini talebinin konusu kalmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Hasar talebi yönünden davanın kabulü ile, 31.386,13 TL tazminatın, dava konusu aracın kullanılamadığı 31/07/2019 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, konusu kalmadığından aracın satış bedelinin iadesi talebinin esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
2-Kabul edilen 31.386,13 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.143,99 TL karar ve ilam harcından 54,40 TL peşin harç, 535,00 TL ıslah harcı toplamı olan 589,40 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.554,59 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç, 535,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 643,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 447,70 TL tebligat gideri, 8.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.947,70 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 31.386,13 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ... Hakim ...
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır