T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/529
KARAR NO: 2022/1073
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ......
DAVALI : ... ...
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/08/2022
KARAR TARİHİ: 29/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 06/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kurumlarında ve bağlı işyerlerinde gerekil görülen hallerde hizmet alımı İhalesi yoluyla ait işveren İşçileri çalıştırılmakta olduğunu, bu kapsamda Kurumun taşra teşkilatından olan ... Et Kombinası Müdürlüğünde hizmet alımı İhalesini kazanan davalı firma bünyesinde çalışan dava dışı Zafer Gezeroğlu'nun ödenemeyen kıdem-ihbar tazminatı iddiasıyla açılan davada ... 5, İş Mahkemesinin 10/03/2022 tarihli, 2020/635 E. . 2022/100 K sayılı ve miktar itibariyle de kesin nitelikteki kararı ile Kurum ve davalı şirket aleyhine hüküm kurulduğunu, Kurum tarafından ... 4. İcra Müdürlüğünün 2022/4632 E. sayılı dosyasına 05/04/2022 tarihinde 21.149,72 TL ödemede bulunulduğu, Yine Kurumun dosya kapsamında 3.903,97 TL yargılama gideri ödemek zorunda kalındığı, kesinleşme neticesinde kullanılmayan 131 TL gider avansının Kuruma iade edilmesi neticesinde Kurumca 3.772,97 TL yargılama gideri zararı oluştuğunu, Kurum ile davalı şirket arasında imzalanan Hizmet Alımı Sözleşmesinin 8. Maddesine göre sözleşmenin eki niteliğinde bulunan Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde (6.Madde), "Yüklenicinin Genel Sorumlulukları" başlığı altında yüklenicinin, genel şartnamede ön görülen yükümlülük ve yasakları ihlal ederek idareye ve üçüncü kişilere vermiş olduğu zarardan dolayı sorumlu olacağının düzenlendiğini Sözleşmenin "Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları" başlıklı 22. maddesinde "Yüklenicinin sözleşme konusu işle ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları, ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı Bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür. " hükmünün yer aldığını, yine sözleşmer "Yüklenicinin tazmin sorumluluğu" 31. Maddesinde; "Yüklenici taahhüdü çerçevesinde kusurlu ve standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ziyandan doğrudan sorumludur." hükmünün yer aldığını, yine sözleşmenin; "Diğer Hususlar" başlıklı 36. maddesinde "Yüklenici tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçiler SGK ve 4857 sayılı İş Kanunu hükümlerine tabidirler. Bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları yüklenici firmaya aittir, iş sağlığı ve iş güvenliği, hijyen eğilimi yüklenici firma tarafından yapılacaktır." " Yüklenici tarafından bu ihale kapsamında çalıştırılan işçiler SGK ve 4857 sayılı İş Kalr u hükümlerine tabidirler. Bu nedenle çalıştırılan işçilerin mevzuatla ilgili tüm hakları yüklenici firmaya aittir." hükmünün yer aldığını, bu madde kapsamında, ihaleyi alan şirketin, işçisinin ücret, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti gibi işçi-işveren ilişkisinden kaynaklanan her türlü ücret alacağını ödemekle mükellef olduğunu, müvekkili tarafından İcra Müdürlüğü Dosyasına infazen ve yargılama giderleri olarak hazineye ödenen tüm meblağdan davalı alt işveren şirketin sorumlu olduğunu, tüm bu nedenlerle alt işveren işçisinin iş sözleşmesinin feshi nedeniyle doğmuş işçilik alacakları sebebiyle Kurum tarafından ödenen 24.922,69TL'nin ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanunun 2/11.maddesi kapsamında işleyecek ticari temerrüt ( avans ) faiziyle beraber davalı şirketten rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen davaya cevap vermediği görülmüştür.
... 5. İş Mahkemesi'ne, ... 4. İcra Dairesi'ne, ...'ne müzekkere yazıldığı görülmüştür.
Mahkememizce Hesap Bilirkişisi Talip Bilgili'den 17/11/2022 tarihinde bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Dava, davacının da taraf olduğu hizmet alım sözleşmelerine istinaden davalı yanında çalışan dava dışı işçiye işçilik alacaklarından kaynaklı yapılan ödemelerin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Hizmet alım sözleşmesi, dava dışı işçinin SGK kayıtları, ... 5. İş Mahkemesinin 2020/635 esas ve 2022/100 karar sayılı dosyası, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2022/4632 takip sayılı dosyası, ödeme belgeleri, bilirkişi raporu ile gerekli tüm evraklar dosyaya celp edilmiştir.
Dava dışı işçi ...'nun davaya konu hizmet alım sözleşmesine dayalı olarak 15/08/2011-07/09/2014 tarihleri arasında çalışması olduğunun dosyada bulunan SGK kayıtlarına göre sabit olduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı işçi ... tarafından eldeki davacı ve davalı şirkete karşı açılan ... 5. İş Mahkemesinin 10/03/2022 tarih, 2020/635 esas ve 2022/100 karar sayılı dosyası için UYAP üzerinden gönderilen belgelerin incelemesinde; mahkemece yapılan yargılama sonunda ''Davanın KABULÜ ile;
A-4.199,20 TL. Brüt kıdem tazminatının akdin feshedildiği 07/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek en yüksek banka mevduat faizi ile birlikte,
B-2.481,64 TL. Brüt ihbar tazminatının 500,00 TL sinin dava tarihinden itibaren, bakiye 1.981,64 TL sinin ıslah tarihi olan 24/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, Davalılardan müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine'' şeklinde karar verildiği, mahkemece verilen kararın taraflarca istinaf edilmemesi üzerine 08/04/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
... 4. İcra Müdürlüğü'nün 2022/4632 takip sayılı dosyası incelendiğinde; 22/03/2022 tarihinde başlatılan ilamlı icra takibinde dosya alacaklısının ..., borçlunun davacı ve davalı şirket olduğu, takibin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, ilam vekalet ücreti, yargılama gideri, harç ve bunlara ilişkin işlemiş faizler olmak üzere toplam 18.096,31-TL miktarlı olduğu, takibin dayanağının ... 5. İş Mahkemesinin 10/03/2022 tarih, 2020/635 esas ve 2022/100 karar sayılı ilamı olduğu, davacı tarafından 05.04.2022 tarihinde alacaklıya verilmek üzere 21.149,72-TL'nin İcra Dairesi'ne yatırıldığı, davacı tarafından mahkeme yargılama gideri adı altında 3.772,97-TL ödemeye ilişkin belgelerin sunulduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce dosya üzerinden bilirkişi raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce Hesap Bilirkişisi Talip Bilgili'den 17/11/2022 tarihinde aldırılan bilirkişi raporunda özetle; davacı ile davalı firma arasında hizmet sözleşmeleri imzalandığını, bu sözleşmeler kapsamında, davacıya ait işyerlerinde, davalı firmada ve dava dışı firmalarda sigortalı olarak çalışan, dava dışı işçi ...'na davacı tarafından icra dosyasına 05.04.2022 tarihinde ödenen 21.149,72 TL ve 25.03.2022 tarihinde ödenen yargılama giderleri 3.703,97 TL nin, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarından, davacı ile sözleşme imzalayan davalı ve dava dışı firmaların sorumlu olacağını, davalı Göksu Gıda İml. Paz. Tem. Tic. Ltd. Şti.'ye isabet eden rücu tutarının toplam 19.076,47TL olacağını, davacının faiz isteminin ve konunun hukuksal değerlendirilmesinin mahkememizin uhdesinde olduğunu rapor etmiştir.
Bilirkişi raporu denetime elverişli olduğundan hükme esas alınmıştır.
Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında belirtildiği üzere, Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Kıdem tazminatı da dahil olmak üzere ödenen işçilik alacakları ve fer'ilerinden dolayı sözleşme, genel ve teknik şartname ile ek diğer belgelere göre asıl işveren davacının sorumlu olacağının kararlaştırılmaması halinde davalıların ödenen bu alacağın tamamından kendi dönemleri ile sınırlı sorumlu olacağı kabul edilmektedir. Taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme ve eki belgelerinde bu yönde bir hüküm bulunmadığından alt işverenlerin ödenen tazminat ve fer'ilerin tamamından kendi dönemleri ile sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşılmaktadır. (bkz. Aynı yönde Yargıtay 23. HD.'nin 2019/764 esas, 2020/923 karar sayılı ve 12/02/2020 tarihli ilamı)
Deliller değerlendirilmiştir.
Yukarıda belirtilen olgular ve tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davada taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalı yanında çalıştığı dönemlerin dosyamız arasında bulunan SGK kayıtlarına göre tespit olunduğu, bu çalışması karşılığı dava dışı işçiye işçilik alacakları için mahkemede görülen dava sonucunda davacı tarafından ödemede bulunulduğu, yukarıda belirtilen Yargıtay'n yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçilerin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin ödediği bedeli ve ferileri talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiği, Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin son içtihatları nazara alınarak kıdem tazminatının, dava dışı işçinin davalı şirkette çalışılan döneme isabet eden kısmın tamamı ile ihbar tazminatının tamamının son işverenden talep edebileceği dikkate alınarak yargısal denetime elverişli şekilde hazırlanan bilirkişi raporuna mahkememizce itibar edildiği, bu itibarla davacının davalıdan 19.076,47-TL talep edebileceği, bu tutara isabet eden her bir ödeme tarihi itibarıyla davalının temerrüde düştüğü, taraflar tacir olduğundan her bir ödeme tarihinden itibaren talep gibi kabul olunan tutara avans faizi yürütülmesi gerektiği, davalının arabuluculuk görüşmelerine mazeretsiz katılmadığından 6325 sayılı yasa uyarınca tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davacının davasının Kısmen Kabulü ile;
1-19.076,47-TL'nin 16.233,48TL'sinin 05/04/2022 tarihinden 2.842,99TL'sinin 25/03/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Alınması gereken 1.303,11TL harçtan peşin alınan 425,62-TL harcın mahsubu ile bakiye 877,49TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 80,70-TL başvuru harcı, 425,62-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 517,82 TL ile;
Davacı tarafından yapılan 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 183,25-TL tebligat ve müzekkere gideri, olmak üzere toplam 1.183,25-TL'nin 6325 sayılı yasanın 18/A-11 maddesi uyarınca arabuluculuk toplantısına mazeretsiz gelmeyen davalıdan alınarak davacıya ödenmesine
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı ticari arabulucu ücreti olan 1.560,00-TL'nin 6325 sayılı yasanın 18/A-11 maddesi uyarınca arabuluculuk toplantısına mazeretsiz gelmeyen davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
İlişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/12/2022
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır