T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/596 Esas - 2023/6
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/596
KARAR NO: 2023/6
HAKİM...
KATİP: ....
DAVACI ...
DAVALI ...
DAVA: Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli)
DAVA TARİHİ: 07/09/2022
KARAR TARİHİ: 04/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN YAZIM TARİHİ : 05/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Teminat Mektubunun İadesi Ve Depo Edilmesi (Tahsil İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01/02/2022 tarihinde yapılan "Trakya Bölgesinde operatör ve yardımcılı günlük vinç kiralama" ihalesi müvekkili firmanın üzerinde kaldığını, Türkiye ... Bankası'nın 07/02/2022 tarih, 1458 MW000436 sayılı, 295.920,00TL bedelli kesin teminat mektubu, davalıya teslim edildiğini, 10/02/2022 tarihinde davalı firma ile SAH- 22PJSM-136 sayılı " Trakya Bölge TL/Gün Kullan Öde Yöntemi ile Operatörlü ve Operatör Yardımcılı Vinç Hizmeti Alımına İlişkin Sözleşme" imza edildiğini müvekkilinin 210/02/2022 tarihinde 46.755,36TL bedelli damga vergisi ödediğini, ihale tarihinde motorin fiyatının 14,29TL olduğunu, 09/03/2022 tarihinde ise 22,83TL yükseldiğini, ihale şartnamesinde günlük vinç kiralama ücretlerinin mazot artışından etkilenmediğini, yakıt farkının sadece vinçlerin bir ayda katedecekleri toplam kilometrenin uzunluğu üzerinden tek yönlü olarak hesaplandığını, aracın sabit çalışması esnasında sarfiyatının hesaplamaya dahil edilmediğini, müvekkilinin 09/03/2022 tarihli dilekçesi ile davalı TPİC'e mevcut koşullar dikkate alınarak yeni ihale açılmasını, yeni ihale açılması halinde günlük kiralama ücretlerinin motorin fiyat artışları ile eskolasyonunun sağlanmasını, yeni fiyatlandırma yapılarak şartnameye eklenmesini talep ettiğini, sözleşmenin 28.2.1 maddesi gereği 10/02/2022 tarihli sözleşmenin 09/03/2022 tarihi itibariyle sona erdiğini bildirdiğini ve teminatın 5 gün içerisinde iade edilmesini talep ettiğini, davalının 08/04/2022 ve 23/05/2022 verdiği cevapta şartların oluşmadığından teminatın iade edilmeyeceğinin belirtildiğini, ardından ihale kapsamında verilen kesin teminat mektubunun paraya çevrilerek davalının banka hesabına gönderildiğini, müvekkili ile davalı arasında akdedilen sözleşmenin sürekli borç ilişkisi kapsamında olduğunu, artan girdi maliyetlerinden ötürü sözleşmeyi ifa etmesi kendisinden beklenemeyecek olan müvekkilinin sözleşmeden dönmüş olmasına rağmen teminat mektubunu paraya çevirerek gelir kaydeden davalının kötüniyetli hareket ettiğini, müvekkilinin 10/02/2022 tarihli sözleşmeyi akaryakıt fiyatlarındaki olağanüstü artış nedeniyle aşırı ifa güçlüğüne düşmesi üzerine TBK 138. Maddesi hükümlerine göre haklı nedenlerle geriye etkili olarak sona erdiğinin tespitini, sözleşme öncesi müvekkili tarafından davalıya teslim edilen 295.920,00TL bedelli teminat mektubunun paraya çevrilme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini ve müvekkilince ödenen 46.755,36TL sözleşme damga vergisinin de dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava, sözleşmeden kaynaklı TBK'nın 138. maddesine dayalı olarak sözleşmenin sona erdiğinin tespiti ve teminat mektubu ile damga vergisine ilişkin alacak istemlidir.
Harçlar Kanununun 30. maddesinde "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409'uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır" hükmü yer almaktadır.
Harçlar Kanununun 30. maddesi gereğince eksik nispi harcın tamamlanması aksi halde müteakip yargılama işlemlerine devam edilmeyerek Harçlar Kanununun 30 ve 32. maddesinde yasal zorunluluk olarak öngörüldüğünden yasanın emredici hükümleri gözetilmeksizin yargılama devam edilerek esastan karar verilmesi usul ve yasaya aykırılık nedeniyle bozma nedenidir. Nitekim gerek Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, gerekse dairelerin yerleşik uygulamaları bu yöndedir (Aynı yönde Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 04.12.2013 günlü, 2013/21-445 Esas, 2013/1625 Karar, 13.12.2017 günlü, 2017/10-1974 Esas, 2017/1735 Karar, 06.06.2018 tarihli, 2017/13-1984 Esas, 2018/1172 Karar, Yargıtay .... Hukuk Dairesi 26.04.2016 tarihli, 2016/774 Esas, 2016/7461 Karar, Yargıtay .... Hukuk Dairesi 09.10.2018 günlü, 2016/1183, 2018/4595 Karar).
Davacı vekili dava dilekçesinin sonuç kısmında, davacının 10.02.2022 tarihli sözleşmeyi akaryakıt fiyatlarındaki olağanüstü artış nedeniyle aşırı ifa güçlüğüne düşmesi üzerine TBK 138.maddesi hükümlerine göre haklı nedenlerle geriye etkili olarak sona erdiğinin tespitine, paraya çevrilen Teminat Mektubu bedeli 295.920,00 TL'nin paraya çevrilme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya iadesine, davacı tarafından ödenen 46.755,36 TL. damga vergisinin talep tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davacıya iadesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davacı taraf dava değeri olarak belirtilen 342.675,36-TL üzerinden peşin harç yatırmak suretiyle eldeki davayı açmıştır. Taraflar arasında akdedilen 10/02/2022 tarihli sözleşmenin 5. maddesinde sözleşme bedeli olarak 4.932.000,00-TL olarak gösterilmiş olup, davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenlerle sona erdiğinin tespiti istenildiğinden, sözleşme bedeli üzerinden tespit edilecek 84.226,23-TL ((4.932.000,00 X 68.31 / 1000)/4) eksik peşin harcın yatırılması gerektiğine kanaatine varılmış, verilen kesin süre içinde davacı tarafça eksik harcın ikmal edilmediği anlaşılmış , bu nedenle mahkememizce 03/10/2022 tarihinde Harçlar Kanunu'nun 30. Madde atfı ile 6100 sayılı HMK'nın 150. Maddesine göre davanın işlemden kaldırılmış sayılmasına dair karar verildiği anlaşılmış olup, davacı tarafından açılan işbu davanın Harçlar Kanunu 30. ve HMK 150 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi ve HMK'nun 150. maddesi gereği AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Alınması gerekli 80,70-TL harçtan başlangıçta peşin alınan 5.852,04-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.771,34TL harcın karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4- HMK.nun 333. maddesi uyarınca artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki saatlik ücret tutarı karşılığı 1.560,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
İlişkin, dosya üzerinden tarafların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde İstinaf Kanun yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu karar verildi.04/01/2023
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır