T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2022/671
KARAR NO : 2024/457
BAŞKAN : ... ...
ÜYE : ... ...
ÜYE : Dr. ... ...
KATİP : ... ...
DAVACI : ... - [T.C....] ...
VEKİLLERİ : Av. ... ....
DAVALI : ... - [T.C....] ...
VEKİLİ : Av. ... - ....
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/10/2022
KARAR TARİHİ : 19/07/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 07/08/2024
Mahkememizde açılan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin uzun süredir davalının babası ...'a ait .... ... ... üzerinde bulunan ''... Kuyumculuk''da müşteri temsilcisi olarak çalıştığını, hiçbir gerekçe yokken davalı, davalı vekili ve birkaç kişi ile birlikte iş yerinin bodrum katında bir konuşalım diyerek götürdüklerini ve içeri girer girmez kendisine yumrukla, tekmeyle saldırmak sureti ile darp ettikleri ve zorla boş senedin imza kısmını imzalattıklarını, geri tarafın müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında sonradan doldurulduğunu, kendisini ailesi ile birlikte öldürmekle tehdit ettiklerini, iş bu senedin ... ...Müdürlüğünün ... ... ... esas sayılı dosyasında takibe koyduklarını, ancak senedin müvekkilinden iradesi olumsuz yönde etkilenerek tehdit, korkutma ve zorla alındığını belirterek, ... ...Müdürlüğünün ... ... ... esas sayılı dosyasında takibinin tedbiren durdurulmasına ve 12.08.2022 düzenleme 12.09.2022 ödeme tarihli 2.100.000,00-TL'lik bono nedeniyle müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle dava süresinde açılmadığını, aksi halde arabuluculuk dava şartı gerçekleşmediğinden davanın usulden reddine, yine müvekkiline ait kuyumcu dükkanında çalıştığı sırada müşterilerin altın alımı için davacının hesabına gönderdiği paraları zimmetine geçirdiğinden dolayı durumu öğrenir öğrenmez aldığı paralara karşılık olarak senedi rızası ile imzalayarak müvekkiline verdiğini, davanın yazılı delil ispati zorunlu olduğunu, ispat yükünün karşı tarafta olduğunu, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER, DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takip konusu bononun cebir, tehdit ve baskı altında alındığından dolayı borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.
Davacı vekili delil olarak; ... ...Müdürlüğünün ... ... ... sayılı dosyasına, ... ... .... hazırlık soruşturma numaralı dosyasına, ses kayıtlarına, tarafların ekonomik sosyal durumuna, tanık beyanı ve bilirkişi incelemesine, davalı vekili ise;davacının aktif ve pasif araç ve tapu kayıtlarına, CBS soruşturma dosyasına, müvekkilinin ... ... ... polis merkezi amirliğinin ...suç nolu şikayet evrakına, icra takip dosyasına, davacıya ait banka hesaplarına, aile üyelerine ait hesaplara ve yemin deliline dayanmıştır.
Davalı vekili, iş bu davada 6102 saylı TTK 'nun 5/A maddesinde belirtilen zorunlu arabuluculuğa başvuru şartının yerine getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi talep edilmiş ise de, dava tarihi olan 11/10/2022 tarihinde yürürlükte bulunan anılan madde hüküm ve Yargıtay uygulamaları gereğince iş bu menfi tespit davasının zorunlu arabuluculuğa tabi olmadığı, anılan yasanın değişik halinin ise 01.09.2023 tarihinde dava tarihinden sonra yürürlüğe girdiği, anlaşılmıştır.
... ...Müdürlüğü'nün 2022/15421 sayılı dosyası incelendiğinde; ... tarafından, ... ...aleyhinde 22/09/2022 tarihinde kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 2. 100.000,00 TL senet bedeli ve 12.686,30 TL işlemiş faizi ve 6.300,00 TL komisyon olmak üzere toplam 2.118.986,30 TL nin tahsilinin talep edildiği, görülmüştür.
Dava ve takip konusu bono incelendiğinde; ... ...tarafından 12/08/2022 tarihinde ... lehine 2.100.000,00 TL bedelli ve 12/09/2022 ödeme tarihli düzenlenen senet olduğu, senedin tüm unsurlarının mevcut olduğu ve bono vasfının bulunduğu, anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davacı vekili, davalı tarafından müvekkili aleyhinde başlatılan bonoya dayalı takipte, takip dayanağı bononun cebir ve tehdit altında zorla imzalatıldığı, davalı tarafın ise, çalışanları olan davacının kendilerine verdiği zararları ödemek için iradesi ile her hangi bir cebir ve tehdit olmada borcu karşılık ödeme amaçlı düzenlediği ve imzaladığı iddialarından kaynaklanmaktadır.
6098 sayılı TBK'nun 37.maddesinde;" Taraflardan biri, diğerinin veya üçüncü bir kişinin korkutması sonucu bir sözleşme yapmışsa, sözleşmeyle bağlı değildir. Korkutan bir üçüncü kişi olup da diğer taraf korkutmayı bilmiyorsa veya bilecek durumda değilse, sözleşmeyle bağlı kalmak istemeyen korkutulan, hakkaniyet gerektiriyorsa, diğer tarafa tazminat ödemekle yükümlüdür.", yine 38. maddesin de; "Korkutulan, içinde bulunduğu durum bakımından kendisinin veya yakınlarından birinin kişilik haklarına ya da malvarlığına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesinin doğduğuna inanmakta haklı ise, korkutma gerçekleşmiş sayılır. Bir hakkın veya kanundan doğan bir yetkinin kullanılacağı korkutmasıyla sözleşme yapıldığında, bu hakkı veya yetkiyi kullanacağını açıklayanın, diğer tarafın zor durumda kalmasından aşırı bir menfaat sağlamış olması hâlinde, korkutmanın varlığı kabul edilir.", yine 39. maddesinde; "Yanılma veya aldatma sebebiyle ya da korkutulma sonucunda sözleşme yapan taraf, yanılma veya aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde sözleşme ile bağlı olmadığını bildirmez veya verdiği şeyi geri istemezse, sözleşmeyi onamış sayılır ", hükümleri düzenlenmiştir.
Davacı vekilinin iş bu davanın yasal hak düşürücü süre olan bir yıl içinde açılmadığı belirtilmiş ise de, senet düzenleme tarihi 12/08/2022 den, dava tarihi 11/10/2022 ye kadar bu süreni geçmediği davanın hak düşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.
Taraf tanıkları duruşmaya davet edilerek dinlenmiştir. Davacının tanıkları olan eşi ve kardeşinin beyanlarında, senedin düzenlendiği sırada hazır bulunmadıkları, ancak daha sonrasında ki davacı beyan ve hareketleri nedeniyle senedin tehdit ile alındığı yönünde görüş bildirdikleri, daha sonra davalı ve diğerleri ile görüştüklerinde, senedin zorla alındığına dair davalının ses kaydının yapıldığı belirterek, ses kaydına ilişkin flash bellek sunulmuştur. Söz konusu ses kayıtlarının HMK'nun 202 ve devamı maddelerinde belirtilen belge vasfında olmadığından incelenmemiştir. Ancak davalı tanıkları, özellikle tanık ...'ın davalı muhasebe biriminde çalıştığı sırada, davacının beyan ettiği senedin imzalanması sırasında olay yerinde olduğu, senedin imzalatılmasında herhangi bir şiddet ve tehdidin olmadığını, ayrıca davacının çalıştığı, davalının babasına ait kuyumcu dükkanına verdiği zarar için senet imzalamayı istediği ve bu şekilde düzenlendiği yönünde görgüye dayalı beyanda bulunmuştur.
... Cumhuriyet Başsavcılığının davacının cebir tehdit altında senet imzaladığına ilişkin yapmış olduğu şikayete ilişkin olarak ... ... ... soruşturma sayılı dosyada yapılan kovuşturma sonucunda 19/01/2024 tarihli ek kovuşturmaya yer olmadığına dair kararında; "Müşteki ...'ın alınan beyanında özetle ... ... ... sayılı adreste bulunan ... kuyumculuk isimli iş yerinde 2019 tarihinden beri tezgahtar olarak çalıştığını, 14/09/2022 tarihlerinde kendi başına işverenlerine haber vermeden yapmış olduğu bir satış sonrası işverenleriyle arasında tartışmanın başladığını, 16/09/2022 tarihinde şüpheliler ..., ..., ... ... ... ... ... , ... isimli şahıslar ile dükkanın alt katında bulunan yazıhaneye geçtiklerini kendisinin şüpheliler tarafından tehdit edilerek zorla senet imzalattırıldığını, zorla istifa dilekçesi imzalattırıldığını, Kendisini darp ederek, şantaj, hakaret ve tehdit eden şüphelilerden şikayetçi olduğunu,Şüpheli ...'un alınan beyanında özetle, iş yerini kardeşi ... ile birlikte işlettiğini, müştekinin kendilerinin üç yıllık çalışanı olduğunu, son dönemlerde müştekinin kazancıyla orantısız şekilde harcamalarının olduğunu, olaydan iki gün önce Tanık ... ... ... 'nın çeyrek altın aldığını parayı müştekinin hesabına yatırdığını öğrendiğini, müştekinin iş yerinde bulunan ikinci telefonunu karıştırdıklarında, müştekinin iş yeri güvenlik kameralarını seyredebildiğini, kendi cep telefonlarının I cloud şifrelerinin ve kimlik numaralarının ve e-devlet şifrelerinin bu telefonda kayıtlı olduğunu gördüklerini, bunun üzerine kardeşi ...'in, ...'a ''agabeyim Ahmet senden şüpheleniyor, gidelim banka dekontlarını çıkarıp abime göster içi rahat etsin" dediğini, beraber bankaya gittiklerini, ...'ın kardeşinin ısrarına rağmen sadece bir haftalık kayıtları çıkarıp verdiğini, bu kayıtları incelediklerinde bile üç-dört müşteriden ...'ın hesabına altın parası gönderildiğini ancak bu paraların ... tarafından kendilerine verilmediğini, zaten ...'ın müşterilere kendi hesap numarasını verme gibi bir yetkisinin dahi olmadığını, bunun üzerine ...'ı bodrum diye tabir ettiği ancak bütün personelin yemek yiyip dinlendiği, tuvalet ihtiyacını giderdiği, muhasebe işlerinin yürütüldüğünü alt kata çağırdıklarını, kendisine şüphelerini ilettiklerini, yanında kardeşi ..., muhasebeci ... , arkadaşı ... bulunduğunu, kendisinin suçunu kabul ettiğini, müşterilerden kendi hesabına para gönderttiğini itiraf ettiğini, kendisine neden bu şekilde davrandığını sorduklarında maaşının yetmediğini, özür dilediğini ve borcuna karşılık senet vermeyi teklif ettiğini, bunun üzerine avukat ...'ı çağırdıklarını, iki milyon yüz bin TL'lik (2 KG altın bedeli) bono düzenlendiğini ve ...'ın imzaladığını, daha sonra ...'ın Kendilerinden helallik isteyerek işten ayrıldığını, Ne kendisinin, kardeşi ...'in ne de şikayet dilekçesinde bahsi geçen diğer şahısların ...'a vurmadıklarını, tehdit etmediklerini, ...'ın suçunu itiraf ederek rızasıyla senet imzaladığını, kendi güvenlerini kötüye kullandıkları için ...'tan şikayetçi olduğunu, diğer şüphelilerin de, Şüpheli ... gibi tutarlı beyanda bulundukları, tanıkların da şüphelileri destekler beyanda bulunduğu, olay ile ilgili kamera görüntüsüne ulaşılamadığı, müştekinin eşi ...tarafından şüphelilerin izinsiz şekilde ses kaydının alınıp dosyaya sunulduğu delilin usule ve hukuka aykırı olduğu, bu haliyle delil olarak değerlendirilemeyeceği anlaşılmakla, şüphelilerin üzerlerine atılı zorla senet imzalattırma, hakaret, tehdit, şantaj suçlarının işlendiğine dair dava açmaya yeterli şüphenin oluşmadığından kovuşturma yapılmasına yer olmadığına, " karar verildiği, karara yapılan itiraz üzerine ... .... ... ... d.iş sayılı itirazın reddine ilişkin karar verilmekle söz konusu savcılık kararının kesinleştiği görülmüştür.
Tüm dosya kapsamı, dava, cevap, takip dosyası, bono, tanık anlatımları ile ... Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... ... ... sayılı dosyada, davacının cebir tehdit altında senet imzaladığına ilişkin yapmış olduğu şikayete ilişkin olarak yapılan kovuşturma sonucunda verilen ve kesinleşen kovuşturmaya yer olmadığına ilişkin kararı hep birlikte değerlendirildiğin de; davacının takip konusu edilen bonoyu cebir ve tehdit altında imzalamak zorunda kaldığı ve gerçek bir borç olmadığından bonodan dolayı borçlu olmadığının tespit talep edilmiş ise de, iş bu iddiasının ispata yarar delil sunamadığından, ispat edilemeyen davasının reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzüre:
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60 TL maktu harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davalının karşıladığı 29,50 TL yazışma giderinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen tutar üzerinden takdir edilen 240.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Mahkememizce verilen adli yardım kararı sonrası yapılan 106,00-TL posta giderinden ibaret yargılama giderinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliğiyle verilen karar, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere, açıkça okunup usulen anlatıldı.19/07/2024
Başkan ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Üye ...
✍e-imzalıdır
Katip ...
✍e-imzalıdır