T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/714 Esas - 2022/1012
T. C.
A N K A R A
ASLİYE 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO: 2022/714
KARAR NO: 2022/1012
BAŞKAN: ....
KATİP: ....
DAVACI :....
DAVALI : ....
DAVA: Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali)
DAVA TARİHİ: 26/10/2022
KARAR TARİHİ: 14/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Bilgi Alma Ve İnceleme Hakkı İhlali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin, davalı şirket... Yatırım Gayrimenkul A.Ş.'nin %36,20 pay sahibi olduğunu, şirketin diğer ortakları ve yönetim kurulu üyeleri dava dışı ... olduğunu, davalı şirketin, 23.12.2019 tarihinde dava dışı ...... Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'nin hisselerinin tamamını müvekkili ... ile dava dışı Bahattin Demircan ve Orhan Babaoğlu'ndan satın aldığını ve T.T.K.'nun 195. maddesi uyarınca bu şirketin hakim şirketi konumuna geldiğini, müvekkilinin, hakim şirketin %36,20 pay sahibi olmasına rağmen şirketin diğer iki ortağı tarafından şirketin her türlü yönetimsel ve finansal süreçlerinin dışında bırakıldığını, müvekkilinin şirketle ilgili bilgi ve belge alması diğer ortaklar tarafından bilinçli şekilde engellendiğini, bağlı şirketin 30.03.2020, 01.04.2021 ve 28.12.2021 tarihli genel kurul kararlarıyla dava dışı ..., 1'er yıl süreyle bağlı şirkete yönetim kurulu üyesi olarak atandığını ve şirketi münferiden temsile yetkili kılındığını, bağlı şirketin, sürekli şekilde hakim şirketin müvekkili dışındaki diğer iki ortağı tarafından yönetildiğini, hakim şirketin ve bağlı şirketin bağımsız denetim raporu, faaliyet raporu, finansal tabloları, bilanço ve gelir tablosu, kar dağıtımı önerisi gibi bilgi ve belgelerin müvekkiline verilmediğini ve müvekkilinin, bağlı şirketin finansal durumundan ve mal varlığından tamamen bihaber kaldığını, bu nedenlerle; davanın kabulüyle, T.T.K.'nun 437 ve 200. maddeleri kapsamında davalı hakim şirketin bağlı şirketi olan ...... Doğalgaz Dağıtım A.Ş.'nin 2020 ve 2021 yılı finansal tabloları, konsolide finansal tabloları, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi üzerinde müvekkiline inceleme hakkı verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın bağlı şirketin defter, kayıt ve belgelerini sadece inceleme yönünde yetki istediğini, ayrıca kanun hükmü gereğince inceleme talebinin genel kurulca reddi halinde davanın 10 gün içinde açılması gerektiği, ancak davanın yasal sürede açılmadığını, pay sahibinin TTK'nın 437. Maddesinin atıf yaptığı 200 maddesi gereğince bağlı şirkete ilişkin bilgi ve belgeler üzerinde inceleme talep edemeyeceğini, davacının taleplerinin genel kurulda görüşüldüğünü, usul ve yasaya uygun şekilde reddedildiğini, gerek doktrinde gerekse aynı konuda daha önce Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davada, verilen ret kararındaki gerekçelerin yerinde olduğunu, davacının 13.10.2022 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısından önceki dönemde davalı şirketin yönetim kurulu üyesi olduğunu, bilgi ve inceleme istediği döneme ilişkin bilgi ve belgelere ulaşabilecek yetkiye ve donanıma da sahip olduğunu, kendisinden gizlenen bilginin olmadığını, kendisinin de şirkete ait muhasebe programı şifresi üzerinde her zaman ulaşma imkanına sahip olduğunu, bu nedenle taleplerinin yerinde olmadığını, talebinin anonim şirketlerin yapısına aykırı olduğunu, belirterek , davanın reddine karar verilmesini cevap ve talep etmiştir.
GEREKÇE: Dava, TTK nun 437 ve 200 . maddeleri kapsamında hakim ortak pay sahibinin bağlı şirket " ...... Doğalgaz Dağıtım AŞ" ye 2020 ve 2021 yılı finansal tabloları , konsolide finansal tabloları , yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporunu , denetleme raporlarını ve yönetim kurulunun kar dağıtımı önerisi üzerine müvekkiline inceleme hakkı verilmesine ilişkindir.
Ankara Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün yazı cevabına göre , davalı şirketin 438002 sicil numarasına kayıtlı olarak Ankara ili, Çankaya ilçesinde faaliyet gösterdiği, söz konusu şirkette davacı Abdurrahim Özgen'in %36.20 oranında hisse sahibi olduğu, davalı şirketin de dava dışı ...... Doğalgaz Dağıtım A.Ş. nin tüm hissesinin sahibi yani hakim ortağı olduğu anlaşılmıştır.
" Bilgi Alma Ve İnceleme" başlıklı TTK 'nun 437. Maddesin de ;" (1) Finansal tablolar, konsolide finansal tablolar, yönetim kurulunun yıllık faaliyet raporu, denetleme raporları ve yönetim kurulunun kâr dağıtım önerisi, genel kurulun toplantısından en az onbeş gün önce, şirketin merkez ve şubelerinde, pay sahiplerinin incelemesine hazır bulundurulur. Bunlardan finansal tablolar ve konsolide tablolar bir yıl süre ile merkezde ve şubelerde pay sahiplerinin bilgi edinmelerine açık tutulur. Her pay sahibi, gideri şirkete ait olmak üzere gelir tablosuyla bilançonun bir suretini isteyebilir.
(2) Pay sahibi genel kurulda, yönetim kurulundan, şirketin işleri; denetçilerden denetimin yapılma şekli ve sonuçları hakkında bilgi isteyebilir. Bilgi verme yükümü, 200 üncü madde çerçevesinde şirketin bağlı şirketlerini de kapsar. Verilecek bilgiler, hesap verme ve dürüstlük ilkeleri bakımından özenli ve gerçeğe uygun olmalıdır. Pay sahiplerinden herhangi birine bu sıfatı dolayısıyla genel kurul dışında bir konuda bilgi verilmişse, diğer bir pay sahibinin istemde bulunması üzerine, aynı bilgi, gündemle ilgili olmasa da aynı kapsam ve ayrıntıda verilir. Bu hâlde yönetim kurulu bu maddenin üçüncü fıkrasına dayanamaz.
(3) Bilgi verilmesi, sadece, istenilen bilgi verildiği takdirde şirket sırlarının açıklanacağı veya korunması gereken diğer şirket menfaatlerinin tehlikeye girebileceği gerekçesi ile reddedilebilir.
(4) Şirketin ticari defterleriyle yazışmalarının, pay sahibinin sorusunu ilgilendiren kısımlarının incelenebilmesi için, genel kurulun açık izni veya yönetim kurulunun bu hususta kararı gerekir. İzin alındığı takdirde inceleme bir uzman aracılığıyla da yapılabilir.
(5) Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yine "Bağlı şirketler hakkında bilgi alma" başlıklı TTK 'nun 200. Maddesinde ; " (1) Hâkim şirketin her pay sahibi genel kurulda, bağlı şirketlerin finansal ve malvarlığıyla ilgili durumları ile hesap sonuçları, hâkim şirketin bağlı şirketlerle, bağlı şirketlerin birbirleriyle, hâkim ve bağlı şirketlerin pay sahipleri, yöneticileri ve bunların yakınlarıyla ilişkileri, yaptıkları işlemler ve bunların sonuçları hakkında, özenli, gerçeği aynen ve dürüstçe yansıtan hesap verme ilkelerine uygun, doyurucu bilgi verilmesini isteyebilir ." hükmünü içermektedir.
Dosyamızda davacı tarafından 05/09/2022 tarihli Ankara 69. Noterliğinin 26002 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile; TTK 420 ve 437/2. Maddesi hükmü kapsamında müvekkilinin bilgi alma ve inceleme hakkını gerektiği gibi kullanabilmesi için bağlı şirket ...... Doğalgaz Dağıtım A.Ş nin 2020 ve 2021 yılı yevmiye defteri, defteri kebir... Finansal tabloları, konsilide finansal tabloları, yönetim kurulu faaliyet raporları, denetleme raporları, yönetim kurulu kar dağıtım önerisi üzerinde müvekkili ortak tarafından inceleme yapılabilmesi için şirket merkezinde hazır edilerek gereğinin taraflarına bildirilmesini talep ettiği, davalının Ankara 57. Noterliğinin 19/09/2020 tarihli ve 025896 yevmiye nolu cevabı ihtarnamesinde; Ankara 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/363 Esas 2022/491 Karar sayılı ilamına aynı talebin konu edildiği, mahkemece talebin reddedildiği, daha önce dava konusu edilen ve kesinleşmiş mahkeme kararı ile hükme bağlanan bu durumda müvekkilinin yapacak başkaca bir işlemi olmadığının, yine talebin bağlı şirketin evrak ve kayıtları üzerinde belirli ve münferit işler ile sınırlı olmayacak belirsizlikte inceleme yapılmasına matuf gündeme madde eklenmesi talebinin yasaya aykırı olduğunu, yine 10/05/2022 tarihli genel kurul toplantısında da bu hususta gündeme madde eklenmesi talebinin çoğunluğunun oyları ile reddedildiğini belirterek, talebin kabulünün mümkün olmadığı bildirilmiştir.
Yine 13.10.2022 tarihli olağan üstü genel kurul toplantısında da bağlı şirkete ilişkin bilgi alma ve inceleme talebinde bulunduğu verdiği önergenin oylama neticesinde çoğunluğun oylarıyla reddedildiği görülmüştür.
Davacının bağlı şirkete ilişkin bilgi alma ve inceleme talebinin, dosya kapsamı ve yukarıda açıklanan yasa hükmü gereğince, 05/09/2022 tarihli noter ihtarı ile yaptığı başvurunun 19/09/2020 tarihli cevabı ihtarname ile reddedildiği, bu tarihten itibaren süresinde mahkemeye gelinmediği gibi son olarak 13/10/2022 tarihli olağanüstü genel kurulunda talebinin reddi üzerine de, reddi izleyen on gün içinde, yani en geç 23.10.2022 tarihinde Mahkememize başvurması gerekirken, bu süreyi aşarak 26.10.2022 tarihinde başvurduğundan isteminin hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasını, TTK' nun 437. maddesinin 5. fıkrası hükmü gereğince süresinde açmadığından REDDİNE,
2-Alınması gerekli 80,70-TL.harçtan başlangıçta peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibarıyla geçerli AÜT gereğince 9.200,00 -TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı oy birliği ile verilen karar TTK 437/5 maddesi gereği kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2022
Başkan....
Katip ....
¸