T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2022/777 Esas - 2024/607
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/777 Esas
KARAR NO : 2024/607
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
... 6. Genel İcra Dairesi 2023/205556
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/11/2022
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 29/11/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin davalıya verdiği hizmet karşılığında 46.020,00 TL'lik fatura keserek davalıya teslim ettiğini, davalının işbu fatura bedelini süresinde ödememesi üzerine davalı aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/13332 sayılı dosyası ile icra takibine başlandığını, davalı tarafça icra takibine haksız itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, işbu davaya konu ilişkide taraflar arasında akdedilen sözleşme tarihinde davalının ... Turz. ve Danışmanlık San. ve Tic. Ltd. Şti. ismi altında çalışmış olsa da daha önceki dönemde şirketin isminin ...Hayv. Et ve Et Ürün. Taş. Loj. Dep. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, incelendiğinde aynı vergi numarası ile işlem yaptığının görüleceğini, davalının takibe borcun kendisine ait olmadığı iddiasıyla itirazda bulunduğunu, Ülkemizde IPARD (Tarımsal Alanda AB Hibe destek Programı) kapsamında örgütlenen TKDK (Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) adı altında 42 ilde faaliyet gösteren kurumub yer aldığını, ... Ltd. Şti. adına sera, teknolojik sera yapmak amacıyla yatırım talebinde bulunulduğunu, yatırım yer adresinin “Büyükdamlacık Mah.Şereflikoçhisar/...” olup 180237 ada 3 nolu parsel olarak talep edildiğini, yatırımcı ... Ltd. Şti'nin yapılacak yatırım başvurusu için müvekkili firmadan danışmanlık hizmeti talep ettiğini ve yapılan sözleşme karşılığında müvekkili firmanın gereken tüm işlemleri gerçekleştirerek yatırım başvurusunu 07/07/2020 tarihinde sistem girişi ile tamamladığını, müvekkili firma tarafından hazırlanan proje dosyası ile davalının ... TKDK İl Koordinatörlüğüne 07/07/2020 tarihinde başvuruda bulunduğunu, 2020 yılı içerisinde 2.502.570,59 TL yatırım tutarının 1.375.038,82 TL'si ise hibe olarak alınacak bedel miktarı (başvuru formu sayfa 9) ile teslim edildiğini, Kurum tarafından proje kabul edilerek onaylandığını ve yatırımcının sözleşmeye davet edildiğini, başvuru formu Ek 8'de belirtildiği şekilde müvekkil firma ve davalı yanın yer aldığı belgede danışman olarak müvekkil firma adının açıkça görüleceğini, TKDK sistem çıktıları başvuru 7.a başlığı ile sorulan kısımda “Başvuru Sahibi Proje İçin Danışmanlık Hizmeti Kullanıyor mu?” kısmı Evet ile işaretlenerek sisteme müvekkil firma adı ve müvekkil firmaya ait 385 0100 714 vergi numarası işlendiğini, ekte sunulan TKDK Sistem Çıktıları Ek-3 Rapor A.3.3 başlığı altında açıkça firma tarafından kaç lira bedelle hangi işin yapıldığı belirtildiğini, Kurum tarafından başvuru tarihi itibariyle kayıt altına alındığını belirterek itirazın iptali ile takibin devamına ve en az % 20 oranında icra inkâr tazminatına karar verilmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı davaya karşı herhangi bir cevap vermemiş, davalı vekili bilirkişi kurulu raporuna karşı verdiği itiraz dilekçesinde, taraflar arasında herhangi bir ilişki bulunmadığını, davacı tarafından müvekkiline verilen bir hizmetin olmadığını, davanın kabulünün sebepsiz zenginleşmeye sebebiyet vereceğini, bilirkişi raporunda belirtildiği üzere müvekkilinin defterlerin de herhangi bir ticari ilişki kaydına rastlanmadığını, bilirkişi raporunun somut olaya aykırı düzenlenmiş olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirterek dosyanın ek rapora gönderilmesini ve sonuçta ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, (kapatılan) ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/13332 esas (yeni ... 6. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/205556 esas) esas sayılı takip dosyası, tarafların ticari defter ve belgeleri ile Ba-Bs formları ile bilirkişi kurulu raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı alacaklının mal/ hizmet bedeli alacağının tahsili amacı ile başlattığı ... 6. Genel İcra Dairesi'nin 2023/205556 esas sayılı ilamsız icra takibine davalı borçlunun yaptığı itirazın iptali ve tazminata hükmedilmesi istemine ilişkindir.
İİK'nun ilamsız icra takibinin düzenlendiği 62/1. maddesinde "İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.", 66/1. maddesinde "Müddeti içinde yapılan itiraz takibi durdurur. İtiraz müddetinde değilse alacaklının talebi üzerine icra memuru takip muamelelerine alacağın tamamı için devam eder. Borçlu, borcun yalnız bir kısmına itirazda bulunmuşsa takibe, kabul ettiği miktar için devam olunur." 67. maddesinde "(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. (2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu hükümler çerçevesinde dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davacı alacaklının 46.020,00 TL asıl alacağın tahsili amacı ile ... 6. Genel İcra Dairesi'nin 2023/205556 esas sayılı dosyası ile davalı borçlu aleyhine ilamsız icra takibine başladığı, örnek 7 ödeme emrinin borçluya 20/08/2022 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu vekilinin İİK'nun 62/1. maddesinde düzenlenen yedi günlük süresi içerisinde 26/08/2022 tarihinde icra dairesine başvurarak, müvekkilinin alacaklıya herhangi bir borcu bulunmadığını, ödeme emrine, asıl alacağa, ferilerine ve yetkiye itiraz ettiklerini beyanla icra takibine itiraz ettiği, İİK'nun 66/1. maddesi gereğince itiraz üzerine icra takibinin durduğu, davacı alacaklının İİK'nun 67/1. maddesinde gösterilen bir senelik süre içerisinde 19/11/2022 tarihinde davalı borçlunun itirazının iptali için bu davayı açtığı görülmektedir.
İcra dairesinin yetkisine itirazın incelenmesinde;
İİK'nun 50/1. maddesinin atfı nedeni ile uygulanması gereken HMK'nun 19/2. maddesinin ikinci cümlesinde "Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." düzenlemesi yer almaktadır. Borçlu icra dairesinin yetkisine itiraz etmekle beraber, yetkili icra dairesini bildirmediğinden yetki itirazı yerinde görülmemiştir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 13/08/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, davada davacı tarafça borçlu/davalı ...Hayv. Ltd. Şti. aleyhine 14/08/2022 tarihinde başlatılan ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali ile tazminat talep edildiği, 28/04/2020 tarih / 10067 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi'nde eski ticaret unvanı ...Hayv. Ltd. Şti. olan borçlu/davalının yeni ticaret unvanın ... Turz. ve Dan. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak değiştirildiği hususunun 22/04/2020 tarihinde tescil edildiği, davacı tarafça ... Turzm. ve Danışmanlık San. ve Ltd. Şti. adına 03/08/2022 tarih/GİB2022-13 sayılı 46.020,00 TL bedelli bir adet fatura düzenlendiği, davacının yıl sonu noter kapanış tasdiki mevcut 2022 dönem ticari defterlerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin ... Turzm ve Danışmanlık San. ve Ltd. Şti. adına düzenlenen 03/08/2022 tarih/GIB2022-13 sayılı 46.020,00 TL bedelli bir adet fatura ile sınırlı olduğu ve işbu faturadan kaynaklı 46.020,00 TL alacak kaydının varlığının görüldüğü, ... Ltd. Şti.'nin yıl sonu noter kapanış tasdiki mevcut 2022 dönem ticari defterlerinde dava konusu fatura ve/veya taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki kaydına rastlanmadığı, ancak ... Ltd. Şti'nin Ba formlarında dava konusu fatura kaydının mevcut olduğu görülmüş olmakla, davacı tarafça düzenlenen e-arşiv faturanın önce davalı kayıtlarına alındığı ve daha sonra kayıtlardan çıkarıldığının anlaşıldığı, davanın danışmanlık hizmet bedeli dayanak gösterilerek yapılan takibe itirazın iptali istemi olduğu, davacı şirketin davalının IPARD II Programı Fonlarının Tahsisine Dair Sözleşme'nin imzalanması sürecinde danışmanlığını yürüttüğünü ve 39.000,00 TL danışmanlık bedeline hak kazandığını savunduğu, davalı şirketin davaya cevap vermediği, icra takibine itirazda davacıya borcu bulunmadığını savunduğu, TKDK (Tarımsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) tarafından ilgili Sözleşme dosyası gönderilmiş olup, dosyada başvuru belgelerinin, sözleşme ile zeyilnamelerin davalı yanca vekil tayin edilen dava dışı ... tarafından imzalandığı, 03/03/2023 tarihli TAPDK yazısı ekinde, 11/05/2020 tarihli davalı imzalı Hizmet Alımı İçin Teklif Davet Mektubu ve ekinde Teklife İlişkin Genel Şartlar, 13/05/2020 tarihli Hizmet Alımı İçin Teklif Sunum Formu ve ekinde Teklife İlişkin Beyanlar ve Taahhütlerin yer aldığı, davalı (eski ünvanı ile) .... Ltd. Şti. imzalı Taahhütte, "İş Planı Hazırlığı (Teknik Proje Dahil)" adlı hizmetin, "İş Planı TKDK nın web sitesinde yer alan iş planı ve teknik proje formatına uygun hazırlama süresi 60 (altmış) gün ve hazırlık aşamasında çalışan personel sayısı 3 (üç) 60 günlük süre zarfında teknik olarak TKDK formatında tüm işlemler yapılacaktır", fiyatı (vergiler hariç) 39.000 TL düzenlemesi bulunduğu, sayfada.... Ltd. Şti ve .... Ltd. Şti. imzası bulunduğu, belgenin aslının fotokopisi olduğunun TKDK ... İl Koordinatörlüğü tarafından imzalandığı, IPARD Il Programı Fonlarının Tahsisine Dair Sözleşme'nin ve eki Zeyilnamelerin imzalandığının da gönderilen sözleşme dosyasından açıkça anlaşılmakta olduğunu, davacının taahhüt ettiği hizmeti ifa ettiği sonucuna varılmakta ise de, nihai takdirin mahkemeye ait olduğu, davacı hizmet bedeli faturası düzenlemiş olup, 39.000 TL + KDV = 46.020,00 TL olduğu, ... Ltd. Şti'nin Ba Formlarında dava konusu fatura kaydının mevcut olduğu görülmüş olmakla, davacı tarafça düzenlenen e-arşiv faturanın önce davalı kayıtlarına alındığı ve daha sonra kayıtlardan çıkarıldığı, davacı doğduğu anlaşılan hizmet bedeli faturasına dayanarak ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/13332 sayılı dosyasında takibe geçmiş ise de itiraz üzerine takip durduğundan, mahkemece alacağın likit olduğunun düşünülmesi halinde fatura bedelinin %20'si 9.204,00 TL olarak hesaplandığı;
Sonuç olarak yukarıda tafsilen açıklanan nedenlerle ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/13332 sayılı dosyasındaki takibe itirazın iptali yönünden, davacının takip tarihinde faturaya dayalı bakiye KDV Dahil 46.020,00 TL hizmet bedeli alacağı olduğu, mahkemece alacağın likit olduğunun düşünülmesi halinde fatura bedelinin % 20'sinin 9.204,00 TL olarak hesaplandığı belirtilmiştir.
Faturaya tebliğ tarihinden itibaren sekiz gün içinde (mücerret) itiraz edilmemiş olması hâli, sadece o faturanın -miktar ve fiyat yönünden- münderecatını kabul anlamını taşır, yoksa o faturada yazılı malın alıcıya mutlaka, daha önce teslim edilmiş olduğu anlamına gelmez; satıcının faturada yazılı malı alıcıya veya kanuni temsilcisine teslim ettiğini ayrıca ispat etmesi zorunludur. Kısaca, ticari işletmeye ilişkin olarak ve belli faaliyetlerde bulunma hâlinde tacirler tarafından o faaliyetle ilgili olan karşı taraf adına düzenlenmesi gereken ticari bir belge niteliğindeki fatura, sözleşmenin yapılması ile ilgili değil; taraflar arasında yapılmış bir satım, hizmet, istisna ve benzeri sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir... Faturayı alan kişi 8 gün içinde faturaya itiraz etmezse, faturanın dayandığı temel borç ilişkisinin bulunmadığının faturayı alan kişi tarafından ispat edilmesi gerekir. Ancak, faturayı alan kişi, öngörülen süre içinde faturaya ve bununla birlikte temel borç ilişkisine de itiraz ederse, genel hükümler çerçevesinde ispat yükü faturayı düzenleyen tacire ait olacaktır. Tek başına fatura düzenlenmesi akdi ilişkinin varlığını ispat etmeye yeterli değilse de, satıcı tarafından gönderilen faturanın alıcı tarafından ticari defterlerine kaydedilmesi durumunda, alıcı ile satıcı arasındaki akdi ilişkinin var olduğu kabul edilebilir. Ancak, eğer fatura, alıcının ticari defterlerinde kayıtlı değilse, satıcı alacak iddiasını diğer delillerle ispat etmelidir (Yargıtay HGK'nun 14/05/2019 tarih ve 2017/19-823 esas, 2019/553 karar sayılı kararı).
TTK'nun 21/2. maddesi "Bir faturayı alan kimse aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılır" şeklinde düzenlenmiş olup, buna göre fatura tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz ise de ticari defterlere kaydedilmiş olması malın teslim alındığı ve içeriğinin kabul edildiğine karine teşkil eder. Yine aynı madde uyarınca, faturanın içeriğine Kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edilebilir (Yargıtay HGK'nun 30/05/2019 tarih ve 2017/1655 esas, 2019/638 karar sayılı kararı).
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 04/10/2023 tarih ve 2022/3245 esas, 2023/5599 karar sayılı kararında "davalının takip konusu faturaları ticari defterlerine kaydettiği, BA formu ile Vergi Dairesine bildirdiği, faturaların ticari defterlere kayıt edilmesinin malın teslimi anlamına geldiği, davacının ticari kayıtlarına göre fatura tutarı kadar alacaklı olduğunun anlaşıldığı, faturaya süresinde itiraz etmeyen ve ticari defterine kaydeden davalının artık faturaya konu malı teslim aldığının kabulü gerektiği, malı teslim aldığı kabul edilen davalının ise teslimin gerçekleşmediğini ya da satış bedelini ödediğini kesin deliller ile ispatlayamadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesince asıl alacak yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğu" belirtilmiştir.
Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 17/05/2023 tarih ve 2022/2715 esas, 2023/1877 karar sayılı kararında, faturanın süresinden sonra iade edildiği, davalının kayıtlarında bedelinin ödendiğine ilişkin bir kaydın yer almadığı, davalı taraf hizmeti almadığını iddia etmekte ise de süresi içerisinde faturaya itiraz etmediği, artık mal veya hizmetin teslim edilmediğin ispat yükünün davalıda olduğu ve bu faturanın ödendiğinin davalı tarafından ispatı gerekir ise de herhangi bir ödeme belgesinin sunulmadığı, davalının iddiasınının ispatlanamadığı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 13/08/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu ve tüm dosya kapsamına göre, takibin ve davanın konusunun danışmanlık hizmetine dair davacının ticari defter ve belgelerine de kayıtlı olan 46.020,00 TL bedelli bir adet fatura olduğu, fatura davalının ticari defter ve kayıtlarında yer alamasa ve sonradan silinse de Ba formlarına yansıtıldığı, davalı tarafından süresinde faturaya itiraz edilmediği ve iade faturası düzenlenmediği, bu durumda hizmetin teslim edilmediğin veya bedelinin ödendiğinin ispat yükünün davalıda olduğu, davalı tarafından bu karinenin aksinin ispatlanamadığı;
Diğer taraftan TKDK (Tarımsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu) tarafından davaya konu danışmanlık hizmeti ile ilgili Sözleşme dosyasına göre başvuru belgelerinin ve sözleşme ile zeyilnamelerin davalı yanca vekil tayin edilen dava dışı ... tarafından imzalandığı, 03/03/2023 tarihli TAPDK yazısı ekinde, 11/05/2020 tarihli davalı imzalı Hizmet Alımı İçin Teklif Davet Mektubu ve ekinde Teklife İlişkin Genel Şartlar, 13/05/2020 tarihli Hizmet Alımı İçin Teklif Sunum Formu ve ekinde Teklife İlişkin Beyanlar ve Taahhütlerin yer aldığı, davalı tarafından imzalanan taahhütte "İş Planı Hazırlığı (Teknik Proje Dahil)" adlı hizmetin, "İş Planı TKDK nın web sitesinde yer alan iş planı ve teknik proje formatına uygun hazırlama süresi 60 (altmış) gün ve hazırlık aşamasında çalışan personel sayısı 3 (üç) 60 günlük süre zarfında teknik olarak TKDK formatında tüm işlemler yapılacaktır", fiyatı (vergiler hariç) 39.000 TL düzenlemesi bulunduğu, sayfada.... Ltd. Şti ve .... Ltd. Şti. imzası bulunduğu, IPARD Il Programı Fonlarının Tahsisine Dair Sözleşmenin ve eki Zeyilnamelerin de imzalandığı, buna göre davacının taahhüt ettiği hizmeti de ifa ettiği, sonuç olarak davalı borçlunun icra takibine itirazının yerinde olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile, davalı borçlunun (kapatılan) ... 11. İcra Müdürlüğünün 2022/13332 esas (yeni ... 6. Genel İcra Müdürlüğünün 2023/205556 esas) sayılı icra takibine yaptığı 26/08/2022 tarihli İTİRAZININ İPTALİ ile takibin 46.020,00 TL asıl alacak yönünden DEVAMINA, takipten sonra asıl alacağa yasal faiz uygulanmasına,
2-İİK'nun 67/2. maddesi uyarınca davalı borçlunun itirazının haksız olduğu anlaşıldığından, alacağın borçlu tarafından bilinebilir ve hesaplanabilir olduğu da gözetilerek iki tarafın durumuna ve davanın tahammülüne göre, itirazının iptaline karar verilen takibe konu asıl alacak miktarı olan 46.020,00 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 9.204,00 TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen 46.020,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.143,63 TL karar ve ilam harcından 936,26 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 2.207,37 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 936,26 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.016,96 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 205,50 TL tebligat gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.205,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 46.020,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2024
Katip ... Hakim ...
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır