T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/159 Esas - 2024/278
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/159 Esas
KARAR NO : 2024/278
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/03/2023
KARAR TARİHİ : 09/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 14/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: karşı taraf sigorta şirketince 33349 acente no, 383727384 poliçe no ile trafik sigortası kapsamında bulunan İş Finansal Kiralama A.Ş.’ye ait ... ... ... 2021 model, 5.000 km’deki araca, 18/08/2022 tarihinde ... Çankaya Yaşamkent Mahallesinde çarpması sonucunda davacıya ait araçta maddi hasar meydana geldiğini, kazada davacının kusursuz olduğunu, karşı taraf sigorta şirketi kapsamında bulunan 34 BVS 169 plakalı araç sürücüsü tam kusurlu olduğu, karşı taraf araç sürücüsünün kurallara aykırı olarak kavşağa yavaşlamadan girdiği ve kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu, kaza sonrası ekspertiz raporunda maddi zarar sebebiyle 106.595,97-TL masraf yapıldığı tespit edildiği, kazadan dolayı davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti için sigorta eksperi ve bilirkişi Salih KASIM’dan değer kaybı raporu alındığı, raporda özetle onarım sonrası değer kaybının 66.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, söz konusu değer kaybı raporunun düzenlenmesi için sigorta eksperine 600,00-TL ödeme yapıldığını, Anayasa Mahkemesinin 2019/40E 2020/40K. sayılı 17/07/2020 tarihli kararıyla zararın hesaplanmasında ve tazmininde genel şartlara değil fiili rayiç durumuna göre hesaplama yapılacağını, davalı sigorta şirketine 08/11/2022 tarihli dilekçeyle davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının ve değer kaybının tespiti için ödenen rapor ücretinin tazmini için başvurulduğu, dilekçenin 09/11/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine tebliğ edildiğini ancak karşı taraf sigorta şirketi tarafından bugüne kadar taraflarına ödeme yapılmadığını, davacı şirketin aracında meydana gelen değer kaybı ve rapor ücretinin ödenmesi talebiyle 03/01/2023 tarihinde arabuluculuk yoluna başvurulduğu, davalı tarafın talep ettiği zararlarını ödememesi sebebiyle arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını belirterek fazlaya ilişkin her türlü dava ve talep haklaının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL'nin kaza tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 34 BVS 169 plaka sayılı aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMSS ile sigortalandığı, KTK md. 99'a göre davacı tarafın usulüne uygun başvuruda bulunmadığı, davalının KTK md. 91 ve ZMSS uyarınca sigortalısının kusur ile 3. Şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limitin ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle sorumlu olduğunu, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp kurumundan hem de karayolları fen heyetinden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınması gerektiğini, davalının poliçe limitiyle araç başına 50.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduğunu, araçta meydana geldiği bildirilen hasarların kazan oluş şekli ile uyumlu olup olmadığı ve aracın değer kaybının hesaplanmasında esas alınması gerekli hususların dikkate alınması gerektiğini, davacı tarafından dava öncesi alınan değer kaybı raporuna ilişkin ücret talep edilmişse de özel olarak alınan bu rapor ücretinin poliçe teminat kapsamında olmadığını, bir an için davalının sorumlu olduğu düşünülse dahi davalının ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faizle sınırlı olarak sorumlu olabileceğini, belirterek haksız ve hukuka aykırı davanın öncelikle usulden mahkeme kabul görmezse esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Anadolu Sigorta A.ş'ye, Türkiye Sigorta Anonim Şirketi'ne, Sigorta Bilgi Ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü'ne, Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı'na müzekkere yazıldığı görüldü.
Mahkememizce belirlenen bilirkişi Makine Otomotiv Mekatronik Müh. Öğretim üyesi olan Prof. Dr. Mehmet Tekin'den aldırılan 04/08/2023 tarihli raporda özetle; kazaya karışan her iki araç sürücüsünün de ayrı ayrı %50’şer oranda kusurlu bulunduğu, 06 CRS 941 plakalı araçta 106.595,97 TL hasar oluştuğu, davaya konu CITROEN C5 AIRCROSS 1.6, 2021 model, siyah renkli, 10FKBL2828002 motor, VR7A45GFSML047679 şasi numaralı, 06 CRS 941 plakalı araçta oluşan değer kaybının 66.315,79-TL olarak hesaplanabileceğini rapor etmiştir.
Mahkememizce belirlenen bilirkişi Makine Otomotiv Mekatronik Müh. Öğretim üyesi olan Prof. Dr. Mehmet Tekin ve adli trafik bilirkişisi Kenan Çetin'den aldırılan 26/11/2023 tarihli raporda özetle; 34 BVS 169 plakalı araç sürücüsü Zeynep YAVUZ'un 2918 sayılı karayolları trafik kanununun asli kusurlardan 84/a ve diğer kusurlardan 47/b md kurallarını ihlal ettiğinden meydana gelen kazada yüzde 100 oranında KUSURLU olduğu, 06 CRS 941 plakalı araç maliki ve sürücüsü olan davacı Dilek YAĞCIOĞLU'nun kazaya etken kural ihlali görülmediğinden KUSURSUZ olduğu, kazanın meydana gelmesinde başkaca etkenin bulunmadığı, değer kaybı hesabında davaya konu araçta 44.052,64-TL değer kaybı oluşabileceği rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin talep arttırım dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edilmiştir.
Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeni ile davacıya ait araçta meydana gelen değer azalması tazminatı davalıdan tahsili istemine ilişkindir (2918 sayılı KTK m. 85, 91; T.B.K m. 49).
Trafik kazası tespit tutanağı örneği, araç ve sigorta bilgilerini gösterir belgeler, ZMMS sigorta poliçesi örneği, hasar dosyası, eksper dosyası, fatura/ödeme belgeleri ve diğer belgeler dosyada mevcuttur.
Trafik sigortası kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan kazanç kaybı, trafik sigortası teminatı dışında kalır. Ancak meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır.
Yargıtay yerleşik uygulamasına göre, araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Bkz. Yargıtay 17. HD 01/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K; 17 HD 05/04/2010, 2009/9892 E, 2010/3124 K,).
Bilindiği üzere Anayasa Mahkemesinin 17.7.2020 tarihli ve 2019/40 E-2020/40 K. sayılı kararı ile Karayolları Trafik Kanunu’nun 90. maddesinin birinci cümlesinde yer alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresi ile ikinci cümlesindeki “…ve genel şartlarda…” ibaresinin ve 92. maddesinin (i) bendinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar vermiştir. Söz konusu karar dikkate alındığında araçta meydana gelen değer kaybının genel şartlar ekinde yer alan esaslara göre yapılması artık mümkün olmadığından, genel şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamasına dayanılarak ve aracın piyasa rayici gözetilerek belirlenmesi yerinde olacaktır.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren 34 BVS 169 plakalı araç için ZMMS poliçesi düzenlenmiştir. Poliçenin 28/02/2022-28/02/2023 tarihleri arasını kapsadığı, kazanın poliçe vadesi dahilinde meydana geldiği ve poliçenin kaza tarihi itibarıyla araç başına 100.000,00-TL, kaza başına 200.000,00-TL maddi teminat sağladığı anlaşılmaktadır.
Dosyada mevcut raporlar arasında çelişki bulunduğundan ... Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından alınan 15/02/2024 tarihli raporda; aracın (GİB-TSB Kasko Değer Listesi) ile yapılan piyasa araştırması, serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki ikinci el rayiç değerinin 950.000- TL civarı olduğu, aracın yaşı (1 yaş), markası, modeli, kaza anındaki km'si (24.138 km), tespiti yapılan hasar miktarı (106.596.-TL), hasar geçmişi, hasarlı kısımların özelliği (sağ-sol ön çamurluk, ön panel, şase işçiliği), yapılan tamirat, hasarlı araç fotoğrafları da değerlendirildiğinde aracın kaza tarihindeki 2.el piyasa değeri 950.000,00-TL, aracın kaza sonrası 2.el piyasa değeri 884.000,00-TL olarak belirlendiğinden dava konusu araçta 66.000,00-TL değer kaybı meydana gelebileceği rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Makine mühendisi/Akademisyen bilirkişiden mahkememizce alınan 04/08/2023 tarihli bilirkişi raporunda kazayı gösterir CD kayıtları incelenemediğinden adli trafik bilirkişi eklenerek ve CD kayıtları incelenerek kusur durumunun ortaya konulması için 26/11/2023 tarihli heyet bilirkişi raporu aldırılmış, rapora göre davacının meydana kazada kusurlu olmadığı, CD incelemesine göre sigortalı araç sürücüsünün ışık ihlali yaptığı görüldüğünden davalı tarafından sigortalanan araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu tespit edilmiş, alınan raporlarda davacı aracındaki değer kaybı tutarları birbirinden farklı olarak belirlendiğinden ... Adli Tıp Kurumundan değer kaybının tespiti için yeniden rapor aldırılması istenilmiştir.
Yukarıda belirtilen Anayasa Mahkemesi kararı sonucu oluşan mevcut durum itibarıyla davacı arasındaki değer kaybına ilişkin hesaplama ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. Bu hususlar nazara alınarak düzenlenen ve hükme esas alınan adli tıp raporunda davacı aracında meydana gelen değer kaybının 66.000,00-TL olduğunun tespit edildiği, davacı vekilinin dava değerini talep arttırım dilekçesi ile bu tutara yükselttiği, dava öncesi sigorta şirketine başvuru yapılsa da davacıya ödeme yapılmadığı, davalının yapılan başvuru sonucu 22/11/2022 tarihinde temerrüde düşmüş olacağı, bilirkişi raporu ile belirlenen ve kabul olunan tutara sigortalı aracın cinsi, sigortalısının şirket olması ve kullanım amacı dikkate alınarak avans faiz işletileceği, dava dilekçesinde talep olunan ekspertiz ücretinin yargılama giderinden sayılacağı anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile 66.000,00-TL nin 22/11/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan (davalının sigorta teminat limiti ile sınırlı ve sorumlu olması kaydı ile) tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 4.508,46-TL harçtan peşin alınan 179,90-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.328,56-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT gereğince 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak adı geçen davacıya ödenmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 179,90-TL başvurma harcı, 179,90-TL peşin harç, 25,60-TL vekalet harcı, 1.126,00-TL tamamlama harcı, 224,50-TL posta ve tebligat gideri, 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 600,00-TL ekspertiz ücreti ve 3.275,00-TL adli tıp ücreti olmak üzere toplam 9.110,90-TL'nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen tutarı karşılığı arabulucu ücreti olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.09/05/2024