T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ
T.C.
...
ON İKİNCİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
K A R A R
ESAS NO : 2023/185
KARAR NO : 2024/428
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
DAVA : Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 15/03/2023
KARAR TARİHİ : 19/07/2024
G. KARAR YAZIM TARİHİ : 13/08/2024
Mahkememizde açılan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında 22.11.2022 tarihli Karayolu ile Nakliyat Sözleşmesi imzalandığını VE sözleşme ile davacı şirketin davalı şirkete teslim etmiş olduğu muhtelif inşaat malzemelerini talimatlara uygun bir şekilde belirlenen güzergah üzerinden bildirilen adreslere teslim etmeyi taahhüt ettiğini, bu kapsamda 6 adet aracın Türkiye'de yükleme yapılacağı ve bu araçların güzergah olarak sırasıyla "... ... ... ... " güzergahını takip ederek, yükleri Kazakistan/Kökşetav konumuna boşaltacağını, davalı şirketin taahhüt ettiği 6 adet araçtan 2' sinin teslimatını belirlenen konuma ulaştıramayark sözleşmeyi ihlal ettiğini, davalı şirket tarafından sözleşmedeki diğer 4 aracın kararlaştırılan boşaltma yerine teslim edildiğine dair teslim belgelerinin iletildiğini, diğer iki aracın teslim belgesi sorulduğunda ise cevap alınamadığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin taşıma bedeli her bir araç için 8.800 USD olmak üzere toplam 52.800 USD olduğunu, müvekkili şirket tarafından sözleşme uyarınca her bir araç için 5.900 USD olmak üzere toplam 35.400 USD davalı Şirket'e avans ödemesi yapıldığını, bu avans ödemesinin 29.500 USD'sini 06.01.2023 tarihinde "5 Tır Nakliye Avans Ödemesi" açıklamasıyla, 5.900 USD'sini ise 06.02.2023 tarihinde "Nakliye Avans Ödemesi" açıklamasıyla yapıldığını, devamında ise müvekkilin davalı Şirket'e 06.02.2023 tarihinde "3 Tır ...Nakliye Ödemesi" açıklamasıyla her bir araç için kararlaştırılan bedelden ödenen avans tutarı düşüldüğünde geriye kalan her bir araç için 2.900 USD olmak üzere toplam 8.700 USD daha bakiye ödeme yaptığını, dolayısıyla müvekkilinin davalı Şirket'e, işbu Sözleşme uyarınca toplam 44.100 USD ödeme yaptığını, davalının Sözleşme uyarınca 2 adet aracı kararlaştırılan konuma teslim edemediği, sözleşmeyi ihlal ettiği, yalnızca 4 adet aracın tesliminden dolayı taşıma bedeline hak kazandığı gözetildiğinde; davalının sunmuş olduğu bu hizmete karşılık ücreti yalnızca her bir araç için 8.800 USD olmak üzere toplam 35.200USD(8.800× 4=35.200USD) olduğunu, müvekkilinin davalıya bu sözleşme kapsamında toplam 44.100 USD şeklinde 8.900 USD fazla ödeme yaptığını, müvekkili şirketin, davalı şirket'e söz konusu teslim edilemeyen 2 araca ilişkin açıklama kısmında da plakalarını belirterek iade faturası kesmiş ise de, davalı şirketin müvekkiline bu faturaya istinaden herhangi bir ödeme yapmadığını, alacağın tahsili amacıyla ... ... E. Sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığı ancak itiraz neticesinde takibin durduğunu, belirterek; fazla yapılan ödeme 8.900 USD'nin ödeme tarihinden itibaren işletilecek bankalarca dolar mevduatına ödenen en yüksek faiz ile birlikte karar tarihindeki kur üzerinden fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 100 USD'sinin davalıdan tahsiline karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili 16.06.2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; 100 USD tutarında açtığı dava değerini 8.800 USD daha artırarak, 8.900 USD ye yükseltim ve bu alacağının karar tarihindeki kur üzerinden temerrüt tarihi itibariyle bankalarca USD'ye uygulanan en yüksek mevduat faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle davanın usulden reddini, taraflar arasında Karayolu ile Nakliyat Sözleşmesi imzalandığını,bu sözleşmenin hükümlerinin yerine getirilmesi için müvekkili şirket tarafından da ... Lojistik Global İthalat ve İhracat Ltd. Şti. İle söz konusu taşımayı gerçekleştirmesi adına bir Karayolu ile Nakliye Anlaşması yaptığını, davacı şirket ile yapılan sözleşmeye uygun şekilde işin yerine getirilmeye çalışıldığını, ancak müvekkil tarafından yapılan alt Sözleşme muhatabı tarafından ... ... ... çekici ve dorse plakalı araçlarla ilgili olarak bilgi eksikliği yaşandığını, malın teslim edildiğini şifahen öğrenildiğini, malın sahibi tarafından düzenlenmiş malın kaybolduğuna ya da teslim edilmediğine ilişkin bir tutanak ya da ihtarnamenin de olmadığını, malın teslim edilmediğine ilişkin kanıtlarının olmadığını, Öncelikle, usul ve yasaya aykırı şekilde açılan iş bu davanın usulden reddini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.
DELLİLER , DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, uluslararası karayolu taşımacılığı sözleşmesinden kaynaklanan yükün tesliminin yapılmaması sebebiyle davacı tarafından davalıya ödenen nakliye bedelinin teslime edilmeyen yük kısmına isabet eden kısmının davalıdan tahsili istemi ile açılmış alacak davasıdır.
Davacı vekili delil olarak; taşınma sözleşmesi olarak 22/11/2022 tarihli nakliye anlaşmasına, teslim belgelerine, gümrük çıkış belgelerine, banka dekontlarına, iade faturalarına, ticari defter ve kayıtlarına,... ... ... sayılı icra dosyasına, tanık, bilirkişi, keşif, uzman görüşü ve yemin deliline, davalı vekili ise; taarflar arasındaki nakliye sözleşmesine ve ... Lojistik Global İthalat Ve İhracat Ltd. Şti. İle yaptığı karayolu ile nakliye anlaşmasına taşıma sözleşmesine, ticari defter ve kayıtlarına, banka dekontlarına, ... ... ... ... yevmiye nolu ihbarnamesine, tanık beyanlarına bilirkişi, keşif, uzman görüşü deliline dayanmıştır,
Zorunlu arabuluculuk son tutanağının sunulduğu dava şartının gerçekleştiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında imzalanan 22.11.2022 tarihli Nakliyat Anlaşması başlıklı belge incelendiğinde; taraflarının davacı ve davalı, sözleşme konusunun taşıyanın teslim edilen yükleri, mevzuata ve taşıtanın talimatına uygun, taşıtanın bildirdiği adrese teslim olduğu, sözleşme tarhinin 22/11/2022 taşınanın muhtelif inşaat malzemesi, 6 adet araç ile yükleme, yükleme yerinin Türkiye- Edirne boşaltım yerinin Kazakistan-Kökşetav, güzergahının "... ... ... ... " olduğu araç plakalarının belirtildiği ve namın bedelinin ve her araç bedelinin 8.800 USD tenteli araç için toplam 52.800 USD, ödeme şeklinin %60 nın gümrüğe müteakip geriye kalan bakiyenin boşaltmaya müteakip 10 gün içinde belirtilen banka hesabına yatırılacağı bekleme ücretinin araç başına günlük 100 USD olacağının yine taşıma işinin ...konvansiyonu hükümlerine göre yapılacağı, yine konvansiyon hükümleri ve TTK hükümlerinin sözleşmede uygulanacağı, ... Mahkemelerinin yetkili olacağının kararlaştırıldığı görülmüştür.
Yine ... ... .... ... esas sayılı dosyası ödeme emri incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhinde 22/11/2022 tarihli taşıma sözleşmesinden kaynaklı asıl alacak olarak 8.900 USD ile işlemiş faizi 160,44 USD olmak üzere toplam 9.060,44 USD nin tahsilinin talep edildiğini, itiraz üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.
Davacı tarafından davalı adına 28/11/2022 tarihli 8.800 USD ve 25/11/2022 tarihli 5 adet araç taşıması nedeni ile 4.000 USD lik faturaları tanzim ettiği, yine 27/12/2022 tarihli ve 2 adet 8.800 USD birim fiyatlı araç ile taşımaya ilişkin 17.600 USD bedelli iade faturasının düzenlendiği görülmüştür.
Vergi dairesinde ilgili kayıt ve belgeler celp edilmiş. Tarafların ticari defter ve belgelerinin yerinin bildirilmesi üzerine söz konusu ticari ilişkinin taraf defterlerinde ne şekilde yol aldığı hususunda mahkememizce atanan Mali Müşavir Bilirkişi ...'dan alınan 07/06/2023 tarihli rapor ve 10/08/2023 tarihli ek raporda; Tarafların ticari defter ve kayıtlarının usulüne uygun tutulduğu, tarafların ticari defterlerinde kayıtlı hareketler üzerinden yapılmış olan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde; davacı şirket tarafından davalı şirkete 27.12.2022 tarihinde düzenlenmiş olan ve davalı şirket tarafından kabul edilmeyerek 29.12.2022 tarihinde ihtarname ile geri gönderilen 27.12.2022 tarihli HSY2022000000080 numaralı 17.600,00.-USD bedelli İade faturasının ve davalının belirtilen taşımayı gerçekleştirmediğinin kabul görmesi halinde, davacı şirketin davalı şirkete 8.900,00.-USD tutarında fazla ödeme yaptığı, kabul görmemesi halinde davacı şirketin davalı şirkete 8.700,00.-USD tutarında bakiye borcunun bulunduğunu, taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamındaki yükün muhatabına tesliminin yapılıp yapılmadığını ve gecikme var ise sebebi hususları uzmanlık alanı dışında olduğunu belirtmiştir.
Tarafların rapora itirazları üzerine Mahkememizce Mali Müşavir Bilirkişi ..., yanına Taşımacılık sektöründe Uzman bilirkişi ...'in de katılımı ile oluşan heyette alınan 28/11/2023 tarihli rapora göre; daha önce hazırlanmış olan kök rapor ve ek rapordaki mali yönden yapılan tespitlerde herhangi bir değişiklik olmadığını, Taşıma yönünden; davalının yüklediği 6 araçtan, 4 aracın seyri seferini tamamladığını, malzemeleri tam ve eksiksiz teslim ettiğini, fakat son 2 aracın güzergah dışına çıkarak malzemeleri Bazargan / İran'da Aktarıp sevkıyatı sonlandırdığının tespit edildiğini, söz konusu Aktarma ve Gümrük işlemleri için; Davalının 5.000.-USD fatura karşılığı Davacıya ödediği tespit edildiğini, davacının son 2 araca 11.800.-USD avans verdiğini, davalıya ait araçların sevkıyatı Bazargan da sonlandırması nedeniyle, buraya kadar toplamda 4.600.-USD nakliye bedeli alacakları olacağını ve 4'cü Tır bakiyesi olan 2.900.-USD alacakları ile birlikte, davacının ...avansından düşürüldüğünde, Davacının 4.300.-USD avans fazlası alacağı olduğunun tespit edildiğini bildirilmiştir.
Mahkememizce tarafların itirazları üzerine önceki heyete Taşımacılık konusunda Uzman Nitelikli Hesap Bilirkişisi Halit Bayır katılarak oluşan heyette alınan 04/03/2024 tarihli raporda; Davacının navlun farkı olarak 20.12.2022 tarih ve HSY20220074 nolu faturası ile 5.000.-USD davalıya fatura etmiştir. Davalı kabul edip havale yaparak anılan faturayı kapattığını, demoraj; yükleme ve boşaltmada 3 gün serbest süreden sonra, anlaşmaya göre 100- 200 usd aşan bekleme sürelerine uygulanabildiğini, navlun farkı; güzergâh dışında anlaşma dışı daha uzak bir yere sevk yapılırsa anlaşılan
ücret farkı taşıyan tarafından fatura edilir. Kesilen fatura 5.000.-usd taşıyan değil, taşıtan kestiğini, davalının bu şekilde kestiği bir fatura dosya kapsamında bulunmadığını, tam aksi taşıtan, taşıyana kestiğini, dosya kapsamına göre ve hukuki değerlendirme ve takdir yetkisi Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; taşıtan bu davada sorumluluğunu yerine getirdiği kanaatine varıldığını, yüklemiş, gümrüklemiş ve sözleşmeye dayalı ön avans havalelerini yaptığını, taşıyan 4 aracı sözleşmeye uygun teslim etmiş olup, son iki aracı güzergah dışına çıkararak Türkiye çıkışı olan İran giriş gümrüğünde sevkiyatı sonlandırdığını, burada aktarma işlerindeki masraflar Taşıtana ait olabileceğini, karşılıklı anlaşıp 5.000.-USD olarak Taşıtan fatura etmiş ve Taşıyan da havale yoluyla ödediğini, CMR Konvansiyonu'nun 17. maddesi, taşıyıcı eşyayı teslim aldığı andan teslim edinceye kadar eşyanın uğramış olduğu kısmen veya tamamen ziyanından ve hasarından, teslimdeki gecikmeden sorumlu olduğunu, dava konusu uyuşmazlık, davalının hizmeti son iki araçta eksik ve güzergâh dışı olduğunu, Bu nedenle Bazargan gümrüğünde oluşan masrafları ödemesi gerekebileceğini, davacının fatura ettiğini, davalının da ödediğini, Ek raporda da açıklamalı olarak belirtildiği gibi Kazakistan'a göre davacının verdiği avans fazlalığı müspet olduğunu, hesaplama da davalının Tekirdağ-Bazargan Nakliye Navlun bedeli de hesaplanarak avanstan düşülerek, davacının 4.300.-USD avans fazlası alacağı olduğu tespit edildiğini belirtmiştir.
Dava konusu taraflar arasındaki taşımanın başlangıç ve bitiş ülkeleri nazara alındığında somut olayın Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyat için Mukavele Sözleşmesi (CMR) esaslarına göre değerlendirilmesi gerekmektiği, ...Konvansiyonunun 17 nci maddesinin birinci ve üçüncü fıkrası hükümleri dikkate alındığında davalı taşıyanın, taşınan malda oluşan zararlardan sorumlu olacağı anlaşılmış ise de, dosyada taşınan malın yerine ulaşmadığı yönünde açık bir iddia ve talep bulunmadığı, yanlızca 2 aracın belirlenen güzergah dışına çıktıkları için fazla ödenenin talep edildiği, yine güzergah değişimi ve girilmemesi gereken gümrükte ayrı bir harcama yapıldığından bundan taşıyanın sorumlu olduğu ve bu harcamayıda davalı taşıyanın davacı ile anlaşarak 5.000 USD olarak karşılandığı, anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı dava, cevap, taşıma sözleşmesi, faturalar, ödeme belgeleri, son bilirkişi heyetinden alınan rapor ile Uluslararası Karayolu ile taşımacılığa ilişkin ...konvansiyonu hükümleri ile TTK hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında imzalanan 22/11/2022 tarihli nakliye anlaşması gereğinde muhtelif inşaat malzemesinin Türkiye- Edirne' den yüklenerek ... .. ... ' dan geçerek ...Kökşetav'a taşınmasının 6 araç ile yapılması ve araç başı nakliye bedelinin 8.800 USD olmasına karar verildiği, davalının dört adet araç ile taşımayı usulüne uygun yaptığı davacının bu taşımaya ilişkin olarak gerekli ödemeleri yaptığı, iki adet aracın belirlenen güzergahın dışına çıkarak Gürcistan yerine İran gümrüğüne giridği bu nedenle oluşan gümrük masrafı 5.000 USD yi davalının davacıya ödediği, işbu iki araçtaki malzemenin boşaltma adresine teslim edilmediği, zayi olduğuna dair iddianın ve bilginin yer almadığı, davacının bu araçlar için belirlenen güzergah dışına çıkılarak yapılan taşımadan dolayı füzulen "fazladan" Tekirdağ -Kazakistan nakliye navlun bedeli hesabına göre Tekirdağ- Bazargan mesafesine göre ödediği miktarın iadesini istediği bilirkişilerce tespit ve hesap edilen miktarın 4.300 USD olduğu anlaşılmakla bu miktar yönünde davacının davasının kısmen kabulü yönünden aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM; Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının kısmen kabulü ile; 100.00 USD'nin dava tarihinden 4.200,00 USD'nin ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarınca 1 yıl üzerinde açılan USD mevzuata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya istemin reddine,
2-Kabul edilen 101.344,18 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 6.922,82 TL karar ve ilam harcından 179,90 TL peşin harç, 3.552,00 TL ıslah harcı toplamı olan 3.731,90 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.190,92 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 179,90 TL peşin harç, 3.552,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 3.911,80 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 288,00 TL tebligat gideri, 6.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.988,00 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 3.368,21 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 3.619,79 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 1.616,16 TL'sinin davacıdan, 1.503,84 TL'sinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 101.344,18 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 108.913,74 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır