T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/295 Esas
KARAR NO: 2023/436
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM: ... ...
KATİP: ... ...
DAVACI : ... - [T.C....] ...
VEKİLLERİ: Av. ... -
Av. ... -
DAVALILAR : 1- ... - [T.C....] ...
VEKİLİ: Av. ... -
: 2- ... - [T.C....] ...
3- ... - [T.C....] ...
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 22/01/2018
KARAR TARİHİ: 12/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
TALEP : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılardan ... ve ...'ın müvekkiline dava dışı bono keşidecis... ile ortak olarak çalıştıklarından bahsederek ...'un satış yetkisini içeren vekaletname uyarınca... plakalı aracın satın alma isteklerini Senol Bulut'a ilettiklerini, 17/06/2014 tarihli harici satış sözleşmesi yapıldığını, 15.000,00 TL bedel karlışılığında anlaştıklarını, ... tarafından araca bedeline karşılık 53.000,00 TL bedelli 15/11/2014 ödeme tarihli keşidecisi ... numaralı çekin ...'a teslim edildiğini, sözleşmenin 53.000,00 TL karşılığında yapıldığı kayıt altına alınarak araç bedelinin bu bedelden mahsup edilmesi sonucunda bakiye 38.000,00 TL bedel için keşidecisi...ve kefili müvekkil ... olan lehtarı ... olan davaya konu 17/07/2014 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli 17/09/2014 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli 17/10/2014 vade tarihli 5.000,00 TL bedelli , 15/11/2014 vade tarihli 18.000,00 TL bedelli ve vadesi hatırlanmayan 5.000,00 TL bedelli olan 4 adet bono düzenlenerek ...'a teslim edildiğini, çekin bankaya ibraz edilmesi sonucunda banka tarafından karşılıksızdır kaşesi vurularak çekin dava dışı ...a iade edildiğini, 33.000,00 TL bedelli üç adet bononun ... sayılı dosyası ile takibe koyulduğunu, İİK.75. Maddesi gereğince teminat karşılığında ihtiyati tedbiryoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesine, takibin durdurulmasına ve takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Görev, husumet ,zamanaşımı itirazında bulunmuş, davalının Tacir olmadığını, davanın Ankara Asliye Hukuk Mahkemesinde açılması gerektiğini, davacı ile diğer davalı ... arasındaki ilişkinin Müvekkilini ilgilendirmedğini ve bu sözleşme ile ilgili itirazların Müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, senetlerin yazılı delil niteliğinde olduğunu aksinin de yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini, davaya konu senetlerde karşılığının NAKTEN alındığının yazılı olduğunu, bu nedenle 17.06.2014 tarihli sözleşmeye dayanarak bir talepte bulunulamayacağını, davacının senetlerdeki imza,tutar-vade-tanzim tarihi gibi asli unsurları yönünden bir itirazları olmadığını, takibe konu 4 adet senette usulüne uygun ciro yapıldığını, hiçbir hukuki dayanağı olmayan davanın reddi ile haksız açılan ve tedbir talebi nedeniyle son hamil olan Müvekkil lehine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekil cevap dilekçesinde; Dava konusu hukuki ihtilafın tarafların ticari işletmesi ile ilgili olmadığını, davacı ile diğer davalı ... arasında ticari amaçla bir satış sözleşmesi söz konusu olmadığını Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevaba cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu uyuşmazlığın icra takibine konu bonolardan kaynaklandığı, bonoların Yeni Türk Ticaret Kanununda 776 ve devamı maddelerinde düzenlendiği, anılan kanunda düzenlenen hususların ticari dava olarak kabul edildiğini, ciro silselinde olan tüm davalıların eylem birliği içerisinde olduğunu husumet tüm davalılara yöneltildiğini, bu nedenle davalıların husumet itirazı da yerinde olmadığını, davalılardan ... 'ın ...’un iş ortağı ve ... da ...’un kardeşi olduğunu, dava dışı lehdara ait olan ve dava dilekçesinin ekinde sunulan davalı ... ile akdedilen sözleşme konusu aracın ... kullanımında iken ... ekiplerince terk edildiği yerden otoparka çekildiğini beyan ederek davalılardan ...’ın isticvabını talep etmiştir.
Davalı ... vekili 2. Cevap dilekçesinde özetle; davacı dava dilekçesinde belirttiği deliller arasında “İSTİCVAP” delili olmadığını, yeni delil bildirilmesini kabul etmediğini, diğer yandan Davalı ...’ın isticvabında söyleyeceği beyanların Müvekkilini alakadar etmediğini, TTK hükümleri gereğince Kambiyo Senetleri sebepten... olduğunu, kambiyo senetlerinde kefil diye bir müessese olmayıp, imzası olan tüm kişiler borçlu sıfatını aldığını, hiç bir hukuki dayanağı olmayan davanın reddi ile haksız açılan ve takip dosyasına tedbir konulduğu da dikkate alınarak Müvekkil lehine tazminata hükmedilmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
H U K U K İ N İ T E L E N D İ R M E - G E R E K Ç E :
Dava, takibe konu senetlerin bedelsizliği iddiası ile açılan menfi tespit davasıdır.
Deliller: İcra dosyası, 53.000 TL bedelli çek, takip konusu bonolar, alım satım sözleşmesi, ... dosyası, beyan dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.
Davalılar tacir değildir. Temel ilişki araç alım satımına ilişkindir. Kambiyo senedine dayalı icra takibi olması sebebi ile TTK nun 4.5. Maddeleri gereği görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu kabul edilmiştir.
... Esas sayılı dosyanın tetkikinde; Alacaklı ... tarafından 5.000,5000,5000,18.000 bedelli bonolara ilişkin olarak ..., ... aleyhine kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı takibin kesinleştiği görülmüştür.
İİK nun 72. Maddesine göre menfi tespit davası en geç borcun ödenmesinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılabilir. İcra takibi derdest olduğundan menfi tespit davasının süresi içinde açıldığı kabul edilerek davalının bu konudaki itirazlarının reddine karar verilerek uyuşmazlığın esastan incelenmesine karar verilmiştir.
Dava dilekçesi ekindeki 53.000 TL bedelli çekin arka yüzünde ciro silsilesi içinde ... ve ... isimleri yer almaktadır . ... tarafından ibraz edilen çek karşılıksız işlemine tabi tutulmuştur.
... ile ... kardeştir. Bonolar ... tarafından davalı ... Akyola ciro edilmiştir.
Araç satış sözleşmesinde plakası yazan... Plakalı aracın malikleri arasında davacı ve davalı isimlerinin yer almadığı görülmüştür.
Davalı ...'ın isticvabına karar verilmiş, davalı isticvaba riayet ederek duruşmada verdiği beyanında; " Bana gösterilen .... Gayrimenkul alım satım sözleşmesi başlıklı içeriğinde ...plakalı aracın satışına ilişkin sözleşmedeki imza bana aittir, ben davadışı ...'ı tanırım o tarihte kendisi polis memuru idi , diğer davalı ... aynı zamanda benim gayriresmi ortağımdır, ..., ... ...'dan borç para istedi,... nakit para veremeyeceğini , kendisinin alacaklı olduğu bir çek olduğu bu çeki verebileceğini söyledi, sözleşmede yazan 53.000.00 TLlik çek, Abdullah'ın elinde olan çekti, ... benim bir arkadaşım var onun arabasını siz alın üzerine de sıralı senet yapalım dedi, bu teklifi Abdullah kabul etti, 4 adet senet yapıldı, bunların 3 'ü 5.000.00 TL bir tanesi daha fazla idi, toplamda 38.000.00 TL tutarında senet verildiğini biliyorum, kalan kısım için 17.000.00 TL değerindeki araç verildi.
- Sözleşme imzalanırken ... ,..., ... ve ben vardım, emlak ve araç satış işi yapan işyeri benim adıma ise de fiilen işleten ... idi, ben senet çek işlerinden pek anlamam ...'ın vermiş olduğu çeki bankaya tahsil için ... ile birlikte gittim , ben banka müdürü ile görüştüm, müdür çekin lehter kısmında hem hamiline hemde firma adı belirtilerek lehter hanesi doldurulduğu için ödeyemeyeceklerini ancak faktoring firmalarına tahsili için verebileceğimizi söyledi.
- ...'de benimde borçlu olduğum bir icra dosyası açmış ödeme emri geldiğinde...'a çek karşılıksız çıktığı için...parasını istiyor dediğimde kendisi bana ''o çek zatan işlem görmeyecekti'' dedi. Ben o zaman ...'ın elindeki çeki bize verirken zaten geçersiz bir çek olduğunu bildiğini anladım,
- Sözleşme sırasında imzalanan toplam 38.000.00 TL tutarındaki bonoların hiçbiri ödenmedi, aracın devri de verilmedi, Noterde satış da yapılmadı sadece bütün işlemler kağıt üzerinde yapılmıştı.
- ... icra takibi yaparak bonoları geri istiyor, avukatı ile görüştüm haklı olduğunu düşündüm takibi geri çekecek bende senetleri ...'a iade etmeyi kabul ettim, ancak Şenol ile doğrudan irtibata geçemedim, 4 adet senedi Şenol'a verilmek üzere Abdullah'a teslim ettim, Abdullah'da senetleri Şenol'a vermemiş kardeşi olan Suat'a vermiş, ben Şenol'a vermesini söylemiştim benden habersiz senedi Suat'a vermiş, ben senetlerin Şenol'a ulaşmadığını çok sonra öğrendim, ...'da bana ulaşmak istemiş ... benim kullandığım numarayı vermemiş çok eskiden kullandığım bir numaramı vermiş dedi.
- Senetin arka yüzündeki kaşenin üzerindeki ciro benim ciromdur ben çek senet işini bilmem Abdullah bana ciro yap dedi, bu senetler bende 3 yıl kadar kaldı, iyi niyetle muhafaza ettim
- Sözleşmedeki yazı ve iki imza bana aittir, sözleşmede geri ödemenin aylık 2.000 TL olacağı yazılmış ise de sözleşme imzalandıktan sonra ... ısrarla senet verilmesini istedi , Ferzi'nin de kefil olmasını istedi, bu sebeple sözleşmeye uyulmadı 4 adet senet düzenlendi Ferzi de kefil olarak imzaladı, '' şeklinde sorulan soruları cevaplamıştır.
Ankara C. Başsavcılığının 2018/ 5386 soruşturma dosyası delil olarak incelenmiş, soruşturma sonunda resmi evrakta sahtecilik suçunun unsurlarının oluşmadığı gerekçesi ile takipsizlik kararı verildiği görülmüştür. ... şüpheli sıfatıyla verdiği ifadesinde; "Ben şikayetçi ...'ın dilekçe ve ifadesinde bana yönelttiği suçlamaları kabul etmiyorum. İfadede bahsi geçen senet ve çekin benim tarafımdan ciro edilmesi sırasında ben Akay İnşaat Gayrimenkul iş yerinin yetkilisiydim ve bu sıfatla ciro ettim. Ayrıca ben senedi de takibe konulmak için herhangi bir kimseye vermedim. ...'a verdim. ...'da eskiden birlikte yaşadığım kişidir. Aracı da ...'dan kendisi almıştır. Benim bahsedilen resmi belgede sahtecilik ve dolandırıcılık olayı ile ilgili herhangi bir ilgim bulunmamaktadır. Ben senedi ...'a verdikten sonra, ... ve kardeşi ... senedi takibe koymuşlar. Ben bu hususu ...'dan öğrendim. Bildiğim kadarıyla o zaman polisti. Şu an emekli olmuş. Bana senedin icraya takibe konulduğunu, bu nedenle kendisinin ve ...'un maaşından icra takibi sebebiyle kesinti yapıldığını iletti. Ben de olayı bu şekilde öğrendim. Ben suçsuzum"'' demiş mahkememizde isticvab edilen hususlara benzer beyanda bulunmuştur.
Müşteki ...'da '' 2014 yılında ... isimli arkadaşım, 06 ZB 519 plakalı aracı vekaleten Ahmet isimli ancak soyismini hatırlamadığım bir kişiye ait aracı ...'a satmak üzere anlaştı. Bunun karşılığında da ..., dilekçeme ekli olarak sunduğum ...'dan alınan 15/11/2014 tarih ve 53.000 TL bedelli çeki ...'a verdi. Ancak bu çek bedeli araç bedelinden fazla olduğu için ..., Şenol'dan senet istedi. Bu senedin suretini dilekçeme ekledim. Bu senedi ..., 17/06/2014 tarihli olarak tanzim etti. Şahit sıfatı ile bu senedi ben imzaladım. Bahsi geçen bono senedi 5.000 TL bedelliydi. Bahsi geçen çeki ...'da ki İş Bankası Keçiören şubesine götürdü. Karşılıksız olduğu ve sahte olduğunu öğrendik. Çek karşılıksız çıkınca aracı teslim etmedik. Ancak dilekçeme ekli olarak sunduğum... sayılı dosyası üzerinden benim ve ...'un aleyhine bu senetlere mahsus icra takibi yapıldı. Benim ve Şenol'un maaşından bu miktar kesilmektedir. '' şeklinde ifadesi ile senetlerin araç alım satımı için verildiğini bedelsiz senetlerin takibe konulduğunu beyan etmiştir.
... müşteki sıfatıyla verdiği ifadesinde '' Ben 2014 yılında ...ilçesinde araba tamiri işi ile uğraşıyordum. Kendi iş yerim vardı. Ben bu dönemde... çalışan bir polis ile tanıştım. Bana ... isimli bir şahsı tanıştırdı. Bu şahsında polis memuru olduğunu ancak nerede çalıştığını bilmediğini söyledi. O dönem benim...plakalı bir aracım vardı. ... bu aracı almak istedi. 17/06/2014 tarihinde bu şahısla ... isimli şahsa ait Akay İnşaat Gayrimenkul isimli işyerinde buluştuk. Bana keşidecisi... olan 53000 TL lik çeki ...'ın cirosu ile verdi. Benim aracımın değeri 15000 TL dir. Ben çeki tahsil ettikten sonra aracın devrini verecektim. Çekten kalan kısmı da 2000 TL lik taksitler halinde ödeyecektim. Aramızda bir sözleşme yaptık ancak bu sözleşme ... değil ... imza attı. Alacak miktarı araçtan fazla olduğu için kalan kısım için ben senet imzalayarak verdim. Bu senetleri ... kefil olarak imzaladı. Almış olduğum çeki 17/11/2014 tarihinde cirolayarak bankaya sundum karşılığının olmadığı anlaşıldı. Ben aracı fiili olarak devretmiştim ancak trafikte devrini yapmadım. Şuanda halen araç bende gözükmektedir. Daha doğrusu araç aslen benim birlikte çalıştığım ...N adına kayıtlıdır. Daha sonra ...'un kardeşi...Esas sayılı dosyasında benim geçmişte vermiş olduğum senetler için icra takibi başlattı. Kendisi ile görüştüm borcum olmadığını söyledim ancak ikna olmadı. Aynı dosya kapsamında ...hakkında da kefil olduğu için takip sürmektedir. Bu şekilde beni dolandıran şahıslardan şikayetçiyim. ...'ın ... ile ilişkisi vardı. Evlenmeyi düşünüyorlardı bu sebeple ... tüm işlemleri ... adına yaptı. '' şeklinde ifadesi ile ' ...'ın isticvabındaki gibi senetlerin araba alım satımı için verildiğini beyan etmiştir.
Adi yazılı araç satış sözleşmesinde ... ve ...'un isim ve imzaları yer almaktadır. Bu sözleşmenin 53.000 TL bedelli olduğu, araç miktarının 15.000 TL ya sayıldığı 53.000 TL dan araç bedeli düşüldükten sonra kalan 38.000 TL için aracı satan kişi alıcı tarafından her ayın 17' sinde 2000 TL ödeyeceği belirtilmiştir.
Mahkememizce davanın kabulüne ilişkin olarak verilen kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Ankara BAM 22. Hukuk Dairesinin 20/03/2023 tarih, 2020/1373 E. 2023/401 K. Sayılı ilamı ile; "İcra takibinde davalı takip alacaklısının 42.049,99 TL alacak talebinde bulunduğu, davacının talebinin icra takibinde takibe konu edilen senetlerin bedelsizliği nedeniyle menfi tespite yönelik olduğu, ancak dava harcının 33.000,00 TL asıl alacak üzerinden yatırıldığı, dava kısmen borçlu olunmadığı yolunda bir talebe dayalı olmayıp davacı takip konusu senetlerin tümü bakımından menfi tespit ve takibin iptali isteminde bulunuş olup bu yönde bir talep içeren menfi tespit davasının “şimdilik” kaydıyla kısmi dava olarak açılması mümkün değildir. Davalılar birden fazla olup mahkemece kurulun hüküm incelendiğinde HMK'nin 297. maddesine uygun olmadığı, hüküm fıkrasının tarafların talepleri hakkında taraflara yüklenen borç ve hakların açıklanması ile yetinilmesi gerekirken bunun yanında gerekçeye ait sözlere yer verildiği, gerekçenin bir bölümünün hüküm fıkrasında açıklandığını, bu itibarla, denetime elverişli usulün aradığı niteliklere haiz bir kararın bulunması istinaf incelemesinin yapılabilmesinin ön şartı olup bu nitelikte olmayan bir kararla ilgili olarak istinaf denetim ve yargılaması yapılarak bir hüküm verilemeyeceği" gerekçesiyle mahkememiz kararının kaldırıldığı, dosyanın yukarıdaki esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu senetler üzerinde ihdas sebebi nakden yazmaktadır. Araç satış sözleşmesi ve soruşturma dosyası ile davalı ...'ın isticvabından da anlaşıldığı üzere Şenol Buluta verilen 53.000 TL lık çekin karşılığında verilmesi kararlaştırılan 15.000 TL ederi olan arabadan kalan 38.000 TL miktar olup takip konusu senetlerde 38.000 TL tutarında olduğundan nakit bir borcun senetle ifası için verilmiştir. Bu sebeple senedin ihdas sebebi tadil edilmemiştir. İspat yükü yer değiştirmemiştir.
Davacı bonoları aval olarak imzalamıştır. TTK.nun 778/1-d. maddesi göndermesi ile çekler hakkında da uygulanan aynı Kanunun 724. maddesi hükmü gereğince, kambiyo senetlerinde müteselsil borçluluk esası olduğundan, bu tür senetlerde imzası olan herkes, hamile karşı müteselsilen sorumludur Aval, asıl borçluya ait kişisel def'ilerden yararlanabilir.
Dosyadaki tüm delillerin değerlendirilmesi neticesinde; Davalı ...'un diğer davalı ...'a ait iş yerinde fiilen işyeri sahibi gibi çalıştığı, Şenol Bulutun vekaleten satacağı aracın değerinin 15.000 TL olduğu, bu araç için ...'un ...a 53.000 TL bedelli çek verildiği, çek bedelinin araba bedelinden fazla olması nedeniyle ...un takibe konu senetleri imzalayıp verdiği, çekin karşılıksız çıktığı, araba alış verişinin yapılmadığı, bedelsiz kalan senetlerin takibe konulduğu, takip alacaklısı ciranta /hamil ... her ne kadar senetleri kardeşi ...'dan olan kira alacağına mahsuben aldığını beyan etmiş ise de bu beyanın delille ispatlanmadığı, kardeşler arasındaki ciro işleminin muvazaalı olduğu, bononun illetten mücerretlik ilkesinin somut olayda geçerli olmadığı, bedelsiz kalan senetlerde müteselsil borçlu-avalist davacınında takibe konu 5.000-TL bedelli üç adet bono ve 18.000 TL bedelli bir bono olmak üzere toplamda 4 adet bonodan (senet) dolayı borçlu olmadığına, şartları oluşmadığından kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE,
Davacının... Esas sayılı dosyasında takibe konu edilen 4 adet senetten dolayı ( 17/06/2014 tanzim tarihli 5.000,00-TL bedelli, 17/06/2014 tanzim tarihli 5.000,00-TL bedelli, 17/06/2014 tanzim tarihli 5.000,00-TL bedelli ve 17/06/2014 tanzim tarihli 18.000,00-TL bedelli senetlerden dolayı) alacaklı ... ve diğer davalılara karşı borçlu olmadığının tespitine,
Davacı tarafından icra dosyasına ödenen;
-19/07/2017 tarihinde ödenen 1.100,00TL'nin;
-17/08/2017 tarihinde ödenen 1.100,00TL'nin,
-20/09/2017 tarihinde ödenen 1.100,00TL'nin,
-19/10/2017 tarihinde ödenen 1.100,00TL'nin,
-17/11/2017 tarihinde ödenen 1.100,00TL'nin,
-20/12/2017 tarihinde ödenen 1.100,00TL'nin,
-16/01/2018 tarihinde ödenen 1.150,00TL'nin, davalı ...' dan istirdadına,
2-Kötüniyet tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar Kanunu md. 22 gereğince alınması gereken 2.872,44-TL. harçtan peşin alınan 563,56-TL harç ve 155,00TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 2.153,88-TL'nin davalılardan tahsili ile hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AÜT md. 6 gereğince 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama gideri olarak 35,90-TL başvurma harcı, 563,56-TL. peşin harç, 155,00 tamamlama harcı, 5,20-TL.vekalet harcı, posta masraf gideri 688,90-TL olmak üzere toplam 1.448,56 -TL.nin davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine,
6-Davalı ... tarafından yapılan giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
7- Diğer davalılar tarafından yargılama gideri yapılmadığından bu konuda hükme yer olmadığına,
8-HMK 333 maddesi gereğince yatırılan gider avansından kalanın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer davalıların yokluğunda verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde...istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/07/2023
Katip ...
✍e-imzalıdır
Hakim ...
✍e-imzalıdır