T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/331 Esas - 2024/265
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/331 Esas
KARAR NO : 2024/265
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/05/2023
KARAR TARİHİ : 03/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/05/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkiline ait park halindeki ... plakalı araca, 17/01/2023 tarihinde ...Turizm Nakliyat İnş. Emlak. Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait olduğu tespit edilen 06 C 6792 plakalı aracın sürücüsü ...
tarafından çarpması suretiyle müvekkilinin aracında ağır hasar meydana geldiğini, dilekçe ekinde de bir
örneği sunulan kaza sonrası polis tarafından kaza yeri krokisi ve tutanak tutulduğunu, 06 C 6792 plakalı
araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, müvekkiline ait aracın kaza sonrasında
tamirinde kullanılması zorunlu olan parçaların bazılarının tedarik edilebildiğini, fakat bazı parçaların
gerek Türkiye gerekse yurt dışında olmadığı/bulunamadığı belirtilerek bir kısım orijinal ve yetkili serviste
olmayan parçaların müvekkil tarafından bulunması halinde onarılabilmesinin mümkün olduğunun
belirtildiğini, aracın halen Citroen yetkili servisinde bulunduğunu, ancak müvekkiline servis tarafından
belirtilen bir durum olarak aracın mekanik- yürüyen aksamında da ayrıca sorun olup olmadığının şuan
için belirlenemediğini, zira aracın mekanik-yürüyen aksamında sorun olup olmamasının ancak aracın
sökülüp belirlendikten sonra tespit edilebileceğini, servisteki aracın şu anki tamirat öncesi durumunun
ancak bir ön ekspertiz olabileceğini, gerçek ve tam hasarın aracın sökülüp tamiratına başlandıktan sonra
belirlenebileceğinin müvekkiline yetkili servis sorumluları tarafından bildirildiğini, dava konusu aracın
müvekkilinin ticari işletmesi adına kayıtlı olduğunu, müvekkilinin matbaa ve reklam işi yaptığını, aracı
ürün ve hizmet teslimatlarında aktif olarak ticari amaçla kullanıldığını, ticari işletmesi nedeniyle aracın
kullanılamamasının da müvekkilinin ayrıca büyük zarara uğrattığını ve bu zararın da her geçen gün
arttığının da aşikar olduğunu, parça değişim işleminin aracın ikinci el piyasasında ciddi bir değer kaybına
sebebiyet vereceğinin de hiç kuşkusuz olduğunu, arabuluculuk sürecinde taraflarca anlaşma
sağlanamadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin tüm dava ve talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik;
65.247,84 TL tamir, onarım ve yedek parça bedeli, 1.000,00 TL araçta meydana gelen değer kaybı bedeli,
1.000,00 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere şimdilik toplam 67.247,84 TL maddi zararın haksız fiil
tarihi olan 17/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve
müteselsilen tahsiline (sigorta şirketi bakımından sigorta poliçesi limitleri dahilinde) karar verilmesini istemiş, 20/03/2024 tarihli talep arttırım dilekçesi ile 65.247,84 TL olan hasar bedeli tazminatı talebini 71.408,94 TL'ye, 1.000,00 TL olan araç mahrumiyet zararını 3.500,00 TL'ye artırmıştır.
CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, müvekkili
şirketin ZMMS kapsamında araç başına maddi zarar sorumluluğunun 100.000 TL olduğunu, müvekkili şirket tarafından 12/04/2023 tarihinde 10.000 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, hiçbir kabul anlamına
gelmemekle birlikte değer kaybı ve araç hasarına ilişkin zarar olup olmadığının; varsa miktarının tespitinin ancak uzman bilirkişi marifeti ile tespitini talep ettiklerini, araçta meydana geldiği iddia edilen değer kaybının ve araç hasarına ilişkin zararın tespiti açısından, davacıya sigortalı aracın dava konusu kaza öncesinde başka bir kazaya karışıp karışmadığının da tespitinin gerektiğini, başvuru dilekçesinde hasarlanan parçalara ilişkin orijinal parça talep edilmişse de işbu hususun kabulünün mümkün olmadığını, başvuru dilekçesinde iskonto yapılmaması yönünde talepte bulunulmuşsa da aleyhe hüküm kurulması halinde parça ve işçilik iskontosu uygulanması gerektiğini, ilgili marka araçtaki anlaşmalı tedarik iskonto oranın %33 olduğunu, aracın kullanılmadığı süre zarfındaki maddi kayıpların dolaylı zarar olduğunu, trafik sigortası teminatı kapsamında olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalılar davaya karşı cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı, araç hasar zararı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren 06 C 6792 plakalı araç için 29/07/2022 ilâ 29/07/2023 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 100.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 17/01/2023 olay tarihinde 06 C 6792 plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı, araç hasar zararı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 05/10/2023 tarihli bilirkişi raporunda kusur yönünden;
1) 06 C 6792 plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın değerlendirme bölümünde açıklanan
nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 52/b maddesinde belirtilen kurallar
ile 84. maddesinin (l) bendinde yer alan «Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara
uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma» asli kuralını ihlal ettiğinden dolayı olayda % 100 (Yüzde
yüz) oranında kusurlu olduğu,
2) ... plakalı araç ile dava dışı 06 YA 5741 plakalı kaza tespit tutanağına göre, yolun sağında park yasağı bulunmayan noktada nizami bir şekilde park halinde olduğundan dolayı sürücüleri olayda kusursuz olduğu,
3) Olaya neden olan davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki davalı ...Turizm
Nak. İnş. Emlak Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu 06 C 6792 plakalı araç 66611031
numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 29/07/2022-29/07/2023 devresinde meydana
gelen rizikolara karşı davalı ...Anonim Türk Sigorta Şirketine sigortalı olduğundan dolayı
davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında (sigorta
şirketinin poliçe limiti dahilinde, araç mahrumiyet zararı poliçe teminat dışı) meydana gelen zarardan
müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunabileceğinin değerlendirildiği,
Tazminat yönünden, davacıya ait ... plakalı, Citröen marka, C5 2.0 16V BVA SX tip, 2005 model araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 17/01/2023 tarihi itibarıyla 71.408,94 TL, aracın kaza tarihi itibarıyla 18 yaşında olmasıyla reel piyasa şartlarına göre, aracın olay sırasında kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 285.000,00 TL mertebesinde olmasıyla ikinci el piyasasında değer
kaybının görülmeyeceği, araç mahrumiyet zararı 3.500,00 TL olmak üzere toplam zararın 74.908,94 TL
olacağı belirtilmiştir.
17/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda kusur yönünden;
1)06 C 6792 plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın değerlendirme bölümünde açıklanan nedenlerden ötürü 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d ve 52/b maddesinde belirtilen kurallar ile 84. maddesinin (l) bendinde yer alan «Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma» asli kuralını ihlal ettiğinden dolayı olayda % 100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu,
2) ... plakalı araç ile dava dışı 06 YA 5741 plakalı kaza tespit tutanağına göre, yolun sağında park yasağı bulunmayan noktada nizami bir şekilde park halinde olduğundan dolayı sürücüleri olayda kusursuz olduğu,
3) Olaya neden olan davalı sürücü ...’ın sevk ve idaresindeki davalı ...Turizm Nak. İnş. Emlak Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’nin maliki olduğu 06 C 6792 plakalı araç 66611031 numaralı Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile 29/07/2022-29/07/2023 devresinde meydana gelen rizikolara karşı davalı ...Anonim Türk Sigorta Şirketine sigortalı olduğundan dolayı davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında (sigorta şirketinin poliçe limiti dahilinde, araç mahrumiyet zararı poliçe teminat dışı) meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunabileceğinin değerlendirildiği,
Tazminat yönünden davacıya ait ... plakalı, Citröen marka, C5 2.0 16V BVA SX tip, 2005 model araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 17/01/2023 tarihi itibarıyla 71.408,94 TL, aracın kaza tarihi itibarıyla 18 yaşında olmasıyla reel piyasa şartlarına göre, aracın olay sırasında kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 285.000,00 TL mertebesinde olmasıyla ikinci el piyasasında değer kaybının görülmeyeceği, araç mahrumiyet zararı 3.500,00 TL olmak üzere toplam zararın 74.908,94 TL olacağı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 17/01/2023 tarihinde davalı sürücüsü ... yönetimindeki davalı ...Turizm Nakliyat İnş. Emlak. Teks. Bes. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti.’ne ait, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı 06 C 6792 plakalı aracın, davacıya ait ... plakalı araca çarpması ile meydana gelen trafik kazasında, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 05/10/2023 tarihli bilirkişi raporu ve 17/01/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ile tüm soya kasamına göre 06 C 6792 plakalı araç sürücüsü davalı ...’ın, park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpması nedeni ile % 100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç ile dava dışı 06 YA 5741 plakalı aracın yolun sağında park yasağı bulunmayan noktada nizami bir şekilde park halinde olduğundan sürücülerinin kusursuz olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen hasar miktarının olay tarihi olan 17/01/2023 tarihi itibarıyla 71.408,94 TL olduğu, aracın kaza tarihi itibarıyla 18 yaşında olmasıyla reel piyasa şartlarına göre, aracın olay sırasında kaza öncesi ve kaza sonrası piyasa değerinin aynı 285.000,00 TL mertebesinde olması nedeniyle ikinci el piyasasında değer
kaybının görülmeyeceği, araç mahrumiyet zararının ise 3.500,00 TL olduğu, sigorta teminatı kapsamı dışında olduğundan davalı sigorta şirketi dorudan verilen zararlardan sorumlu olmakla, araç mahrumiyet zararından sorumlu olmadığı anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile;
A) 71.408,94 TL hasar tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden 07/04/2023 temerrüt tarihinden, davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ... yönünden 17/01/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B) 3.500,00 TL araç mahrumiyet zararının 17/01/2023 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
C) Davacının tüm davalılardan 1.000,00 TL araç değer kaybı tazminatı talebi ile davalı sigorta şirketinden 3.500,00 TL araç mahrumiyet zararı tazminatı talebinin reddine,
2-Kabul edilen toplam 74.908,94 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.117,03 TL karar ve ilam harcından 1.148,43 TL peşin harç, 149,00 TL tamamlama harcı toplamı olan 1.297,43 TL harcın düşümü ile eksik kalan 3.819,60 TL harcın, kabul oranlarına göre 3.641,14 TL'sinin HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen, 178,46 TL'sinin davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı, 1.148,43 TL peşin harç, 149,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.477,33 TL harcın, kabul oranlarına göre 1.408,30 TL'sinin HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen, 69,03 TL'sinin davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 630,25 TL tebligat gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.630,25 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 3.582,43 TL'sinin, kabul oranlarına göre 3.415,05 TL'sinin HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen, 167,38 TL'sinin davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 47,82 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 42,16 TL'sinin davacıdan, 3.157,84 TL'sinin, kabul oranlarına göre 3.010,29 TL'sinin HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca davalılardan müteselsilen, 147,55 TL'sinin davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen toplam 74.908,94 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin HMK'nun 326/3. maddesi uyarınca kabul oranlarına göre 17.063,65 TL'sinin davalılardan müteselsilen, 836,35 TL'sinin davalılar ...Turizm Nak. İnş. Ltd. Şti. ve ...'dan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 1.000,00 TL üzerinden takdir edilen 1.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
8-Davalı ...Anonim Türk Sigorta Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen araç mahrumiyet zararı olan 3.500,00 TL üzerinden takdir edilen 3.500,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar ve vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ...Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/05/2024
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır