T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/471 Esas - 2025/412
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/471 Esas
KARAR NO : 2025/412
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/12/2015
KARAR TARİHİ : 18/06/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 04/07/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, ...'ın mülkiyetinde bulunan dağıtım sisteminin işletme hakkının 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi ile davacıya devredildiğini, dağıtım faaliyetlerinin davalı ... tarafından yürütüldüğünü, 1990 yılında meydana gelen olay neticesinde ...Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/873 Esas sayılı dosyasında davacı aleyhine kamulaştırmasız elatma davası açıldığını, davanın kabulü üzerine ...İcra Müdürlüğünün dosyası ile ilamın takibe konulduğunu, toplam 27.805,42 TL'nin davacı tarafından 15/09/2009 tarihinde icra tehdidi altında ödendiğini, ilama konu olayın işletme hakkı devir sözleşmesinden önce yapıldığından davalı şirketin sorumlu olduğunu iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 27.805,42 TL'nin, ödeme tarihi olan 15/09/2009 tarihi itibariyle işlemiş avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, zamanaşımı itirazında bulunmuş, 31/05/2013 tarihinde ... tarafından düzenlenen ve beyan edilen devre esas mizan kayıtları esas alınarak "Devre Esas Bilanço" düzenlemeleri yapılmak suretiyle geçmişe yönelik borç ve alacak işlemlerinin kesinleştirildiğini, kaydı sermaye ilave edilmek suretiyle ikmal edilen borç-alacak düzenlemelerinden sonra bilanço kalemlerinde değişikliğe gidilemeyeceğini bildirerek davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/19 esas sayılı dava dosyası, 24/07/2006 tarihli işletme hakkı devir sözleşmesi, bilirkişi raporları ve ek raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, işletme hakkı devir sözleşmesinden kaynaklanan rücuen alacak istemine ilişkindir.
Mahkememizin 29/01/2021 tarih ve 2015/803 E, 2021/50 K sayılı kararı ... Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 10/05/2023 tarih ve 2021/742 E, 2023/699 K sayılı ilamı ile ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/19 esas, 2012/113 karar sayılı dosyasının kesinleşmesi beklenerek karar verilmesi gerekirken esasa girilerek karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle kaldırılmış, kaldırma kararı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.
İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/19 esas, 2012/113 karar sayılı kararının kesinleşmesi beklenmiştir.
İstinaf kaldırma kararından önce alınan 29/06/2017 tarihli bilirkişi raporunda; "uyuşmazlık konusu alacakla ilgili olarak taraflar arasında yapılan İHDS'nin imza tarihinden önce olması nedeniyle davalı ...'ın sorumlu olduğunu, üçüncü şahıs tarafından açılan kamulaştırmasız el koymadan kaynaklanan tazminat davasının ilk kararından sonra Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 15/04/2010 tarih, 2009/20148 esas, 2020/7842 sayılı bozma kararı ve bozmaya uyularak 2011/19 esas sayılı dosyası üzerine verilen 05/04/2012 tarih ve 2012/113 sayılı kararı gereğince;
1.857,67 TL toplam aslı alacak,
600,00 TL vekalet ücreti,
969,60 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.427,27 TL'nin 27/05/2009 dava tarihi ile ödeme tarihi olan 15/09/2009 tarihleri arasında işlemiş faizi 93,80 TL ile birlikte 3.427,27 TL'ye ödem tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte sorumlu olabileceği, bozma öncesi verilen ilk karara göre davacı vekilinin hesabına yatırılan bakiyenin ise yine adı geçen davacı vekilinden sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre tahsilinin davacının takdirinde olduğu, ancak rücuya esas son kararın kesinleşip kesinleşmediğinin araştırılması gerektiği, 24.07.2006-28.06.2013 tarihleri arasında doğmuş olan borçların ...'a rücu edilemeyecek olup 24.07.2006 tarihinden önceki borçların hisse satış sözleşmesinin 9.4.maddesinin atfıyla İHDS'nin 7.4.maddesi uyarınca ...'a rücu edilebileceğinin bildirildiği" görülmüştür.
Yine istinaf kaldırma kararından önce alınan 23/10/2018 tarihli bilirkişi raporunda; "...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/873 Esas sayılı dosyası nedeniyle ...İcra Dairesinde başlatılan icra takipleri dolayısıyla 15/09/2009 tarihinde davacının Avukat Şerif Aydına yaptığı 27.805,42 TL ödemenin İşletme Hakkı Devri Sözleşmesi 7.2 maddesinin hükümlerinin uygulanması kanaatine varılması durumunda davalı ...'dan (7.680,00 TL İcra vekalet ücreti + 1.104,00 TL icra masrafı) = 8.784,00 TL'nin rücuan tazminine yer olmadığı, 19.021,42 TL'nin rücuan tazminin talep edebileceği kanaatine varıldığının bildirildiği" görülmüştür.
Davalı zamanaşımı def'inde bulunmuş ise de; alacak sözleşmeye dayandığından ve BK m. 146 gereğince "Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, her alacak on yıllık zamanaşımına tabi" olduğundan, zamanaşımı def'i yerinde görülmemiştir.
Taraflar arasında 24/07/2006 tarihinde "İşletme Hakkı Devir Sözleşmesi" yapıldığı, davacının alacağına dayanak yaptığı kararın üçüncü kişilere ait gayrimenkulün kamulaştırılmasına ilişkin olduğu, dava konusu olayın kamulaştırmasız el atmaya değil, kamulaştırmaya ilişkin olduğu ve 27/05/2009 dava tarihinin kamulaştırma tarihi olarak kabulü ile ihtilâfın İHDS'den sonra doğduğu, ...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2009/873 E. 2009/1028 K. sayılı dosyasına dayalı olarak girişilen ...İcra Müdürlüğü'nün 2009/952 ila 2009/998 E. sayılı takip dosyalarından davacı aleyhine icra takibi yapıldığı ve 15/09/2009 tarihinde tapu kayıt maliklerine toplam 111.625,51 TL ödendiği, üçüncü kişiye yapılan ödemenin rücuen tahsili için iş bu davanın açıldığı görülmüştür.
İhtilaf, davacı tarafından üçüncü kişiye yapılan ödemenin istirdadının gerekip gerekmediği noktasındadır.
...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2009/873 Esas 2009/1028 Karar sayılı dosyasında davacı .... .... .... K. sayılı kararına göre idarece irtifak hakkı tesis edilen 3961,2m2'lik yer ile pilon yeri olarak tesis edilen 17m2'lik alanın davacılar adına tapusunun iptali ile davalı idare adına tesciline karar verildiği ve kararın kesinleşmediği görülmektedir.
...İcra Müdürlüğünün 2009/951 ila 2009/998 esas sayılı dosyalarnda, taşınmaz malikleri tarafından ayrı ayrı ... aleyhine ilamlı icra takibi yapıldığı, dosyalarda 15/09/2009 tarihli dekont ile davacıların avukatına 111.615,51TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
...Tapu Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabı ekindeki tapu kaydından, Yenice köyü 193 parsel sayılı taşınmazda dayanak davacı lehine hüküm altına alınan irtifak hakkının tapu kaydına işlenmediği halen eski malikler adına kayıtlı olduğu, dava konusu taşınmazın 24.07.2006 tarihli İHDS'nin eki olan taşınmaz listesinde yer almadığı anlaşılmıştır.
İstinaf kaldırma kararı doğrultusunda ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/19 esas, 2012/113 karar sayılı ilamının kesinleşmesi beklenmiş, kesinleşmesinden sonra alınan 28/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda, uyuşmazlık konusu alacakla ilgili olarak taraflar arasında yapılan İHDS nin imza tarihinden önce olması nedeniyle davalı ...'ın sorumlu olduğu, kesinleşen ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/19 esas 2012/113 karar sayılı kararında hüküm altına alınan 1.857,67 TL toplam asıl alacak, 600,00 TL vekalet ücreti, 969,60 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.427,27 TL' nin rücuen tazminini talep edebileceği bildirilmiştir.
Dava işletme hakkı devir sözleşmesinden kaynaklanan rücu talebine ilişkindir. Davacı, işletme hakkı devir sözleşmesi tarihinden sonra üçüncü kişi tarafından açılan dava nedeniyle ödediği miktarı, sözleşme hükümleri gereğince sorumlu olduğunu iddia ettiği davalıya rücu etmek istemiştir. Bilirkişi rapor ve ek raporları ile tüm dosya kapsamından, rücuya esas dava nedeniyle yapılan ödemelerin taraflar arasındaki İHDS hükümleri kapsamında olduğu, dolayısıyla davacının davalıya rücu hakkının bulunduğu, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 28/05/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre kesinleşen ...Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/19 esas 2012/113 karar sayılı kararında hüküm altına alınan 1.857,67 TL toplam asıl alacak, 600,00 TL vekalet ücreti, 969,60 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 3.427,27 TL'nin davalıya rücu edilebileceği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile 3.427,27 TL rücuen tazminatın 15/09/2009 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Kabul edilen 3.427,27 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 234,12 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 615,40 TL harçtan, 474,85 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 140,55 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 27,70 TL başvuru harcı, 474,85 TL peşin harç, 4,10 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 506,65 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 567,50 TL yazışma gideri, 3.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.567,50 TL yargılama giderinin, kabul / talep oranına göre hesaplanan 439,73 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, geri kalan 3.127,77 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 3.427,27 TL üzerinden takdir edilen 3.427,27 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 24.378,15 TL üzerinden takdir edilen 24.378,15 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/06/2025 10:44:11
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır