T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/511 Esas - 2025/994
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/511 Esas
KARAR NO : 2025/994
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/07/2023
KARAR TARİHİ : 17/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 31/12/2025
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili ile davalı arasında 16/07/2020 tarihinde "...Öğütülmüş Cevher Kapalı Stok Sahası ve Merkez Kapalı Stok Sahası Yapım İşi” konusunda eser sözleşmesi imzalandığını, işin geçici kabulünün 12/12/2022 tarihinde onaylandığını, ancak müvekkilinin geçici kabul tutanağını ve 21 no'lu kesin hakediş raporunu ihtirazi kayıtla imzaladığını, davalı idarenin 21 no'lu kesin hakedişten toplam 1.419.051,53 TL tutarında haksız nefaset kesintisi yaptığını, bu kesintilerin inşaat eksiklikleri başlığı altında; ızgaralı kanal imalatı, sac döşeme birleşim kusurları, cephe imalatı eksiklikleri, çatı parapet iç yüzey imalatı, çatı yürüme yolu ve TPO membranlı çatı paneli imalatı kalemlerinden; mekanik eksiklikler başlığı altında ise; sprink hatlarında farklı boru kullanılması, hardox şutların eksik yapılması, kompansatör kullanılmaması, yangın pompa grubunun onaylı olmaması, vana çaplarının düşük olması ve motor gücünün düşük olması gibi gerekçelere dayandırıldığını, özellikle Türkiye'de üretimi olmayan çatı paneli yerine kontrol teşkilatının bilgisi ve onayıyla, fen ve sanat kurallarına uygun, hatta daha üstün nitelikli bir imalat yapılmasına rağmen 872.482,71 TL gibi fahiş bir kesinti yapıldığını, yapılan tüm kesintilerin usul ve esas bakımından Yapım İşleri Genel Şartnamesi'ne aykırı olduğunu, ayrıca geçici kabul eksikliklerinin giderilmesi sürecinde davalı idarenin talep edilen çelik yapı hesap raporlarını iki ay gecikmeyle vermesi nedeniyle yaşanan gecikmeden müvekkilinin sorumlu tutularak 146.253,04 TL gecikme cezası kesilmesinin haksız olduğunu, 06/02/2022 tarihindeki hırsızlık olayı sonrası çalınan elektrik kablolarıyla ilgili yapılan imalatın mukayeseli keşifte sadece azalan imalat olarak gösterilip artan imalat olarak yansıtılmamasının hatalı olduğunu, 21 no'lu hakediş bedeli ile 4735 sayılı Kanun'un Geçici 6. maddesi uyarınca hak kazanılan fiyat farkı ödemelerinin yaklaşık bir yıl gecikmeyle 22/05/2023 tarihinde yapılması nedeniyle faiz alacaklarının doğduğunu, sözleşme kapsamında olmamasına rağmen davalı idarenin talebi ve onayıyla; dome valve montajı, brandalı kapı etrafına sac kaplama, perde duvar imalatı, güvenlik filesi, kule binasında çeşitli sac ve korkuluk işleri, koruge boru döşenmesi, cephe panellerine destek sacı konulması, döşeme betonuna hasır çelik kullanılması, kolon ve perdelere sıva ve boya yapılması ile bozuk yol, U karot ve L köşebent imalatları gibi bir dizi işin yapıldığını, bu işlerin bedellerinin vekaletsiz iş görme hükümlerine göre ödenmesi gerektiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, sözleşmesel alacaklar için şimdilik 3.000,00 TL'nin kesinti ve ihtar tarihlerinden, sözleşme dışı işlerden doğan alacaklar için ise şimdilik 1.000,00 TL'nin imalat tarihlerinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 02/11/2025 tarihli ıslah dilekçesiyle 3.000,00 TL olan sözleşmesel alacak talebini 1.038.475,37 TL'ye, 1.000,00 TL olan sözleşme dışı alacak talebini 161.292,96 TL'ye yükseltmiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, işin süresinde bitirilmediğini, geçici kabul tutanağının 12/12/2022'de onaylandığını, davacının itiraz ettiği nefaset kesintilerinin Yapım İşleri Genel Şartnamesi'nin 41.12. maddesi uyarınca yapıldığını, inşaat imalatlarından; yapılmayan ızgaralı kanallar, projesine aykırı ve kusurlu yapılan sac döşeme, cephe imalatları, idarenin onayı alınmadan değiştirilen çatı parapet ve çatı paneli imalatları ile dar yapılan çatı yürüme yolu nedeniyle nefaset kesintisi uygulandığını, mekanik imalatlardan ise; şartnameye aykırı olarak galvaniz boru yerine siyah boru kullanılması, eksik hardox şut imalatı, uygulanmayan kompansatörler, teknik şartnameye uygun olmayan (FM onaysız, UL listesiz) ve projesinden farklı çap ve güçte ekipman içeren yangın pompa grubu montajı nedenleriyle kesinti yapıldığını, geçici kabul eksikliklerinin giderilmesindeki gecikmenin, davacının statik projeye aykırı imalat yapmasından ve gerekli hesap raporlarını zamanında sunmamasından kaynaklandığını, bu nedenle uygulanan gecikme cezasının yerinde olduğunu, 4735 sayılı Yasa uyarınca verilen 5 günlük ek sürenin iş bitim tarihine eklendiğini ve eksiklik giderme süresine etki etmeyeceğini, şantiyede yaşanan kablo hırsızlığının davacının sorumluluğunda olduğunu, bu konuda düzenlenen mukayeseli keşfi davacının ihtirazi kayıtsız imzaladığını, kesin hakedişin düzenlenmesindeki gecikmenin davalıdan kaynaklanmadığını, hakediş neticesinde yapılan hesaplamada davacının idareye 301.526,80 TL borçlu çıktığını, davacının "dome valve" imalatını bila bedel yapmayı taahhüt ettiğini, sözleşme dışı yapıldığı iddia edilen diğer işlerin bir kısmının uygulama projesinde mevcut olduğunu, bir kısmının mukayeseli keşiflerde dikkate alındığını, bir kısmının ise davacının kendi imalat hatalarını düzeltmek amacıyla yapıldığını ve anahtar teslim götürü bedel sözleşmenin ayrılmaz parçası olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, taraflar arasındaki 6/07/2020 tarihli yapım işi sözleşmesi, geçici kabul tutanağı, 21 no'lu kesin hakediş raporu, taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtarnameler, 17/10/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu, 21/02/2025 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan 30/07/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan haksız nefaset kesintileri ve gecikme cezasının iadesi ile sözleşme dışı yapılan iş bedellerinin tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasında 16/07/2020 tarihinde "...Öğütülmüş Cevher Kapalı Stok Sahası ve Merkez Kapalı Stok Sahası Yapım İşi" sözleşmesi imzalandığı, işin tamamlanarak 12/12/2022 tarihinde geçici kabulünün onaylandığı, davacı vekilinin davalı idarenin 21 no'lu kesin hakedişten haksız ve fahiş tutarlarda nefaset kesintisi yaptığını, kendi kusurundan kaynaklanan gecikme nedeniyle haksız gecikme cezası uyguladığını, hırsızlık sonrası yapılan imalat bedelini ödemediğini, hakediş ve fiyat farkı ödemelerini geciktirdiğini ve sözleşme dışı yaptırılan bir kısım imalatın bedelini ödemediğini ileri sürerek bu bedellerin tahsili istemiyle bu davayı açtığı, davalı vekilinin ise yapılan tüm kesintilerin ve uygulanan gecikme cezasının sözleşme ve mevzuata uygun olduğunu, sözleşme dışı olduğu iddia edilen işlerin bir kısmının sözleşme kapsamında, bir kısmının ise davacının kendi imalat hatalarını düzeltmek amacıyla yapıldığını savunarak davanın reddini istediği görülmüştür.
Eser sözleşmesi; yüklenicinin, iş sahibine karşı belirli bir sonucu meydana getirmeyi (eser ortaya koymayı), iş sahibinin de bu sonucun karşılığı olarak bir bedel ödemeyi üstlendiği, sonucu taahhüt eden bir sözleşme türüdür. Bu sözleşmede önemli olan, yapılan faaliyetin kendisi değil, bu faaliyetin sonunda somut ve teslim edilebilir bir eserin meydana getirilmesidir. Eser sözleşmesinde yüklenici, bağımsız olarak çalışır ve borcu, eserin meydana getirilmesiyle sona erer.
17/10/2024 tarihli nitelikli hesap uzmanı, inşaat mühendisi, mali müşavir, elektrik yüksek mühendisi ve makine yüksek mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu raporunda, inşaat işleri kapsamında davalının uygulayabileceği kesinti tutarının 137.765,09 TL olduğu, mahkemenin çatı kaplamasındaki imalat farkı nedeniyle nefaset kesintisini uygun görmesi halinde bu tutarın 344.625,74 TL olacağı, idarenin ise 1.090.919,81 TL kesinti yaptığı, mekanik imalatlar bakımından kesilmesi gereken nefaset bedelinin 228.732,04 TL olduğu, idarenin 100.000,00 TL'lik kesintisinin 53.147,12 TL olması gerektiği, elektrik imalatları bakımından hırsızlık sonrası yapılan imalat bedelinin talep edilemeyeceği, gecikme cezası talebinin koşullarının oluşmadığı, sözleşme dışı imalatların ise metraj ve nitelikleri belirtilmediğinden mahallinde tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.
21/02/2025 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan 30/07/2025 tarihli nitelikli hesap uzmanı, mali müşavir, elektrik mühendisi, makine mühendisi ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu ek raporunda, kök rapordaki tespitlerin büyük ölçüde teyit edildiği, mekanik imalatlar için kesilmesi gereken nefaset bedelinin 228.732,04 TL olduğu, idarenin 46.852,88 TL fazla kesinti yaptığı, inşaat işleri yönünden tarafların itirazlarının yerinde olmadığı, sözleşme dışı yapılan ve işveren yararına olan imalatların vekaletsiz iş görme kapsamında toplam tutarının 143.724,92 TL olarak hesaplandığı, elektrik tesisatı işleri yönünden davacının hırsızlık nedeniyle yaptığı itirazın yerinde görülmediği bildirilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, taraflar arasında imzalanan 16/07/2020 tarihli yapım işi sözleşmesi, geçici kabul tutanağı, 21 no'lu kesin hakediş raporu, taraflar arasındaki yazışmalar ve ihtarnameler, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı, denetime elverişli ve gerekçeli görülerek hükme esas alınan 17/10/2024 tarihli bilirkişi kurulu raporu ile 21/02/2025 tarihinde yapılan keşif sonrası alınan 30/07/2025 tarihli bilirkişi kurulu ek raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davanın eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkin olduğu, davalı vekilinin ıslaha karşı zamanaşımı def'inin, ıslahın TBK'nın 147/6. maddesinde öngörülen beş yıllık süre içerisinde yapılması nedeniyle reddine karar verildiği; sözleşmesel alacak talebi yönünden yapılan incelemede, bilirkişi kurulu raporlarında yapılan teknik incelemeler neticesinde davalı idare tarafından davacının 21 no'lu kesin hakedişinden yapılan toplam 1.404.972,50 TL tutarındaki nefaset kesintisinin fahiş olduğu, sözleşme ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümleri uyarınca yapılması gereken kesinti miktarının 366.497,13 TL olduğu, bu suretle davalı tarafından 1.038.475,37 TL tutarında fazla ve haksız kesinti yapıldığının anlaşıldığı; sözleşme dışı iş bedeli talebi yönünden yapılan incelemede ise, mahallinde yapılan keşif sonrası düzenlenen bilirkişi kurulu ek raporunda, davacı tarafından sözleşme kapsamında olmamasına rağmen yapıldığı tespit edilen ve davalı idare yararına olan imalatların vekaletsiz iş görme hükümleri uyarınca toplam bedelinin, davacının ıslah dilekçesinde belirttiği ve rapordaki toplama hatasının düzeltilmesiyle bulunan 161.292,96 TL olduğunun tespit edildiği, davalı tarafın bu tespitlere karşı itirazlarının soyut ve teknik dayanaktan yoksun olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulü ile;
A) 1.038.475,37 TL sözleşmesel alacağın, 3.000,00 TL'sine 20/07/2023 dava tarihinden, 1.035.475,37 TL'sine 02/11/2025 ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
B) 161.292,96 TL sözleşme dışı imalat bedelinin, 1.000,00 TL'sine 20/07/2023 dava tarihinden, 160.292,96 TL'sine 02/11/2025 ıslah tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Kabul edilen 1.199.768,33 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 81.956,17 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harç, 20.500,00 TL ıslah harcı toplamı olan 20.769,85 TL harcın düşümü ile eksik kalan 61.186,32 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı, 20.500,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 21.078,10 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının karşıladığı 1.180,25 TL yazışma gideri, 69.500,00 TL 6 bilirkişi kök ve ek rapor ücreti, 990,00 TL taksi ücreti gideri olmak üzere toplam 71.670,25 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 1.199.768,33 TL üzerinden takdir edilen 185.965,25 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır