T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/549 Esas - 2024/763
T. C.
A N K A R A
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN MAHKEMEMİZCE VERİLEN KARAR
ESAS NO : 2023/549 Esas
KARAR NO : 2024/763
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/08/2023
BİRLEŞEN ...3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2023/790 ESAS SAYILI DAVASINDA
BİRLEŞEN DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
BİRLEŞEN DAVA TARİHİ : 29/11/2023
BİRLEŞEN DAVA KARAR TARİHİ : 08/12/2023
BİRLEŞEN DAVA GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2023
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA
KARAR TARİHİ : 12/12/2024
ASIL VE BİRLEŞEN DAVA GEREKÇELİ
KARAR YAZIM TARİHİ : 03/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Asıl dava) ve Alacak (Birleşen dava) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ile müvekkili şirket arasında imzalanan 938896 nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere 1 adet faturanın bedelinin ödenmemesi sebebiyle Merkezi Takip Sistemi 2023/16491 sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, sonrasında borçlu tarafından yetkiye itiraz edilmiş ve ...33. İcra Müdürlüğünün 2023/44308 esas sayılı dosyası ile icra takibine devam edildiğini, davalı tarafından icra takibine itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, davalının itirazları ve iddialarının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, haksız bir menfaat sağlama gayesi ile yapılmış olduğunu, yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, davalının abonelik adresinin bulunduğu ...ili Yenimahalle ilçesi sayaçları yerel dağıtım firması olan ... ... tarafından okunduğunu, bu okumalara dair veriler ...'a bildirildiğini ve ... ...'tan müvekkili şirketin aldığı verilerin abonelik sözleşmesi ile belirlenen tarifeler uyarınca faturalandırıldığını ve davalı tarafından 938896 nolu elektrik abonelik sözleşmesi uyarınca düzenlenmiş olan 157.129,31 TL bedelli, 22/11/2022 tanzim tarihli, 02/12/2022 vade tarihli, CRN2022000089258 no'lu fatura ödenmediğini, tüm bu sebepler ile davanın kabulü ile, davalının takibe, borca, faize, faiz oranına ve tüm ferilerine yaptığı itirazın iptali ile takibin devamını, itirazın haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davacı taraf arasında indirimli elektrik temini amacıyla anlaşma sağlandığını, anlaşmaya göre müvekkil şirket elektrik tedariği amacıyla davacı şirket ile anlaştığını, müvekkilinin hiçbir faturasını geciktirmediğini ve eksiksiz olarak ödediğini, ancak müvekkilinin indirimli elektrik kullanacağı ve faturaların düşeceği varsayımı ile beklenti içerisinde hareket ettiğini, söz konusu faturaların sürekli yükseldiğini ve müvekkilinin kullanım miktarı artmamasına rağmen sürekli bir önceki faturadan yüksek ücret ödediğini, yapılan araştırmalar ve şifahen öğrenilen duruma göre müvekkili şirketin işletmesinin bulunduğu mahalledeki diğer işletmelere gelen elektrik faturalarına kıyasla müvekkili şirkete fahiş ve hayatın olağan akışına aykırı faturalandırma yapıldığını, bunun üzerine davacı şirket ile yapılan görüşmede sonuç alınamadığını, iş bu faturaların fahişliği sebebi ile müvekkili şirketin artık davacı şirketten hizmet almayacağını 16/09/2022 tarihinde davacı şirkete bildirim yaparak 01/11/2022 tarihinden itibaren 4003402132 nolu sayaç/sayaçlar için abonelik fesih işlemlerinin yapıldığını bildirdiğini, bu taleplerine istinaden 19/09/2022 tarihinde davacı şirketçe taraflarına gönderilen mail ile abonelik fesih sürecinin başlatıldığını bildirildiğini, müvekkili şirketçe 01/12/2022 tarihinde 83.742,28 TL, 90.985,32 TL ve 60.966,36 TL tutarlarında olmak üzere toplam 235.693,96 TL'lik ödeme yapılarak davacı şirkete karşı kalan tüm fatura borçlarının ödediklerini, tüm bu sebepler ile davanın haksız ve nedensiz olması sebebiyle reddini, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Birleşen (...3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/790 esas sayılı) dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ve davalı taraf arasında indirimli elektrik temini amacıyla anlaşma sağlandığını, anlaşmaya göre müvekkili şirket elektrik tedariği amacıyla davalı şirket ile anlaştığını, müvekkili şirketin hiçbir faturasını geciktirmeden tam zamanında eksiksiz olarak ödediğini, ancak müvekkili şirketin indirimli elektrik kullanacağı ve faturaların düşeceği varsayımı ile beklenti içerisinde hareket etmişken söz konusu fatura tutarlarının sürekli yükseldiğini ve müvekkilin kullanım miktarı artmamasına rağmen sürekli bir önceki faturadan yüksek ücret ödemeye başladığını, taraflarınca yapılan araştırmalar ve şifahen öğrenilen durumlara göre müvekkili şirketin işletmesinin bulunduğu mahaldeki diğer işletmelere gelen elektrik faturalarına kıyasla müvekkili şirkete son zamanlarda oldukça fahiş ve hayatın olağan akışına aykırı faturalandırmalar yapıldığını, bunun üzerine şirketle görüşülse de sonuç alınamadığını, davalı şirket tarafından anlaşmayı sonlandırmaları ardından taraflarına cayma bedeli adı altında haksız bir tutar talep edildiğini, işbu tutara ilişkin olarak öncelikle icra takibi açıldığını, takibe itirazlarına istinaden davalı şirketçe itirazın iptali davası açılmış olup işbu dava ...12. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2023/549 esası ile görüldüğünü ve derdest vaziyette olduğunu, huzurdaki dava ile bahsi geçen itirazın iptali davası iltisaklı olduğundan mütevellit işbu iki davanın birleştirilmesini talep etmiştir.
Mahkememizce düzenlenen 13/12/2023 tarihli tensip zaptı ile birleşen davada davalıya usulüne uygun tebliğ yapılmasına karşın davaya cevap dilekçesi vermediği görülmüştür.
Mahkememiz dosyası ile birleşen ...3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/790 esas sayılı dava dosyası celpedilerek yargılamaya devam olunmuştur.
...33. İcra Dairesine, Üsküdar Vergi Dairesi Müdürlüğü, Yenimahalle Vergi Dairesi Müdürlüğü, ... .... ... Anonim Şirketi, Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi, ...3. Asliye Ticaret Mahkemesi, ... Elektrik Dağıtım A.Ş'ye müzekkereler yazıldığı görüldü.
Mahkememizce talimat mahkemesi aracılığıyla 19/02/2024 tarihinde bilirkişi Abdulgani Alver tarafından bilirkişi raporu, 21/02/2024 tarihinde bilirkişi ek raporu ve 14/03/2024 tarihinde bilirkişi 2. ek raporu aldırılmıştır.
Mahkememizce 04/06/2024 tarihinde bilirkişiler Nilüfer Önder ve Sultan Erdoğan'dan bilirkişi raporu ve 23/09/2024 tarihinde bilirkişi ek raporu aldırılmıştır.
Birleşen dava için davacı vekilinin 18/11/2024 tarihinde ıslah dilekçesi gönderdiği, dilekçenin davalıya tebliğ edildiği görüldü.
Asıl dava, elektrik abonelik sözleşmesi kapsamında ödenmeyen fatura bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali olup; birleşen dava, davacı tarafından davalının düzenlediği elektrik faturalarının fahiş miktarlı olduğundan bahisle alacağın tahsili istemlidir.
İcra dosyası, müzekkere cevapları, elektrik fatura suretleri, ticari defter ve kayıtları, taraflar arasında düzenlenmiş sözleşme sureti, bilirkişi raporları ile celbi gerekli tüm deliller toplanmıştır.
...33. İcra Dairesinin 2023/44808 takip sayılı icra dosyasının incelenmesinde; asıl dosyada davacı tarafından davalı aleyhine 06/06/2023 tarihinde 166.295,19 TL değerinde icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının 157.129,31 TL bedelli fatura tarihinin 22/11/2022, son ödeme tarihinin 02/12/2022 olduğu fatura alacağına ilişkin işlemiş faiz tutarı 9.165,88 TL olmak üzere borçlu tarafından ödenmesi gereken bedelin toplamda 166.295,19 TL olduğu, ödeme emrinin davalıya tarihinde 08/06/2023 tebliğ edildiği, davalı tarafından 09/06/2023 tarihinde borca, faize ve tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğu, davacının yasal süresi içerisinde itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce talimat mahkemesi aracılığıyla bilirkişi Abdulgani Alver tarafından bilirkişi raporlarına göre özetle; Davacı Cerean Enerji A.Ş.’nin incelenen 2022-2023 takvim yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, davacı Cerean Enerji A.Ş.’nin incelenen ticari defter ve belgelerinde, Davalı Hilali Baba Gıda Tic. Ltd. Şti. 120.01.92231 Hesap Kodu ile Alıcılar hesabında hareket gördüğü, taraflar arasında düzenlenen sözleşme gereği davacı şirketçe 2022 yılında 4 adet toplam 392.823,27 TL bedelli fatura düzenlendiği, davalı şirketçe toplam 235.693,96 TL ödeme yapıldığı, takibe konu 157.129,31 TL bedelli faturanın ödeme kaydına rastlanılmadığı, netice itibariyle takip ve dava tarihi itibariyle davacı şirketin davalı şirketten toplam 157.129,31 TL alacağı bulunduğunun tespit edildiği, davacının, ...33. İcra Dairesi’nin 2023/44808 Esas numaralı icra dosyasında icra takibini yaptığı 157.129,31 TL tutarın tarafımıza ibraz edilmiş bulunan incelemeye konu yasal defterler içerisinde kayıtlandığı ve defter kayıt belge ve deliller ışığında takip tarihi itibariyle alacak aslına ilişkin tutarın 157.129,31 TL olduğu rapor edilmiştir.
Bilirkişi kök raporunda istenilen eksik belgeler tamamlandığından ve asıl ve birleşen dosyadaki istemlerin aydınlatılması teknik incelemeyi gerektirdiğinden mahkememizce 23/09/2024 tarihinde bilirkişiler Nilüfer Önder ve Sultan Erdoğan'dan alınan ek bilirkişi raporuna göre;
Asıl Dava Açısından; davacının cayma bedeli ile başlatılan icra takibindeki alacağı hakkında;
a) Sözleşmedeki zamlı kar oranı ile belirlenen cayma bedeli talebinin uygun olduğuna karar verildiği takdirde; Asıl Alacak (davacı tarafından hesaplanan cayma bedeli) 157.129,31 TL, gecikme faiz oranı %5 (aylık) , gecikme faizi 34.044,68 TL olmak üzere 191.173,99 TL olarak hesaplandığı,
b) Sözleşmenin en fazla makul kar oranı ile düzenlenebileceğine yani indirimsiz olduğuna ve indirimsiz sözleşmede cayma bedelinin uygun olup/olmadığı Sayın Mahkemenin takdirinde olarak, uygun olduğuna karar verildiği takdirde; asıl alacak (tarafımızdan makul kar oranı ile hesaplanan cayma bedeli) 139.586,63 TL , gecikme faiz oranı %5 (aylık), gecikme faizi 30.243,77 TL olmak üzere toplam 169.830,40 TL olarak hesaplandığı,
Birleşen Dava Açısından; Davacı/karşı davalının talepleri hakkında davacı/karşı davalı şirketin sözleşmeyle kendisine fahiş fiyat uygulandığına yönelik iddialarının uygun olduğuna karar verildiği takdirde; EPDK tarafından 2022 yılı için belirlenen makul kar oranı dahilinde tarafımızdan yeniden hesaplamalar sonucunda davalı tarafından 3 dönem faturası ile toplam 26.314,01 TL fazla ödeme yapıldığı rapor edilmiştir.
Deliller değerlendirilmiştir.
Asıl davada davacı vekili, davalının abonelik sözleşmesinin haksız feshettiğini savunarak sözleşmeden kaynaklı ceza bedelinin tazmini hakkında düzenlenen fatura bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; buna karşılık birleşen dosyada davacı vekili, davalının sözleşmeye aykırı olarak fatura bedellerini belirlediğini, haklı olarak sözleşmenin feshedildiğini belirterek fahiş olarak ödenen Ağustos, Eylül ve Ekim 2022 dönemlerine ait fatura bedellerinin tahsilini talep etmiştir.
Taraflar arasında Aboneye Özel Sözleşme Koşulları başlıklı yapılan sözleşmenin 1. maddesinde; ''... Sözleşme'nin Tedarik Başlangıç Tarihinden sonra ilk 24 ay içerisinde ABONE tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya ABONE'nin bu sürede herhangi neden ile TEDARİKÇİ'nin portföyünden çıkmış olması halinde ABONE, TEDARİKÇİ tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar, daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak TEDARİKÇİ'ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." hükmü yer almaktadır.
Anılan Sözleşmenin 2. maddesinde; ''Abonenin İlgili Dönem Enerji Birim Fiyatı, tedarik süresi boyunca aşağıda belirtilen yöntem ile belirlenecektir: Enerji Birim Fiyatı = (PTF + Yekdem ) x (1 + Brüt Kar Marjı) Bu formülde PTF, ilgili fetura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçekleşen Piyasa Takas Fiyatı'nın çarpımı sonucunda oluşan ağırlıklı fiyatı, YEKDEM, ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatın; Brüt Kar Marjı, TEDARİKÇİ'nin brüt kar marjını ifade eder. Bu sözleşme çerçevesinde Brüt Kar Marji taraflarca %15 olarak belirlenmiştir ve sözleşme süresince sabit kalacaktır.'' hükmü yer almaktadır.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ‘Kapsam’ başlıklı 2. maddesine göre; Yönetmelik, tedarikçiler ile tüketimi düşük serbest tüketiciler arasında yapılacak ikili anlaşmada yer alacak asgari usul ve esaslara ilişkin hükümleri kapsamaktadır. Aynı Yönetmeliğin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 4. Maddesinde de, yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh’tan düşük olan serbest tüketici, tüketimi düşük serbest tüketici olarak tanımlanmıştır. Yine Yönetmeliğin, ikili anlaşmaları düzenleyen üçüncü bölüm başlığı altındaki 9. maddesinde, bu bölümde yer alan ikili anlaşmaya ilişkin usul ve esaslar, tüketimi düşük serbest tüketicilerle tedarikçiler arasında yapılan ikili anlaşmaları kapsar; Yönetmeliğin 20. maddesinde de, belirli süreli ikili anlaşmada tedarikçi ya da tüketimi düşük serbest tüketici aleyhine ceza koşulu ancak haksız fesih işlemleri için kararlaştırılabilir denilmektedir.
Dosya kapsamında bulunan, davacının elektrik tüketimine ilişkin faturalar incelendiğinde; asıl dosyada davalı/ birleşen dosyada davacının, yıllık elektrik enerjisi tüketimi 100.000 kWh’tan düşük olan serbest tüketici olmadığı anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda her ne kadar makul kar oranı üzerinden hesaplama yapılsa da 6102 sayılı TTK'nın 18/2. maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiği bilindiğinden ve abone olan davalının serbest tüketici olmadığı anlaşıldığından taraflar arasında imzalanan sözleşmeye değer atfedileceği, davalının da rıza gösterdiği sözleşme hükümlerine göre tespit edilen birim fiyatlar üzerinden fatura bedellerinin belirleneceği, asıl dosyada davalı/birleşen dosyada davacının sözleşmeyi feshinde haksız olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda hükümlerine yer verilen tarafların tacir olduğu ve sözleşme serbestisi kapsamında karşılıklı yapılan müzakereler sonucunda imzalanan sözleşme hükümlerinin somut olayda uygulanacağı, belirtilen nedenlerle sözleşmeye göre abone olan birleşen dosyada davacının fahiş faturalandırma yapıldığı iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca asıl davada davalının tüketimi düşük serbest tüketici olmaması nedeniyle imzaladığı ikili anlaşmaya Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddelerinin uygulanmayacağı (Bkz. Yargıtay 3 H.D.’nin 21.09.2023 T., 2023/525 E.-2380 K. Sayılı ilamı), dolayısıyla asıl davada davalının sözleşmenin 1. maddesine uygun olarak belirlendiği anlaşılan cayma bedelinden sorumlu olduğu, icra dosyasına yapılan itiraz yerinde olmadığından dosya kapsamındaki verilere uygun ve yargısal denetime elverişli heyet bilirkişi raporu ile taleple bağlı kalınarak icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile 157.129,31 TL asıl alacak ve 9.165,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 166.295,19 TL üzerinden takibin devamı ile asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verileceği anlaşılmıştır. Birleşen dosya yönünden yukarıda yer verilen gerekçeler dikkate alınarak tacir ve basiretli olan davacının imza ettiği, taraflar arasında hüküm ve sonuç doğuracak sözleşme hükümlerine göre belirlenen fatura bedellerinin fahiş olduğu iddiası yerinde olmadığından birleşen davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Asıl davanın kabulü ile, ...33. İcra Dairesinin 2023/44808 takip sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile 157.129,31 TL asıl alacak ve 9.165,88 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 166.295,19 TL üzerinden takibin devamına,
Asıl alacak likit olduğundan %20 oranında icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
a-Asıl davada kabul edilen 166.295,19 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 11.359,62 TL karar ve ilam harcından 269,85 TL peşin harcın harcın düşümü ile eksik kalan 11.089,77 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına
b-Asıl davada davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 38,40 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 578,10 TL harcın aslı davada davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Asıl davada davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 166.295,19 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin asıl davada davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Asıl davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin asıl davada davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
2-Birleşen davanın reddine,
a-Birleşen davada alınması gereken 427,60 TL maktu harcın, 269,85 TL peşin harç ve 450,00 TL ıslah harcı toplamı olan 719,85 TL harçtan düşümü ile artan 292,25 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana geri verilmesine,
b-Birleşen davada davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 26.314,01 TL üzerinden takdir edilen 26.314,01 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak birleşen davada davalıya verilmesine,
c-Birleşen davada 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Asıl davada davacının birleşen davada davalının karşıladığı 451,75 TL tebligat gideri ve 8.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.951,75 TL yargılama giderinin asıl davada davalı birleşen davada davacıdan alınarak davacıya asıl davada davacının birleşen davada davalıya verilmesine,
4-Asıl davada davalının birleşen davada davacının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı asıl dava dosyası yönünden verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf kanun yolu açık; birleşen dava dosyası yönünden verilen karar miktari itibarıyla istinaf kanun yolu kapalı ve kesin olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.03/01/2025