T.C. ... 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/553 Esas - 2024/383
T.C.
...
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/553 Esas
KARAR NO : 2024/383
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
HAKİM : ... ...
KATİP : ... ...
.
DAVA : Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/08/2023
KARAR TARİHİ : 04/07/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 23/07/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin ... markasının ... Bölge Distribütörü olduğunu, aynı zamanda taşıma işleri de yaptığını, davalının ise yakıt satışı yaptığını, bu sebeple taraflar arasında müvekkiline ait 8 aracın yakıt temini için 17/01/2023 tarihinde ...Enerji Yakıtmatik Hizmet Satış Sözleşmesinin imzalandığını, ancak aylık yakıt tüketim limiti konusunda herhangi bir anlaşma yapılmadığını, davalı firmanın 16/01/2023 tarihinde kurulduğunu, davalı firma yetkilisi ...'ın daha önce BP firmasında satış müdürü olarak çalıştığı için taraflar arasında tanışıklık olduğunu, 17/01/2023 tarihinde davalı firma yetkilisinin yeni şirket açtığını belirterek müvekkilinden yakıtı kendisinden almasını istediğini, müvekkilinin ise düzenli olarak yakıt aldığı bir şirketin olduğunu ve bu sebeple düzenli bir alım yapamayacağını kendisine beyan ettiğini, davalı şirket yetkilisinin ise düzenli bir alım yapmasına gerek olmadığını, sadece ara sıra uğrayıp almasının yeterli olduğunu söylediğini, müvekkilinin davalı firmanın ticari hayatta var olmasına katkıda bulunmak ve davalı firma yetkilisinin aylık tüketim limiti belirlememesi nedenleriyle sözleşmeyi imzaladığını, davalı firma yetkilisinin sözleşmenin genel bilgilerinden oluşan ilk sayfanın tamamını boş bir şekilde müvekkilinin güvenini kötü kullanarak imzalattığını, iki nüsha şeklinde düzenlenen sözleşmenin bir nüshasının müvekkilinde, diğer nüshasının da davalı firmada bulunmakla birlikte iki nüshada da sadece imzaların yer aldığını, her iki sözleşmede de genel bilgiler kısmının boş bırakıldığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun hareket etmesine rağmen davalının haksız olarak müvekkili aleyhine 20/07/2023 tarihinde ... ... ... ... E. sayılı dosyadan icra takibi başlattığını, ödeme emri muhtara 27/07/2023 tarihinde tebliğ olmasına rağmen müvekkilinin ikametgah adresine buna ilişkin ihtarname asılmadığından tebligattan 07/08/2023 tarihinde haberdar olunduğunu, bu nedenle takibin kesinleştiğini, icra dosyasına konu kazanç kaybının neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, ayrıca sözleşmeye göre cihaz bedelleri ve kazanç kayıplarının sözleşmenin feshi halinde mümkün olduğunu, davalının sözleşmeyi haksız ve tek taraflı olarak feshettiğini, ancak gerekli şartlar sağlanmadan sözleşmenin tek taraflı feshedilemeyeceğini, bu nedenle müvekkilinin icra takibinde yer alan tutar açısından borçlu olmadığını beyan ederek, davanın kabulü ile sözleşmenin feshi söz konusu olmadığından icra takibine konu borç miktarınca borçlu olunmadığının tespitine, haksız icra takibinin durdurulmasına, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, ayrıca yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istenmiştir.
Davacı vekili 04/09/2023 tarihli beyan dilekçesinde, müvekkilinin haciz baskısı altında icra dosyasına 16/08/2023 tarihinde 79.860,99 TL ve 17/08/2023 tarihinde 105,00 TL masraf olmak üzere Toplam 79.965,99-TL ödeme yaptığını, icra dosyasına ödeme yapıldığı için işbu davanın istirdat davası olarak görülmeye devam edilmesi gerektiğini beyan ederek, davanın istirdat davası olarak devamına, ... ... Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına yatırılan 79.860,99 TL'nin ödeme tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren, 105,00 TL masrafın ise ödeme tarihi olan 17.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline ödenmesini istemiştir.
CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, dava dilekçesinde yer alan hususların tamamen soyut iddia olduğunu, davacı tacirin basiretli davranması gerektiğini, davacının kaşe ve imzasının bulunduğu sözleşme ve eklerinde tüketim bedeli, süresi, iskonto oranı, kaç adet cihaz talep edildiği gibi hususların belirlendiğini, davacının müvekkiline tüm ticari evraklarını ve araç ruhsatlarını verdiğini, sözleşmenin tüm sayfalarını imzaladığını, davacının sözleşme imzalarken niyetinin davalıya yardımcı olmak değil, akaryakıt almak olduğunu, davacının sözleşme imzalamak ile kalmadığını yazışmalar ile de cihaz talebinde bulunduğunu, buna karşılık davacının bir anda ... 18. Noterliğinin 16.02.2023 tarihli 4104 nolu ihtarıyla sözleşmenin esaslı noktalarının bulunmadığı nedeniyle sözleşmeden vazgeçtiğini bildirdiğini, ancak davacı ile aylık 250.000 tüketim limiti ile anlaşıldığını, müvekkilinin aylık tüketim bedelinden kazancının %1 olduğunu, icra takibinde aylık kazancın iki yıllık toplamının talep edildiğini, hatta müvekkilinin ekte sunulan firma anlaşmasına göre %6 kazanç elde etmekte iken aradaki tanışıklık sebebiyle kazancın %1 hesaplandığını beyan ederek, davanın reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ... ... Müdürlüğünün ... esas (yeni ... ... İcra Müdürlüğünün ... esas) sayılı takip dosyası, 27/02/2023 tarihli ...Enerji Yakıtmatik Hizmet Satış Sözleşmesi, ... 14. Noterliğinin 16/02/2023 tarihli 04104 yevmiye numaralı ihtarnamesi, tarafların ticari defter ve belgeleri ile Ba-Bs formları, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davalı alacaklının başlattığı ... ... İcra Dairesi'nin 2023/91039 esas sayılı icra takibi nedeni ile borçlu bulunulmadığının tespiti istemine ilişkindir.
İİK'nun "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72. maddesinin 1. fıkrasında "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.", aynı maddenin 5. fıkrasında "Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.", 6. fıkrasında "Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir." düzenlemeleri yer almaktadır.
Bu hükümler çerçevesinde dosya kapsamı değerlendirildiğinde, davalı alacaklının cihaz bedeli ve kazanç kaybına dayalı olarak 62.832,00 TL asıl alacağın tahsili amacı ile ... ... İcra Dairesi'nin 2023/91039 esas sayılı dosyası ile davacı borçlu aleyhine icra takibine başladığı, davacı borçlu vekilinin taraflar arasında müvekkiline ait 8 aracın yakıt temini için 17/01/2023 tarihinde ...Enerji Yakıtmatik Hizmet Satış Sözleşmesinin imzalandığını, ancak aylık yakıt tüketim limiti konusunda herhangi bir anlaşma yapılmadığını, davalı firma yetkilisinin sözleşmenin genel bilgilerinden oluşan ilk sayfanın tamamını boş bir şekilde müvekkilinin güvenini kötü kullanarak imzalattığını, iki nüsha şeklinde düzenlenen sözleşmenin bir nüshasının müvekkilinde, diğer nüshasının da davalı firmada bulunmakla birlikte iki nüshada da sadece imzaların yer aldığını, her iki sözleşmede de genel bilgiler kısmının boş bırakıldığını, müvekkilinin sözleşmeye uygun hareket etmesine rağmen davalının haksız olarak müvekkili aleyhine 20/07/2023 tarihinde ... ... ... ... E. sayılı dosyadan icra takibi başlattığını, icra dosyasına konu kazanç kaybının neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, ayrıca sözleşmeye göre cihaz bedelleri ve kazanç kayıplarının sözleşmenin feshi halinde mümkün olduğunu, davalının sözleşmeyi haksız ve tek taraflı olarak feshettiğini, ancak gerekli şartlar sağlanmadan sözleşmenin tek taraflı feshedilemeyeceğini, bu nedenle müvekkilinin icra takibinde yer alan tutar açısından borçlu olmadığını belirterek, müvekkilinin icra takibine konu borç miktarınca borçlu olunmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini istediği, davacı vekili 04/09/2023 tarihli beyan dilekçesinde de, müvekkilinin haciz baskısı altında icra dosyasına 16/08/2023 tarihinde 79.860,99 TL ve 17/08/2023 tarihinde 105,00 TL masraf olmak üzere Toplam 79.965,99-TL ödeme yaptığını, işbu davanın istirdat davası olarak görülmeye devam edilmesi gerektiğini belirterek, davanın istirdat davası olarak devamına, ... ... ... ... E. sayılı dosyasına yatırılan 79.860,99 TL'nin ödeme tarihi olan 16.08.2023 tarihinden itibaren, 105,00 TL masrafın ise ödeme tarihi olan 17.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsilini istediği, davalı vekilinin cevap dilekçesinde davacının kaşe ve imzasının bulunduğu sözleşme ve eklerinde tüketim bedeli, süresi, iskonto oranı, kaç adet cihaz talep edildiği gibi hususların belirlendiğini, davacının müvekkiline tüm ticari evraklarını ve araç ruhsatlarını verdiğini, sözleşmenin tüm sayfalarını imzaladığını, buna karşılık davacının ... ... ... ... nolu ihtarıyla sözleşmenin esaslı noktalarının bulunmadığı nedeniyle sözleşmeden vazgeçtiğini bildirdiğini, ancak davacı ile aylık 250.000 tüketim limiti ile anlaşıldığını, müvekkilinin aylık tüketim bedelinden kazancının %1 olduğunu, icra takibinde aylık kazancın iki yıllık toplamının talep edildiğini, müvekkilinin firma anlaşmasına göre %6 kazanç elde etmekte iken aradaki tanışıklık sebebiyle kazancın %1 hesaplandığını beyan ederek davanın reddini savunduğu görülmektedir.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 04/06/2024 tarihli bilirkişi raporunda, davanın cihaz bedeli ve kâr kaybına istinaden başlatılan ilamsız icra takibindeki borcun, davacı tarafından ödenmesinden sonra menfi tespit ve istirdat talepli açılan dava olduğu, dava değerinin 62.832,00-TL olduğu, davacının sözleşmenin imzalanmasından itibaren 1 aylık süre içerisinde en az 11 adet taşıtı yakıtmatik sistemine dahil etme yükümlülüğüne aykırı davrandığı kabul edildiğinde, davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinin değerlendirilebileceği, davalının sözleşmeyi haklı nedenle feshettiğinin değerlendirilmesi durumunda sözleşmenin 10.1. maddesine göre davalının davacıdan kazanç kaybını talep edebileceği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin ilk sayfasında akaryakıt için açılan limitin aylık 250.000/Ay ve sözleşme süresinin 2 yıl olarak belirlendiği, ancak söz konusu tutarın davacıya açılan akaryakıt limitine ilişkin olduğu, ilgili sözleşmede bu limitin doldurulması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, sözleşmede davacının Yakıtmatik'ten aldığı bütün yakıtların bedelini her halde hiçbir itiraz ileri sürmeksizin ödeyeceğinin belirlendiği, yapılan mali İncelemede, davalı tarafından 2023/5. ve 6. aylarda davacıya KDV dahil toplamı (1.313,67+1.890,49)= 3.204,16-TL olan 2 adet fatura düzenlendiği, bu iki faturayla davacıya toplamda (73,01+100,81)= 173,82 litre motorinin teslim ve satışının gerçekleştirildiği, söz konusu iki adet fatura bedelinin davacı tarafından davalıya ödendiği, bununla birlikte mahkeme tarafından 250.000/Ay limitin doldurulması gerektiği yönünde kanaat hasıl olması durumunda, dosya kapsamında davalının aylık tüketim bedelinden kazancının %1 olduğuna ilişkin herhangi bir delile rastlanmadığı, kazanç oranı tespit edilemediğinden kazanç kaybının hesaplanamadığı, sözleşmenin 3.1. maddesine göre, davalı yanca sözleşmenin ekinde listelenmiş şekilde yer alan müşteriye ait bütün araçlara yakıtmatik malzemelerinin ücretsiz olarak monte edileceğinin taahhüt edildiği, ancak sözleşme ekinde montaj yapılacak araçlara ait herhangi bir liste bulunmadığı, bununla birlikte sözleşme ekinde çeşitli araç ruhsatlarına yer verildiği, söz konusu araçlardan yalnızca ...plakalı Iveco marka kamyon, ... plakalı Ford marka kamyon, ... plakalı ...marka kamyonet, ... plakalı Scania marka çekici ve ... plakalı Mitsubishi marka kamyonun davacıya ait olduğunun tespit edildiği, mahkeme tarafından söz konusu araç ruhsatlarının sözleşme eki olarak değerlendirilmesi durumunda, sözleşmede belirtildiği üzere 11 aracın değil, 5 aracın sözleşme ekine konu edildiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 3.1. ve 3.2. maddelerinde ilgili cihazların ücretsiz olarak araçlara takılacağının belirtildiği, dosya kapsamında söz konusu cihazların ilgili araçlara takıldığına ilişkin herhangi bir delile rastlanmadığı, bununla birlikte sözleşmenin imzalanmasıyla söz konusu cihazların davacıya ait araçlara takıldığı kabul edildiğinde dahi, cihaz bedellerinin ne olduğuna ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delile rastlanmadığı, bu nedenle cihaz bedeline ilişkin herhangi bir tespit yapılamadığı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen 04/06/2024 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava dilekçesinde taraflar arasında 17/01/2023 tarihinde ...Enerji Yakıtmatik Hizmet Satış Sözleşmesi imzalandığı belirtilmiş olmasına rağmen dava dilekçesi ekindeki sözleşmede herhangi bir tarih belirtilmediği ve sözleşmenin boş olarak sadece davalı şirket yetkilisi tarafından imzalandığı, cevap dilekçesi ekinde davalı tarafından sunulan sözleşmede ise, sözleşme tarihinin 27/02/2023 olarak belirtildiği, her iki taraf şirket yetkilisinin imzalarının ve şirket kaşelerinin bulunduğu görüldüğünden, davalı tarafından sunulan, her iki tarafın imzasını taşıyan ve imza inkarında bulunulmayan 27/02/2023 tarihli sözleşme hukuken geçerli ve bağlayıcı kabul edilerek yargılamada bu sözleşme dikkate alınmıştır.
Davacının davalıya gönderdiği ... ... ... ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile söz konusu sözleşmeden vazgeçtiğini bildirdiği görülmektedir.
Dava konusu ... ... ... ... esas (yeni ... ... İcra Müdürlüğünün ... esas) sayılı icra takibinin dayanağını 2.832,00 TL Cihaz Bedeli ve 60.000,00 TL Kazanç Kaybı'nın oluşturduğu görüldüğünden, eldeki icra takibinden dolayı borçlu olunmadığının tespiti davasının, takibe konu söz konusu alacaklar yönünden değerlendirilmesi ve çözümlenmesi gerekir.
Kazanç kaybı alacağı yönünden yapılan değerlendirmede;
Mahkememizce geçerli ve bağlayıcı kabul edilen 27/02/2023 tarihli sözleşmenin ilk sayfasında "Önerilen Limit" bölümüne "250.000 / Ay" ifadesinin yazıldığı, dosya kapsamından 250.000 ifadesinin aylık 250.000 litre olarak anlaşıldığı, sözleşmenin 10.1. maddesine göre davalının davacıdan kazanç kaybını talep edebileceği, ancak sözleşmenin diğer maddelerinde bu limitin doldurulması gerektiğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı, sözleşmenin ilk sayfasında yazılı olduğu üzere bu limitin öneri mahiyetinde olduğu, bu nedenle sözleşmenin davacı tarafından feshi haklı nedenlere dayanıyor olsun veya olmasın davalının sözleşmeye dayanarak kazanç kaybı talep edemeyeceği sonucuna varıldığından, davacının kazanç kaybına yönelik borçlu olmadığının tespiti talebinin kabulüne karar verilmiştir.
Cihaz bedeli alacağı yönünden yapılan değerlendirmede;
27/02/2023 tarihli sözleşmenin 3.1. maddesine göre, davalı yanca sözleşmenin ekinde listelenmiş şekilde yer alan müşteriye ait bütün araçlara yakıtmatik malzemelerinin ücretsiz olarak monte edileceğinin taahhüt edildiği, ancak sözleşme ekinde montaj yapılacak araçlara ait herhangi bir liste bulunmadığı gibi, mahkememize daha sonra da böyle bir liste sunulmadığı, bununla birlikte sözleşme ekinde çeşitli araç ruhsatlarına yer verildiği, söz konusu araçlardan yalnızca ...plakalı Iveco marka kamyon, ... plakalı Ford marka kamyon, ... plakalı ...marka kamyonet, ... plakalı Scania marka çekici ve ... plakalı Mitsubishi marka kamyonun davacıya ait olduğu, sözleşmenin 3.1. ve 3.2. maddelerinde ilgili cihazların ücretsiz olarak araçlara takılacağının belirtildiği, ancak dosyada söz konusu cihazların ilgili araçlara takıldığına ve cihaz bedellerine ilişkin herhangi bir delil bulunmadığı, buna göre davalı tarafından davacıya ait veya onun gösterdiği araçlara cihaz takıldığının, takılmış olsa dahi cihaz bedellerinin ne olduğunun ispat edilemediği anlaşıldığından, sözleşmenin feshi haklı nedenlere dayanıyor olsun veya olmasın davacının cihaz bedeline yönelik borçlu olmadığının tespiti talebinin de kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.
Açıklanan nedenlerle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile, davacının ... ... ... esas (yeni ... ... İcra Müdürlüğünün ... esas) sayılı icra takibinden dolayı davalıya borçlu olmadığının TESPİTİNE, İİK'nun 72/5. maddesi uyarınca takibin DURDURULMASINA,
2-Ancak icra takibi sırasında dosya borcunun ödendiği ve davanın istirdata dönüştüğü anlaşıldığından, 79.965,99 TL'nin, 79.860,99 TL'sini 16/08/2023 ödeme tarihinden, 105,00 TL'sinin 17/08/2023 ödeme tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-İİK'nun 72/5. maddesi uyarınca icra takibinde davalının haksız ve kötü niyetli olduğu sabit olmadığından ve koşulları oluşmadığından davacı vekilinin tazminat talebinin REDDİNE,
4-Kabul edilen 79.965,99 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 5.462,48 TL karar ve ilam harcından 1.500,62 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 3.961,86 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 1.500,62 TL peşin harç olmak üzere toplam 1.770,47 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacının karşıladığı 253,75 TL yazışma gideri, 6.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 6.253,75 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalının karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
8-Dava tarihi itibarı ile gerekmediği ve mahkemece istenmediği halde davadan sonra alınan, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 79.965,99 TL üzerinden takdir edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine ya da bulunmadığı takdirde Asliye Hukuk Mahkemesine dilekçe verilmesi sureti ile ... Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/07/2024
Katip ... Hakim ...
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır