T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: 2023/572 Esas - 2024/318
T.C.
ANKARA
12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/572 Esas
KARAR NO : 2024/318
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 17/08/2023
KARAR TARİHİ : 24/05/2024
KARAR YAZIM TARİHİ : 14/06/2024
Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, 24/01/2022 tarihinde davalılardan ... Sigorta A.Ş.'ye 91292292 poliçe numarası ile sigortalı ... plakalı araç ile sürücüsü dava dışı..., sahibi müvekkil şirket olan ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, 24/01/2022 tarihli kaza tespit tutanağı ile davalı ...'nın %25, müvekkil şirkete ait araç sürücüsü ise %75 kusurlu bulunduğunu, işbu oranlarının kaza tespit tutanağı ile belirlenmiş olduğunu, taraflarınca kabul anlamına gelmediğini, bu nedenle kusur oranlarının belirlenebilmesi için rapor alınması taleplerinin mevcut olduğunu, kaza neticesinde aracın 56 gün serviste kaldığını ve tamir edildiğini, işbu hasar bedeli sigorta tarafından 19.288.20 TL olarak Temiz Oto servise ödenmiş olmakla, davanın konusu olmadığını, müvekkilinin işbu kaza tarihine kadar aracının tüm bakımlarını zamanında yaptırdığını ve aracına azami derecede özen gösterdiğini, söz konusu aracın ticari bir araç olduğunu, işin mahiyeti gereği de her türlü bakımları zamanında yaptırılarak, araca gerekli dikkat ve özenin gösterildiğini, ancak işbu kaza neticesinde söz konusu araçta değer kaybı oluştuğun değer kaybı bedeli için davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, ancak sigorta şirketince dönüş yapılmadığını, arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirketin salamura asma yaprağı üretimi ve dağıtımı ile uğraşan bir limited şirket olduğun, kazaya konu aracı her gün ürün sevkiyatında kullandığını, müvekkilinin kaza tarihinden, aracın tamir edildiği süreye kadar aracından mahrum kaldığını, bu sürecin işlerin ilerleyişinde aksamalara sebebiyet verdiğini ileri sürerek belirsiz alacak olarak ikame edilen davamızın kabulü ile 24/01/2022 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle müvekkil aracının uğradığı değer kaybının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen, araç mahrumiyet bedelinin ise davalı ...'dan tazmini amacıyla şimdilik 200'er TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiş, 04/03/2024 tarihli ıslah dilekçesinde de 200,00 TL olan değer kaybı tazminat miktarı talebini 2.500,00 TL'ye, 200,00 TL olan araç mahrumiyet bedeli talebini 3.000,00 TL'ye arttırmıştır.
CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, dosya içerisinde yer alan tüm
ilgi ve belgelerin incelenmesi akabinde davacıya ait ... plakalı araçta herhangi bir değer kaybı zararının yahut hasarın meydana gelmediğinin anlaşılacağını, müvekkil şirket tarafından alınan değer kaybı raporunda, davacı tarafın aracında meydana gelen zararın değer kaybına sebep olmadığının tespit edildiğini, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası genel şartları ek 1-değer kayıpları hesaplamasının 2. teminat dışında kalan haller başlığının 1) sayılı bendinde; mini onarım ile giderilebilen basit kaporta, plastik tampon/parça onarımları, cam, radyo,/teyp, lastik, hava yastığı, jant, mekanik, elektrik, elektronik ve döşeme aksamı hasarlarının değer kaybı teminat kapsamı dışında olduğu belirtildiğinden, söz konusu parçaların değer kaybı hesaplamasında dikkate alınmadığını, genel şartlara göre davacı tarafın aracında değer kaybı oluşmadığının açık olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere bilirkişi hesaplamasının ZMMS genel şartlar değer kaybı hesaplama formülü dikkate alınarak yapılmasının gerektiğini, kesinlikle davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile müvekkili şirketin sorumluluğunun yalnızca poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, müvekkili şirketin üzerine düşen mali sorumlulukları davacı tarafın kasko sigortacısı olan Aksigorta A.Ş.’ye 4,425.00 TL ödemek suretiyle yerine getirdiğini, müvekkili şirketin üzerine düşen sorumluluğu ifa etmesine rağmen işbu haksız ve mesnetsiz dava ikamet edilmesinin sebebinin haksız kazanç sağlamak olduğunu, müvekkil şirketin sigortalının mali mesuliyet sigortasından kaynaklanan sorumluluğundan sigortalının kusuru oranında sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Diğer davalı ... davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir.
DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper dosyası, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazası nedeniyle değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemine ilişkindir.
Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak hasarlanmasına sebebiyet veren ... plakalı araç için 05/06/2021 ilâ 25/06/2022 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 86.000,00 TL maddi teminat sağladığı, 24/01/2022 olay tarihinde ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17/07/2020 tarih ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.
İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında ve sigorta limiti ile sorumludur.
Değer kaybı tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 01/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K, 05/04/2010 tarih ve 2009/9892 E, 2010/3124 K sayılı kararları).
Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.
Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin 25/03/2022 tarih ve 2021/21252 E, 2022/5913 K sayılı ilamı).
Araç mahrumiyet tazminatı istemi yönünden yapılan değerlendirmede;
ZMMS, kural olarak üçüncü kişilere verilen gerçek zararı sigorta limiti dahilinde ve sigortalının kusuru oranında teminat altına alır. Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre, davalı trafik sigortacısı sadece doğrudan zararlardan sorumlu olduğundan ve bu zarar ZMMS Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca teminat kapsamında bulunmadığından, davacıya ait aracın tamir süresince çalışamaması nedeni ile oluşan araç mahrumiyet zararı (kazanç kaybı) trafik sigortası teminatı dışında kalır. Bu nedenle araç mahrumiyet zararından sadece kazaya neden olan aracın sürücüsü ve işleteni sorumludur.
Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, 11/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda, kusur yönünden;
1) ... plakalı davacıya ait araç sürücüsü...’un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/b-d ve 57/a maddeleri ile 84/h maddesindeki “kavşaklarda geçiş önceliğine uymama” kuralını ihlal etmesinin yanında dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan dolayı olayda %75 (Yüzde Yetmişbeş) oranında kusurlu olduğu,
2) ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’nın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 47/d, 52/a ve 57/d maddelerinde belirtilen kuralları ihlal etmesinin yanında dikkatsizliği ve tedbirsizliği de mevzubahis olduğundan dolayı olayda %25 (Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğu,
3) Olaya asıl kusuru ile neden olan davalı sürücü ...’nın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç diğer davalı ... Sigorta A.Ş.’ne zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğundan dolayı davalıların 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 85/1 maddesi uyarınca kusur oranında (davalı sigorta şirketinin araç kazanç kaybı poliçe teminatında olmamasıyla değer kaybı bakımından poliçe limiti dahilinde) meydana gelen zarardan müştereken ve müteselsilen sorumluluklarının bulunabileceğinin değerlendirildiği,
Tazminat yönünden;
Davacıya ait ... plakalı, Tofaş-Fiat marka, Doblo Cargo1.3 M.Jet 90 E5 Plus Pack tip, 2016 model araçta meydana gelen değer kaybının olay tarihi olan 24/01/2022 tarihi itibarıyla 10.000,00 TL, kusur durumuna göre talep edilebilir miktarın 2.500,00 TL olacağı, kazanç kaybının 12.000,00 TL, kusur durumuna göre talep edilebilir miktarın 3.000,00 TL olacağı belirtilmiştir.
Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, 24/01/2022 tarihinde davalı sigorta şirketince sigortalı ve ... yönetimindeki ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında ... plakalı davacıya ait araç sürücüsü...’un %75, davalı ...’nın %25 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı, Tofaş-Fiat marka, Doblo Cargo1.3 M.Jet 90 E5 Plus Pack tip, 2016 model araçta meydana gelen değer kaybının olay tarihi olan 24/01/2022 tarihi itibarıyla 10.000,00 TL, kusur durumuna göre talep edilebilir miktarın 2.500,00 TL, kazanç kaybının 12.000,00 TL, kusur durumuna göre talep edilebilir miktarın 3.000,00 TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Değer kaybı tazminatı yönünden davanın kabulü ile, 2.500,00 TL değer kaybı tazminatının ıslah dilekçesindeki talebe göre 200,00 TL'sinin davalı sigorta şirketi yönünden 22/07/2023 temerrüt tarihinden, 2.300,00 TL'sinin 04/03/2024 ıslah tarihinden, davalı Murat Kaya yönünden 200,00 TL'sinin 24/01/2022 kaza tarihinden, 2.300,00 TL'sinin 04/03/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte (davalı sigorta şirketi sigorta poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Araç mahrumiyet tazminatı yönünden davanın kabulü ile, 3.000,00 TL araç mahrumiyet tazminatının ıslah dilekçesindeki talebe göre 200,00 TL'sinin 24/01/2022 kaza tarihinden, 2.800,00 TL'sinin 04/03/2024 ıslah tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı Kanun'un 2/2. maddesinde belirtilen şekilde değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
3-Kabul edilen toplam 5.500,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 375,70 TL karar ve ilam harcı en az (maktu) harca ulaşmadığından, alınması gereken 427,60 TL harçtan, 269,85 TL peşin harç, 100,00 TL ıslah harcı toplamı olan 369,85 TL harcın düşümü ile eksik kalan 57,75 TL harcın, kabul oranlarına göre 26,25 TL'sinin davalılardan müteselsilen, 31,50 TL'sinin davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 100,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 639,70 TL harcın, kabul oranlarına göre 290,74 TL'sinin davalılardan müteselsilen, 348,96 TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacının karşıladığı 382,50 TL yazışma gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.882,50 TL yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 1.310,10 TL'sinin davalılardan müteselsilen, 1.572,40 TL'sinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
7-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 1.454,40 TL'sinin davalılardan müteselsilen, 1.745,60 TL'sinin davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davacı lehine ayrı vekalet ücreti takdirine, buna göre;
A) Değer kaybı tazminatı yönünden kabul edilen 2.500,00 TL üzerinden takdir edilen 2.500,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B) Araç mahrumiyet zararı yönünden kabul edilen 3.000,00 TL üzerinden takdir edilen 3.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine,
9-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar ve vekillerinin yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2024
6
¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır